Thiên 20 — Phẩm 18 – Chứng Niết-bàn (phần 1)

 Kinh Đại Pháp Cự Đà-la-ni (kinh "Ngọn đuốc lớn của Chánh pháp"; đà-la-ni là pháp môn tổng trì, tức năng lực ghi nhớ, giữ gìn trọn vẹn mọi lời dạy và nghĩa lý), phẩm Chứng Niết-bàn (Niết-bàn là cảnh giới tịch diệt, dứt hết phiền não và sinh tử) thứ mười tám, phần một.

 Phật (bậc đã giác ngộ hoàn toàn, ở đây là Phật Thích-ca) bảo A-nan (vị đệ tử thị giả của Phật Thích-ca): Bấy giờ Bồ-tát ma-ha-tát (Bồ-tát là người phát nguyện tu thành Phật để cứu độ chúng sinh; ma-ha-tát nghĩa là bậc lớn) Chiên-đàn-na lại thưa với Như Lai (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc đến từ chân như) Phóng Quang rằng: "Thưa Thế Tôn (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc được cả thế gian tôn kính), trong kinh Đà-la-ni này, Như Lai đã nói nghĩa của pháp suy xét thứ bảy, nhưng chưa nói một câu nghĩa riêng trong pháp môn (cửa vào giáo pháp, tức một phần lời dạy dẫn đến giác ngộ) này, nên chúng con chưa hiểu rõ được.

 Thưa Thế Tôn, trước đây Ngài có nói có một pháp môn tên là Ức số nhập (cửa vào số lượng hàng ức, tức con số cực lớn, vô số). Nay con muốn hỏi về pháp môn ấy. Nếu Phật Như Lai im lặng chấp thuận, sao Ngài không nói pháp môn mầu nhiệm là Kho tàng việc làm phương tiện của ba loại lời dạy (phương tiện là cách thức khéo léo để dẫn dắt chúng sinh vào chân lý)?

 Thưa Thế Tôn, vì vậy chúng con muốn thưa hỏi về câu pháp thứ bảy, tức cửa Ức số nhập. Nếu Phật nói ra, sẽ khiến hàng ức Bồ-tát ở đây phân biệt được và đi vào chỗ rất sâu, không còn sợ hãi. Thưa Thế Tôn, cũng xin Ngài vì lợi ích mai sau của hàng ức Bồ-tát này mà dùng phương tiện nói cửa câu pháp thứ bảy với trăm nghìn ức số ấy, khiến họ lần lượt đi vào chỗ suy xét nghĩa lý. Thưa Thế Tôn, nếu được Ngài giảng nói, chúng con cũng sẽ tùy theo sức mình mà thọ trì (tiếp nhận và giữ gìn) nghĩa của pháp môn này."

 Này A-nan, bấy giờ Như Lai Phóng Quang khen Bồ-tát ma-ha-tát Chiên-đàn-na rằng: "Lành thay, lành thay! Này ma-na-bà (tiếng Phạn, nghĩa là người thanh niên; ở đây là cách Phật gọi các Bồ-tát), nay ông khéo đặt tên cho pháp môn rất sâu này, và cũng khéo thọ trì nghĩa của kho tàng lời dạy như thế. Này ma-na-bà, nay ông vì nhân duyên của hàng ức Bồ-tát mà hỏi Ta nghĩa này. Đúng vậy, ma-na-bà, nay ông muốn nghe pháp môn Ức số nhập phải không?"

 Bồ-tát Chiên-đàn-na thưa: "Đúng vậy, thưa Thế Tôn." Phật nói: "Này ma-na-bà, nếu Phật Như Lai nói nghĩa câu suy xét thứ bảy này thì đã bao gồm pháp môn Ức số rồi. Này ma-na-bà, Như Lai Thế Tôn mở bày, giảng nói ba loại lời dạy phương tiện này khiến đại chúng vui mừng, sau đó họ biết và lần lượt đi vào pháp môn Ức số."

 Bấy giờ Chiên-đàn-na lại hỏi Thế Tôn: "Làm sao đi vào pháp môn Ức số này? Vì sao lại gọi là pháp môn Ức số? Con cần biết chỗ đi vào. Thưa Thế Tôn, nay con hỏi chỗ đi vào của pháp môn Ức số này, cũng là muốn tự mình chứng biết. Nếu hiểu biết được thì nhất định sẽ thọ trì, lại muốn làm cho chỗ đi vào của cửa Ức số này thêm lớn mạnh.

