Kinh Đại Pháp Cự Đà-la-ni (kinh "Bó đuốc lớn của chánh pháp"; Đà-la-ni nghĩa là "tổng trì", pháp môn giữ gìn trọn vẹn mọi nghĩa lý không để mất), Phẩm thứ hai mươi: Hạnh Tướng Của Pháp Sư (người giảng thuyết giáo pháp cho người khác)
Bấy giờ, chúng Bồ Tát Ma-ha-tát (bậc Bồ Tát lớn; Bồ Tát là người phát nguyện cầu giác ngộ để cứu độ chúng sinh) ấy lại bạch với Phóng Quang Như Lai, Ứng Cúng, Chính Biến Giác (Đức Phật tên là Phóng Quang, nghĩa là "Phóng ánh sáng"; Như Lai, Ứng Cúng, Chính Biến Giác là ba danh hiệu của Phật: bậc từ chân như mà đến, bậc đáng được cúng dường, bậc giác ngộ chân chính và trọn khắp) rằng: "Thật hiếm có, bạch Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, danh hiệu của Phật)! Thật hiếm có, bạch Thế Tôn! Ngài khéo giữ gìn kho pháp của chư Phật. Bạch Thế Tôn! Chúng con đối với pháp rất sâu này không còn nghi ngờ. Chỉ vì vô lượng chúng sinh đời sau, nên chúng con muốn tuyên dương kinh điển sâu xa mầu nhiệm của Như Lai Thế Tôn, phá tan nghi ngờ của họ, khiến tất cả đều chứng biết.
Bạch Thế Tôn! Lại có những chúng sinh nào ở đời vị lai đối với pháp môn (cửa ngõ, lối tu học của giáo pháp) này không có lưới nghi? Lại có những chúng sinh nào không quay lưng với kho pháp rất sâu như thế, có thể tin hiểu sâu xa, có thể nhận giữ và thực hành, có thể dứt nghi ngờ? Lại có những chúng sinh nào ở đời vị lai ưa tranh cãi, cho nhau là phải là trái, đối với pháp môn này chìm đắm trong nghi ngờ, hối hận mà không tự thoát ra được?"
Này A-nan (thị giả của Phật Thích-ca, người nghe và ghi nhớ kinh điển)! Khi chúng Bồ Tát thưa thỉnh như vậy rồi, Phóng Quang Như Lai bảo các Bồ Tát rằng: "Này Ma-na-bà (tiếng Phạn Māṇava, nghĩa là "chàng trai trẻ"; ở đây là tiếng Phật gọi các vị Bồ Tát)! Pháp môn như thế, ở đời vị lai không có chúng sinh nào có thể tin nhận. Vì sao vậy? Vì các chúng sinh đời vị lai ấy chỉ vì muốn tranh cãi mà nghe pháp này, chứ không thật lòng tôn trọng, tin nhận, vâng làm. Hoặc có lúc ở giữa đại chúng nghe tiếng pháp này, lòng không ưa thích, bỏ đi; lại dùng đủ cách xúi giục những người khác vốn có lòng kính tin, khiến họ hủy báng kinh điển như thế.
Bấy giờ có rất nhiều, vô lượng trăm nghìn chúng sinh muốn cầu bồ-đề (sự giác ngộ), bị những kẻ ác phá hoại, chê bai, nên không tu tập kinh điển như thế nữa. Những kẻ ác kia thấy nhiều chúng sinh rơi vào lưới nghi thì lòng rất vui mừng. Lại có vô lượng chúng sinh thuần lành, nhờ sức của Phật mà ưa thích, nhận giữ. Lúc ấy, các chúng sinh không có phước kia sẽ nghĩ thế này: "Chư Phật Như Lai bỏ rơi chúng ta, không đoái thương. Thuở xưa lẽ ra ta cũng phải được nghe chư Phật Thế Tôn nói pháp tướng này."
