Thiên 47 — Phẩm 47 – Lỗi của cả hai bên

 Phẩm Hai Lỗi, thứ bốn mươi bảy (có bản ghi là Phẩm Hai Bên Không Hòa Hợp (?))

 “Lại nữa, này Tu-bồ-đề (Subhūti, một vị đại đệ tử của Phật, nổi tiếng hiểu sâu về lý Không)! Người nghe pháp muốn chép và giữ gìn Bát-nhã ba-la-mật (trí tuệ siêu việt thấu suốt thật tướng của mọi sự vật, đưa người tu sang bờ giải thoát; ở đây cũng chỉ bộ kinh dạy về trí tuệ ấy), đọc tụng, hỏi nghĩa và chánh ức niệm (ghi nhớ và suy xét đúng đắn); nhưng người nói pháp lại lười biếng, không muốn giảng cho. Nên biết đó là ma sự (việc do ma gây ra, những chướng ngại làm hỏng đường tu) của Bồ-tát (người phát tâm cầu thành Phật để cứu độ chúng sinh). Này Tu-bồ-đề! Người nói pháp không lười biếng, muốn cho người ta chép và giữ gìn Bát-nhã ba-la-mật; nhưng người nghe pháp lại không muốn nhận. Hai tâm không hợp nhau, nên biết đó là ma sự.

 Lại nữa, này Tu-bồ-đề! Người nghe pháp muốn chép và giữ gìn Bát-nhã ba-la-mật, đọc tụng, cho đến chánh ức niệm; nhưng người nói pháp lại muốn đi phương khác. Nên biết đó là ma sự. Này Tu-bồ-đề! Người nói pháp muốn cho người ta chép và giữ gìn Bát-nhã ba-la-mật; nhưng người nghe pháp lại muốn đi phương khác. Hai tâm không hợp nhau, nên biết đó là ma sự.

 “Lại nữa, này Tu-bồ-đề! Người nói pháp coi trọng những thứ được bố thí (người khác đem cho, cúng dường) như áo mặc, đồ ăn uống, giường nằm, thuốc men và các vật dụng nuôi sống; còn người nghe pháp thì thiểu dục tri túc (ít ham muốn, biết đủ), thực hành hạnh viễn ly (sống xa lánh chốn ồn ào và những ràng buộc thế gian), nhiếp niệm (thu giữ tâm ý không cho tán loạn), tinh tấn (siêng năng không lười), nhất tâm (tâm chuyên chú vào một chỗ) và có trí tuệ. Hai bên không hòa hợp, nên không thể chép và giữ gìn Bát-nhã ba-la-mật, thọ trì (nhận lấy và giữ gìn), đọc tụng, hỏi nghĩa, chánh ức niệm; nên biết đó là ma sự.

 Này Tu-bồ-đề! Người nói pháp thì ít ham muốn, biết đủ, thực hành hạnh viễn ly, nhiếp niệm, tinh tấn, nhất tâm và có trí tuệ; còn người nghe pháp lại coi trọng những thứ được bố thí như áo mặc, đồ ăn uống, giường nằm, thuốc men và các vật dụng nuôi sống. Hai bên không hòa hợp, nên không thể chép và giữ gìn Bát-nhã ba-la-mật, đọc tụng, hỏi nghĩa, chánh ức niệm; nên biết đó là ma sự.

 “Lại nữa, này Tu-bồ-đề! Người nói pháp thọ trì mười hai hạnh đầu-đà (những hạnh tu khổ hạnh, sống giản dị tột bậc để dứt bỏ tham đắm): một là ở chốn a-lan-nhã (nơi vắng vẻ yên tĩnh, xa làng xóm); hai là thường đi khất thực (xin ăn để sống); ba là mặc nạp y (áo chắp vá từ những mảnh vải người ta vứt bỏ); bốn là nhất tọa thực (mỗi ngày chỉ ăn một bữa, ngồi một lần); năm là tiết lượng thực (ăn có chừng mực, không ăn quá no); sáu là sau giờ ngọ (giữa trưa) không uống cả nước trái cây hay nước ngọt; bảy là ở giữa bãi tha ma; tám là ở dưới gốc cây; chín là ở chỗ đất trống ngoài trời; mười là thường ngồi, không nằm; mười một là xin ăn theo thứ tự từng nhà, không chọn nhà giàu hay nghèo; mười hai là chỉ giữ ba y (ba tấm áo theo phép của người xuất gia, ngoài ra không chứa thêm).