 Thưa Thế Tôn, theo chỗ con hiểu, pháp môn đi vào này là để thành tựu nghĩa của những gì đi kèm với nhẫn (sự an nhẫn: tâm vững vàng chấp nhận chân lý, không lay động trước mọi hoàn cảnh). Thưa Thế Tôn, quả thật con không thấy trong đại hội này có một Bồ-tát nào mà không thành tựu cửa nhẫn sâu xa này. Thưa Thế Tôn, vì thấy việc ấy nên con hỏi Như Lai, bậc Ứng cúng (bậc xứng đáng được trời người cúng dường), Chánh biến giác (bậc giác ngộ chân chính và trọn khắp), về chỗ nghĩa như vậy.

 Thưa Thế Tôn, chỗ nghĩa như thế thật không phải là điều mà những kẻ biếng nhác, lười nhác, tham đắm lợi lộc cúng dường, không có chánh niệm (sự nhớ nghĩ, tỉnh thức đúng đắn), ưa ngủ nhiều, tâm thường tán loạn, mê say việc đời, có thể hỏi được — là pháp môn sâu và lớn như vậy. Họ cũng không thể nghe, đọc tụng, thọ trì, suy xét, cho đến không thể tu hành và chứng ngộ đúng như lời dạy."

 Này A-nan, khi Chiên-đàn-na thỉnh hỏi như vậy xong, Như Lai Phóng Quang, bậc Ứng cúng, Chánh biến giác, bảo Chiên-đàn-na rằng: "Này ma-na-bà, vì thế nay các ông hãy đi vào pháp môn Ức số này. Hãy tự ghi nhớ thọ trì, cùng nhau một lòng, đừng nghĩ đến việc khác; tâm không tán loạn, thân không lay động. Các ông lại phải giữ gìn pháp và luật này để dứt trừ gốc rễ của tranh cãi.

 Này ma-na-bà, Như Lai, bậc Ứng cúng, Chánh biến giác, xưa kia trong đêm dài (tức thời gian rất lâu xa trong vòng sinh tử) khi còn tu hạnh Bồ-tát, vì chúng sinh mà đã trải qua đủ mọi gian nan khổ nhọc. Khi chịu những khổ ấy, nên biết rằng Ta đã từ lâu an trú nơi nhẫn địa (bậc, giai đoạn tu tập đã thành tựu sự an nhẫn), vì thế mà dũng mãnh tinh tấn không hề lười biếng.

 Này ma-na-bà, nếu người đi vào pháp môn Tận tế (cửa đi đến tận cùng giới hạn) này, cho đến khi lời và nghĩa ở đây chưa hết, thì phải luôn chăm chỉ học tập ở trong đó, thành tựu sức nhẫn, đầy đủ tinh tấn, trọn không buông bỏ pháp môn này; cần phải lắng tâm rồi sau mới chứng biết được."

 Chiên-đàn-na lại thưa: "Thưa Thế Tôn, trong đây cái gì gọi là pháp môn một câu của Như Lai, để chúng con thọ trì? Thọ trì rồi, chúng con muốn phân biệt nghĩa của nó trong hàng ức pháp của tu-đa-la (kinh điển, những lời Phật dạy được ghi chép). Thưa Thế Tôn, chúng con muốn được nghe nghĩa này từ Phật. Bằng phương tiện nào để dạy pháp tối thắng? Chúng con sẽ đi vào, hoặc có thể phân biệt được tất cả các pháp."

 Phật nói: "Này ma-na-bà, hai loại nghĩa này ông phải chứng biết. Lại cũng phải lần lượt đi vào pháp Ức số và chỗ an trú của nghĩa câu nơi cửa Tận tế. Nếu có thể phân biệt đầy đủ như vậy rồi, người nào thành tựu công đức như thế và giữ giới thanh tịnh thì mới có thể đi vào tất cả các cửa ấy. Cần phải biết chỗ đi vào, cho đến như chỗ từng lỗ chân lông, đều không có chướng ngại. Khởi tâm như vậy rồi, phải dốc hết tài biện luận mà giảng nói đúng như pháp.

