Thiên 54 — Phẩm 54 – Đại Như

 Phẩm Đại Như (Như là chân như: tính chân thật, vốn như thế, không hề đổi khác của mọi sự vật), thứ năm mươi bốn. (Bản Đan, tức bản kinh khắc in thời nước Khiết Đan, ghi tên là phẩm Đại Như Tướng.)

 Bấy giờ các thiên tử cõi Dục giới (cõi của những loài còn ham muốn, từ địa ngục, loài người lên đến sáu tầng trời thấp) và các thiên tử cõi Sắc giới (cõi trời cao hơn, nơi chúng sinh đã lìa ham muốn thô nhưng còn thân hình vi tế) đem bột hương chiên-đàn (một loại gỗ thơm quý) cõi trời, cùng hoa sen xanh, hoa sen đỏ thắm, hoa sen hồng, hoa sen trắng cõi trời, từ xa rải lên Phật. Họ đến chỗ Phật, cúi đầu lạy sát chân Phật, rồi đứng sang một bên và bạch Phật:

 "Thưa Thế Tôn (Đấng được cả thế gian tôn kính, tức Phật)! A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (sự giác ngộ cao nhất, chân chính và trọn vẹn của Phật) của chư Phật thật rất sâu xa, khó thấy, khó hiểu, không thể dùng suy nghĩ mà biết được. Chỉ bậc có trí tuệ vi diệu, tịch diệt (đã dứt hết phiền não, hoàn toàn lặng yên) mới biết được, còn mọi người trong thế gian đều không thể tin nổi. Vì sao vậy? Vì trong Bát-nhã ba-la-mật (trí tuệ thấu suốt đưa người sang bờ giải thoát) sâu xa này nói như sau:

 'Sắc (phần vật chất, thân thể và hình tướng) chính là Tát-bà-nhã (trí biết tất cả của Phật), Tát-bà-nhã chính là sắc. Cho đến nhất thiết chủng trí (trí biết rõ mọi loại, mọi mặt của tất cả các pháp, là trí trọn vẹn của Phật) chính là Tát-bà-nhã, Tát-bà-nhã chính là nhất thiết chủng trí. Tướng Như của sắc và tướng Như của Tát-bà-nhã là một Như, không hai, không khác. Cho đến tướng Như của nhất thiết chủng trí và tướng Như của Tát-bà-nhã cũng là một Như, không hai, không khác.'"

 Phật bảo các thiên tử cõi Dục giới và Sắc giới: "Đúng vậy, đúng vậy! Này các thiên tử! Sắc chính là Tát-bà-nhã, Tát-bà-nhã chính là sắc. Cho đến nhất thiết chủng trí chính là Tát-bà-nhã, Tát-bà-nhã chính là nhất thiết chủng trí. Tướng Như của sắc, cho đến tướng Như của nhất thiết chủng trí, là một Như, không hai, không khác.

 Này các thiên tử! Chính vì lẽ ấy mà khi Phật mới thành đạo, tâm chỉ muốn lặng im, không muốn thuyết pháp. Vì sao? Vì pháp A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề của chư Phật rất sâu xa, khó thấy, khó hiểu, không thể dùng suy nghĩ mà biết được. Chỉ bậc có trí tuệ vi diệu, tịch diệt mới biết, còn mọi người trong thế gian đều không thể tin nổi. Vì sao? Vì A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề không có người đạt được, không có chỗ đạt được, không có lúc đạt được. Đó gọi là tướng rất sâu xa của các pháp, tức là không có hai pháp đối nhau.

 Này các thiên tử! Vì hư không rất sâu nên pháp này rất sâu. Vì Như rất sâu nên pháp này rất sâu. Vì pháp tính (bản tính chân thật của mọi pháp) rất sâu, thật tế (cái chân thật tận cùng) rất sâu, cái bất khả tư nghị (không thể nghĩ bàn) và cái vô biên (không có bờ bến) rất sâu, nên pháp này rất sâu. Vì cái không đến không đi rất sâu nên pháp này rất sâu. Vì cái không sinh không diệt, không nhơ không sạch, không biết không đắc rất sâu nên pháp này rất sâu.

 Này các thiên tử! Vì ngã (cái "tôi") rất sâu, cho đến tri giả, kiến giả (người biết, người thấy — các tên gọi khác của cái "tôi") rất sâu, nên pháp này rất sâu. Này các thiên tử! Vì sắc rất sâu, và thọ (cảm giác), tưởng (nhận biết hình ảnh, khái niệm), hành (các hoạt động tạo tác của tâm), thức (sự phân biệt, nhận biết) rất sâu, nên pháp này rất sâu.

 Vì Đàn-na ba-la-mật (bố thí đến chỗ trọn vẹn) rất sâu, cho đến Bát-nhã ba-la-mật rất sâu, nên pháp này rất sâu. Vì nội không (tính không của các căn bên trong như mắt, tai...) cho đến vô pháp hữu pháp không (tính không của cả cái không có và cái có) rất sâu, nên pháp này rất sâu. Vì tứ niệm xứ (bốn phép quán: thân, cảm thọ, tâm và các pháp) rất sâu, cho đến nhất thiết chủng trí rất sâu, nên pháp này rất sâu."

 Bấy giờ các thiên tử cõi Dục giới và Sắc giới bạch Phật: "Thưa Thế Tôn! Pháp được nói ra đây, mọi người trong thế gian đều không thể tin. Thưa Thế Tôn! Pháp sâu xa này không phải nói ra để nắm giữ sắc, cũng không phải nói ra để buông bỏ sắc. Không phải để nắm giữ thọ, tưởng, hành, thức, cũng không phải để buông bỏ thọ, tưởng, hành, thức. Không phải để nắm giữ quả Tu-đà-hoàn (quả vị đầu tiên trong bốn quả của hàng Thanh văn, người đã nhập dòng thánh), cũng không phải để buông bỏ quả Tu-đà-hoàn. Cho đến không phải để nắm giữ nhất thiết chủng trí, cũng không phải để buông bỏ nhất thiết chủng trí.