 Còn người nghe pháp lại không thọ trì mười hai hạnh đầu-đà, không ở chốn a-lan-nhã, cho đến không giữ hạnh chỉ có ba y. Hai bên không hòa hợp, nên không thể chép và giữ gìn Bát-nhã ba-la-mật, đọc tụng, hỏi nghĩa, chánh ức niệm; nên biết đó là ma sự. Này Tu-bồ-đề! Người nghe pháp thọ trì mười hai hạnh đầu-đà, ở chốn a-lan-nhã, cho đến chỉ giữ ba y; còn người nói pháp lại không thọ trì mười hai hạnh đầu-đà, không ở chốn a-lan-nhã, cho đến không giữ hạnh chỉ có ba y. Hai bên không hòa hợp, nên không thể chép và giữ gìn Bát-nhã ba-la-mật, đọc tụng, hỏi nghĩa, chánh ức niệm; nên biết đó là ma sự.

 “Lại nữa, này Tu-bồ-đề! Người nói pháp có lòng tin, có điều lành, muốn chép Bát-nhã ba-la-mật sâu xa cho đến chánh ức niệm; còn người nghe pháp lại không có lòng tin, phá giới (vi phạm các điều răn cấm đã thọ), làm điều ác, không muốn chép và nhận Bát-nhã ba-la-mật sâu xa cho đến chánh ức niệm. Nên biết đó là ma sự. Này Tu-bồ-đề! Người nghe pháp có lòng tin, có điều lành, giữ giới; còn người nói pháp lại không có lòng tin, phá giới, làm điều ác. Hai bên không hòa hợp, nên biết đó là ma sự.

 “Lại nữa, này Tu-bồ-đề! Người nói pháp có thể đem tất cả ra bố thí, lòng không keo kiệt tiếc rẻ; còn người nghe pháp lại keo kiệt, không chịu buông bỏ. Nên biết đó là ma sự. Này Tu-bồ-đề! Người nghe pháp có thể đem tất cả ra bố thí, lòng không keo kiệt tiếc rẻ; còn người nói pháp lại tiếc pháp, không chịu ban cho. Hai bên không hòa hợp, nên không thể chép và giữ gìn Bát-nhã ba-la-mật cho đến chánh ức niệm; nên biết đó là ma sự.

 “Lại nữa, này Tu-bồ-đề! Người nghe pháp muốn cúng dường (dâng tặng để tỏ lòng kính trọng) người nói pháp áo mặc, đồ ăn uống, giường nằm, thuốc men và những thứ cần dùng để nuôi sống; nhưng người nói pháp lại không muốn nhận. Nên biết đó là ma sự. Này Tu-bồ-đề! Người nói pháp muốn cung cấp cho người nghe pháp áo mặc cho đến những thứ cần dùng để nuôi sống; nhưng người nghe pháp lại không muốn nhận. Hai bên không hòa hợp, nên không thể chép và giữ gìn Bát-nhã ba-la-mật cho đến chánh ức niệm; nên biết đó là ma sự.

 “Lại nữa, này Tu-bồ-đề! Người nói pháp dễ hiểu ra; còn người nghe pháp thì tối tăm chậm lụt. Nên biết đó là ma sự. Này Tu-bồ-đề! Người nghe pháp dễ hiểu ra; còn người nói pháp thì tối tăm chậm lụt. Hai bên không hòa hợp, nên không thể chép và giữ gìn Bát-nhã ba-la-mật cho đến chánh ức niệm; nên biết đó là ma sự.

 “Lại nữa, này Tu-bồ-đề! Người nói pháp biết thứ lớp và ý nghĩa của mười hai bộ kinh (mười hai thể loại kinh điển trong Phật giáo), tức là từ tu-đố-lộ (khế kinh, phần lời dạy viết bằng văn xuôi) cho đến ưu-ba-đề-xá (luận nghị, phần bàn luận giảng giải giáo lý); còn người nghe pháp lại không biết thứ lớp và ý nghĩa của mười hai bộ kinh. Nên biết đó là ma sự. Người nghe pháp biết thứ lớp và ý nghĩa của mười hai bộ kinh; còn người nói pháp lại không biết thứ lớp và ý nghĩa của mười hai bộ kinh. Hai bên không hòa hợp, nên không thể chép Bát-nhã ba-la-mật sâu xa cho đến chánh ức niệm; nên biết đó là ma sự.