 Khởi tâm thế nào? Tức là tự sinh tâm tôn trọng, dựng lên tâm uy đức, vượt trội hơn tất cả đại chúng trời và người, như vua sư tử có đầy đủ sức tự tại, có thể hàng phục tất cả các loài thú như hổ, báo, sói, lang cho đến chó rừng, chồn, cáo. Vị pháp sư (người giảng dạy giáo pháp) cũng vậy, khi thuyết pháp nên sinh tâm này: 'Ta đối với chúng sinh luôn là người dẫn đường, cho đến tất cả thiên ma (ma vương cõi trời chuyên phá hoại người tu), ngoại đạo (những người theo đạo khác ngoài Phật pháp) và các luận sư chủ trương khác lạ, ta đều chế phục được, như sư tử dùng uy lực chế ngự chó rừng.' Khởi tâm ấy rồi mới giảng nói cho họ.

 Lại nữa, ma-na-bà, khi Bồ-tát ma-ha-tát ngồi nơi đạo tràng (chỗ ngồi thành đạo) dưới cây Bồ-đề, nhờ sức của nguyện và trí, tay phải ấn xuống đất, phát ra lưới ánh sáng lớn nhiều không kể xiết, chiếu khắp các thế giới chư Phật ở phương dưới. Những chúng sinh trong các thế giới ấy có khả năng tiếp nhận pháp, gặp ánh sáng ấy rồi tự nhiên liền có thể hiểu pháp, chứng pháp.

 Lại nữa, khắp những thế giới mà ánh sáng ấy chiếu đến, trong đó có nhiều chúng khác nhau vô lượng, như chúng sa-môn (người xuất gia tu hành), chúng bà-la-môn (giai cấp tu sĩ, tế tự của Ấn Độ), chúng ngoại đạo, chúng thiên ma, hoặc những kẻ do ma biến hóa ra; họ hoặc hỏi, hoặc đáp, hoặc khuyên, hoặc mời. Nhờ sức tinh tấn được trang nghiêm bởi bản nguyện và thệ nguyện lớn từ xưa của Bồ-tát, khi tay Bồ-tát ấn xuống đất, mọi việc làm của các chúng ấy đều tan mất; nếu có kẻ còn lại cũng không còn uy quang, không nói năng được nữa, giống như người điếc người câm.

 Này ma-na-bà, như Bồ-tát ấy, nơi chỗ tay ấn xuống đất phát ra lưới ánh sáng, liền hiện ra vô lượng ức pháp môn. Đó là lần đầu đi vào pháp môn Tận tế, đầy đủ không thiếu sót. Nay Ta đã nói xong.

 Lại nữa, ma-na-bà, các ông muốn đi vào cửa Tận tế thanh tịnh bậc nhất này — cũng gọi là "vào nghìn vạn", cũng gọi là "vào ức" — thì trước hết phải làm cho tâm sâu thẳm được thanh tịnh, suy xét quán sát, dứt hết lưới nghi, phát ra âm thanh vi diệu, thành tựu tài biện luận, rồi sau mới đi vào được. Này ma-na-bà, đó gọi là muốn vào pháp môn Tận tế, các ông hãy lắng nghe kỹ." Bấy giờ các Bồ-tát đều nói: "Vâng, thưa Thế Tôn."

 Phật nói: "Này ma-na-bà, nay các ông nên biết, pháp môn Tận tế và sự đi vào nó cũng như vậy. Này ma-na-bà, thế nào gọi là pháp môn Tận tế? Tức là danh tự (tên gọi, chữ nghĩa) sinh ra từ hư không. Các ông nên biết, pháp lời dạy này như hư không, không có bờ mé, trọn không thể nói được giới hạn của hư không.

 Này ma-na-bà, nghĩa đi vào như thế sinh từ hư không rồi lại nương vào hư không, như giới gió nương vào khoảng không. Hai pháp như vậy không có giới hạn, cũng không có chỗ trụ, không thể thấy được cũng không thể nói được. Vì hai nhân duyên ấy mà có lời nói, cho đến mọi sự lay động, đi lại.

 Này ma-na-bà, như hư không rốt ráo không có tướng gì có thể tạo tác, chỗ thứ lớp của pháp môn đi vào này cũng vậy; chỉ có tâm tướng ấy chăm chỉ dùng phương tiện tìm cầu nghĩa các pháp, một lòng khéo suy nghĩ, quán sát đúng như pháp. Quán sát rồi liền là đi vào cửa Tận tế Ức số, được chỗ tự tại. Nhân đó khởi tu hành việc bố thí (cho đi), sau đó giảng nói, thành tựu đầy đủ các ba-la-mật (các hạnh tu đưa người qua bờ sinh tử đến bờ giác ngộ, như bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ), dứt trừ nghi ngờ cho người khác, mở bày nghĩa pháp.