Này Ma-na-bà! Chư Phật Thế Tôn với lòng đại từ đại bi thương xót chúng sinh, suốt đêm dài (suốt thời gian lâu dài) tuyên nói pháp môn rất sâu, khiến các chúng sinh tùy thuận tu hành. Này Ma-na-bà! Nếu các chúng sinh nghe pháp sâu này mà có thể sinh lòng tin hiểu, suy nghĩ với chánh niệm (sự nhớ nghĩ, chú tâm đúng đắn), thì những người như thế được chư Phật, Bồ Tát thường đến mở bày dẫn dắt. Nếu các chúng sinh đối với pháp rất sâu mà phỉ báng, chê bai, buông bỏ đi, thì nên biết những người đó mãi mãi chìm trong chốn tối tăm mịt mù của sự nghi ngờ, rốt cuộc không thể thấy được cảnh giới thuần lành. Những chúng sinh như thế đối với pháp môn này không có dấu hiệu đi vào được.
Này Ma-na-bà! Như Lai há lại cho phép không nói pháp này sao? Chư Phật Thế Tôn cho đến đối với một chúng sinh cũng không hề khởi tâm chán ghét, có ý xa lìa. Vì thế các ông nên khéo suy nghĩ, một lòng quán xét, chuyên tâm lựa chọn, không được nói một cách tùy tiện. Nếu biết chúng sinh đủ sức nghe pháp này, các ông liền nên tùy theo chỗ họ nghe được mà nói. Nếu họ có thể giữ thì tùy chỗ giữ mà nói. Nếu họ đủ sức tu hành thì tùy chỗ tu mà nói. Nếu lòng họ vui mừng thì nên tùy theo niềm vui mà nói. Nếu đem lại lợi ích lớn cho họ thì câu chữ phải rõ ràng, ý vị của nghĩa phải đầy đủ.
Khi ở phần nói pháp như thế, nên khởi chánh niệm; đã có chánh niệm rồi mới có thể tuyên nói. Khi vị pháp sư lên tòa cao, không nên làm tổn hại mình và tổn hại người, mà nên nghĩ thế này: "Chư Phật Thế Tôn luôn vì tất cả chúng sinh trong vô lượng thế giới mà an trụ trong lòng đại từ bi, khởi tâm thương xót, nhớ nghĩ chánh pháp, vì các chúng sinh mà tuyên dương giảng giải rằng: Đây là tướng khổ, cũng là chỗ chúng sinh đang ở; nên lìa bỏ, dứt sạch cội nguồn của khổ này."
Khi vị pháp sư ấy nói pháp, chớ sinh lòng đắm nhiễm, chớ bám giữ tướng của pháp; đối với chúng sinh chớ phân biệt người này người kia. Nếu nghe lời khen hay thì không được vui mừng quá mức; nếu nghe lời thô thì không được ghét bỏ. Nếu người khác đến hỏi, chớ khởi tâm giận dữ, bực bội, sợ hãi, oán hờn. Nếu vị pháp sư không có tâm giận ghét thì ở mọi chỗ cũng không có lỗi lầm; vì không có lỗi lầm nên cũng không có nghi ngờ; vì không có nghi ngờ nên những pháp cần nói đều hiện ra trước mắt.
Khi ấy vị pháp sư nên nhớ nghĩ pháp môn rất sâu về ba loại kho nghiệp (ba kho tạng lời dạy mà kinh này giảng). Cứ theo thứ lớp như vậy mà có được tướng của các pháp, cũng nên nhớ nghĩ nghĩa pháp như thế. Nhớ nghĩ thế nào? Như trong vô lượng vô biên câu pháp sâu của các pháp môn ta đã nói trước đây, không sinh sợ hãi, không có chướng ngại. Nên nương vào tâm, chớ bám vào tên gọi và âm thanh. Cũng nên khéo biết rằng tên gọi, âm thanh vốn tánh thanh tịnh, ý nghĩa của lời dạy không có gì thiếu sót.