 Vì người trong thế gian đều sống theo lối nắm giữ, bám chấp, tức cho rằng sắc là ngã, là ngã sở (cái thuộc về ta); thọ, tưởng, hành, thức là ngã, là ngã sở; cho đến thập bát bất cộng pháp (mười tám phẩm chất riêng chỉ Phật mới có) là ngã, là ngã sở; quả Tu-đà-hoàn là ngã, là ngã sở; cho đến nhất thiết chủng trí là ngã, là ngã sở."

 Phật bảo các thiên tử: "Đúng vậy, đúng vậy! Này các thiên tử! Pháp này không phải nói ra để nắm giữ sắc, không phải để buông bỏ sắc, cho đến không phải để nắm giữ nhất thiết chủng trí, không phải để buông bỏ nhất thiết chủng trí.

 Này các thiên tử! Nếu có Bồ-tát (người phát nguyện cầu thành Phật để cứu độ chúng sinh) tu hành để nắm giữ sắc, cho đến tu hành để nắm giữ nhất thiết chủng trí, thì vị Bồ-tát ấy không thể tu Bát-nhã ba-la-mật, không thể tu Thiền-na ba-la-mật (thiền định đến chỗ trọn vẹn), Tì-lê-da ba-la-mật (tinh tấn đến chỗ trọn vẹn), Sằn-đề ba-la-mật (nhẫn nhục đến chỗ trọn vẹn), Thi-la ba-la-mật (giữ giới đến chỗ trọn vẹn), không thể tu Đàn-na ba-la-mật, cho đến không thể tu nhất thiết chủng trí."

 Tu-bồ-đề (một vị đại đệ tử của Phật, nổi tiếng hiểu sâu về tính không) bạch Phật: "Thưa Thế Tôn! Pháp này thuận theo tất cả các pháp. Pháp này thuận theo tất cả các pháp như thế nào?"

 "Pháp này thuận theo Bát-nhã ba-la-mật, cho đến thuận theo Đàn-na ba-la-mật. Pháp này thuận theo nội không, cho đến thuận theo vô pháp hữu pháp không. Pháp này thuận theo tứ niệm xứ, cho đến thuận theo nhất thiết chủng trí. Pháp này vô ngại (không có gì cản trở), không ngăn ngại sắc, không ngăn ngại thọ, tưởng, hành, thức, cho đến không ngăn ngại nhất thiết chủng trí.

 Này các thiên tử! Pháp này gọi là tướng vô ngại, vì nó bình đẳng như hư không; vì nó bình đẳng như Như, pháp tính, pháp trụ (pháp luôn an trụ như thế), thật tế, tính bất khả tư nghị; vì nó bình đẳng như không, vô tướng, vô tác (ba cửa giải thoát: thấy mọi pháp là không, không có hình tướng để chấp, không có gì để mong cầu tạo tác).

 Pháp này có tướng không sinh, vì sự sinh của sắc không thể nắm bắt được, sự sinh của thọ, tưởng, hành, thức không thể nắm bắt được, cho đến sự sinh của nhất thiết chủng trí không thể nắm bắt được. Pháp này không có chỗ trụ, vì chỗ của sắc không thể nắm bắt được, chỗ của thọ, tưởng, hành, thức không thể nắm bắt được, cho đến chỗ của nhất thiết chủng trí không thể nắm bắt được."

 Khi ấy các thiên tử cõi Dục giới và Sắc giới bạch Phật: "Thưa Thế Tôn! Tu-bồ-đề là con của Phật, theo miệng Phật mà sinh ra. Vì sao? Vì những gì Tu-bồ-đề nói ra đều phù hợp với tính không."

 Bấy giờ Tu-bồ-đề nói với các thiên tử: "Các vị nói: 'Tu-bồ-đề là con của Phật, theo Phật mà sinh ra.' Thế nào là theo Phật mà sinh? Này các thiên tử! Vì tướng Như, nên Tu-bồ-đề theo Phật mà sinh. Vì sao? Vì tướng Như của Như Lai (danh hiệu của Phật: bậc từ Như mà đến) không đến không đi, tướng Như của Tu-bồ-đề cũng không đến không đi, cho nên Tu-bồ-đề theo Phật mà sinh.

 Lại nữa, Tu-bồ-đề từ xưa đến nay vẫn theo Phật mà sinh. Vì sao? Vì tướng Như của Như Lai chính là tướng Như của tất cả các pháp, tướng Như của tất cả các pháp chính là tướng Như của Như Lai. Trong tướng Như ấy cũng không có tướng Như, cho nên Tu-bồ-đề là theo Phật mà sinh.

 Lại nữa, Như của Như Lai là tướng thường trụ (luôn còn mãi), Như của Tu-bồ-đề cũng là tướng thường trụ. Tướng Như của Như Lai không khác không riêng, tướng Như của Tu-bồ-đề cũng không khác không riêng như vậy. Cho nên Tu-bồ-đề là theo Phật mà sinh.

 Tướng Như của Như Lai không có chỗ nào ngăn ngại, tướng Như của tất cả các pháp cũng không có chỗ ngăn ngại. Tướng Như của Như Lai và tướng Như của tất cả các pháp là một Như, không hai, không khác. Tướng Như ấy là vô tác (không do tạo tác mà thành), trước sau không bao giờ trở thành cái chẳng phải Như, cho nên tướng Như ấy là một Như, không hai, không khác; vì thế Tu-bồ-đề là theo Phật mà sinh.

 Tướng Như của Như Lai ở khắp mọi nơi đều không có ý niệm, không có phân biệt; tướng Như của Tu-bồ-đề cũng ở khắp mọi nơi không có ý niệm, không có phân biệt như vậy. Tướng Như của Như Lai không khác, không riêng, không thể nắm bắt; tướng Như của Tu-bồ-đề cũng như vậy. Vì thế Tu-bồ-đề là theo Phật mà sinh.

 Tướng Như của Như Lai không lìa tướng Như của các pháp; cái Như ấy trước sau không bao giờ trở thành cái chẳng phải Như. Cho nên vì Như của Tu-bồ-đề không khác, nên gọi là theo Phật mà sinh, mà thật ra cũng không có gì để theo.

