Thiên 46 — Phẩm 41 – Pháp dạy và chứng

 Kinh Đại Pháp Cự Đà-la-ni (kinh "Ngọn đuốc lớn của Chánh pháp"; đà-la-ni là pháp "tổng trì": nắm giữ, ghi nhớ trọn vẹn mọi nghĩa lý, cũng dùng để chỉ thần chú). Phẩm thứ bốn mươi mốt: Dạy về pháp chứng ngộ.

 Này A-nan (thị giả của Phật Thích-ca, người đang nghe Phật kể lại chuyện này). Lúc ấy Bồ-tát (người tu hành phát nguyện thành Phật để cứu độ chúng sinh) Thượng Danh Ý lại thưa với đức Như Lai (danh hiệu của Phật: bậc từ chân lý mà đến) Phóng Quang rằng: "Bạch Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, một danh hiệu của Phật), Như Lai từng dạy rằng Bồ-tát cầu pháp thì không buông bỏ gánh nặng, điều gì chưa biết thì lại hỏi Thế Tôn. Vì lẽ ấy, nay con không buông gánh nặng tinh tấn (siêng năng, gắng sức tu học), nhiều lần thưa thỉnh Thế Tôn. Dù Thế Tôn muốn gạt con sang một bên, con vẫn nguyện thưa hỏi Thế Tôn.

 Ví như khi đông đảo người Bà-la-môn (giai cấp tu sĩ, tư tế ở Ấn Độ xưa) họp hội, bỗng có một người Bà-la-môn lạ, ít thấy ít nghe, không được mời mà tự tiện đến, đòi ngồi chỗ cao nhất. Mọi người hỏi han, ông ta không biết đáp thế nào, trải qua bảy ngày không được ăn. Bạch Thế Tôn, theo lệ của người Bà-la-môn, kẻ ít thấy ít nghe, hỏi mà không đáp được, thì dù bảy ngày chẳng được một bữa, vẫn không khỏi bị người khác xua đuổi, trong hội không ai thương xót. Bạch Thế Tôn, chúng con cũng vậy: trong những điều Như Lai giảng dạy, nhiều lần chúng con không được giải thích cho trọn, như bị xua đuổi. Nay tuy bị gạt bỏ, không được nghe nói hết, nhưng chúng con thành tâm tha thiết, vẫn không buông gánh nặng cầu pháp mà thưa hỏi Thế Tôn.

 Vì sao vậy? Bạch Thế Tôn, kẻ ngu không có trí tuệ, hiện nay tuy nhiều điều xấu, nhưng lâu về sau cũng sẽ thành Phật. Đã sẽ thành Phật thì nhất định phải thưa hỏi. Nếu không thưa hỏi thì mờ tối đối với pháp môn (cửa ngõ của giáo pháp, tức các con đường tu học). Mờ tối đối với pháp môn thì không được trí tuệ của Phật, cũng không được "lực" và "vô úy" (các năng lực và sự không sợ hãi đặc biệt mà chỉ Phật mới có), cho đến không được lời lẽ khéo léo của đà-la-ni của Phật, cho đến không thành đạo, không được gọi là Phật. Nếu không thưa hỏi đức Phật Thế Tôn thì làm sao thành tựu được việc làm Phật trong tương lai? Bạch Thế Tôn, hôm nay con tuy bị đuổi ra ngoài cửa pháp, nhưng con nhất định phải thưa hỏi Thế Tôn về ba kho tàng lời dạy như vậy."

 Này A-nan, lúc ấy đức Như Lai Phóng Quang nghe vị Bồ-tát hỏi như vậy rồi, liền nghĩ: "Vị đại Bồ-tát này tinh tấn dũng mãnh, trong lòng đầy đủ niềm tin, trí tuệ sâu sắc, bén nhạy. Nay ta không muốn giải thích, thật sự gạt bỏ vị ấy, vậy mà Bồ-tát này rốt cuộc không hề sợ hãi, cũng không dừng nghỉ, chỉ một mực cầu hỏi. Nay ta nên vì vị ấy mà giảng pháp môn chữ A v.v. này, dùng ví dụ giải thích, khiến dần dần học được nghĩa của ba lời dạy ấy, nhờ cửa chữ này mà vào được cung điện. Cũng nhờ hàng ức Bồ-tát này suy nghĩ phân tích pháp môn ấy mà tự mình chứng biết chỗ thực hành khéo léo của các Ba-la-mật (các pháp tu đưa người từ bờ mê sang bờ giác ngộ). Mọi nghĩa lý của các Ba-la-mật ấy, họ sẽ tự thấy được từ trong cửa lời dạy khéo léo này. Các Bồ-tát ấy khi hỏi như vậy, suy nghĩ không rối loạn, tâm mạnh mẽ phân tích, không ngại khó nhọc mà được hỏi han, biện luận; ngay lúc ấy sinh vui mừng lớn, vui mừng rồi dần dần được vào cửa kho ba lời dạy này." Này A-nan, khi đức Như Lai Phóng Quang đang suy nghĩ như thế, chúng Bồ-tát nhờ oai lực của Phật mà biết được tâm của Như Lai.