 “Lại nữa, này Tu-bồ-đề! Người nói pháp đã thành tựu sáu ba-la-mật (sáu hạnh tu đưa đến bờ giải thoát của Bồ-tát: bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ); còn người nghe pháp chưa thành tựu sáu ba-la-mật. Hai bên không hòa hợp, nên không thể chép Bát-nhã ba-la-mật sâu xa cho đến chánh ức niệm; nên biết đó là ma sự. Người nghe pháp có sáu ba-la-mật; còn người nói pháp không có sáu ba-la-mật. Hai bên không hòa hợp, nên không thể chép Bát-nhã ba-la-mật sâu xa cho đến chánh ức niệm; nên biết đó là ma sự.

 “Lại nữa, này Tu-bồ-đề! Người nói pháp có sức phương tiện (sự khéo léo vận dụng cách thức thích hợp để tu hành và dẫn dắt người khác mà không bị dính mắc) đối với sáu ba-la-mật; còn người nghe pháp không có sức phương tiện đối với sáu ba-la-mật. Hai bên không hòa hợp, nên không thể chép Bát-nhã ba-la-mật sâu xa cho đến chánh ức niệm; nên biết đó là ma sự. Người nghe pháp có sức phương tiện đối với sáu ba-la-mật; còn người nói pháp không có sức phương tiện đối với sáu ba-la-mật. Hai bên không hòa hợp, nên không thể chép Bát-nhã ba-la-mật sâu xa cho đến chánh ức niệm; nên biết đó là ma sự.

 “Lại nữa, này Tu-bồ-đề! Người nói pháp đã được đà-la-ni (năng lực ghi nhớ và giữ gìn mọi pháp đã nghe không quên mất); còn người nghe pháp không có đà-la-ni. Hai bên không hòa hợp, nên không thể chép Bát-nhã ba-la-mật sâu xa cho đến chánh ức niệm; nên biết đó là ma sự. Người nghe pháp được đà-la-ni; còn người nói pháp không có đà-la-ni. Hai bên không hòa hợp, nên không thể chép Bát-nhã ba-la-mật sâu xa cho đến chánh ức niệm; nên biết đó là ma sự.

 “Lại nữa, này Tu-bồ-đề! Người nói pháp muốn cho người ta chép và giữ gìn Bát-nhã ba-la-mật, đọc tụng cho đến chánh ức niệm; còn người nghe pháp lại không muốn chép và giữ gìn Bát-nhã ba-la-mật, đọc tụng cho đến chánh ức niệm. Hai bên không hòa hợp, nên không thể chép Bát-nhã ba-la-mật cho đến chánh ức niệm; nên biết đó là ma sự. Người nghe pháp muốn chép, đọc tụng và giảng nói Bát-nhã ba-la-mật; còn người nói pháp lại không muốn cho chép Bát-nhã ba-la-mật, cho đến không muốn cho giảng nói. Hai bên không hòa hợp, nên không thể chép Bát-nhã ba-la-mật sâu xa cho đến chánh ức niệm; nên biết đó là ma sự.

 “Lại nữa, này Tu-bồ-đề! Người nói pháp đã lìa tham dục (ham muốn, nhất là ham muốn các thú vui giác quan), sân nhuế (giận dữ, oán ghét), thụy miên (hôn trầm, buồn ngủ, tâm mê mờ nặng nề), trạo hối (tâm xao động bồn chồn và ăn năn day dứt), nghi (ngờ vực, do dự); còn người nghe pháp thì còn tham dục, sân nhuế, thụy miên, trạo hối, nghi. Nên biết đó là ma sự. Người nghe pháp đã lìa tham dục, sân nhuế, thụy miên, trạo hối, nghi; còn người nói pháp thì còn tham dục, sân nhuế, thụy miên, trạo hối, nghi. Hai bên không hòa hợp, nên không thể chép Bát-nhã ba-la-mật sâu xa cho đến chánh ức niệm; nên biết đó là ma sự.