 Lại nữa, tướng Như của Như Lai không phải quá khứ, không phải vị lai, không phải hiện tại; tướng Như của các pháp cũng không phải quá khứ, không phải vị lai, không phải hiện tại; cho nên Tu-bồ-đề là theo Phật mà sinh.

 Lại nữa, Như của Như Lai không nằm trong Như của quá khứ, Như của quá khứ không nằm trong Như của Như Lai. Như của Như Lai không nằm trong Như của vị lai, Như của vị lai không nằm trong Như của Như Lai. Như của Như Lai không nằm trong Như của hiện tại, Như của hiện tại không nằm trong Như của Như Lai. Như của quá khứ, vị lai, hiện tại và Như của Như Lai là một Như, không hai, không khác.

 Như của sắc và Như của Như Lai; Như của thọ, tưởng, hành, thức và Như của Như Lai — Như của sắc, Như của thọ, tưởng, hành, thức ấy và Như của Như Lai là một Như, không hai, không khác. Như của ngã, cho đến Như của tri giả, kiến giả, và Như của Như Lai là một Như, không hai, không khác.

 Như của Đàn-na ba-la-mật cho đến Như của Bát-nhã ba-la-mật, Như của nội không cho đến Như của vô pháp hữu pháp không, Như của tứ niệm xứ cho đến Như của nhất thiết chủng trí, và Như của Như Lai, là một Như, không hai, không khác."

 "Này Tu-bồ-đề! Vì Bồ-tát ma-ha-tát (vị Bồ-tát lớn) đạt được cái Như này, nên gọi là Như Lai."

 Khi nói phẩm Như Tướng này, đất trong cõi tam thiên đại thiên thế giới (một nghìn triệu thế giới hợp thành một cõi lớn do một vị Phật giáo hóa) chấn động theo sáu cách: phía đông vọt lên phía tây chìm xuống, phía tây vọt lên phía đông chìm xuống, phía nam vọt lên phía bắc chìm xuống, phía bắc vọt lên phía nam chìm xuống, ở giữa vọt lên bốn bên chìm xuống, bốn bên vọt lên ở giữa chìm xuống.

 Lúc ấy các thiên tử cõi Dục, các thiên tử cõi Sắc đem bột hương chiên-đàn cõi trời rải lên Phật và rải lên Tu-bồ-đề, rồi bạch Phật: "Thật là điều chưa từng có! Thưa Thế Tôn! Tu-bồ-đề nhờ Như của Như Lai mà theo Phật sinh ra."

 Tu-bồ-đề lại nói với các thiên tử: "Này các thiên tử! Tu-bồ-đề không phải từ trong sắc mà theo Phật sinh, cũng không phải từ trong Như của sắc mà theo Phật sinh; không phải lìa sắc mà theo Phật sinh, cũng không phải lìa Như của sắc mà theo Phật sinh.

 Tu-bồ-đề không phải từ trong thọ, tưởng, hành, thức mà theo Phật sinh, cũng không phải từ trong Như của thọ, tưởng, hành, thức mà theo Phật sinh; không phải lìa thọ, tưởng, hành, thức mà theo Phật sinh, cũng không phải lìa Như của thọ, tưởng, hành, thức mà theo Phật sinh.

 Cho đến không phải từ trong nhất thiết chủng trí mà theo Phật sinh, cũng không phải từ trong Như của nhất thiết chủng trí mà theo Phật sinh; cũng không phải lìa nhất thiết chủng trí mà theo Phật sinh, cũng không phải lìa Như của nhất thiết chủng trí mà theo Phật sinh.

 Tu-bồ-đề không phải từ trong vô vi (cái không do nhân duyên tạo thành, không sinh không diệt) mà theo Phật sinh, cũng không phải từ trong Như của vô vi mà theo Phật sinh; cũng không phải lìa vô vi mà theo Phật sinh, cũng không phải lìa Như của vô vi mà theo Phật sinh. Vì sao? Vì tất cả các pháp ấy đều không có thực, không thể nắm bắt, không có người theo mà sinh, cũng không có pháp theo mà sinh."

 Bấy giờ Xá-lợi-phất (một vị đại đệ tử của Phật, đứng đầu về trí tuệ) bạch Phật: "Thưa Thế Tôn! Cái Như này là chân thật, không hư dối; pháp tướng (tướng chân thật của pháp), pháp trụ, pháp vị (chỗ đứng cố định của pháp) rất sâu xa. Trong đó, sắc không thể nắm bắt, Như của sắc cũng không thể nắm bắt. Vì sao? Sắc còn không thể nắm bắt, huống gì Như của sắc lại có thể nắm bắt được?

 Thọ, tưởng, hành, thức không thể nắm bắt, Như của thọ, tưởng, hành, thức cũng không thể nắm bắt. Vì sao? Thọ, tưởng, hành, thức còn không thể nắm bắt, huống gì Như của thọ, tưởng, hành, thức lại có thể nắm bắt được? Cho đến nhất thiết chủng trí không thể nắm bắt, Như của nhất thiết chủng trí cũng không thể nắm bắt. Vì sao? Nhất thiết chủng trí còn không thể nắm bắt, huống gì Như của nhất thiết chủng trí lại có thể nắm bắt được?"

 Phật bảo Xá-lợi-phất: "Đúng vậy, đúng vậy! Này Xá-lợi-phất! Cái Như này là chân thật, không hư dối; pháp tướng, pháp trụ, pháp vị rất sâu xa. Trong đó, sắc không thể nắm bắt, Như của sắc cũng không thể nắm bắt. Vì sao? Sắc còn không thể nắm bắt, huống gì Như của sắc lại có thể nắm bắt được? Cho đến nhất thiết chủng trí không thể nắm bắt, Như của nhất thiết chủng trí cũng không thể nắm bắt. Vì sao? Nhất thiết chủng trí còn không thể nắm bắt, huống gì Như của nhất thiết chủng trí lại có thể nắm bắt được?"

