Thiên 40 — Phẩm 35 – Nghiệp gốc của các loài khác

 Kinh Đại Pháp Cự Đà-la-ni (Đà-la-ni: pháp môn tổng trì, tức pháp giúp ghi nhớ và giữ gìn trọn vẹn mọi lời dạy và nghĩa lý; "Đại Pháp Cự" nghĩa là ngọn đuốc lớn của Chính pháp), phẩm thứ ba mươi lăm: Nghiệp gốc của các loài.

 Bấy giờ Phật lại bảo Thiên Đế Thích (vua cõi trời Đao-lợi, cõi trời trên đỉnh núi Tu-di): "Kiều-thi-ca (tên họ của Đế Thích khi còn làm người, Phật dùng để gọi ông)! Những loài súc sinh (loài vật) khác, về nghiệp hành (những việc làm tạo thành nghiệp, tức sức tác động dẫn tới kết quả về sau) và quả báo (kết quả phải chịu do việc làm đời trước) của chúng, thì tuỳ theo đó mà chúng mang thân. Đã mang thân rồi lại bỏ cái tâm vốn có (?). Dù mang thân nào, chúng tạo nghiệp và mong cầu lại được mang thân ấy. Chúng từ đâu đến mà mang thân này, và những việc khác nhau do tâm chúng tạo ra, nay Ta sẽ nói, ông hãy suy nghĩ cho kỹ."

 Khi ấy Thiên Đế Thích bạch Phật: "Thưa Thế Tôn (Đấng được cả thế gian tôn kính, tức Phật), nay chính là lúc, xin Ngài nói đầy đủ. Bốn chúng (tức bốn hạng đệ tử: tăng, ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ) nghe xong sẽ làm theo lời dạy."

 Phật nói: "Kiều-thi-ca! Nếu muốn xa lìa những thân súc sinh như thế, thì trong pháp này phải nương theo mà thực hành. Nếu ai hiểu được dù chỉ một phần nhỏ những điều Như Lai (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc đến từ chân lý) đã nói, liền dứt được mọi khổ não trong thân súc sinh."

 Bấy giờ Phật lại bảo Thiên Đế Thích: "Kiều-thi-ca! Thế nào là Dạ-xoa (một loài quỷ thần hung dữ, đi lại nhanh, thường làm hại người)? Gọi là Dạ-xoa vì tuỳ theo thân mà chúng mang nên có tên Dạ-xoa. Làm sao biết được? Xưa kia ở thế giới khác, chúng đã tạo nghiệp ác, nên mang cái thân không yên vui như thế, vì vậy gọi là Dạ-xoa. Khi ấy chúng làm một phần nhỏ điều ác và sinh ra cái tâm như thế này: khi các thầy dạy bảo răn nhắc, chúng nói: 'Hay lắm thưa tôn giả, việc như thế tự tôi làm được, tôn giả cần gì phải dạy bảo tôi nhiều lần.' Người ấy ương ngạnh trái nghịch, đánh mất tâm gốc của mình. Vì lúc ấy đã khởi tâm ác ấy, nên mang thân Dạ-xoa chứ không chịu quả báo nào khác. Tuy trông giống thân người nhưng không giống người. Vì đầy đủ nhân duyên (nguyên nhân và điều kiện) của Dạ-xoa, nên mang cái thân ác ấy, không ở yên một chỗ. Kiều-thi-ca! Đó là nhân duyên mang thân của Dạ-xoa, ông hãy ghi nhớ."

 Bấy giờ Thiên Đế Thích lại bạch Phật Phóng Quang (đức Phật đang thuyết kinh này, tên nghĩa là "Phật phát ra ánh sáng"): "Thưa Thế Tôn, nay con xin hỏi thêm về nhân duyên của La-sát (một loài quỷ dữ ăn thịt người): vì sao phải mang thân La-sát, và vì nghĩa gì mà gọi là La-sát? Xin Ngài phân tích giảng giải cho con."