 “Lại nữa, này Tu-bồ-đề! Khi đang chép Bát-nhã ba-la-mật sâu xa này cho đến chánh ức niệm, có người đến nói về những nỗi khổ dữ dội trong ba ác đạo (ba nẻo tái sinh xấu: địa ngục, ngạ quỷ tức quỷ đói, súc sinh) rằng: ‘Sao ngươi không ngay trong thân này dứt hết khổ, mau vào Niết-bàn (cảnh giới tịch diệt, dứt sạch phiền não và khổ đau, ra khỏi vòng sống chết), cần gì phải cầu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (giác ngộ cao tột, chân chính và cùng khắp, tức quả vị Phật) ấy làm chi?’ Hai bên không hòa hợp, nên không thể chép Bát-nhã ba-la-mật sâu xa cho đến chánh ức niệm; nên biết đó là ma sự.

 “Lại nữa, này Tu-bồ-đề! Khi đang chép Bát-nhã ba-la-mật sâu xa này, thọ trì, đọc tụng, giảng nói và chánh ức niệm, có người đến khen ngợi chư thiên ở cõi trời Tứ Thiên vương (cõi trời thấp nhất của cõi Dục, do bốn vị vua trời trấn giữ bốn phương), khen ngợi cõi trời Ba Mươi Ba (cõi trời Đao-lợi, do Đế Thích làm chủ), trời Dạ-ma, trời Đâu-suất-đà, trời Hóa Lạc, trời Tha Hóa Tự Tại (các tầng trời cao hơn trong cõi Dục), trời Phạm (cõi trời của cõi Sắc, nơi đã lìa dục), cho đến trời Phi hữu tưởng phi vô tưởng (tầng trời cao nhất của cõi Vô sắc, nơi tâm tưởng cực kỳ vi tế, không thể nói là có tưởng hay không có tưởng); khen ngợi Sơ thiền (tầng thiền định thứ nhất) cho đến định Phi hữu tưởng phi vô tưởng (tầng thiền định cao nhất).

 Họ nói thế này: ‘Thiện nam tử (người con trai hiền lành, cách gọi người tu theo Phật)! Ở cõi Dục (cõi còn ham muốn, gồm loài người và các tầng trời thấp) thì hưởng niềm vui của năm dục (năm thú vui từ sắc đẹp, âm thanh, mùi thơm, vị ngon, xúc chạm); ở cõi Sắc (cõi của những vị đã lìa dục nhưng còn thân hình vi tế) thì hưởng niềm vui sinh từ thiền định; ở cõi Vô sắc (cõi không còn thân hình, chỉ còn tâm thức) thì hưởng niềm vui vắng lặng. Những điều ấy cũng đều vô thường (không bền lâu), khổ, không (không có thực thể), vô ngã (không có cái "ta" chủ thể), có tướng biến đổi, tướng cùng tận, tướng tan rã, tướng chia lìa, tướng diệt mất. Sao ngươi không ngay trong thân này chứng lấy quả Tu-đà-hoàn (quả vị đầu tiên của bậc thánh, mới vào dòng thánh), quả Tư-đà-hàm (quả vị thứ hai, chỉ còn tái sinh một lần nữa), quả A-na-hàm (quả vị thứ ba, không còn trở lại cõi Dục), quả A-la-hán (quả vị cao nhất, dứt sạch phiền não, ra khỏi sống chết), hay đạo Bích-chi Phật (bậc tự mình giác ngộ nhờ quán xét lý nhân duyên, không có thầy dạy và không đi giáo hóa rộng), cần gì phải ở trong vòng sống chết của thế gian này chịu đủ thứ khổ để cầu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề làm chi?’ Hai bên không hòa hợp, nên không thể chép Bát-nhã ba-la-mật sâu xa cho đến chánh ức niệm; nên biết đó là ma sự.

 “Lại nữa, này Tu-bồ-đề! Người nói pháp chỉ một thân một mình, không vướng bận, tự tại không bị ngăn ngại; còn người nghe pháp lại dẫn theo nhiều người. Hai bên không hòa hợp, nên không thể chép Bát-nhã ba-la-mật sâu xa cho đến chánh ức niệm; nên biết đó là ma sự. Người nghe pháp chỉ một thân một mình, không vướng bận, tự tại không bị ngăn ngại; còn người nói pháp lại dẫn theo nhiều người. Hai bên không hòa hợp, nên không thể chép Bát-nhã ba-la-mật sâu xa cho đến chánh ức niệm; nên biết đó là ma sự.

 “Lại nữa, này Tu-bồ-đề! Người nói pháp nói thế này: ‘Nếu ngươi theo được ý ta, ta sẽ trao cho ngươi Bát-nhã ba-la-mật, cho ngươi chép, đọc tụng, giảng nói và chánh ức niệm. Nếu không theo ý ta thì ta không trao cho ngươi.’ Hai bên không hòa hợp, nên không thể chép Bát-nhã ba-la-mật sâu xa, đọc tụng, giảng nói và chánh ức niệm; nên biết đó là ma sự.