 Khi Xá-lợi-phất nói về tướng Như này, có hai trăm vị tỳ-kheo (tăng sĩ nam đã thọ giới đầy đủ) vì không nắm giữ một pháp nào nên dứt sạch lậu (phiền não rỉ chảy làm trôi lăn trong sinh tử), chứng quả A-la-hán (bậc thánh đã dứt hết phiền não, không còn tái sinh). Năm trăm vị tỳ-kheo-ni (tăng sĩ nữ đã thọ giới đầy đủ) xa lìa bụi bặm, rời bỏ cấu nhơ, được pháp nhãn (con mắt thấy rõ chân lý) đối với các pháp, sinh vào cõi trời, cõi người. Năm nghìn vị Bồ-tát ma-ha-tát đạt được vô sinh pháp nhẫn (sự thấu hiểu và an trụ vững chắc vào chân lý rằng mọi pháp vốn không sinh không diệt). Sáu mươi vị Bồ-tát vì không nắm giữ các pháp nên dứt sạch lậu, tâm được giải thoát, thành A-la-hán.

 "Này Xá-lợi-phất! Sáu mươi vị Bồ-tát ấy, đời trước đã gặp năm trăm vị Phật, gần gũi cúng dường, và trong giáo pháp của năm trăm vị Phật ấy đã tu bố thí, trì giới (giữ giới luật), nhẫn nhục, tinh tấn (siêng năng không lười), thiền định. Nhưng vì không có Bát-nhã ba-la-mật, không có phương tiện lực (sức khéo léo dùng phương cách thích hợp), nên tu theo tướng riêng biệt sai khác, nghĩ rằng: 'Đây là bố thí, đây là trì giới, đây là nhẫn nhục, đây là tinh tấn, đây là thiền định.'

 Vì không có Bát-nhã ba-la-mật, không có phương tiện lực, nên việc tu bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định đều theo tướng riêng biệt sai khác. Vì tu theo tướng riêng biệt sai khác nên không đạt được tướng không sai khác. Vì không đạt được tướng không sai khác nên không được vào Bồ-tát vị (địa vị vững chắc của Bồ-tát, không còn rơi xuống hàng Thanh văn, Bích-chi Phật). Vì không được vào Bồ-tát vị nên chỉ chứng quả Tu-đà-hoàn cho đến quả A-la-hán.

 Này Xá-lợi-phất! Bồ-tát ma-ha-tát tuy có đạo, hoặc pháp không, hoặc pháp vô tướng, hoặc pháp vô tác, nhưng nếu xa lìa Bát-nhã ba-la-mật, không có phương tiện lực, thì liền chứng lấy thật tế, rơi vào Thanh văn thừa (cỗ xe của hàng Thanh văn: người nghe tiếng Phật dạy mà tu, chỉ cầu tự giải thoát)."

 Xá-lợi-phất bạch Phật: "Thưa Thế Tôn! Vì nhân duyên gì mà cùng tu pháp không, vô tướng, vô tác, nhưng vì xa lìa phương tiện lực thì chứng lấy thật tế, rơi vào Thanh văn thừa; còn Bồ-tát ma-ha-tát cũng tu pháp không, vô tướng, vô tác, nhưng vì có phương tiện lực mà đạt được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề?"

 Phật bảo Xá-lợi-phất: "Có vị Bồ-tát xa lìa tâm Tát-bà-nhã (tâm hướng về trí biết tất cả của Phật) mà tu pháp không, vô tướng, vô tác; vì không có phương tiện lực nên rơi vào Thanh văn thừa. Này Xá-lợi-phất! Lại có vị Bồ-tát ma-ha-tát không xa lìa tâm Tát-bà-nhã mà tu pháp không, vô tướng, vô tác; vì có phương tiện lực nên vào Bồ-tát vị, đạt được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề.

 Này Xá-lợi-phất! Ví như có con chim thân dài một trăm do-tuần (đơn vị đo đường dài của Ấn Độ xưa, mỗi do-tuần khoảng mười mấy cây số), hoặc hai trăm, ba trăm do-tuần, mà không có cánh, từ cõi trời Tam Thập Tam (cõi trời Đao Lợi, nơi ba mươi ba vị trời ở, trên đỉnh núi Tu-di) tự gieo mình xuống Diêm-phù-đề (châu lục nơi loài người ở). Này Xá-lợi-phất! Ý ông thế nào? Con chim ấy giữa đường nghĩ rằng: 'Ta muốn trở lên lại cõi trời Tam Thập Tam', có trở lại được không?"

 "Không được, thưa Thế Tôn!"

 "Này Xá-lợi-phất! Con chim ấy lại nguyện rằng: 'Khi đến Diêm-phù-đề, ta muốn thân không đau, không khổ.' Này Xá-lợi-phất! Ý ông thế nào? Con chim ấy có được không đau, không khổ không?"

 Xá-lợi-phất thưa: "Không được, thưa Thế Tôn! Con chim ấy rơi xuống đất thì hoặc đau, hoặc khổ, hoặc chết, hoặc chịu khổ gần như chết. Vì sao? Thưa Thế Tôn! Vì con chim ấy thân lớn mà không có cánh."

 "Này Xá-lợi-phất! Bồ-tát ma-ha-tát cũng như vậy. Tuy trải qua số kiếp (khoảng thời gian cực kỳ dài) nhiều như cát sông Hằng mà tu bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, phát khởi việc lớn, sinh tâm lớn, vì muốn đạt A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề mà lập vô số lời nguyện; nhưng vì vị Bồ-tát ấy xa lìa Bát-nhã ba-la-mật và phương tiện lực, nên hoặc rơi vào quả A-la-hán, hoặc rơi vào đạo Bích-chi Phật (bậc tự mình giác ngộ nhờ quán nhân duyên, sống riêng một mình, không giáo hóa rộng).

 Vì sao? Vì vị Bồ-tát ấy xa lìa tâm Tát-bà-nhã mà bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định; vì không có Bát-nhã ba-la-mật, không có phương tiện lực, nên rơi vào bậc Thanh văn hoặc vào đạo Bích-chi Phật.