Nếu vị pháp sư khi nói pháp này mà khéo về văn và nghĩa, có thể khiến đại chúng nghe được đều vui mừng, nhiều người nhận giữ thực hành không chống trái, nhiều người nghe rồi sinh lòng tôn trọng, nhiều người cúng dường, tiếng tốt lan xa, cùng một lời khen ngợi tán dương vị pháp sư. Nếu vị pháp sư khi nói pháp, các chúng sinh nghe âm thanh lời nói của vị ấy đều sinh vui mừng tràn khắp thân tâm.
Này Ma-na-bà! Cho nên khi vị pháp sư sắp nói pháp cho người khác, thì tâm không rối loạn, ý không nhơ đục, không nghĩ việc khác; thân hình nghi tắc ngay ngắn, dáng vẻ uy nghiêm đầy đủ; cổ họng và lưỡi thông suốt, lời lẽ vi diệu, âm điệu hòa nhã, đời không ai bằng; tiếng không vỡ, không tản mát, cũng không đứt quãng; khi nói lưỡi không thè ra ngoài, không phát tiếng cùng lúc ra cả mũi và miệng; răng trắng, đều, khít, lời bàn rõ ràng, tên gọi, chương câu không thiếu sót. Người nghe trong chúng lúc ấy không ai không thích nghe; nghe rồi vui mừng, công đức (phước lành do việc thiện đem lại) thêm lớn. Vị pháp sư như thế lợi mình và lợi người.
Nếu vị pháp sư không có những công đức như đã nói trên, chỉ có các tướng xấu và lỗi lầm, như: hình dáng không đoan chính, cử chỉ nhẹ dạ hấp tấp; răng vàng so le, môi miệng thô kệch; cổ họng khàn rè, gốc lưỡi không trong; mắc các bệnh phong, đờm, nước bọt, nước mắt, nóng lạnh rét khổ; thân thể gầy yếu, hoặc dùng thuốc nhiều mà béo phị tổn thân (?). Vì những nhân duyên như thế mà vị pháp sư ấy không được đầy đủ: tiếng không trong suốt, lời không rõ ràng, tên gọi không chuẩn, nghĩa pháp không sáng tỏ.
Những người nghe pháp thấy nghe như vậy đều khởi lòng chê ghét. Đã không kính người thì không trọng pháp. Vì xem nhẹ pháp nên dù tai có nghe mà lòng không tin nhận; vì không tin nên lại sinh phỉ báng, liền cùng vô lượng vô biên chúng sinh tạo ra những nhân duyên tà kiến (thấy biết sai lầm) như thế. Kẻ ngu si kia vì không có trí tuệ nên rốt cuộc không thể suy nghĩ như thế này; chỉ có người trí mới làm được.
Suy nghĩ thế nào? Như viên ngọc vô giá rơi trong đống phân, người trí thấy rồi liền nghĩ: "Viên ngọc này vô giá, ta nên lấy nó." Lấy được rồi, rửa cho sáng sạch, càng thêm giữ gìn, quý trọng khác thường. Người đời thấy thì không ai không ưa thích, khen ngọc thù thắng, hỏi giá bao nhiêu. Khi ấy chỉ thấy vẻ đẹp của ngọc, rốt cuộc không nghĩ đến lúc nó ở trong phân dơ. Đó là việc làm của người trí; không như kẻ si thấy ngọc thật trong phân dơ thì bỏ đi không lấy.
Lại nữa, này Ma-na-bà! Giả sử cõi tam thiên đại thiên thế giới (một thế giới lớn gồm một nghìn triệu thế giới nhỏ, theo vũ trụ quan Phật giáo) chứa đầy của báu, có người đem dâng lên vị pháp sư thì cũng chưa đáng gọi là nhiều. Vì sao vậy? Vì vô lượng pháp môn mà pháp sư nói ra có công đức sâu nặng, khó mà gặp được; của báu đầy thế giới cũng không bằng một phần nhỏ công đức của pháp sư.
