Kinh Đại Pháp Cự Đà-la-ni (Đại Pháp Cự: bó đuốc lớn của giáo pháp; Đà-la-ni: pháp môn "tổng trì", nắm giữ trọn vẹn mọi điều lành, ghi nhớ không quên giáo pháp), phẩm thứ hai mươi ba: Sám hối thay cho người khác.
Lúc bấy giờ Bồ-tát Ma-ha-tát Chiên-đàn-na (Bồ-tát: người tu hạnh giác ngộ, vừa tự giác ngộ vừa giúp người khác giác ngộ; Ma-ha-tát: "bậc lớn", chỉ Bồ-tát bậc cao) đứng dậy khỏi chỗ ngồi, sửa sang dáng vẻ nghiêm trang, để trần vai phải (lối mặc áo để lộ vai phải, tỏ lòng cung kính theo lễ nghi nhà Phật), gối phải quỳ sát đất, chắp tay cung kính thưa với Phóng Quang Như Lai (Như Lai: một danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc đến từ chân lý như thật; Phóng Quang: tên của đức Phật này, nghĩa là "phóng ra ánh sáng") rằng: "Thưa Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, một danh hiệu của Phật), nay con ở trước Thế Tôn, vì những chúng sinh xấu ác như thế mà thành tâm sám hối (bày tỏ lỗi lầm, ăn năn và nguyện không tái phạm). Bởi vì những chúng sinh xấu ác phỉ báng giáo pháp ấy, đối với pháp môn Đà-la-ni này, dù chỉ một câu, cũng sinh lòng phỉ báng; hoặc đã phỉ báng, hoặc định phỉ báng, phá hoại, chê bai, cho đến gây chướng ngại cho dù chỉ một chúng sinh nơi một câu.
Thưa Thế Tôn, nay con vì những chúng sinh xấu ác ấy, và cả trong vô lượng vô biên thế giới cũng có rất nhiều chúng sinh xấu ác như thế, làm theo điều điên đảo, phỉ báng Chánh pháp; vì họ, nay con ở trước Phật thành tâm sám hối. Thưa Thế Tôn, vì những chúng sinh ấy không ai cứu giúp che chở, không có mắt sáng, không có trí tuệ, lại đầy lời ác, nên nay con vì họ hết lòng thành mà sám hối lỗi lầm. Thưa Thế Tôn, nếu lại có người ở trước Thế Tôn sám hối như vậy, thì người ấy trong việc này được thiện căn (gốc rễ điều lành, tức nhân lành sẽ sinh ra quả tốt) gì, được công đức (điều tốt lành tích lũy được do làm việc thiện) gì?"
Bấy giờ Phóng Quang Như Lai bảo Bồ-tát Chiên-đàn-na: "Hay thay, hay thay, Ma-na-bà (tiếng gọi người thanh niên dòng Bà-la-môn; ở đây là cách Phật gọi Chiên-đàn-na)! Ông có thể dùng phương tiện như vậy, hun đúc tâm mình mà thưa hỏi Như Lai. Nếu có người thiện nam (người nam có lòng tin, tu theo Phật) vì những chúng sinh xấu ác phá hoại giáo pháp mà thành tâm sám hối, thì sẽ được khối công đức lớn không đo lường được.
Ma-na-bà, khối công đức ấy khó mà cân lường. Nay ta dùng ví dụ để mở bày một phần nhỏ, khiến các chúng sinh này sinh lòng vui mừng. Ma-na-bà, giả như tất cả chúng sinh trong mọi thế giới ở phương Đông đều trở thành đại thí chủ (người bố thí lớn); phương Nam, phương Tây, phương Bắc, bốn phương phụ, phương trên, phương dưới cũng vậy; khắp mười phương, mọi chúng sinh đều là đại thí chủ, trải qua vô lượng vô biên, không thể nói, không thể kể xiết số đại kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài trong quan niệm nhà Phật; đại kiếp là đơn vị lớn nhất) mà thường làm việc bố thí, tức là vàng bạc, các thứ báu, áo quần, đồ ăn uống, thuốc thang, nhà cửa, đủ mọi vật dụng; lại có vô lượng vô biên chúng sinh tụ cả về một chỗ làm người nhận bố thí. Ma-na-bà, ý ông thế nào? Khối phúc đức ấy có thể gọi là lớn chăng?"