 Này Xá-lợi-phất! Bồ-tát ma-ha-tát tuy nhớ nghĩ đến giới, định, tuệ, giải thoát, giải thoát tri kiến (năm phần công đức của bậc thánh: giữ giới, thiền định, trí tuệ, sự giải thoát, và cái biết rõ mình đã giải thoát) của chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại, nhưng lại nắm lấy hình tướng mà thọ trì; người ấy không biết, không hiểu giới, định, tuệ, giải thoát, giải thoát tri kiến của chư Phật, chỉ nghe âm thanh của danh từ không, vô tướng, vô tác, rồi nắm lấy âm thanh danh từ ấy mà hồi hướng (đem công đức hướng về mục đích) đến A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề.

 Bồ-tát ma-ha-tát nếu hồi hướng như vậy thì sẽ dừng lại ở bậc Thanh văn, Bích-chi Phật, không thể vượt qua được. Vì sao? Vì xa lìa Bát-nhã ba-la-mật và phương tiện lực mà đem các thiện căn (gốc lành, tức các việc thiện đã làm) hồi hướng đến A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề.

 Này Xá-lợi-phất! Có vị Bồ-tát ma-ha-tát từ lúc mới phát ý (khởi tâm cầu thành Phật) đến nay, không xa lìa tâm Tát-bà-nhã mà tu bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định. Vì không xa lìa Bát-nhã ba-la-mật và phương tiện lực, nên không nắm lấy tướng của giới, định, tuệ, giải thoát, giải thoát tri kiến của chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại; không nắm lấy tướng của cửa giải thoát không, không nắm lấy tướng của cửa giải thoát vô tướng, vô tác.

 Này Xá-lợi-phất! Nên biết vị Bồ-tát ma-ha-tát ấy không rơi vào đạo Thanh văn, Bích-chi Phật, mà đi thẳng đến A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Vì sao? Vì vị Bồ-tát ma-ha-tát ấy từ lúc mới phát ý đến nay, bố thí mà không nắm lấy tướng; trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định mà không nắm lấy tướng; đối với giới, định, tuệ, giải thoát, giải thoát tri kiến của chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại cũng không nắm lấy tướng.

 Này Xá-lợi-phất! Đó gọi là phương tiện lực của Bồ-tát: dùng tâm lìa tướng mà tu bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, cho đến dùng tâm lìa tướng mà tu nhất thiết chủng trí."

 Xá-lợi-phất bạch Phật: "Thưa Thế Tôn! Theo chỗ con hiểu nghĩa lời Phật dạy, nếu Bồ-tát ma-ha-tát không xa lìa Bát-nhã ba-la-mật và phương tiện lực, thì nên biết vị Bồ-tát ấy đã gần A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Vì sao? Vì vị Bồ-tát ma-ha-tát ấy từ lúc mới phát tâm đến nay, không thấy có pháp nào để biết, dù là sắc, hay thọ, tưởng, hành, thức, cho đến nhất thiết chủng trí.

 Thưa Thế Tôn! Có thiện nam tử, thiện nữ nhân (người nam, người nữ có lòng lành tu theo Phật) cầu đạo Bồ-tát mà xa lìa Bát-nhã ba-la-mật và phương tiện lực, thì nên biết người ấy đối với A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, hoặc được hoặc không được. Vì sao? Thưa Thế Tôn! Vì thiện nam tử, thiện nữ nhân cầu đạo Bồ-tát ấy, mọi sự bố thí đều nắm lấy tướng, mọi sự trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định đều nắm lấy tướng. Vì thế, thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy đối với A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề là không chắc chắn.

 Thưa Thế Tôn! Vì nhân duyên ấy, Bồ-tát ma-ha-tát muốn đạt A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề thì không nên xa lìa Bát-nhã ba-la-mật và phương tiện lực. Vị Bồ-tát ma-ha-tát ấy an trụ trong Bát-nhã ba-la-mật và phương tiện lực, nên dùng tâm không chấp đắc, không chấp tướng mà bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, cho đến dùng tâm không chấp đắc, không chấp tướng mà tu nhất thiết chủng trí."

 Bấy giờ các thiên tử cõi Dục giới và Sắc giới bạch Phật: "Thưa Thế Tôn! A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề thật khó đạt được. Vì sao? Vì Bồ-tát ma-ha-tát ấy phải biết tất cả các pháp, mà các pháp ấy lại không thể nắm bắt được."

 Phật dạy: "Đúng vậy, đúng vậy! Này các thiên tử! A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề khó đạt được; Ta không nắm được một pháp nào. Nhất thiết chủng trí cũng không có gì để đạt được. Không có cái biết được, không có cái để biết, không có người biết. Vì sao? Vì các pháp rốt ráo thanh tịnh."

 Tu-bồ-đề bạch Phật: "Thưa Thế Tôn! Như Phật dạy, A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề khó đạt được. Nhưng theo chỗ con hiểu nghĩa lời Phật dạy, con suy nghĩ thấy A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề này dễ đạt được. Vì sao? Vì không có người đạt được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, cũng không có pháp để đạt được. Tất cả các pháp, tướng của tất cả các pháp đều không, không có pháp để đạt, không có người đạt được. Vì sao? Vì tất cả các pháp đều không.

 Cũng không có pháp nào để thêm, cũng không có pháp nào để bớt. Tức là bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, cho đến nhất thiết chủng trí, các pháp ấy đều không có cái để đạt, không có người đạt được. Thưa Thế Tôn! Vì nhân duyên ấy, ý con cho rằng A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề là dễ đạt được. Vì sao? Thưa Thế Tôn! Vì tướng sắc của sắc là không, tướng thức của thọ, tưởng, hành, thức là không, cho đến tướng nhất thiết chủng trí của nhất thiết chủng trí là không."

 Xá-lợi-phất nói với Tu-bồ-đề: "Nếu tất cả các pháp đều không như hư không, mà hư không thì không nghĩ rằng: 'Ta sẽ đạt A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề.' Nếu Bồ-tát ma-ha-tát tin hiểu tất cả các pháp đều không như hư không, mà A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề là dễ đạt, thì nay các vị Bồ-tát ma-ha-tát nhiều như cát sông Hằng cầu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, sao lại thoái lui? Này Tu-bồ-đề! Do đó mà biết A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề không dễ đạt được."