 “Lại nữa, này Tu-bồ-đề! Người nghe pháp muốn đi theo để được như ý mình; nhưng người nói pháp không cho. Hai bên không hòa hợp, nên không thể chép Bát-nhã ba-la-mật sâu xa cho đến chánh ức niệm; nên biết đó là ma sự.

 “Lại nữa, này Tu-bồ-đề! Người nói pháp vì muốn được tiền của lợi lộc nên mới trao Bát-nhã ba-la-mật cho người ta chép, giữ gìn cho đến chánh ức niệm; người nghe pháp vì lý do ấy nên không muốn theo mà nhận. Hai bên không hòa hợp, nên không thể chép Bát-nhã ba-la-mật sâu xa cho đến chánh ức niệm; nên biết đó là ma sự. Người nghe pháp vì tiền của lợi lộc mà muốn chép, đọc tụng, giảng nói Bát-nhã ba-la-mật sâu xa; người nói pháp vì lý do ấy nên không muốn trao cho. Hai bên không hòa hợp, nên không thể chép, đọc tụng, giảng nói Bát-nhã ba-la-mật sâu xa; nên biết đó là ma sự.

 “Lại nữa, này Tu-bồ-đề! Người nói pháp muốn đến phương khác, nơi nguy hiểm đến tính mạng; người nghe pháp không muốn đi theo. Hai bên không hòa hợp, nên không thể chép Bát-nhã ba-la-mật sâu xa cho đến chánh ức niệm; nên biết đó là ma sự. Người nghe pháp muốn đến phương khác, nơi nguy hiểm đến tính mạng; người nói pháp không muốn đi. Hai bên không hòa hợp, nên không thể chép Bát-nhã ba-la-mật sâu xa cho đến chánh ức niệm; nên biết đó là ma sự.

 “Lại nữa, này Tu-bồ-đề! Người nói pháp muốn đến phương khác, nơi đói kém, lúa gạo đắt đỏ, không có nước; người nghe pháp không muốn đi theo. Hai bên không hòa hợp, nên không thể chép Bát-nhã ba-la-mật sâu xa cho đến chánh ức niệm; nên biết đó là ma sự. Người nghe pháp muốn đến phương khác, nơi đói kém, lúa gạo đắt đỏ, không có nước; người nói pháp không muốn đi. Hai bên không hòa hợp, nên không thể chép Bát-nhã ba-la-mật sâu xa cho đến chánh ức niệm; nên biết đó là ma sự.

 “Lại nữa, này Tu-bồ-đề! Người nói pháp muốn đến phương khác, nơi sung túc yên vui; người nghe pháp muốn đi theo. Người nói pháp bảo: ‘Thiện nam tử! Ngươi vì lợi lộc được cúng dưỡng mà đi theo ta, ngươi hãy tự suy nghĩ cho kỹ. Dù được hay không được, đừng để về sau hối hận.’ Vì chút duyên cớ nhỏ ấy mà hai bên không hòa hợp. Người nghe pháp nghe vậy thì trong lòng chán ngán, nghĩ rằng: ‘Đây là từ chối ta, không muốn cho ta đi theo.’ Liền thôi không đi nữa. Hai bên không hòa hợp, nên không thể chép Bát-nhã ba-la-mật sâu xa cho đến chánh ức niệm; nên biết đó là ma sự.

 “Lại nữa, này Tu-bồ-đề! Người nói pháp muốn băng qua đồng hoang, nơi có nỗi sợ giặc cướp, sợ bọn chiên-đà-la (hạng người bị xã hội Ấn Độ xưa coi là thấp hèn nhất, thường làm nghề đồ tể, giết chóc), sợ thợ săn, sợ thú dữ rắn độc; người nghe pháp muốn đi theo. Người nói pháp bảo: ‘Thiện nam tử! Ngươi đến đó làm gì, ở đó có nhiều điều đáng sợ, từ sợ giặc cướp cho đến sợ rắn độc.’ Người nghe pháp nghe vậy, biết người kia không muốn trao Bát-nhã ba-la-mật cho mình chép, giữ gìn cho đến chánh ức niệm, trong lòng chán ngán không muốn đi theo nữa. Vì chút duyên cớ nhỏ ấy mà hai bên không hòa hợp; nên biết đó là ma sự.