 Phật bảo Thiên Đế Thích: "Kiều-thi-ca! Nếu người xuất gia hay người tại gia nghe kinh giáo do Phật Thế Tôn nói, mà không thể theo điều đã nghe để tu hành đúng pháp, chỉ dùng tâm dối trá nịnh hót mà thuyết pháp cho người, nói thế này: 'Nay các người phải giữ gìn pháp này', trong khi bản thân lại không thể theo lời dạy mà tu hành; chỉ vì danh tiếng, lợi lộc, sự cúng dường và đồ chúng mà nói lời ấy, chứ không có thực hành. Lại nói: 'Các người hãy giữ gìn pháp này, pháp này đáng được giữ gìn.' Tuy nói vậy nhưng trong lòng chỉ cầu cho nhiều người biết đến mình, được nhiều tiền của, đi lại khắp các làng xóm, qua lại các thành ấp. Khi thấy những vị tỳ-kheo (người xuất gia đã thọ giới đầy đủ) khác đã ở thành ấp từ trước, hoặc thấy người đến sau, xin cầu áo mặc, thức ăn uống, thuốc thang, thì sợ họ hơn mình, giành mất danh lợi. Thấy việc ấy nên trong lòng nóng nảy bực bội, muốn tìm cách làm hại. Có khi tranh cãi, đối với vị tỳ-kheo kia và các đàn-việt (thí chủ, người bố thí cúng dường cho tăng) đều sinh tâm ác. Vì tâm ác ấy nên khi chết liền đọa vào loài quỷ La-sát. Kiều-thi-ca! Đó là nhân duyên mang thân của La-sát, ông hãy ghi nhớ.

 Kiều-thi-ca! Vì thế, những người xuất gia hay tại gia ưa thích Phật pháp, nghe pháp này rồi thì hãy nói đúng đắn cho người khác. Vì sao? Vì trong đời xấu ác mà nói được pháp như thế, lại làm được theo pháp ấy, thì người ấy thật khó có. Kiều-thi-ca! Trong mười phương thế giới, Như Lai, Ứng Cúng (bậc xứng đáng được cúng dường), Chính Biến Giác (bậc hiểu biết đúng đắn và trọn khắp) xuất hiện thật rất khó."

 Đế Thích lại nói: "Thưa Thế Tôn, nếu Như Lai, Ứng Cúng, Chính Biến Giác không ra đời, thì ai sẽ nói về phép mang thân này?"

 Phật nói: "Kiều-thi-ca! Nay ông không nên hỏi điều ấy. Vì sao? Vì nghĩa như thế luôn tràn đầy khắp các thế gian, nhưng vào lúc ấy không có ai hỏi. Vì sao? Nên biết lúc ấy có rất nhiều sợ hãi, vì các Phật Thế Tôn không ra đời."

 Đế Thích lại nói: "Thưa Thế Tôn, các vị Bích-chi Phật (bậc tự mình giác ngộ khi không có Phật ra đời, thường tu một mình, ít thuyết pháp) ra đời thì làm lợi ích gì?"

 Phật nói: "Kiều-thi-ca! Khi các Phật không có lời nói ra, thì các Bích-chi Phật mới ra đời. Kiều-thi-ca! Ví như vị Chuyển luân vương (vị vua lý tưởng cai trị cả thiên hạ bằng chính nghĩa) biết mình sắp chết, họp các đại thần, xem khắp các con, không có ai đủ sức nối ngôi thánh vương. Khi ấy trong chúng nếu có ai đủ tướng thánh vương, thì không cần đợi hỏi, tự mình đứng ra trình bày. Vì sao? Vì sợ mọi người lúc ấy nghi ngờ về việc lớn này. Cũng như thế, Kiều-thi-ca, Như Lai, Ứng Cúng, Chính Biến Giác cũng vậy: thấy thế giới này không còn uy quang, vì muốn cho chúng sinh biết pháp, nên vì các Bích-chi Phật mà dựng lập công hạnh."

 Bấy giờ Thiên Đế Thích lại bạch Phật Phóng Quang: "Thưa Thế Tôn, tên gọi của các A-tu-la (một loài thần có phúc lớn nhưng hay nóng giận, thường đánh nhau với chư thiên) và Đà-na-bà (một loài quỷ thần) có nghĩa là gì?"