 Tu-bồ-đề nói với Xá-lợi-phất: "Ý ông thế nào, sắc có thoái lui khỏi A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề không?"

 Xá-lợi-phất đáp: "Không."

 "Thọ, tưởng, hành, thức có thoái lui khỏi A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề không?"

 Xá-lợi-phất đáp: "Không."

 "Cho đến nhất thiết chủng trí có thoái lui khỏi A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề không?"

 Xá-lợi-phất đáp: "Không."

 "Ngoài sắc ra, có pháp nào thoái lui khỏi A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề không?"

 Xá-lợi-phất đáp: "Không."

 "Ngoài thọ, tưởng, hành, thức ra, có pháp nào thoái lui khỏi A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề không?"

 Xá-lợi-phất đáp: "Không."

 "Cho đến ngoài nhất thiết chủng trí ra, có pháp nào thoái lui khỏi A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề không?"

 Xá-lợi-phất đáp: "Không."

 "Này Xá-lợi-phất! Ý ông thế nào, tướng Như của sắc có thoái lui khỏi A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề không?"

 Xá-lợi-phất đáp: "Không."

 "Tướng Như của thọ, tưởng, hành, thức, cho đến tướng Như của nhất thiết chủng trí, có thoái lui khỏi A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề không?"

 Xá-lợi-phất đáp: "Không."

 "Ngoài tướng Như của sắc ra, có pháp nào thoái lui khỏi A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề không?"

 Xá-lợi-phất đáp: "Không."

 "Ngoài tướng Như của thọ, tưởng, hành, thức, cho đến ngoài tướng Như của nhất thiết chủng trí ra, có pháp nào thoái lui khỏi A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề không?"

 Xá-lợi-phất đáp: "Không."

 "Này Xá-lợi-phất! Ý ông thế nào, Như có thoái lui khỏi A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề không?"

 Xá-lợi-phất đáp: "Không."

 "Pháp tính, pháp trụ, pháp vị, thật tế, tính bất khả tư nghị có thoái lui khỏi A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề không?"

 Xá-lợi-phất đáp: "Không."

 "Này Xá-lợi-phất! Ý ông thế nào, ngoài Như ra, có pháp nào thoái lui khỏi A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề không?"

 Xá-lợi-phất đáp: "Không."

 "Ngoài pháp tính, pháp trụ, pháp vị, thật tế, tính bất khả tư nghị ra, có pháp nào thoái lui khỏi A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề không?"

 Xá-lợi-phất đáp: "Không."

 Tu-bồ-đề nói với Xá-lợi-phất: "Nếu các pháp rốt ráo không thể nắm bắt, thì pháp nào thoái lui khỏi A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề?"

 Xá-lợi-phất nói với Tu-bồ-đề: "Như lời Tu-bồ-đề nói, thì trong pháp nhẫn (sự chấp nhận, an trụ vào chân lý) này không có Bồ-tát nào thoái lui hay không thoái lui khỏi A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Phật nói người cầu đạo có ba loại: đạo A-la-hán, đạo Bích-chi Phật, Phật đạo. Ba loại ấy (theo lời ông) là không có phân biệt. Như Tu-bồ-đề nói, thì chỉ có một loại Bồ-tát ma-ha-tát cầu Phật đạo mà thôi."

 Bấy giờ Phú-lâu-na Di-đa-la-ni Tử (một vị đại đệ tử của Phật, đứng đầu về thuyết pháp) nói với Xá-lợi-phất: "Nên hỏi Tu-bồ-đề xem có phải chỉ có một Bồ-tát thừa (cỗ xe của Bồ-tát, tức con đường tu thành Phật) không?"

 Bấy giờ Xá-lợi-phất hỏi Tu-bồ-đề: "Này Tu-bồ-đề! Ông muốn nói là chỉ có một Bồ-tát thừa chăng?"

 Tu-bồ-đề nói với Xá-lợi-phất: "Trong Như của các pháp, ông muốn cho có ba loại thừa — Thanh văn thừa, Bích-chi Phật thừa, Phật thừa — chăng?"

 Xá-lợi-phất đáp: "Không phải vậy."

 "Này Xá-lợi-phất! Trong Như có thể phân biệt có ba thừa không?"

 Xá-lợi-phất đáp: "Không thể."

 "Này Xá-lợi-phất! Cái Như ấy có một tướng, hai tướng hay ba tướng không?"

 Xá-lợi-phất đáp: "Không có."

 "Này Xá-lợi-phất! Ông muốn trong Như có dù chỉ một vị Bồ-tát chăng?"

 Xá-lợi-phất đáp: "Không phải vậy."

 "Trong bốn điều như vậy, người ba thừa đều không thể nắm bắt. Này Xá-lợi-phất! Sao lại nghĩ rằng: 'Đây là người cầu Thanh văn thừa, đây là người cầu Bích-chi Phật thừa, đây là người cầu Phật thừa'? Này Xá-lợi-phất! Bồ-tát ma-ha-tát nghe tướng Như của các pháp này mà tâm không kinh sợ, không chìm đắm, không hối tiếc, không nghi ngờ, thì đó gọi là Bồ-tát ma-ha-tát có thể thành tựu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề."

 Bấy giờ Phật khen Tu-bồ-đề: "Lành thay, lành thay! Này Tu-bồ-đề! Những điều ông nói đều là nhờ sức của Phật. Này Tu-bồ-đề! Nếu Bồ-tát ma-ha-tát nghe nói cái Như này không có sự sai khác của các pháp, mà tâm không kinh, không sợ, không hãi, không thấy khó, không chìm đắm, không hối tiếc, thì nên biết vị Bồ-tát ấy có thể thành tựu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề."

 Xá-lợi-phất bạch Phật: "Thưa Thế Tôn! Thành tựu Bồ-đề (giác ngộ) nào?"

 Phật dạy: "Thành tựu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề của Phật."

 Tu-bồ-đề bạch Phật: "Thưa Thế Tôn! Nếu Bồ-tát ma-ha-tát muốn thành tựu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề thì nên tu hành thế nào?"

