Thiên 66 — Phẩm 66 – Phó chúc lời dạy

 Phẩm Lụy Giáo (Dặn dò, trao phó lời dạy), thứ sáu mươi sáu (bản kinh nước Đan(?) gọi là phẩm Chúc Lụy, tức "Dặn dò giao phó").

 Bấy giờ Thích-đề-hoàn-nhân (tức trời Đế Thích, vua cõi trời Đao-lợi) bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, tức đức Phật)! Con nói như vậy, đáp như vậy, có thuận theo pháp không? Có phải là đáp đúng không?"

 Phật bảo Thích-đề-hoàn-nhân: "Kiều-thi-ca (họ của Đế Thích khi còn làm người, Phật dùng để gọi ông)! Những điều ông nói, ông đáp thật đều thuận theo pháp."

 Thích-đề-hoàn-nhân thưa: "Thật hiếm có, bạch Thế Tôn! Những điều Tu-bồ-đề (đệ tử lớn của Phật, hiểu lý 'không' giỏi nhất) ưa nói ra đều là vì không, vì vô tướng, vì vô tác (ba cửa giải thoát: thấy mọi pháp đều trống rỗng, không có tướng để bám, không có gì để mong cầu tạo tác), vì bốn niệm xứ (bốn phép quán: thân là không sạch, cảm thọ là khổ, tâm là vô thường, các pháp là không có cái ta) cho đến vì A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (quả giác ngộ cao tột, chân chính và trọn khắp của Phật)."

 Phật bảo Thích-đề-hoàn-nhân: "Khi tỳ-kheo (người nam xuất gia đã thọ giới đầy đủ) Tu-bồ-đề thực hành lẽ không, thì Đàn-na ba-la-mật (hạnh bố thí hoàn hảo) còn không thể nắm bắt, huống gì người thực hành Đàn-na ba-la-mật; cho đến Bát-nhã ba-la-mật (hạnh trí tuệ hoàn hảo, thấy rõ bản chất thật của mọi sự vật) còn không thể nắm bắt, huống gì người thực hành Bát-nhã ba-la-mật. Bốn niệm xứ còn không thể nắm bắt, huống gì người tu bốn niệm xứ; cho đến tám chi thánh đạo (tám con đường chân chính: thấy đúng, nghĩ đúng, nói đúng, làm đúng, sống đúng, siêng năng đúng, nhớ nghĩ đúng, định tâm đúng) còn không thể nắm bắt, huống gì người tu tám chi thánh đạo. Thiền, giải thoát, tam-muội và định (các phép tu giữ tâm lắng yên chuyên nhất và các pháp giúp thoát khỏi ràng buộc) còn không thể nắm bắt, huống gì người tu thiền, giải thoát, tam-muội, định. Mười lực của Phật (mười năng lực trí tuệ đặc biệt của Phật) còn không thể nắm bắt, huống gì người tu mười lực của Phật; bốn điều không sợ hãi (bốn sự tự tin vững vàng của Phật khi thuyết pháp) còn không thể nắm bắt, huống gì người sinh ra được bốn điều không sợ hãi; bốn trí vô ngại (bốn trí thông suốt không vướng mắc về pháp, về nghĩa, về ngôn ngữ và về tài biện thuyết) còn không thể nắm bắt, huống gì người sinh ra bốn trí vô ngại; đại từ đại bi (lòng thương lớn, ban vui và cứu khổ) còn không thể nắm bắt, huống gì người thực hành đại từ đại bi; mười tám pháp bất cộng (mười tám đức tính chỉ riêng Phật mới có) còn không thể nắm bắt, huống gì người sinh ra mười tám pháp bất cộng; A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề còn không thể nắm bắt, huống gì người đạt A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề; nhất thiết trí (trí biết tất cả) còn không thể nắm bắt, huống gì người đạt nhất thiết trí; Như Lai (danh hiệu của Phật: bậc đến từ chân như) còn không thể nắm bắt, huống gì người sẽ làm Như Lai; pháp vô sinh (lẽ các pháp vốn không sinh không diệt) còn không thể nắm bắt, huống gì người chứng được pháp vô sinh; ba mươi hai tướng (ba mươi hai đặc điểm tốt đẹp nổi bật trên thân Phật) còn không thể nắm bắt, huống gì người có ba mươi hai tướng; tám mươi vẻ đẹp phụ (tám mươi nét đẹp nhỏ đi kèm theo các tướng tốt trên thân Phật) còn không thể nắm bắt, huống gì người có tám mươi vẻ đẹp phụ.