Này Ma-na-bà! Những chúng sinh tin ưa pháp này, tôn trọng yêu kính, thì thường nên suy nghĩ thế này: "Nay những gì vị pháp sư này nói ra chính là lời vàng dạy bảo của Thế Tôn, không có gì khác." Chỗ gọi là khác, chỉ là Phật Thế Tôn có ba mươi hai tướng (ba mươi hai đặc điểm tốt đẹp khác thường trên thân Phật) và thân sắc vàng, phát ra phạm âm (giọng nói thanh tịnh, trong trẻo, vang xa), tài biện thuyết đầy đủ, là Thầy của trời và người; đó mới là chỗ khác mà thôi.
Tuy nói vậy, các tướng ấy vẫn là pháp chung (không riêng của Phật). Vì sao vậy? Vì Chuyển Luân Thánh Vương (vị vua lý tưởng cai trị khắp thiên hạ bằng chánh pháp) cũng có các tướng ấy mà không thể chứng được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chính và trọn khắp của Phật). Vì sao như thế? Vì đó là pháp hữu lậu (còn rỉ chảy phiền não, còn ràng buộc trong sinh tử), ở trong sinh tử, không phải pháp đưa ra khỏi sinh tử.
Này Ma-na-bà! Cho nên các ông nên lìa ngã mạn (lòng kiêu căng cho mình là hơn), đối với các chúng sinh khởi lòng đại bi, phát tâm điều phục thu nhiếp, lại nên suy nghĩ: "Ta nên làm thế nào để dạy chúng sinh kia lìa xa phiền não của ba độc (tham lam, giận dữ, si mê), dứt trừ ngã mạn, đến tụ họp chỗ ta mà nghe nhận chánh pháp; nghe nhận rồi lại nói rộng cho người khác, khiến đông đảo người thông suốt pháp môn, rồi lại chỉ bày cho các chúng sinh khác, theo lời dạy mà tu hành, công đức thêm lớn."
Này Ma-na-bà! Nếu các chúng sinh không biết đi đến chỗ pháp sư, thì khi ấy vì lợi ích cho họ, vị pháp sư nên tự mình đi đến các thành ấp, làng xóm. Các chúng sinh vốn đã có lòng tin, lại thấy pháp sư đích thân đến dạy, càng sinh lòng tôn trọng, cho là hiếm có, liền đem tất cả vàng bạc châu báu, đồ dùng nuôi sống cần thiết và đủ thứ vật làm vui để cúng dường pháp sư, khiến nhiều chúng sinh đều gieo trồng thiện căn (gốc rễ của điều lành, hạt giống phước đức).
Này Ma-na-bà! Vì nghĩa ấy, Như Lai, Ứng Cúng, Chính Biến Giác ở trong các kinh khác đã nói thế này: "Nếu người thường nói pháp, nếu người thường đến nghe, hai hạng người như thế đều được phước vô lượng." Như Lai Thế Tôn lại nói thế này: "Cúng dường pháp sư tức là cúng dường chư Phật Như Lai, Ứng Cúng, Chính Biến Giác, được phước vô lượng." Vì sao vậy? Vì nếu không có pháp sư thì không có người nói; nếu không có thầy nói thì ai có thể hiểu biết kho pháp sâu xa? Cho nên, này Ma-na-bà, các ông đối với pháp sư nên khởi ý tưởng như đối với Phật, chớ nghĩ điều gì khác.
Này Ma-na-bà! Các ông lại nên đối với pháp sư sinh tâm như thế này: "Nay vị pháp sư này đã từng ở chỗ vô lượng vô biên ức số Như Lai trong quá khứ mà tu hành, cúng dường, gieo trồng thiện căn, nên mới nói được pháp này." Người nói pháp ấy, dù là người xuất gia hay người tại gia, việc tu hành cúng dường ở hai nơi ấy thì khối phước đức ngang nhau, không có gì khác. Các ông chớ sinh tâm phân biệt: "Đây là người xuất gia, kia là người tại gia." Nên đối với người ấy khởi lòng cho là hiếm có. Tùy chỗ nào có người nói pháp thì đều có thể làm lớn thiện căn; chỉ nên vui mừng, không được ngăn trở.