 Phật dạy: "Nên khởi tâm bình đẳng đối với tất cả chúng sinh, cũng dùng tâm bình đẳng mà nói năng với họ, không thiên vị bè phái. Đối với tất cả chúng sinh, khởi tâm đại từ (thương yêu lớn, muốn đem niềm vui cho người), cũng dùng tâm đại từ mà nói năng với họ. Đối với tất cả chúng sinh, hạ mình khiêm nhường, cũng dùng lòng khiêm nhường mà nói năng với họ. Đối với tất cả chúng sinh, nên sinh tâm làm cho yên ổn, cũng dùng tâm yên ổn mà nói năng với họ.

 Đối với tất cả chúng sinh, nên sinh tâm không ngăn ngại, cũng dùng tâm không ngăn ngại mà nói năng với họ. Đối với tất cả chúng sinh, nên sinh tâm không làm phiền não, cũng dùng tâm không làm phiền não mà nói năng với họ. Đối với tất cả chúng sinh, nên sinh tâm yêu kính, như đối với cha, như đối với mẹ, như anh, như em, như chị em gái, như con cái, như bà con thân thích, như bạn bè quen biết, cũng dùng tâm yêu kính mà nói năng với họ.

 Vị Bồ-tát ma-ha-tát ấy nên tự mình không sát sinh, cũng dạy người không sát sinh, khen ngợi pháp không sát sinh, vui mừng khen ngợi những người không sát sinh. Cho đến tự mình không theo tà kiến (cái thấy sai lệch), cũng dạy người khác [không] theo tà kiến (?), khen ngợi pháp không tà kiến, vui mừng khen ngợi những người không tà kiến. Như vậy, này Tu-bồ-đề! Bồ-tát ma-ha-tát muốn thành tựu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề thì nên tu hành như thế.

 "Lại nữa, này Tu-bồ-đề! Bồ-tát ma-ha-tát muốn thành tựu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề thì nên tự mình tu sơ thiền (tầng thiền định thứ nhất), cũng dạy người khác tu sơ thiền, khen ngợi pháp tu sơ thiền, vui mừng khen ngợi người tu sơ thiền; đối với nhị thiền, tam thiền, tứ thiền (các tầng thiền định thứ hai, ba, tư, càng lên càng sâu lặng) cũng như vậy.

 "Lại nữa, này Tu-bồ-đề! Bồ-tát ma-ha-tát muốn thành tựu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề thì nên tự mình tu tâm từ, cũng dạy người tu tâm từ, khen ngợi pháp tu tâm từ, vui mừng khen ngợi người tu tâm từ; đối với tâm bi (thương xót, muốn cứu khổ cho người), tâm hỷ (vui theo niềm vui của người), tâm xả (buông bỏ, bình đẳng không thiên chấp) cũng như vậy.

 Tự mình tu định Hư không xứ (tầng định vô sắc thứ nhất: chỉ quán hư không vô biên), cũng dạy người tu định Hư không xứ, khen ngợi pháp tu Hư không xứ, vui mừng khen ngợi người tu Hư không xứ; đối với Thức xứ (quán thức vô biên), Vô sở hữu xứ (quán không có gì cả), Phi hữu tưởng phi vô tưởng xứ (tầng định cao nhất, nhận biết cực kỳ vi tế, chẳng phải có cũng chẳng phải không) cũng như vậy.

 Tự mình đầy đủ Đàn-na ba-la-mật (bố thí đến chỗ trọn vẹn), cũng dạy người đầy đủ Đàn-na ba-la-mật, khen ngợi pháp đầy đủ Đàn-na ba-la-mật, vui mừng khen ngợi người đầy đủ Đàn-na ba-la-mật; đối với Thi-la ba-la-mật, Sằn-đề, Tì-lê-da, Thiền-na, Bát-nhã ba-la-mật cũng như vậy.

 Lại nữa, Bồ-tát ma-ha-tát muốn thành tựu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề thì tự mình tu nội không, cũng dạy người tu nội không, khen ngợi pháp tu nội không, vui mừng khen ngợi người tu nội không; cho đến vô pháp hữu pháp không cũng như vậy.

 Tự mình tu tứ niệm xứ, cũng dạy người tu tứ niệm xứ, khen ngợi pháp tu tứ niệm xứ, vui mừng khen ngợi người tu tứ niệm xứ; cho đến bát thánh đạo phần (tám con đường chân chính dẫn đến giải thoát: thấy đúng, nghĩ đúng, nói đúng, làm đúng, sống đúng, siêng năng đúng, nhớ nghĩ đúng, định tâm đúng) cũng như vậy.

 Tự mình tu Không tam-muội (tam-muội là trạng thái tâm định tĩnh, chuyên chú; ở đây là định quán tính không), Vô tướng tam-muội, Vô tác tam-muội, cũng dạy người tu Không, Vô tướng, Vô tác tam-muội, khen ngợi pháp tu Không, Vô tướng, Vô tác tam-muội, vui mừng khen ngợi người tu Không, Vô tướng, Vô tác tam-muội.

 Tự mình tu bát bối xả (tám phép thiền quán để quay lưng, buông bỏ sự ràng buộc của cõi Dục, Sắc, Vô sắc), cũng dạy người tu bát bối xả, khen ngợi pháp tu bát bối xả, vui mừng khen ngợi người tu bát bối xả. Tự mình tu cửu thứ đệ định (chín tầng thiền định nhập lần lượt từ thấp lên cao không xen tạp), cũng dạy người tu cửu thứ đệ định, khen ngợi pháp tu cửu thứ đệ định, vui mừng khen ngợi người tu cửu thứ đệ định.

 Tự mình đầy đủ mười lực của Phật (mười năng lực trí tuệ đặc biệt của Phật), cũng dạy người đầy đủ mười lực của Phật, khen ngợi pháp đầy đủ mười lực của Phật, vui mừng khen ngợi người đầy đủ mười lực của Phật.