Chiên-đàn-na thưa: "Thưa Thế Tôn, khối phúc đức ấy thật là rộng lớn. Vì sao vậy? Thưa Thế Tôn, chỉ một người trong vô lượng kiếp làm việc bố thí, công đức ấy còn không thấy bờ bến, huống gì vô lượng chúng sinh trải qua vô số kiếp làm việc bố thí, khối phúc ấy làm sao có thể đo lường được giới hạn!"
Phật nói: "Đúng vậy, đúng vậy, Ma-na-bà. Khối phúc vô lượng do vô lượng chúng sinh ấy bố thí vô lượng trong vô lượng kiếp, tuy không thể biết hết, nhưng vẫn không bằng thiện căn và công đức mà người thiện nam, thiện nữ có được khi chỉ vì một người trong đám phỉ báng giáo pháp nói trên mà thành tâm sám hối; công đức ấy vô lượng vô biên, không thể so sánh, huống gì vì vô lượng chúng sinh mà thành tâm sám hối!
Lại nữa, Ma-na-bà, hãy gác lại những chúng sinh ác phỉ báng giáo pháp trong thế giới này. Giả sử mọi chúng sinh phỉ báng Chánh pháp trong vô lượng vô biên thế giới khắp mười phương — Ma-na-bà, trong đám người phỉ báng giáo pháp ở mười phương thế giới ấy, chỉ vì một người mà hết lòng sám hối, thì khối phúc có được và thiện căn sinh ra đã không thể hạn lượng, huống gì vì khắp chúng sinh mười phương mà thành tâm sám hối! Khối phúc và thiện căn như thế giữ gìn, thu nhận, làm tăng trưởng các khối công đức, không thể tính đếm, không thể cân lường, không thể nghĩ bàn. Công đức như thế ai có thể tin? Chỉ có các Bồ-tát Ma-ha-tát bất thoái (đã tu đến bậc không còn lui sụt) mới có thể tin được đôi chút mà thôi."
Bấy giờ Chiên-đàn-na lại thưa Phật: "Những người thiện nam ấy khi làm như vậy là muốn cầu điều gì?" Phật nói: "Chiên-đàn-na, những người thiện nam ấy vì bồ-đề (sự giác ngộ hoàn toàn như Phật) mà gánh vác gánh nặng này, thương xót chúng sinh kia mà hết lòng sám hối. Nhờ thiện căn này, họ lại có thể trang nghiêm các cõi Phật, rốt cuộc được tự tại thụ hưởng như thế."
Phật bảo A-nan (đệ tử thân cận, người hầu cận của Phật Thích-ca): Lúc ấy trong hội chúng có một ưu-bà-tắc (người nam tu tại gia, đã quy y Phật và giữ giới) tên là Nguyệt Thượng. Nhà ông giàu có của báu; ông đeo nơi cổ chuỗi ngọc trai trị giá trăm nghìn ức đồng vàng; lại có một viên báu đẹp cũng trị giá trăm nghìn ức đồng vàng. Bấy giờ ưu-bà-tắc đứng dậy khỏi chỗ ngồi, liền cởi chuỗi ngọc trai dâng lên Phóng Quang Như Lai, lại đem viên báu đẹp tặng cho Bồ-tát Chiên-đàn-na. Nguyệt Thượng dâng xong, càng thêm kính trọng sâu xa, lòng rất vui mừng, khởi ý nghĩ: "Kho đụn của báu trong nhà ta cùng các thứ để sinh sống khác đều đầy đủ, có thể nhân lúc này đem lòng trong sạch dâng cúng Như Lai và Chiên-đàn-na." Lại nghĩ: "Nay bậc thánh Chiên-đàn-na nếu biết ta đã khởi tâm như vậy mà thưa với Thế Tôn, Thế Tôn nghe rồi liền sai Bồ-tát Chiên-đàn-na đích thân dạy bảo ta, thì ta sẽ vâng nhận, cho đến hết đời tự mình học theo các hạnh của chư Bồ-tát."
Khi trưởng giả Nguyệt Thượng khởi tâm ấy, Bồ-tát Chiên-đàn-na dùng tha tâm trí (trí biết được tâm ý của người khác) quán sát mà biết, liền thưa với Phóng Quang Như Lai: "Thưa Thế Tôn, nay con thấy rõ trong hội chúng này, ưu-bà-tắc Nguyệt Thượng lại khởi tâm sâu xa, nghĩ rằng: 'Nay ta nhân lúc này đem hết tài sản trong nhà, lấy tâm trong sạch dâng lên Thế Tôn.' Thưa Thế Tôn, vị ưu-bà-tắc này có thể phát tâm lớn, lại có trí tuệ và tài ăn nói như thế, tài ăn nói về bố thí, về buông bỏ, muốn thỉnh Như Lai nói về việc phát tâm. Nhưng vì đạo đức của Như Lai cao vời, oai thần cao xa, nên trong lòng hổ thẹn e sợ, không dám thưa thỉnh. Lành thay Thế Tôn, nay con thật vì vị ưu-bà-tắc này mà thưa thỉnh Thế Tôn việc ấy."