 Này ma-na-bà, đó là pháp môn Tận tế thứ tám. Chư Phật có thập lực (mười năng lực trí tuệ đặc biệt chỉ Phật mới có) và tứ vô sở úy (bốn điều không sợ hãi của Phật khi thuyết pháp giữa đại chúng), dùng tài biện luận vô lượng để thuyết pháp, luận nghĩa; vì đã tu tập từ lâu nên ở giữa đại chúng hoàn toàn không sợ hãi.

 Này ma-na-bà, trong đây tám loại pháp môn Tận tế và việc Bồ-tát lấy tay phải ấn xuống đất — trong hai điều này nói nghĩa gì? Ấy là nói từ đất này thẳng xuống dưới qua trăm ức thế giới, trong các thế giới ấy chỉ dùng ánh sáng để làm Phật sự (việc giáo hóa của Phật). Nếu chúng sinh nào đến lúc có thể tiếp nhận giáo hóa, thấy và chạm vào ánh sáng ấy liền được lợi ích. Các Bồ-tát ấy cho đến không nói một câu pháp môn nào, cũng không làm hạnh nghiệp gì, vậy mà chúng sinh kia đã hiểu chánh pháp.

 Này ma-na-bà, các Bồ-tát ấy còn chưa chứng A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (giác ngộ tối thượng, chân chính và trọn khắp, tức quả vị Phật), mà chúng sinh kia đã chứng được trí tuệ Phật, các pháp sư cũng đã thọ trì chánh pháp như vậy. Này ma-na-bà, việc này hiếm có, không thể nghĩ bàn: các Bồ-tát ấy cho đến không nói một câu một chữ, chỉ lấy tay ấn đất mà có thể khiến chúng sinh trong vô lượng vô biên thế giới đều được chứng pháp, đầy đủ niềm vui. Này ma-na-bà, các Bồ-tát ấy, lại có một chữ chẳng gọi là trống rỗng (?), vì nhờ nhân duyên sức tinh tấn, nguyện và trí từ xưa, bàn tay ấn đất có thể đem lại lợi ích lớn cho chúng sinh.

 Này ma-na-bà, ngày nay Ta thành A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, vì chúng sinh dùng đủ mọi phương tiện, thí dụ để giải nói, nhưng chúng sinh này không thích nghe, không hiểu pháp của Ta, không thể vâng làm, cũng không chứng biết, cho đến không phát tâm tinh tấn. Nay Ta nói về chỗ giống như hư không này, ngay trong các pháp sinh ra ấy họ còn không biết được, huống gì Ta nói thêm pháp sâu kín thù thắng, làm sao họ có thể sinh ra định và tuệ chân thật?

 Này ma-na-bà, tất cả số pháp, thứ lớp, danh tự, sự hòa hợp của tứ đại (bốn yếu tố cấu thành vật chất: đất, nước, lửa, gió), chỗ nương của năm ấm (năm nhóm hợp thành con người: sắc, thọ, tưởng, hành, thức) và sáu nhập (sáu căn: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý, là cửa tiếp nhận cảnh bên ngoài) — những thứ này cũng đều sinh từ hư không. Chỉ do vọng tưởng phân biệt mà có danh sắc (danh là phần tinh thần, sắc là phần vật chất), tứ đại và các phần hòa hợp. Giảng nói nghĩa này, các ông nên biết.

 Này ma-na-bà, trong đây chỉ vì thu nhận các chúng sinh ngu si mà nói ấm, nhập v.v.. Ví như đứa trẻ khi mới đi học, cha mẹ đem giao cho thầy, trước hết thông bài vỡ lòng rồi sau mới dạy những bài khác. Này ma-na-bà, Như Lai, bậc Ứng cúng, Chánh biến giác cũng vậy, vì các chúng sinh ngu si nên trước phân biệt nghĩa tứ đại làm chỗ ban đầu, rồi lần lượt nói các ấm của chúng sinh; trước nói danh tự, sau nói sự việc của ấm.

 Này ma-na-bà, nên biết trong đây Ta chỉ giảng nói năm pháp như sắc v.v. họp lại gọi là ấm, chứ không nói thật có khối hợp của sắc v.v.. Chúng sinh không hiểu, phân biệt sai lầm, nên chấp khối hợp của sắc v.v. là cố định, có thật.