 Vì sao vậy? Kiều-thi-ca! Vì tỳ-kheo Tu-bồ-đề thực hành hạnh xa lìa hết thảy pháp, hạnh không nắm bắt hết thảy pháp, hạnh thấy hết thảy pháp là không, hạnh thấy hết thảy pháp là vô tướng, hạnh thấy hết thảy pháp là vô tác. Kiều-thi-ca! Đó là hạnh của tỳ-kheo Tu-bồ-đề. Nhưng nếu đem so với hạnh Bát-nhã ba-la-mật của Bồ-tát ma-ha-tát (bậc đại Bồ-tát: người phát tâm cầu thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh, đã ở bậc lớn trong hàng ấy), thì không bằng một phần trăm, một phần nghìn, một phần nghìn vạn ức, cho đến không thể dùng con số hay thí dụ nào mà so được. Vì sao vậy? Vì trừ hạnh của Phật ra, hạnh Bát-nhã ba-la-mật mà Bồ-tát ma-ha-tát thực hành là tôn quý nhất, mầu nhiệm nhất, cao trên nhất trong các hạnh của Thanh văn (người tu nghe lời Phật dạy, cầu giải thoát cho riêng mình) và Bích-chi Phật (người tự tu, tự giác ngộ lẽ nhân duyên mà không có thầy). Vì thế, Bồ-tát ma-ha-tát muốn được cao nhất trong hết thảy chúng sinh thì nên thực hành hạnh Bát-nhã ba-la-mật này. Vì sao vậy? Kiều-thi-ca! Vì khi các Bồ-tát ma-ha-tát thực hành Bát-nhã ba-la-mật thì vượt qua bậc Thanh văn, Bích-chi Phật, vào địa vị Bồ-tát (bậc đã chắc chắn trên đường thành Phật), có thể đầy đủ Phật pháp, đạt nhất thiết chủng trí (trí của Phật biết rõ mọi sự vật đến từng loại, từng chi tiết), dứt hết phiền não cùng tập khí (thói quen, dấu vết còn sót lại của phiền não) mà thành Phật."

 Lúc ấy chư thiên cõi trời Ba mươi ba (tức cõi trời Đao-lợi do Đế Thích làm chủ) trong hội đem hoa mạn-đà-la cõi trời (một loài hoa trời đẹp và thơm) rải lên Phật và chư Tăng (đoàn thể người xuất gia tu hành). Khi ấy tám trăm vị tỳ-kheo từ chỗ ngồi đứng dậy, đem hoa rải lên Phật, để trần vai phải (cách mặc áo bày tỏ lòng cung kính), chắp tay, gối phải quỳ sát đất, bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn! Chúng con sẽ thực hành hạnh vô thượng này, là hạnh mà Thanh văn, Bích-chi Phật không thể thực hành được."

 Bấy giờ Phật biết tâm ý của các tỳ-kheo, liền mỉm cười. Theo lệ thường của chư Phật, từ miệng phát ra ánh sáng đủ màu — xanh, vàng, đỏ, trắng, hồng, xanh nhạt — chiếu khắp tam thiên đại thiên thế giới (một nghìn triệu thế giới nhỏ gộp lại, là cõi do một đức Phật giáo hóa), lượn quanh Phật ba vòng rồi trở vào từ đỉnh đầu. Khi ấy A-nan (người em họ và thị giả của Phật, nhớ nhiều lời Phật dạy nhất) để trần vai phải, gối phải quỳ sát đất, bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn! Do nhân duyên gì mà Ngài mỉm cười? Chư Phật không bao giờ cười mà không có nhân duyên."

 Phật bảo A-nan: "Tám trăm tỳ-kheo này, trong kiếp Tinh Tú (tên một đại kiếp, tức một khoảng thời gian cực dài trong tương lai), sẽ đạt A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, đều cùng một danh hiệu là Phật Tán Hoa; chúng tỳ-kheo, cõi nước, tuổi thọ đều như nhau. Mỗi vị đều sống qua mười vạn năm thì xuất gia thành Phật; khi ấy các cõi nước luôn có mưa hoa trời năm màu. Vì thế, A-nan! Bồ-tát ma-ha-tát muốn thực hành hạnh cao nhất thì nên thực hành Bát-nhã ba-la-mật."