Này Ma-na-bà! Có các chúng sinh, hoặc người tu đạo hoặc người thế tục, vì nghe pháp mà đến chỗ pháp sư. Khi ấy các ông đối với người ấy nên sinh lòng hiếm có, lòng đại từ bi, không nên khinh chê mà không nói pháp cho họ; phải tùy thuận mà nói, khiến họ nghe rồi phát khởi suy nghĩ tốt, được trí như thật.
Này Ma-na-bà! Vì nhân duyên ấy, Như Lai Thế Tôn vì các ông nói pháp môn rất sâu, chương câu vi diệu, muốn khiến các ông nhớ nghĩ nhận giữ; cũng nên thương xót chúng sinh thế gian mà tuyên dương khắp những lời dạy kín nhiệm, mở bày phân tích khiến họ dễ hiểu.
Lại nữa, này Ma-na-bà! Bồ Tát Ma-ha-tát phát lòng đại từ bi, vì chúng sinh mà che chở người nói pháp như che chở Như Lai. Này Ma-na-bà! Các vị Bồ Tát vì chúng sinh mà trải qua vô lượng ức trăm nghìn kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài), thường ở trong biển sinh tử phiền não, chịu đủ thứ khổ để làm việc lợi người, lòng đại bi không giảm, trí tuệ cũng vậy. Do nhân duyên ấy mà mau chứng bồ-đề, cho đến Niết-bàn vô dư (sự giải thoát trọn vẹn, không còn sót lại thân xác và phiền não), rốt ráo không cùng tận.
Như vậy, này Ma-na-bà, cho nên các ông hãy tự tâm suy nghĩ, chỉ xem ở nghĩa, chớ bám vào chữ nghĩa và âm thanh. Đối với những điều ta nói, nếu có chỗ không hiểu thì chớ sinh phỉ báng. Vì sao vậy? Này Ma-na-bà! Trước đây ta đã vì các ông dẫn ra các thí dụ, nói về cửa ba kho lời dạy này thâu tóm mọi pháp. Ta cũng đã vì các ông nói về phương tiện đi vào sự tu hành theo thứ lớp tùy thuận: điều này nên làm, điều này không nên làm, cùng với chỗ đến chỗ đi v.v. Ta cũng đã nói về việc có được các phương tiện và nghĩa chân thật v.v. Ta cũng đã nói về việc tu hành phương tiện trong các việc của ba đời quá khứ, vị lai, hiện tại.
Ta cũng đã nói về việc nên quán sạch và không sạch, cho đến thứ lớp đi vào của ca-la-la (giai đoạn đầu tiên của bào thai, khi tinh và huyết mới kết hợp), các đại (đất, nước, lửa, gió, những yếu tố tạo nên thân) v.v., như giọt nước, bọt nước, bong bóng nước. Ta cũng đã nói về việc chỗ đến chỗ đi của ca-la-la, các đại v.v., vốn không mà nay có v.v. Ta cũng đã nói về sự thọ thai, thân mạng, danh sắc (phần tinh thần và phần thể chất hợp thành con người), phương tiện, bất tịnh v.v. Ta cũng đã nói về những việc làm của các ấm, nhập, giới (ấm: năm nhóm hợp thành con người là sắc, thọ, tưởng, hành, thức; nhập: sáu giác quan và sáu đối tượng của chúng; giới: mười tám yếu tố gồm giác quan, đối tượng và sự nhận biết).