 Này ma-na-bà, như ở thế gian có hai loại dấu chân: một là lún vào bụi mà thành, hai là giẫm vào bùn mà ra. Thế nhưng hai dấu ấy trong sự phân biệt đều được gọi là dấu chân; đó là do thế gian phân biệt mà nói vậy. Lại như ông thầy, để dạy trẻ nhỏ mới học, viết chữ lên bảng để thành câu văn; đó cũng là sự phân biệt của thế gian, là chữ và câu với tên giả. Thật ra trong pháp giới chân thật vốn không có dấu vết ấy. Thế nào là câu? Như vậy, ở trong cái thật mà tìm dấu vết của câu thì trọn không thể được; vì phân biệt nên thấy có dấu vết của câu, rốt ráo không có sự khác biệt của dấu vết hay câu chữ.

 Như vậy, ma-na-bà, Như Lai nói về ấm, nghĩa cũng như thế. Gọi là sắc (phần vật chất, hình tướng), thì trong sự phân biệt về tất cả năm ấm, nghĩa này được nói trước tiên, nên lập làm ấm. Tuy nói sắc ấm, nhưng chỉ là ấm của riêng sắc, chưa có tâm v.v., vì thế thứ hai lập thêm thọ ấm (sự cảm nhận khổ, vui, không khổ không vui). Sắc và thọ tuy đã định, vẫn chưa có tưởng, nên thứ ba lập thêm tưởng ấm (sự nhận biết, hình dung, đặt tên). Ba thứ sắc, thọ, tưởng tuy đã lần lượt nói, vẫn cần thứ tư nói thêm hành ấm (các hoạt động tạo tác của tâm, như ý muốn). Tuy đã nói hành, nhưng tất cả hành ấy không thể thấy được. Hành ấm đã không thể thấy biết, làm sao vào được số năm ấm? Vì thế trong đó lập thêm thức ấm (sự hay biết, phân biệt) làm thứ năm.

 Này ma-na-bà, Như Lai dùng đủ mọi phương tiện, thí dụ, lời lẽ như vậy để mở bày tên giả, chỉ vì muốn cho tất cả chúng sinh ngu si chứng được pháp chân thật, nên vì thế gian mà đặt ra danh tự, lời nói giả mà thôi; đối với người trí cũng dùng tên giả mà nói. Này ma-na-bà, ông cho rằng sắc ấy trụ ở đâu? Nên biết sắc ấy không có chỗ trụ. Vì sao vậy? Sắc ấy đã không có thì làm sao có chỗ trụ?

 Này ma-na-bà, có nhiều phương tiện thí dụ như vậy, nói lần lượt rồi mà vẫn không thể chứng biết. Pháp ấy đã không có thì làm sao chứng được? Này ma-na-bà, nên biết trong đây chỉ có nghĩa diệt tận (dứt sạch hết). Nghĩa diệt tận này ai là người chứng? Nghĩa diệt tận này cũng là do Như Lai vì trí tuệ của các bậc thánh mà nói như vậy.

 Này ma-na-bà, ý ông thế nào? Như Lai há lại có keo kiệt với một chúng sinh nào sao? Này ma-na-bà, ông nên suy nghĩ thế này: Như Lai đã từng tiếc pháp mà không nói với những chúng sinh nào? Này ma-na-bà, khi chư Phật Như Lai giảng nói pháp, trọn không có tâm ganh ghét hay giấu kín, chỉ xem chúng sinh có tiếp nhận được hay không. Nếu ai kham nhận được, liền vì họ mà nói những pháp như thế.

 Này ma-na-bà, ý ông thế nào? Danh tự của pháp môn Đà-la-ni này, cùng kho tàng việc làm phương tiện của ba loại lời dạy, cũng như sự đi vào cửa Ức số và cửa Tận tế, cùng sức của thệ nguyện và trí tuệ — há có thể không có nguyên do mà tùy tiện nói cho người khác sao?" "Bạch Thế Tôn, không thể."

 "Lại nữa, ma-na-bà, ý ông thế nào? Có người bỗng đem món ăn quý của Chuyển luân vương (vị vua lý tưởng cai trị cả thiên hạ bằng chánh pháp) đặt vào đồ sành, có hợp lẽ không?" "Bạch Thế Tôn, không hợp."