 Phật bảo A-nan: "Nếu có người con trai lành, người con gái lành nào thực hành được Bát-nhã ba-la-mật sâu xa này, thì nên biết Bồ-tát ấy hoặc chết ở cõi người rồi sinh lại nơi đây, hoặc chết ở cõi trời Đâu-suất (tầng trời thứ tư cõi Dục, nơi Bồ-tát sắp thành Phật ở trước khi xuống trần) rồi sinh đến nơi đây, và ở cõi người hay ở cõi trời Đâu-suất đã được nghe rộng Bát-nhã ba-la-mật sâu xa này. A-nan! Ta thấy các Bồ-tát ma-ha-tát ấy thực hành được Bát-nhã ba-la-mật sâu xa này. A-nan! Nếu có người con trai lành, người con gái lành nào nghe Bát-nhã ba-la-mật sâu xa này, thọ trì (nhận lấy và giữ gìn), đọc tụng, gần gũi, nhớ nghĩ đúng đắn, lại đem Bát-nhã ba-la-mật dạy người thực hành đạo Bồ-tát, thì nên biết Bồ-tát ấy đã được nghe Bát-nhã ba-la-mật sâu xa ngay trước mặt Phật, cho đến được gần gũi chư Phật, cũng đã gieo thiện căn (gốc lành: những việc tốt làm gốc rễ cho quả lành về sau) nơi chư Phật. Người con trai lành, người con gái lành ấy nên nghĩ thế này: 'Chúng ta không phải gieo thiện căn ở chỗ hàng Thanh văn, cũng không phải nghe Bát-nhã ba-la-mật sâu xa này từ hàng Thanh văn.'

 A-nan! Nếu có người con trai lành, người con gái lành nào thọ trì Bát-nhã ba-la-mật sâu xa này, đọc tụng, gần gũi, thực hành theo đúng nghĩa, đúng pháp, thì nên biết người ấy là được tận mắt thấy Phật. A-nan! Nếu có người con trai lành, người con gái lành nào nghe Bát-nhã ba-la-mật sâu xa này mà lòng tin trong sạch, không gì làm lung lay được, thì nên biết người ấy đã từng cúng dường (dâng lễ vật, phụng sự để tỏ lòng tôn kính) Phật, gieo thiện căn, và đã gặp được thiện tri thức (bạn lành, thầy tốt dẫn dắt trên đường tu). A-nan! Gieo thiện căn nơi ruộng phúc (ví việc cúng dường như gieo hạt trên ruộng, sẽ gặt được phúc) là chư Phật tuy không uổng phí, nhưng muốn được giải thoát theo đường Thanh văn, Bích-chi Phật hay Phật, thì phải thực hành thật thấu suốt sáu ba-la-mật (sáu hạnh tu hoàn hảo: bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ) cho đến nhất thiết chủng trí. A-nan! Nếu Bồ-tát thực hành thật thấu suốt sáu ba-la-mật cho đến nhất thiết chủng trí, mà người ấy lại dừng ở đạo Thanh văn, Bích-chi Phật, không đạt A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, thì điều ấy không thể có.

 Vì thế, A-nan! Ta đem Bát-nhã ba-la-mật dặn dò giao phó cho ông. A-nan! Nếu ông thọ trì hết thảy pháp, trừ Bát-nhã ba-la-mật, mà có quên hay mất, thì lỗi ấy nhỏ thôi, không phải tội lớn. A-nan! Ông thọ trì Bát-nhã ba-la-mật sâu xa mà để mất một câu thì lỗi ấy rất lớn. A-nan! Nếu ông thọ trì Bát-nhã ba-la-mật sâu xa rồi lại quên mất thì tội ấy rất nhiều. Vì thế, A-nan! Ta dặn dò giao phó cho ông Bát-nhã ba-la-mật sâu xa này, ông phải khéo thọ trì, đọc tụng cho thuần thục. A-nan! Nếu có người con trai lành, người con gái lành nào thọ trì Bát-nhã ba-la-mật, thì tức là thọ trì A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề của chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại.