Này Ma-na-bà! Những pháp như thế ta đều đã nói xong. Các ông ở trong đó nên chăm chỉ suy nghĩ, khiến ba lời dạy thường hiện ra trước mắt. Chẳng bao lâu các ông sẽ thành tựu pháp môn thù thắng mầu nhiệm tên là "Lao Thắng" (bền chắc và thù thắng), lập nên trung đạo (con đường ở giữa, không rơi vào hai cực đoan) mà không bỏ hai bên, cùng với pháp môn Cung Điện của chữ A (chữ đầu của bảng chữ Phạn, tượng trưng cho lẽ các pháp vốn không sinh) v.v. Khi nghe và nói, hãy thu tâm chớ để tán loạn. Này Ma-na-bà! Hôm nay Như Lai không có ý gì khác, chỉ muốn khiến các ông an trụ trong pháp này.
Này Ma-na-bà! Nếu Như Lai Thế Tôn biết rằng chỉ dùng một tên gọi, một lời dạy, một pháp môn để dạy các ông mà các ông đã có thể chứng được, thì Như Lai rốt cuộc không nói đầy đủ gánh nặng giáo hóa như thế này. Này Ma-na-bà! Như Lai thật muốn bỏ gánh nặng này; Như Lai không muốn gánh vác gánh nặng này. Này Ma-na-bà! Các ông an trụ trong pháp môn chữ A này, nên thể nhận biết nghĩa của đủ các pháp môn như thế; phàm chỗ nào nghi thì đều có thể hỏi. Này Ma-na-bà! Các ông đối với mọi chỗ của các pháp môn nên quyết đoán, chớ sinh lòng nghi.
Lại nữa, này Ma-na-bà! Như thuở xưa có một người nữ tên là Chiên-đàn-na, gắng sức (?) đến thấy Phật Như Lai, sinh lòng tôn trọng, sinh lòng yêu kính, sinh lòng cho là hiếm có, vui mừng hớn hở. Lúc ấy trong cõi tam thiên đại thiên thế giới này, tất cả chúng sinh dù thấy Như Lai mà không có một người nào phát tâm như thế. Khi ấy Phật Như Lai liền vì người nữ ấy mà tuyên nói đầy đủ pháp mầu, lại trao cho cô lời thọ ký bất thoái chuyển (lời Phật báo trước rằng người ấy sẽ không còn thoái lui trên đường tu thành Phật).
Này Ma-na-bà! Nay các ông nên học theo người nữ ấy, phát tâm như thế, cung kính vui mừng, thuận theo pháp của Như Lai, không được trái nghịch. Nếu trái pháp thì nên biết người ấy cách xa trí tuệ của Phật. Các ông hãy lần lượt chứng được trí tuệ của Phật; phải cần dùng công sức, chớ sinh lười biếng, kiêu mạn. Nên ở trong tất cả các ba-la-mật (các hạnh tu đưa người sang bờ giác ngộ, như bố thí, trì giới, nhẫn nhục…) mà lần lượt tu tập, khiến đều thành tựu đầy đủ, không thiếu sót; ở trong pháp này sẽ mau chứng biết. Này Ma-na-bà! Nay các ông nên suy nghĩ về kho pháp của Như Lai như thế này: chư Phật Như Lai còn không cùng tận được, huống nữa là người khác.
Lại nữa, này Ma-na-bà! Nếu có người đi hết được bờ mé của hư không, thì pháp môn cũng vậy, có thể biết được bờ mé. Này Ma-na-bà! Như hư không kia không có bờ đầu bờ cuối, tất cả các pháp cũng như vậy. Số chúng sinh không thể biết được, cũng không thể đo lường, không có bờ mé, không thể nói ra, cũng không thể thấy; không phải là pháp hữu vi (pháp do nhân duyên tạo thành, có sinh có diệt), cũng không có hình sắc, không có ánh sáng, không thể chứng biết. Kho tạng này của Như Lai, chư Phật Thế Tôn còn không thể cùng tận, huống nữa là các chúng sinh khác. Vì sao vậy? Vì kho tạng của Như Lai ấy không thể nắm bắt được.