 Tự mình tu tứ vô sở úy (bốn điều không sợ hãi khi thuyết pháp của Phật), tứ vô ngại trí (bốn trí hiểu biết và diễn đạt không trở ngại: về pháp, về nghĩa, về ngôn từ, về biện thuyết), thập bát bất cộng pháp (mười tám phẩm chất riêng chỉ Phật mới có), đại từ đại bi, cũng dạy người tu tứ vô sở úy cho đến đại từ đại bi, khen ngợi pháp tu tứ vô sở úy cho đến đại từ đại bi, vui mừng khen ngợi người tu tứ vô sở úy cho đến đại từ đại bi.

 Tự mình quán thuận và nghịch mười hai nhân duyên (chuỗi mười hai khâu nối tiếp nhau tạo ra vòng sinh tử, từ vô minh đến già chết; quán thuận là xét chiều sinh khởi, quán nghịch là xét chiều diệt trừ), cũng dạy người quán thuận nghịch mười hai nhân duyên, khen ngợi pháp quán thuận nghịch mười hai nhân duyên, vui mừng khen ngợi người quán thuận nghịch mười hai nhân duyên. Này Tu-bồ-đề! Bồ-tát ma-ha-tát muốn thành tựu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề thì nên tu hành như thế.

 "Lại nữa, này Tu-bồ-đề! Bồ-tát ma-ha-tát muốn thành tựu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề thì tự mình nên biết khổ, dứt tập, chứng diệt, tu đạo (bốn chân lý: biết rõ nỗi khổ, dứt nguyên nhân gây khổ, chứng sự diệt khổ, tu con đường diệt khổ), cũng dạy người biết khổ, dứt tập, chứng diệt, tu đạo, khen ngợi pháp biết khổ, dứt tập, chứng diệt, tu đạo, vui mừng khen ngợi người biết khổ, dứt tập, chứng diệt, tu đạo.

 Tự mình sinh ra trí chứng quả Tu-đà-hoàn nhưng không chứng lấy thật tế, cũng dạy người đặt mình vào quả Tu-đà-hoàn, khen ngợi pháp quả Tu-đà-hoàn, vui mừng khen ngợi người đạt quả Tu-đà-hoàn; đối với quả Tư-đà-hàm (quả thứ hai, chỉ còn trở lại cõi người một lần), quả A-na-hàm (quả thứ ba, không còn trở lại cõi Dục), quả A-la-hán cũng như vậy.

 Tự mình sinh ra trí chứng đạo Bích-chi Phật nhưng không chứng lấy đạo Bích-chi Phật, cũng dạy người đặt mình vào đạo Bích-chi Phật, khen ngợi pháp đạt đạo Bích-chi Phật, vui mừng khen ngợi người đạt đạo Bích-chi Phật.

 Tự mình vào Bồ-tát vị, cũng dạy người vào Bồ-tát vị, khen ngợi pháp vào Bồ-tát vị, vui mừng khen ngợi người vào Bồ-tát vị. Tự mình làm thanh tịnh cõi nước Phật, thành tựu chúng sinh (giáo hóa giúp chúng sinh tiến tới giải thoát), cũng dạy người làm thanh tịnh cõi nước Phật, thành tựu chúng sinh, khen ngợi pháp làm thanh tịnh cõi nước Phật, thành tựu chúng sinh, vui mừng khen ngợi người làm thanh tịnh cõi nước Phật, thành tựu chúng sinh.

 Tự mình khởi thần thông (năng lực siêu phàm do tu tập mà có) của Bồ-tát, cũng dạy người khởi thần thông của Bồ-tát, khen ngợi pháp khởi thần thông của Bồ-tát, vui mừng khen ngợi người khởi thần thông của Bồ-tát. Tự mình sinh nhất thiết chủng trí, cũng dạy người sinh nhất thiết chủng trí, khen ngợi pháp sinh nhất thiết chủng trí, vui mừng khen ngợi người sinh nhất thiết chủng trí.

 Tự mình dứt sạch tập khí của mọi kết sử (kết sử là phiền não trói buộc, sai khiến tâm; tập khí là thói quen còn sót lại của phiền não), cũng dạy người dứt sạch tập khí của mọi kết sử, khen ngợi pháp dứt sạch tập khí của mọi kết sử, vui mừng khen ngợi người dứt sạch tập khí của mọi kết sử. Này Tu-bồ-đề! Bồ-tát ma-ha-tát muốn thành tựu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề thì nên tu hành như thế.

 "Lại nữa, này Tu-bồ-đề! Bồ-tát ma-ha-tát muốn thành tựu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề thì tự mình đạt được thọ mạng đầy đủ (sống lâu để làm việc độ chúng sinh), cũng dạy người đạt được thọ mạng đầy đủ, khen ngợi pháp đạt được thọ mạng đầy đủ, vui mừng khen ngợi người đạt được thọ mạng đầy đủ. Tự mình làm cho chánh pháp được trụ lâu ở đời, cũng dạy người làm cho chánh pháp được trụ lâu, khen ngợi pháp làm cho chánh pháp được trụ lâu, vui mừng khen ngợi người làm cho chánh pháp được trụ lâu.

 Này Tu-bồ-đề! Bồ-tát ma-ha-tát muốn thành tựu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề thì nên tu hành như thế, cũng nên học Bát-nhã ba-la-mật và phương tiện lực như thế. Khi vị Bồ-tát ấy học như thế, tu như thế, sẽ được sắc không ngăn ngại, được thọ, tưởng, hành, thức không ngăn ngại, cho đến được sự trụ lâu của chánh pháp không ngăn ngại.

 Vì sao? Vì vị Bồ-tát ma-ha-tát ấy từ xưa đến nay không nắm giữ sắc, không nắm giữ thọ, tưởng, hành, thức, cho đến không nắm giữ nhất thiết chủng trí. Vì sao? Vì sắc mà không bị nắm giữ thì chẳng phải là sắc, cho đến nhất thiết chủng trí mà không bị nắm giữ thì chẳng phải là nhất thiết chủng trí."

 Khi nói phẩm Bồ-tát Hạnh này, có hai nghìn vị Bồ-tát đạt được vô sinh pháp nhẫn.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video