 A-nan! Nếu người con trai lành, người con gái lành nào nay muốn cúng dường Ta, cung kính, tôn trọng, khen ngợi, dâng hoa, hương, chuỗi ngọc đeo, hương bột, hương xoa, y phục, cờ phướn, lọng che, thì nên thọ trì Bát-nhã ba-la-mật, đọc tụng, giảng nói, gần gũi cúng dường, cung kính, tôn trọng, khen ngợi, dâng hoa, hương cho đến cờ phướn, lọng che. A-nan! Cúng dường Bát-nhã ba-la-mật tức là cúng dường Ta, cũng là đã cúng dường chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại. Nếu có người con trai lành, người con gái lành nào nghe giảng Bát-nhã ba-la-mật sâu xa mà lòng tin trong sạch, cung kính, yêu thích, thì tức là đã có lòng tin trong sạch, cung kính, yêu thích đối với chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại. A-nan! Ông yêu kính Phật, không rời bỏ Phật, thì hãy yêu kính Bát-nhã ba-la-mật, chớ rời bỏ. A-nan! Bát-nhã ba-la-mật sâu xa, dù chỉ một câu cũng không được để mất. A-nan! Những nhân duyên Ta dặn dò giao phó còn rất nhiều, nay chỉ nói tóm tắt. Như Ta là Thế Tôn, Bát-nhã ba-la-mật cũng là Thế Tôn. Vì thế, A-nan! Ta dùng đủ mọi nhân duyên mà dặn dò giao phó Bát-nhã ba-la-mật cho ông.

 A-nan! Nay Ta ở giữa hết thảy trời, người, a-tu-la (một loài thần có sức mạnh nhưng hay nóng giận, thường gây chiến với chư thiên) trong thế gian mà dặn dò giao phó cho ông: những ai muốn không rời bỏ Phật, không rời bỏ Pháp, không rời bỏ Tăng, không rời bỏ A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề của chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại, thì hãy cẩn thận chớ rời bỏ Bát-nhã ba-la-mật. A-nan! Đó là pháp Ta dạy cho các đệ tử. A-nan! Nếu người con trai lành, người con gái lành nào thọ trì Bát-nhã ba-la-mật sâu xa, đọc tụng, giảng nói, nhớ nghĩ đúng đắn, lại vì người khác giảng rộng nghĩa lý bằng nhiều cách, chỉ bày, diễn giải rõ ràng cho dễ hiểu, thì người ấy sẽ mau đạt A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, mau đến gần Tát-bà-nhã (trí biết tất cả của Phật). Vì sao vậy? Vì A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề của chư Phật sinh ra từ Bát-nhã ba-la-mật. A-nan! A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề của chư Phật quá khứ, vị lai đều sinh ra từ Bát-nhã ba-la-mật. A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề của chư Phật hiện nay ở phương Đông, phương Nam, phương Tây, phương Bắc, bốn phương phụ, phương trên, phương dưới cũng sinh ra từ Bát-nhã ba-la-mật.

 Vì thế, A-nan! Các Bồ-tát ma-ha-tát muốn đạt A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề thì nên học sáu ba-la-mật. Vì sao vậy? A-nan! Vì sáu ba-la-mật là mẹ của Bồ-tát ma-ha-tát, sinh ra các Bồ-tát. A-nan! Bồ-tát ma-ha-tát nào học sáu ba-la-mật này thì đều đạt A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Vì thế, Ta lại càng dặn dò giao phó sáu ba-la-mật cho ông. A-nan! Sáu ba-la-mật này là kho pháp không bao giờ cạn của chư Phật. A-nan! Chư Phật mười phương hiện đang thuyết pháp đều từ kho pháp sáu ba-la-mật mà ra. Chư Phật quá khứ cũng từ sáu ba-la-mật mà học, đạt được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Chư Phật vị lai cũng từ sáu ba-la-mật mà học, đạt được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Các đệ tử của chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại đều từ sáu ba-la-mật mà học, được diệt độ (dứt hẳn phiền não và vòng sống chết, vào Niết-bàn): đã được, đang được và sẽ được diệt độ.

 A-nan! Ông vì hàng Thanh văn mà thuyết pháp, khiến chúng sinh trong tam thiên đại thiên thế giới đều chứng quả A-la-hán (quả thánh cao nhất của Thanh văn, đã dứt hết phiền não, không còn sinh tử), thì vẫn chưa phải là làm việc của đệ tử Ta. Nếu ông đem nghĩa của một câu tương ưng với Bát-nhã ba-la-mật mà dạy cho Bồ-tát ma-ha-tát, thì đó mới là làm việc của đệ tử Ta, Ta cũng vui mừng, hơn cả việc dạy chúng sinh trong tam thiên đại thiên thế giới đều đắc A-la-hán.

 "Lại nữa, A-nan! Giả sử chúng sinh trong tam thiên đại thiên thế giới này, không trước không sau, cùng một lúc đều chứng quả A-la-hán. Các vị A-la-hán ấy làm công đức bố thí, công đức giữ giới và thiền định. Công đức ấy có nhiều không?"