Này Ma-na-bà! Kho nghiệp phương tiện của chư Phật Như Lai thanh tịnh, không phải là có. Vì đã không phải là có nên số lượng của nó đều không thể nắm bắt được. Chỉ vì nhân duyên ngu si của chúng sinh phàm phu mà đối với các pháp sinh mê lầm hư dối. Đã nói là không có pháp, thì vì sao Như Lai lại vì các chúng sinh mà phân tích giảng nói? Này Ma-na-bà! Đó là Như Lai vì các chúng sinh mà tùy thuận thế gian dùng phương tiện để nói mà thôi. Này Ma-na-bà! Chư Phật Như Lai vì tùy thuận thế gian nên phân tích thế đế (chân lý theo cách hiểu thông thường của thế gian), nhưng thế đế đều không thể nắm bắt được.
Này Ma-na-bà! Vì các chúng sinh chìm đắm trong ba cõi (cõi Dục, cõi Sắc, cõi Vô sắc, nơi chúng sinh luân hồi sinh tử), muốn thúc đẩy họ thoát ra, nên tùy thuận nói pháp khiến họ nhận giữ thực hành. Họ tuy là phàm phu nhưng có thể đối với tất cả pháp hữu vi của thế đế mà chán lìa, không ưa thích. Đã biết chán rồi thì tự mình đủ sức nhận lấy chỗ thực hành của trí tuệ. Thế nào là đủ sức nhận lấy pháp môn trí tuệ? Là biết tất cả các pháp đều như hư không. Biết như hư không rồi thì chuyên cần suy nghĩ: tánh hư không ấy vốn thanh tịnh, các nhơ bẩn phiền não không thể làm ô nhiễm, cũng không có ai có thể nắm giữ được. Họ đã chuyên cần suy nghĩ như thế rồi, không lâu sẽ chứng được thánh đạo của chư Phật.
Này Ma-na-bà! Nếu nhờ pháp hữu vi của thế đế mà được thánh đạo, thì tất cả phàm phu lẽ ra đều là Phật. Này Ma-na-bà! Nhưng phàm phu kia không thể thành Phật. Vì sao vậy? Vì thể của pháp hữu vi là biến động, là pháp có thể hư hoại, không phải pháp rốt ráo; tánh của nó yếu ớt, không có chỗ dừng trụ. Vì nghĩa ấy, pháp hữu vi của thế đế không phải là chỗ nương tựa. Giả sử nương tựa vào đó mà được chút an vui thì còn không nên nhận, huống nữa là pháp hữu vi vô thường, hư hoại, từng niệm không dừng, không phải là rốt ráo. Cho nên các ông nên hiểu biết, chớ sinh bám giữ.
Này Ma-na-bà! Nếu các ông bám vào các hành hữu vi thì cũng giống như hạng người thế tục tại gia, mãi mãi không thể có được pháp thù thắng cao hơn. Thì còn ai đem y phục, đồ ăn uống, đồ nằm, thuốc men và các thứ để cúng dường, phụng cấp, cung kính các ông nữa?
Này Ma-na-bà! Cho nên Như Lai, Ứng Cúng, Chính Biến Giác không nói tất cả pháp hữu vi, không ưa tất cả hành hữu vi, cũng không khen ngợi, cũng không khiến dừng trụ ở đó, cũng không đắm nhiễm. Vì không bám vào, nên không bám vào cõi Dục (cõi còn ham muốn ăn uống, dâm dục, như cõi người), cũng không sinh vào cõi Dục. Như cõi Dục, đối với cõi Sắc (cõi đã lìa dục nhưng còn thân hình vi diệu) và cõi Vô sắc (cõi không còn thân hình, chỉ còn tâm thức) cũng vậy. Đối với tất cả các hành hữu vi ấy, vốn tự không nắm lấy, rốt cuộc cũng không sinh vào.
Nếu họ có thể vào chỗ không thâu nhận, không sinh ra, như vậy liền được vượt qua ba cõi, diệt trừ kiêu mạn, dứt bỏ khát ái (lòng khao khát, đắm mê), cạn hết mọi cội nguồn khổ đau, lìa dục thanh tịnh, dứt sạch mọi tướng, bỏ ngay tất cả không còn sót lại gì, mau chứng được Niết-bàn (cảnh giới dứt sạch phiền não và khổ đau, giải thoát hoàn toàn) vô vi (không do nhân duyên tạo tác, không sinh không diệt) vắng lặng. Đã chứng được rồi thì có thể nói cho người khác.