 Phật bảo Kiều-thi-ca: "Các vị trời các ông cũng có thể gọi là A-tu-la. Trời gọi là Tu-la; nói Tu-la tức là A-tu-la. Vì sao Tu-la lại tức là A-tu-la? Kiều-thi-ca! Các A-tu-la thấy các vị trời ở trong cung điện tuyệt đẹp hưởng thú vui ngũ dục (năm thứ ham muốn: sắc đẹp, âm thanh, hương thơm, vị ngon, cảm xúc chạm thân), khi thấy việc ấy thường nghĩ: 'Mong cho chúng ta được làm Tu-la.' Nghĩ vậy rồi lại tự suy xét: 'Còn ở đâu khác có Tu-la nữa? Như ta thấy, ta mới thật là Tu-la, ta là Tu-la.' Vì việc ấy nên lại đặt riêng một tên là A-tu-la."

 Thiên Đế Thích nói: "Thưa Thế Tôn, quả thật các A-tu-la có việc ấy."

 Bấy giờ Thiên Đế Thích lại bạch Phật: "Thưa Thế Tôn, Đà-na-bà, chữ Đà-na-bà nghĩa là gì?"

 Phật nói: "Kiều-thi-ca! Nhân duyên đặt tên và cách mang thân của Đà-na-bà, nay Ta sẽ giải thích. Nếu ai có chút trái nghịch với giáo pháp của Phật, vì thế mà đặt ra tên ấy."

 Đế Thích lại nói: "Thưa Thế Tôn, cái gọi là trái nghịch nghĩa là thế nào?"

 Phật nói: "Kiều-thi-ca! Có người xưa kia từng làm sa-môn (người xuất gia tu hành) mà làm hạnh không trong sạch, nhận áo mặc, đồ nằm, thức ăn uống, thuốc thang của thí chủ. Khi người ta làm việc bố thí, lại xui thí chủ gây nhiều cản trở; hoặc khi có người muốn bố thí cho đại chúng thì chê bai việc bố thí. Vì không vui theo việc bố thí của người, nên thành gốc rễ bất thiện. Người ấy khi chết chắc chắn sinh vào loài Đà-na-bà. Vì chê bai việc bố thí nên gọi là Đà-na-bà. Kiều-thi-ca! Đó là nhân duyên mang thân của Đà-na-bà, ông hãy ghi nhớ."

 Bấy giờ Thiên Đế Thích lại bạch Phật Phóng Quang: "Thưa Thế Tôn, các loài rồng, loài Tỳ-xá-xà (một loài quỷ ăn tinh khí, ăn thịt người), cùng những loài súc sinh khác có thân, như chim bay, quạ, chuột lang (?), ngựa, bò, lừa, sư tử, cọp, voi, beo, thỏ, cho đến những chúng sinh có thân nhỏ bé, đã tạo nghiệp gì mà phải mang những hình dạng ấy?"

 Phật bảo Kiều-thi-ca: "Các loài súc sinh ấy đã tạo nghiệp ác nên mang thân như thế, chịu nhiều khổ não. Kiều-thi-ca! Ba nơi sinh này không cần phải suy nghĩ, cũng không cần phải thấy, còn hỏi làm gì. Kiều-thi-ca! Nếu có chúng sinh, hoặc người hoặc không phải người, không tin Phật pháp, chê bai phỉ báng chúng tăng; hoặc dù có lòng tin mà không thể trong sạch, vì không có tâm trong sạch nên lại sinh vào chỗ dơ đục. Vì sao? Ví như con chồn hoang không làm được sư tử và việc của sư tử, trừ khi dùng phương tiện (cách khéo léo) để vỗ về, dứt tranh cãi, phân biệt hai tên mà được gọi là sư tử (?). Cũng như thế, Kiều-thi-ca, nếu có chúng sinh không biết phân biệt các pháp như thế, đã không sinh lòng tin lại không suy nghĩ tìm cầu, thì những người ngu si như thế chắc chắn đọa vào ác thú (các đường xấu ác: địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh)."

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video