 A-nan thưa: "Rất nhiều, bạch Thế Tôn!"

 Phật nói: "Không bằng một đệ tử đem pháp tương ưng với Bát-nhã ba-la-mật giảng cho Bồ-tát ma-ha-tát dù chỉ một ngày, phúc ấy rất nhiều. Thôi một ngày, chỉ nửa ngày. Thôi nửa ngày, chỉ khoảng một bữa ăn. Thôi khoảng một bữa ăn, chỉ giảng trong chốc lát thôi, phúc ấy cũng rất nhiều. Vì sao vậy? Vì thiện căn của Bồ-tát ma-ha-tát hơn hết thảy Thanh văn, Bích-chi Phật. Bồ-tát ma-ha-tát tự mình muốn đạt A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, lại chỉ bảo, dạy dỗ, làm lợi ích và khích lệ cho người khác vui mừng, khiến họ cũng đạt A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. A-nan! Bồ-tát như vậy thực hành sáu ba-la-mật, thực hành bốn niệm xứ, cho đến thực hành nhất thiết chủng trí, làm tăng thêm thiện căn, mà không đạt A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề thì điều ấy không thể có."

 Khi giảng phẩm Bát-nhã ba-la-mật này, Phật ở giữa bốn chúng (bốn hàng đệ tử: tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ), cùng trời, người, rồng, quỷ thần, khẩn-đà-la (loài thần ca nhạc của trời), ma-hầu-la-già (loài thần mình rắn lớn) v.v..., trước đại chúng hiện ra thần túc (phép thần thông biến hóa tự tại) biến hóa. Hết thảy đại chúng đều thấy Phật A-súc (đức Phật ở cõi Diệu Hỷ phương Đông) được chúng tỳ-kheo vây quanh, đang thuyết pháp; đại chúng ấy đông như nước biển lớn, đều là A-la-hán — lậu đã hết (lậu: phiền não rỉ chảy làm tâm ô nhiễm), không còn phiền não, đều được tự tại, đạt câu giải thoát (giải thoát trọn vẹn cả hai mặt định và tuệ), tâm giải thoát (tâm thoát khỏi ràng buộc của tham ái nhờ định), tuệ giải thoát (thoát khỏi vô minh nhờ trí tuệ), tâm họ thuần hòa như voi lớn đã được thuần phục; việc cần làm đã làm xong, đã được lợi ích cho chính mình, đã dứt hết mọi trói buộc của sự tái sinh, nhờ chính trí mà được giải thoát, được tự tại đối với mọi tâm và tâm sở (tâm vương là cái biết chủ đạo, tâm sở là các trạng thái tâm đi kèm như tham, sân, vui, buồn…). Lại có các Bồ-tát ma-ha-tát, thành tựu vô lượng công đức.

 Bấy giờ Phật thu thần túc lại, hết thảy đại chúng không còn thấy Phật A-súc, hàng Thanh văn, các Bồ-tát ma-ha-tát cùng cõi nước ấy nữa. Không còn làm đối tượng cho mắt thấy nữa(?), vì sao vậy? Vì Phật đã thu thần túc lại. Bấy giờ Phật bảo A-nan: "Như vậy đó, A-nan! Hết thảy pháp không làm đối tượng cho mắt, pháp này không thấy pháp kia, pháp này không biết pháp kia. Như vậy, A-nan! Như Phật A-súc, đệ tử, Bồ-tát, cõi nước ấy, đều không làm đối tượng cho mắt. Như vậy, A-nan! Hết thảy pháp không làm đối tượng cho mắt, pháp này không biết pháp kia, pháp này không thấy pháp kia. Vì sao vậy? Vì hết thảy pháp không biết, không thấy, không tạo tác, không lay động, không thể nắm giữ, không thể nghĩ bàn, như người huyễn (người do nhà ảo thuật làm hiện ra) không có cảm thọ, không có hay biết, không chân thật.