Lại nữa, này Ma-na-bà! Ở đây ai là người vào Niết-bàn? Đó chính là chư Phật Như Lai, quán xét sự hòa hợp về tên gọi của sáu giới (sáu yếu tố: đất, nước, lửa, gió, hư không và thức). Quán xét rồi thì nói đầy đủ cho người khác, sau đó mới diệt độ (nhập Niết-bàn). Cho nên chư Phật được Niết-bàn ấy.
Này Ma-na-bà! Như trong các pháp ta đã nói trước đây, ta nhiều lần dẫn hư không làm thí dụ. Ý ông thế nào? Há hư không kia gọi là Niết-bàn sao? Này Ma-na-bà! Ở trong việc này các ông nên khéo suy nghĩ: há chỉ vì lòng từ bi thương xót thế gian mà nắm lấy tướng chúng sinh thì gọi là Niết-bàn sao?
Này Ma-na-bà! Nay ta dạy các ông: như điều ta nói là nghĩa quyết định. Các ông hãy suy nghĩ thêm, cân nhắc phân tích. Đã suy nghĩ cân nhắc rồi thì thật sự có được vị của pháp, cũng có thể thông suốt cửa nghĩa của lời và câu. Vì nghĩa đã thấu rõ nên không khởi tranh cãi; không bám giữ pháp nên được ý tưởng như thật. Vì có ý tưởng như thật nên không còn cầu tìm tất cả các pháp. Vì không còn cầu tìm tất cả các pháp nên cũng không được tất cả các pháp. Vì không được pháp nên không được Niết-bàn. Vì không được Niết-bàn nên lúc ấy liền gọi là được Niết-bàn.
Này Ma-na-bà! Các ông nên biết: nếu người không bỏ tướng phân đoạn (cái nhìn chia cắt sự vật thành từng phần, từng đoạn riêng rẽ) (?), thì nắm lấy Niết-bàn như thường hiện ở trước mắt. Cứ theo như thế thì mãi mãi chìm trong pháp hữu vi của thế gian, rốt cuộc không lìa bỏ được tất cả các hành (mọi hoạt động tạo tác của thân và tâm). Nếu họ không thể lìa bỏ các hành thì không gọi là được Niết-bàn.
Này Ma-na-bà! Cho nên các ông hãy làm khô cạn các hành. Nếu các ông có thể khiến các hành không sinh ra, lúc ấy mới gọi là được Niết-bàn. Phàm người cầu Niết-bàn thì không có lời nói. Nếu các ông cầu nơi pháp hữu vi, thì nên tự quán xét, trước hết bỏ sự phan duyên (tâm bám víu, chạy theo đối tượng). Phan duyên đã diệt thì gọi là thực tướng (tướng chân thật của mọi pháp); nên giữ như thế, cũng chứng như thế.
Kinh Đại Pháp Cự Đà-la-ni, quyển thứ chín.
Kinh Đại Pháp Cự Đà-la-ni, quyển thứ mười.
Đời nhà Tùy, Tam tạng (danh hiệu vị thầy thông suốt cả ba kho kinh điển Phật giáo: kinh, luật, luận) pháp sư người Thiên Trúc (Ấn Độ ngày nay) là Xà-na-quật-đa cùng những người khác dịch.
· Phẩm thứ hai mươi mốt: Ngăn Chặn Sự Phỉ Báng
· Phẩm thứ hai mươi hai: Công Đức Của Việc Giữ Kinh
· Phẩm thứ hai mươi ba: Sám Hối Thay Cho Người Khác
· Phẩm thứ hai mươi bốn: Sáu Độ (sáu hạnh tu đưa người sang bờ giác ngộ: bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ)
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video