 “Lại nữa, này Tu-bồ-đề! Người nói pháp có nhiều đàn-việt (thí chủ, người hay cúng dường cho người tu) thường đến thăm hỏi, vì lý do ấy mà bảo người nghe pháp rằng: ‘Ta có việc, phải đi đến chỗ kia.’ Người nghe pháp hiểu ý, liền thôi không đi nữa. Hai bên không hòa hợp, nên không thể chép Bát-nhã ba-la-mật sâu xa cho đến chánh ức niệm; nên biết đó là ma sự.

 “Lại nữa, này Tu-bồ-đề! Ác ma hiện hình dạng tỳ-kheo (người xuất gia nam đã thọ giới đầy đủ) đến, tìm cách phá hoại Bát-nhã ba-la-mật, khiến người ta không thể chép, giữ gìn, đọc tụng, giảng nói và chánh ức niệm.”

 Tu-bồ-đề bạch Phật rằng: “Thế Tôn (Đấng được cả thế gian tôn kính, tức Phật)! Vì nguyên do gì mà ác ma hiện hình dạng tỳ-kheo, tìm cách phá hoại Bát-nhã ba-la-mật, khiến người ta không thể chép, giữ gìn cho đến chánh ức niệm?”

 Phật dạy: “Ác ma hiện hình dạng tỳ-kheo đến, làm hư hỏng tâm của thiện nam tử, thiện nữ nhân (người con trai, con gái hiền lành theo Phật), khiến họ xa lìa Bát-nhã ba-la-mật. Nó nói thế này: ‘Kinh mà ta nói mới chính là Bát-nhã ba-la-mật, còn kinh này không phải Bát-nhã ba-la-mật.’ Này Tu-bồ-đề! Khi các tỳ-kheo bị phá hoại như thế (?), có những Bồ-tát chưa được thọ ký (chưa được Phật báo trước rằng về sau chắc chắn sẽ thành Phật) liền rơi vào nghi ngờ. Vì rơi vào nghi ngờ nên không chép Bát-nhã ba-la-mật sâu xa, không nhận, không giữ, cho đến không chánh ức niệm. Hai bên không hòa hợp, nên không thể chép xong Bát-nhã ba-la-mật cho đến chánh ức niệm; nên biết đó là ma sự.

 “Lại nữa, này Tu-bồ-đề! Ác ma hiện thân tỳ-kheo đến chỗ Bồ-tát, nói thế này: ‘Nếu Bồ-tát thực hành Bát-nhã ba-la-mật thì sẽ chứng nhập thật tế (chân lý tột cùng, nơi đây chỉ việc chứng Niết-bàn của hàng Tiểu thừa rồi dừng lại), được quả Tu-đà-hoàn, quả Tư-đà-hàm, quả A-na-hàm, quả A-la-hán, được đạo Bích-chi Phật.’ Vì không hòa hợp ấy, nên không thể chép Bát-nhã ba-la-mật cho đến chánh ức niệm; nên biết đó là ma sự.

 “Lại nữa, này Tu-bồ-đề! Khi giảng nói Bát-nhã ba-la-mật sâu xa này, có nhiều ma sự nổi lên; những gì gây trở ngại cho Bát-nhã ba-la-mật đều là ma sự. Bồ-tát ma-ha-tát (Bồ-tát lớn, bậc Bồ-tát có tâm nguyện và công hạnh rộng lớn) phải nhận biết, biết rồi thì xa lìa.”

 Tu-bồ-đề thưa: “Thế Tôn! Những gì là ma sự gây trở ngại mà Bồ-tát phải nhận biết, biết rồi thì xa lìa?”

 Phật dạy: “Các ma sự nổi lên giống như Bát-nhã ba-la-mật; các ma sự nổi lên giống như Thiền-na ba-la-mật (hạnh thiền định đến bờ giải thoát), giống như Tỳ-lê-da ba-la-mật (hạnh tinh tấn đến bờ giải thoát), giống như Sằn-đề ba-la-mật (hạnh nhẫn nhục đến bờ giải thoát), giống như Thi-la ba-la-mật (hạnh trì giới đến bờ giải thoát), giống như Đàn-na ba-la-mật (hạnh bố thí đến bờ giải thoát). Bồ-tát phải nhận biết, biết rồi thì xa lìa.