 Bồ-tát ma-ha-tát thực hành như vậy là thực hành Bát-nhã ba-la-mật, cũng không dính mắc vào các pháp. A-nan! Bồ-tát ma-ha-tát học như vậy gọi là học Bát-nhã ba-la-mật. Muốn đạt các ba-la-mật thì nên học Bát-nhã ba-la-mật. Vì sao vậy? Học như vậy gọi là cách học bậc nhất, cách học cao nhất, cách học vi diệu. Học như vậy thì đem an vui lợi ích cho hết thảy thế gian, ai không có người che chở thì làm người che chở cho họ. Học như vậy là học điều chư Phật đã học; chư Phật an trú trong cách học này có thể dùng tay phải nâng cả tam thiên đại thiên thế giới lên rồi đặt trở lại chỗ cũ, mà chúng sinh trong đó không ai hay biết. Vì sao vậy? A-nan! Vì chư Phật học Bát-nhã ba-la-mật này nên đối với các pháp quá khứ, vị lai, hiện tại đều được cái biết, cái thấy không chướng ngại. A-nan! Bát-nhã ba-la-mật là tôn quý nhất, bậc nhất, vi diệu, không gì trên được trong các môn học. A-nan! Người muốn tìm bờ mé của Bát-nhã ba-la-mật cũng như muốn tìm bờ mé của hư không. Vì sao vậy? A-nan! Vì Bát-nhã ba-la-mật không có giới hạn, Ta chưa từng nói Bát-nhã ba-la-mật có giới hạn. Tập hợp các danh từ, tập hợp các câu, tập hợp các chữ là có giới hạn, còn Bát-nhã ba-la-mật thì không có giới hạn."

 A-nan bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn! Vì sao Bát-nhã ba-la-mật không có giới hạn?"

 Phật bảo A-nan: "Vì Bát-nhã ba-la-mật không cùng tận nên không có giới hạn; vì Bát-nhã ba-la-mật xa lìa (không có bản thể riêng, không dính vào tướng nào) nên không có giới hạn. A-nan! Chư Phật quá khứ đều học Bát-nhã ba-la-mật này mà được độ thoát, nhưng Bát-nhã ba-la-mật vẫn không cùng tận; chư Phật đời vị lai cũng học Bát-nhã ba-la-mật này mà được độ thoát, nhưng Bát-nhã ba-la-mật vẫn không cùng tận; chư Phật hiện ở mười phương đều học Bát-nhã ba-la-mật này mà được độ thoát, nhưng Bát-nhã ba-la-mật vẫn không cùng tận. Đã không cùng tận, nay không cùng tận, sau cũng không cùng tận. A-nan! Muốn làm cho Bát-nhã ba-la-mật cùng tận cũng như muốn làm cho hư không cùng tận. Bát-nhã ba-la-mật không thể cùng tận, đã không cùng tận, nay không cùng tận, sau cũng không cùng tận. Thiền-na ba-la-mật (hạnh thiền định hoàn hảo) cho đến Đàn-na ba-la-mật cũng không thể cùng tận, đã không cùng tận, nay không cùng tận, sau cũng không cùng tận. Cho đến nhất thiết chủng trí cũng như vậy. Vì sao vậy? Vì hết thảy pháp ấy đều không sinh. Pháp đã không sinh thì làm sao có cùng tận?"

 Bấy giờ Phật hiện tướng lưỡi rộng dài che kín mặt (một tướng tốt của Phật, biểu thị lời nói chân thật), bảo A-nan: "Từ nay, ở giữa bốn chúng, ông hãy diễn giảng, chỉ bày, phân tích rộng Bát-nhã ba-la-mật, khiến cho rõ ràng dễ hiểu. Vì sao vậy? Vì trong Bát-nhã ba-la-mật sâu xa này đã nói rộng về tướng của các pháp; người cầu làm Thanh văn, Bích-chi Phật, người cầu thành Phật đều nên học trong đó, học rồi mỗi người đều được thành tựu. A-nan! Bát-nhã ba-la-mật sâu xa này chính là cửa của mọi chữ (các âm chữ làm cửa vào để quán chiếu lẽ thật), người thực hành Bát-nhã ba-la-mật sâu xa này có thể vào được cửa đà-la-ni (pháp ghi nhớ, giữ gìn trọn vẹn mọi giáo pháp không quên mất). Học đà-la-ni ấy, các Bồ-tát được hết thảy tài biện thuyết ưa nói không cùng. A-nan! Bát-nhã ba-la-mật là pháp mầu của chư Phật ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai). Vì thế, A-nan! Ta vì ông mà nói rõ ràng. Nếu có người thọ trì Bát-nhã ba-la-mật sâu xa, đọc tụng, gần gũi, thì người ấy có thể giữ được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề của chư Phật ba đời. A-nan! Ta nói Bát-nhã ba-la-mật là đôi chân của người tu hành. Ông giữ Bát-nhã ba-la-mật này, nhờ đạt được đà-la-ni nên có thể giữ được hết thảy các pháp."

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video