Bấy giờ Phóng Quang Như Lai liền bảo Chiên-đàn-na: "Lành thay, lành thay, Chiên-đàn-na! Nay ông thành tựu được tha tâm trí này là vì trong vô lượng vô số kiếp đã lâu dài tu tập các thiện căn ấy. Ma-na-bà, ta cũng biết tâm của ưu-bà-tắc này, nhưng vì các Bồ-tát trong hội này nên ta gác tâm ấy lại, tạm im lặng; cũng là để tất cả chúng Bồ-tát ở trong pháp này học theo việc làm của ông, Chiên-đàn-na, mà thôi."
Bấy giờ Bồ-tát Ma-ha-tát Chiên-đàn-na nói với vị trưởng giả ấy: "Trưởng giả, nay ông thật có ý nghĩ như thế chăng?" Trưởng giả đáp: "Thưa tôn giả, nay con thật có tâm niệm như thế. Nhưng chỉ vì lòng cung kính, lòng tôn trọng, lòng thấy là hiếm có, nên con không dám thưa hỏi Như Lai Thế Tôn. Nay thấy bậc thánh Bồ-tát Chiên-đàn-na vì lòng thương xót mà có thể làm như vậy: vì tất cả chúng sinh trong thế gian không ai che chở, không có chánh niệm (ý nghĩ tỉnh giác đúng đắn), không người dẫn dắt, mà ở trước Thế Tôn hết lòng thành sám hối, làm chỗ nương tựa, làm người dẫn đường cho họ. Con thấy vậy liền đối với bậc thánh Bồ-tát Chiên-đàn-na sinh lòng thấy hết sức hiếm có, lòng kính trọng sâu xa. Bởi bậc thánh Chiên-đàn-na trước nay chưa từng thấy những chúng sinh phỉ báng giáo pháp ấy, mà vẫn có thể vì họ thành tâm sám hối, thật đáng gọi là lành thay. Ngài lại đối với con có lòng thương xót, theo đúng điều con nghĩ mà thưa thỉnh Như Lai. Nếu ngài không nhận lấy lòng thành như thế của con thì nguyện của con không trọn. Nếu ngài mang lòng con đến hỏi Như Lai thì con sẽ theo nguyện mà tu hành theo lời dạy. Thế mà bậc thánh Bồ-tát Chiên-đàn-na đã vì chúng sinh trong vô lượng vô biên thế giới gánh vác gánh nặng này, thành tâm sám hối, lại còn có thể như vậy vì con mà hỏi việc lớn nặng nề này."
Bấy giờ Bồ-tát Chiên-đàn-na lại thưa với Phóng Quang Như Lai Ứng Cúng Chính Biến Giác (Ứng Cúng: bậc xứng đáng được cúng dường; Chính Biến Giác: bậc giác ngộ chân chính và trọn khắp — đều là danh hiệu của Phật): "Thưa Thế Tôn, Như Lai cũng nên nghe lời thưa hỏi của ưu-bà-tắc Nguyệt Thượng." Phật nói: "Ma-na-bà, nay ta đã nghe lời thỉnh của Nguyệt Thượng. Ma-na-bà, ý ông thế nào? Chư Phật Như Lai có ham muốn lợi lộc gì chăng?" Chiên-đàn-na thưa: "Bạch Thế Tôn, không. Như Lai không thiếu thốn gì, cũng không ham muốn gì. Vì sao? Con xưa từng nghe chư Phật Thế Tôn chỉ dùng một áo, một bữa ăn mà ở đời qua số kiếp nhiều như cát sông Hằng (sông lớn ở Ấn Độ; ý nói nhiều không đếm xuể); ngồi kiết già (ngồi xếp bằng, hai bàn chân đặt ngửa lên hai đùi) một lần cũng qua số kiếp nhiều như cát sông Hằng, mà thân không gầy yếu tổn hại, sức không mỏi mệt; chỉ vì thương xót chúng sinh mà thôi. Vì sao vậy? Vì muốn khiến chúng sinh đều an trú trong pháp chân thật, lại khiến chúng sinh đều được chân pháp; vì thế Như Lai dùng phương tiện (cách khéo léo, tùy theo khả năng của người nghe mà dẫn dắt) để thị hiện, dùng ví dụ và lời nói mà thôi. Thưa Thế Tôn, Như Lai dùng đủ cách phương tiện như vậy, chúng sinh tận mắt thấy mà còn không tin nhận, huống gì về sau không thấy Như Lai."