 “Lại nữa, này Tu-bồ-đề! Những kinh mà hàng Thanh văn (người tu nghe lời Phật dạy mà giác ngộ, nhắm đến quả A-la-hán) và Bích-chi Phật nên thực hành, thì Bồ-tát ma-ha-tát phải biết đó là ma sự mà xa lìa.

 “Lại nữa, này Tu-bồ-đề! Nội không (bên trong như sáu giác quan là không, không có thực thể), ngoại không (bên ngoài như sáu đối tượng của giác quan là không), cho đến vô pháp hữu pháp không (cả cái không có lẫn cái có đều là không); Tứ niệm xứ (bốn phép quán: quán thân, cảm thọ, tâm và các pháp) cho đến Bát thánh đạo phần (tám con đường chân chính dẫn đến giải thoát); ba cửa giải thoát là không, vô tướng (không bám vào hình tướng), vô tác (không mong cầu, không tạo tác); dùng các pháp ấy để đạt quả Tu-đà-hoàn, quả Tư-đà-hàm, quả A-na-hàm, quả A-la-hán, đạo Bích-chi Phật. Những kinh như thế, ác ma hiện hình dạng tỳ-kheo, tìm cách đem trao cho Bồ-tát ma-ha-tát. Vì không hòa hợp ấy, nên không thể chép Bát-nhã ba-la-mật sâu xa cho đến chánh ức niệm; nên biết đó là ma sự.

 “Lại nữa, này Tu-bồ-đề! Ác ma biến thành thân Phật sắc vàng, hào quang tỏa ra một trượng (khoảng ba mét), đến chỗ Bồ-tát; Bồ-tát ấy tham đắm. Vì tham đắm mà hao mòn tát-bà-nhã (nhất thiết trí, trí tuệ biết tất cả của Phật). Vì không hòa hợp ấy, nên không thể chép Bát-nhã ba-la-mật cho đến chánh ức niệm; nên biết đó là ma sự.

 “Lại nữa, này Tu-bồ-đề! Ác ma biến thành thân Phật cùng chúng tỳ-kheo tăng đến trước mặt Bồ-tát; Bồ-tát ấy khởi tâm tham đắm, nghĩ rằng: ‘Đời sau ta cũng sẽ được như thế này.’ Hình Phật ấy được chúng tỳ-kheo vây quanh mà nói pháp (?); Bồ-tát ấy vì tham đắm thân ma nên hao mòn tát-bà-nhã, không thể chép xong Bát-nhã ba-la-mật; nên biết đó là ma sự.

 “Lại nữa, này Tu-bồ-đề! Ác ma hóa ra vô số trăm nghìn vạn ức Bồ-tát đang thực hành Đàn-na ba-la-mật, Thi-la ba-la-mật, Sằn-đề ba-la-mật, Tỳ-lê-da ba-la-mật, Thiền-na ba-la-mật, Bát-nhã ba-la-mật, rồi chỉ cho thiện nam tử, thiện nữ nhân xem. Thiện nam tử, thiện nữ nhân thấy rồi tham đắm, vì tham đắm mà hao mòn tát-bà-nhã, không thể chép Bát-nhã ba-la-mật sâu xa cho đến chánh ức niệm; nên biết đó là ma sự. Vì sao vậy? Vì trong Bát-nhã ba-la-mật sâu xa này không có sắc (hình chất, phần vật chất), không có thọ (cảm giác), tưởng (nhận biết hình ảnh, khái niệm), hành (các hoạt động tạo tác của tâm), thức (sự phân biệt nhận biết), cho đến không có A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề.

 Này Tu-bồ-đề! Bát-nhã ba-la-mật này nếu đã không có sắc cho đến không có A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, thì trong đó không có Phật, không có Thanh văn, không có Bích-chi Phật, không có Bồ-tát. Vì sao vậy? Vì tự tính của tất cả các pháp (mọi sự vật, hiện tượng) đều là không.

 “Lại nữa, này Tu-bồ-đề! Khi thiện nam tử, thiện nữ nhân chép Bát-nhã ba-la-mật sâu xa này, nhận, đọc tụng, giảng nói và chánh ức niệm, thì có nhiều trở ngại nổi lên. Này Tu-bồ-đề! Ví như ở cõi Diêm-phù-đề (cõi đất loài người sinh sống, ở phía nam núi Tu-di theo vũ trụ quan Phật giáo), những của báu như vàng, bạc, lưu ly, xa cừ, mã não, san hô… thì gặp nhiều tai nạn, nhiều giặc cướp. Cũng như thế, này Tu-bồ-đề! Khi thiện nam tử, thiện nữ nhân chép Bát-nhã ba-la-mật sâu xa này cho đến chánh ức niệm, thì có nhiều giặc, nhiều trở ngại nổi lên.”