 Phật nói: "Đúng vậy, đúng vậy. Này ma-na-bà, xưa kia trong đêm dài khi Ta tu hạnh Bồ-tát, suốt vô lượng kiếp (kiếp là khoảng thời gian cực kỳ dài) chịu khổ não lớn, điều Ta mong cầu là: làm sao khiến các chúng sinh hiểu được pháp như thế này; làm sao lại khiến các chúng sinh tự chứng pháp rồi được hưởng niềm vui an ổn. Ngày nay Ta đã thành Bồ-đề (giác ngộ), vì chúng sinh mà chuyển bánh xe pháp lớn (tức thuyết giảng giáo pháp), há lại tiếc với các ông mà không giảng nói? Nếu chúng sinh có lòng mong muốn, Ta sẽ tùy chỗ thích hợp mà diễn nói cho họ.

 Lại nữa, ma-na-bà, Ta nhớ thuở xưa có một đức Phật Thế Tôn hiệu là Bảo Quán Như Lai, Ứng cúng, Chánh biến giác, Minh hạnh túc (trí tuệ và đức hạnh đầy đủ), Thiện thệ (bậc đã khéo đi đến nơi giải thoát), Thế gian giải (bậc hiểu rõ mọi việc thế gian), Vô thượng sĩ (bậc cao nhất không ai hơn), Điều ngự trượng phu (bậc khéo điều phục, dẫn dắt người), Thiên nhân sư (thầy của trời và người), Phật Thế Tôn, đầy đủ mười danh hiệu, ra đời. Đức Phật Thế Tôn ấy, khi mới từ cõi trời Đâu-suất (một cõi trời, nơi các vị Bồ-tát sắp thành Phật ở trước khi giáng sinh) giáng xuống thai mẹ, phóng ánh sáng lớn chiếu khắp tất cả thế giới mười phương, cho đến khi nhập Niết-bàn vẫn luôn không dứt.

 Khi Bồ-tát ra đời, trong tam thiên đại thiên thế giới (một tập hợp gồm một tỷ thế giới nhỏ, là phạm vi giáo hóa của một đức Phật), đất đai, núi non, rừng cây, các loài cây thuốc, cỏ, đá, cát, ngói vụn — tất cả những thứ ấy đều biết nói và biến thành các thứ báu. Này ma-na-bà, Bồ-tát ấy từ khi còn là đứa trẻ đã tu phạm hạnh (đời sống trong sạch, dứt dục), năm đủ ba mươi tuổi mới xuất gia. Khi ấy có mười tám ức chúng sinh theo Bồ-tát cùng xuất gia, đến đạo tràng, nhìn cây Bồ-đề, lại thấy hoa cỏ đều thành các thứ báu.

 Bồ-tát suy nghĩ: "Cần phải có tòa ngồi bằng cỏ; nay ở đây không có cỏ, ta biết lấy gì trải?" Lúc ấy trời Đế Thích (vua cõi trời Đao-lợi, vị hộ trì Phật pháp) biết tâm Bồ-tát, liền mang chín ức tấm áo quý của cõi trời đến cây Bồ-đề trải làm tòa ngồi, cung kính đi vòng quanh Bồ-tát rồi thưa thỉnh: "Bậc vua sư tử trong loài người, xin hãy lên tòa này." Bồ-tát đáp: "Ta đã nhận tòa rồi. Nay ông hãy tạm về cung trời, đợi nghe Ta chứng được Bồ-đề vô thượng, bấy giờ hãy đến đây chiêm bái Như Lai, bậc Ứng cúng, Chánh biến giác." Đế Thích nghe xong lễ lạy rồi trở về cung.

 Như vậy, ma-na-bà, khi ấy Bồ-tát đến chiều tối mới tới dưới cây Bồ-đề, ngồi kiết già (ngồi xếp bằng, hai bàn chân đặt ngửa trên hai đùi), vững chắc không lay động như kim cương. Canh đầu đêm ấy, Ngài được túc mạng minh (trí sáng suốt biết rõ các đời trước của mình và chúng sinh); canh giữa đêm được thiên nhãn minh (trí sáng suốt thấy rõ sự sống chết, đi lại của chúng sinh khắp nơi); canh cuối đêm chứng lậu tận minh (trí sáng suốt dứt sạch mọi phiền não).

 Kinh Đại Pháp Cự Đà-la-ni, quyển thứ bảy.

 Kinh Đại Pháp Cự Đà-la-ni, quyển thứ tám.

 Đời Tùy, Tam tạng pháp sư (vị thầy thông suốt ba kho kinh điển: kinh, luật, luận) người Thiên Trúc (Ấn Độ) là Xà-na-quật-đa cùng những người khác dịch. · Phần còn lại của phẩm Chứng Niết-bàn.

 · Phẩm Khuyến Chứng (khuyên chứng ngộ) thứ mười chín.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video