Bấy giờ Phóng Quang Như Lai bảo Bồ-tát Chiên-đàn-na: "Nếu có người đem các vật báu bố thí, đặt lên đầu gối đang ngồi kiết già của Như Lai, thì chư Như Lai rốt cuộc chẳng nhận gì; các đệ tử Thanh văn (người tu nhờ nghe lời Phật dạy mà giác ngộ, chủ yếu cầu thoát khổ cho riêng mình) cũng không được nhận vật báu thật ấy. Ma-na-bà, trong việc này ông nên khéo dạy vị ưu-bà-tắc này để ông ta được lợi ích lâu dài, thân tâm an vui. Chuỗi ngọc trai và viên báu đẹp mà ông ta dâng lên, nên trả lại cho ông ta; chỉ nên chỉ dạy cho ông ta thực hành giáo pháp. Những của báu thô (?) như thế, dù là Phật Như Lai hay đệ tử Thanh văn, đều không được lấy, cũng không được dùng; chỉ có đem bố thí để tăng trưởng công đức. Vì sao? Để các chúng sinh được lợi ích. Cũng nên dạy các chúng sinh như thế."
Bấy giờ ưu-bà-tắc Nguyệt Thượng ở trước Như Lai nghe lời dạy của bậc thánh xong, liền dùng tay phải nắm cánh tay Bồ-tát Chiên-đàn-na, cúi đầu lễ chân Phật, rồi cùng Bồ-tát Chiên-đàn-na rời hội chúng về nhà. Trải chỗ ngồi xong, ưu-bà-tắc liền sai người nhà mở kho, đích thân căn dặn: "Các thứ châu báu trong kho của ta, nay hãy đem ra hết đặt trước mắt ta; ta muốn xem tốt xấu và biết số lượng đại khái. Biết rồi, ta sẽ dâng hiến cúng dường (dâng lễ vật để tỏ lòng tôn kính) Như Lai Ứng Cúng Chính Biến Giác và đại chúng đệ tử Thanh văn."
Bấy giờ vợ trưởng giả thưa với trưởng giả: "Ông khởi được tâm này thật là việc thiện lớn. Thiếp tuy không hiểu biết gì, nhưng vẫn thường nghĩ đến việc này, chỉ vì chưa có cách nên chưa kịp thưa trước. Bỗng nghe lời hay của ông, thật an ủi lòng mình bấy lâu. Nhưng đống của báu này không thể giữ mãi được. Trưởng giả, theo chỗ thấy ngu muội của thiếp, kho báu này khó mà nương cậy; chỉ nên gửi gắm vào ruộng phúc (phúc điền: ví bậc đáng cúng dường như thửa ruộng tốt, gieo vào đó sẽ gặt được phúc) của chư Phật; công ấy hiếm có, rốt cuộc không hao mất. Trưởng giả, chúng ta nên nghĩ thế này: của báu quý giá (?) từ tổ tiên ta bảy đời chôn giấu dưới đất, rốt cuộc cũng chỉ bỏ phí; những của cải khác thì chẳng bao lâu lại thành tro đất; dù có còn chút ít, ai sẽ dùng đến? Trưởng giả, đây là việc lớn, nên làm gấp cho kịp thời. Hôm nay tuy được dâng hiến Như Lai Ứng Cúng Chính Biến Giác, phá bỏ lòng tích trữ, giấu giếm, keo kiệt kia, nhưng thiếp trộm nghĩ thật đã hơi muộn. Trưởng giả, những bậc như thế khó mà gặp được, chúng ta phải hết lòng cúng dường. Nếu ở chỗ các ngài được nghe pháp, thì khi lòng hướng về giáo pháp sinh ra, đó không phải là thứ lợi lộc thế gian nào sánh được."