 Tu-bồ-đề bạch Phật rằng: “Đúng vậy, Thế Tôn! Ở cõi Diêm-phù-đề, những của báu như vàng, bạc, lưu ly, xa cừ, mã não, san hô… thì nhiều giặc cướp, nhiều tai nạn. Thế Tôn! Thiện nam tử, thiện nữ nhân cũng vậy, khi chép Bát-nhã ba-la-mật sâu xa này cho đến chánh ức niệm, thì có nhiều trở ngại nổi lên, có nhiều ma sự. Vì sao vậy? Vì những kẻ ngu si ấy bị ma sai khiến, nên khi thiện nam tử, thiện nữ nhân chép Bát-nhã ba-la-mật sâu xa này cho đến chánh ức niệm, chúng phá hoại khiến họ xa lìa.

 Thế Tôn! Những kẻ ngu si ấy ít trí ít tuệ, nên khi thiện nam tử, thiện nữ nhân chép Bát-nhã ba-la-mật sâu xa cho đến chánh ức niệm, chúng phá hoại khiến họ xa lìa. Những kẻ ngu si ấy trong lòng không ưa pháp lớn, cho nên không chép Bát-nhã ba-la-mật sâu xa này, không nhận, không đọc, không tụng, không chánh ức niệm, không tu hành đúng như lời dạy, lại còn phá hoại người khác, khiến họ không thể chép Bát-nhã ba-la-mật sâu xa cho đến tu hành đúng như lời dạy.”

 Phật dạy: “Đúng vậy, đúng vậy! Này Tu-bồ-đề! Những thiện nam tử, thiện nữ nhân mới phát tâm theo Đại thừa (cỗ xe lớn, con đường tu của Bồ-tát nhằm cứu độ tất cả chúng sinh), bị ma sai khiến, vì không gieo trồng thiện căn (gốc rễ điều lành), không cúng dường chư Phật, không theo thiện tri thức (bạn lành, thầy tốt dẫn dắt mình trên đường tu), nên không chép Bát-nhã ba-la-mật sâu xa cho đến không chánh ức niệm, mà lại gây trở ngại. Những thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy ít trí ít tuệ, trong lòng không ưa pháp lớn, cho nên không thể chép Bát-nhã ba-la-mật sâu xa này cho đến chánh ức niệm, vì ma sự nổi lên.

 Này Tu-bồ-đề! Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân có thể chép Bát-nhã ba-la-mật sâu xa này cho đến chánh ức niệm, thì ma sự không nổi lên, họ có thể đầy đủ Thiền-na ba-la-mật cho đến Đàn-na ba-la-mật, có thể đầy đủ Tứ niệm xứ cho đến nhất thiết chủng trí (trí tuệ của Phật biết rõ tất cả mọi pháp trong từng chi tiết, từng loại riêng biệt). Này Tu-bồ-đề! Nên biết, nhờ sức của Phật mà những thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy có thể chép Bát-nhã ba-la-mật sâu xa này cho đến chánh ức niệm, cũng có thể đầy đủ Thiền-na ba-la-mật cho đến Đàn-na ba-la-mật, đầy đủ nội không cho đến vô pháp hữu pháp không, đầy đủ Tứ niệm xứ cho đến Bát thánh đạo phần, mười lực của Phật (mười năng lực trí tuệ đặc biệt chỉ Phật mới có) cho đến nhất thiết chủng trí.

 Này Tu-bồ-đề! Vô lượng vô biên a-tăng-kỳ (con số lớn đến mức không thể đếm được) chư Phật hiện đang ở mười phương cũng giúp đỡ những thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy, khiến họ được chép Bát-nhã ba-la-mật sâu xa này cho đến chánh ức niệm. Các Bồ-tát ma-ha-tát a-duy-việt-trí (bậc Bồ-tát không còn thoái lui trên đường tiến đến quả Phật) ở mười phương cũng che chở, phù hộ, giúp đỡ những thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy chép Bát-nhã ba-la-mật sâu xa cho đến chánh ức niệm.”

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video