Bấy giờ trưởng giả đáp vợ: "Ta thấy bậc thánh Bồ-tát Chiên-đàn-na, lại nghe lời ngài nói, nên sinh lòng cung kính, thấy thật là hiếm có. Lại vì vị Bồ-tát này một mình có thể vì chúng sinh phỉ báng giáo pháp trong vô lượng vô biên thế giới mà thành tâm sám hối; ta thấy vậy nên đối với ngài càng thêm lòng cung kính và thấy hiếm có. Lại vì các Bồ-tát Ma-ha-tát vì chúng sinh mà phát thệ nguyện lớn, gánh vác gánh nặng, thường làm đủ mọi khổ hạnh gian nan." Người vợ lại khuyên trưởng giả: "Thưa ông, chớ khởi ý nghĩ khác; nên mau theo vị đại Bồ-tát này đến chỗ Như Lai, phát tâm hết sức ân cần trọng hậu như thế mà cúng dường Như Lai. Từ trước đến nay chưa từng có ai làm được sự cúng dường lớn như thế."
Bấy giờ trưởng giả tự thân xem xét tất cả kho tàng trong nhà và các kho chôn dưới đất suốt bảy đời, đem ra hết bày trước mắt, tính toán cân đo không xuể. Ông liền thưa với Bồ-tát Chiên-đàn-na: "Thưa bậc thánh Chiên-đàn-na, nay con không thể vì của cải này mà rơi vào địa ngục chịu các khổ não. Giống như bầy ong làm ra mật ngọt; mật vừa làm xong, dù đã ăn hay chưa ăn, đã tự hại thân mình."
Bấy giờ Bồ-tát Chiên-đàn-na bảo trưởng giả: "Trưởng giả, đúng vậy, đúng vậy, như ông đã nói. Trưởng giả, tổ tiên ông gom góp của báu này qua bao năm đời, chẳng phải không nhọc nhằn; thế mà rốt cuộc không thể khởi lòng thương yêu, nghĩ đến dù một chúng sinh mà bố thí, chỉ uổng công vì lòng keo kiệt mà giữ gìn của ấy. Đến khi chết, họ sinh vào đường ác (các cõi khổ như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh); sinh vào đó rồi thì không còn ý nghĩ lành; giả sử lúc ấy muốn khởi ý nghĩ lành, khổ lớn bức bách, sao có thể toại lòng? Trưởng giả, đến người thân thích của ông còn không thể cứu khỏi, huống gì các chúng sinh khác thì còn nói làm gì!"
A-nan, bấy giờ vị trưởng giả ấy nghe Bồ-tát Ma-ha-tát Chiên-đàn-na dạy như thế xong, liền bày nhiều lễ cúng dường Phóng Quang Như Lai và đại chúng. Cúng dường xong, ông cạo bỏ râu tóc, xuất gia (rời bỏ đời sống gia đình để đi tu) nơi Như Lai, suốt đời tu hành, cúng dường Thế Tôn; số của báu ấy không bao giờ hết. Bấy giờ Nguyệt Thượng lại thưa với Bồ-tát Chiên-đàn-na: "Thưa bậc thánh, từ nay còn có cách nào để cúng dường Như Lai nữa? Nếu con biết thì sẽ làm hết."
Chiên-đàn-na nói: "Trưởng giả, đống của báu này, ta thật không biết xưa từ đâu sinh ra, nay từ đâu mất đi. Vì sao? Vì không có chỗ đến cũng không có chỗ đi. Trưởng giả, ví như loài ong cùng sinh ra, số nhiều vô lượng ức, mật trong bình trong vò, chúng lần lượt ăn dùng, mà bầy ong ấy không biết mật này từ đâu ra, từ đâu đến, đi về đâu. Việc như thế ai có thể tin được? Cũng vậy, trưởng giả, kho của báu này vô thường (không bền, luôn biến đổi), không ở yên một chỗ, chôn giấu dưới đất rồi dần trôi theo dòng nước, rốt cuộc về biển cả. Trưởng giả, trong việc này ông nên suy nghĩ kỹ hơn: 'Ông bà, cha ông của ta các đời trước, chỉ vì lòng keo kiệt độc hại lừa dối tâm mình, gom góp của cải, làm tăng thêm nghiệp ác (nghiệp: hành động tạo nên quả báo về sau). Thương thay ông cha, nay sinh vào chốn nào? Nhọc nhằn lo liệu, rốt cuộc được gì? Chỉ uổng công theo đuổi danh hão, cầu hơn người mà thôi; ganh ghét nối dài, tham lam đắm say mùi vị. Do nhân duyên của nghiệp ấy mà mãi chìm trong đường ác.'"
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video