 Này A-nan, lúc ấy chúng Bồ-tát Ma-ha-tát (Bồ-tát lớn, bậc Bồ-tát đã tu hành cao) khởi lên ý nghĩ thế này: "Nay chúng ta thật nên suy nghĩ nghĩa của ba câu này. Thế nào là kho ba lời dạy này? Chính là các cửa chữ A, Ca, Na mà thôi. Nói chữ A là thế nào? Là sự mở đường, dẫn dắt khéo léo lúc ban đầu. Nói chữ Ca là thế nào? Là phần giữa, ta phải đi vào mà biết. Nói chữ Na là thế nào? Là sau cùng lại có thể chứng ngộ khắp cả. Nay ta từ cửa chữ A mà suy nghĩ phân tích, ghi nhớ, giữ gìn, không hỏi Như Lai về nghĩa này nữa, mà cũng biết được sự chỉ dạy khéo léo của Như Lai." Chúng Bồ-tát nghĩ vậy rồi, mỗi vị đứng ngay ngắn giữa đại chúng, cùng một lúc suy nghĩ quán xét chỗ nghĩa khéo léo của pháp môn chữ A, trong khoảng ấy không nghĩ việc gì khác. Các Bồ-tát suy nghĩ như vậy tròn bảy ngày thì chứng biết được chỗ nghĩa "cung điện" của cửa chữ A.

 Chứng biết thế nào? Gọi là chứng biết, như Như Lai đã nói: ví như lấy một tấm ván, khéo léo cầm giữ, không làm vỡ làm hỏng, khéo bào gọt, làm cho phẳng phiu sạch sẽ, đo dài ngắn, rồi sơn màu, phơi cho khô; khô rồi lấy tay xoa nhẵn, xoa nhẵn rồi cầm bút viết lên ván, mới thành chữ. "Này Ma-na-bà (chàng trai trẻ; ở đây Phật dùng để gọi các Bồ-tát), ý các ông thế nào? Tấm ván ấy khi đã được sửa sang khéo léo xong như vậy, ngay lúc ấy trên ván đã có hình sắc để thấy, có tên chữ để nói chưa?" Các Bồ-tát thưa: "Bạch Thế Tôn, chưa có." Phật nói: "Đúng vậy, đúng vậy, Ma-na-bà. Lúc ấy không có hình sắc để nắm lấy, không có tên chữ để nói; chỉ có lời nói, như thứ tự các câu chữ của tu-đa-la (kinh văn) như 'Tôi nghe như vầy' v.v.

 Này Ma-na-bà, các ông hãy nghe ta giải thích khéo léo cửa ví dụ này, rồi cứ thế mà ghi giữ. Chẳng phải chính nhờ đã sửa sang tấm ván ấy cho không còn bụi bẩn, hoặc đã sơn màu, nên đến lúc viết không còn vật gì có thể gây cản trở cho chữ và câu hay sao? Đúng vậy, đúng vậy, Ma-na-bà. Vì thế ta nói: trong thân tứ đại (thân do bốn yếu tố đất, nước, lửa, gió hợp thành) mà vào được cung điện, cũng như tấm ván kia. Này Ma-na-bà, vào cung điện là vào thế nào? Này Ma-na-bà, các giới (các yếu tố cấu thành thân tâm) này có hai việc, dùng để chỉ dạy khéo léo, nên gọi là cung điện. Thế nào là hai việc? Này Ma-na-bà, như tấm ván kia được sửa sang tốt đẹp, tức là sau khi nghe rồi thì phân tích suy nghĩ, cho rằng đó là thân mình mà được an trụ. Lại như tấm ván kia nhờ khéo sửa sang nên không tốn nhiều công mà viết được chữ, người ta thấy vậy thì sinh lòng vui mừng. Cũng vậy, Ma-na-bà, một lòng chánh niệm (ý nghĩ đúng đắn, tỉnh giác), trừ các phiền não, suy nghĩ điều đã nghe, biết khắp việc mình làm, an trụ ngay thẳng trong trong sạch, cũng giống như thế.

 Này Ma-na-bà, lại như tấm ván kia đã được sửa sang khéo léo, có bút mực tốt, suy nghĩ cách viết, thì nét chấm nét vạch rõ ràng, chữ nghĩa câu đoạn đều đầy đủ trọn vẹn. Này Ma-na-bà, nếu tấm ván kia không được sửa sang khéo, bút mực không tốt, thì chữ nghĩa câu đoạn viết ra không rõ ràng, không thể phân biệt được. Cũng vậy, Ma-na-bà, nếu người nào tâm không trong sạch, phiền não nhơ đục, việc làm của ý không lành, thì đối với điều được giảng không thể soi tỏ, như tấm ván và bút không tốt thì chữ không hiện rõ. Này Ma-na-bà, các ông nên giải thích như vậy về việc từ cửa chữ A dần vào cung điện, nên khéo ghi giữ như ví dụ tấm ván kia. Nếu chưa hiểu thì nên lại đến hỏi Như Lai."

 Lúc ấy các Bồ-tát thưa: "Bạch Thế Tôn, vì lẽ ấy, chúng con đều nên khéo suy nghĩ lại cửa khéo léo này. Bạch Thế Tôn, chúng con chỉ biết suy nghĩ một phía mà không biết phía kia. Nay chúng con sẽ vâng lời dạy, xét kỹ, suy nghĩ tinh tường lần nữa. Nếu biết được thì rất tốt; nếu không biết thì lại thỉnh Thế Tôn." Lúc ấy Như Lai Phóng Quang lại bảo các Bồ-tát: "Này Ma-na-bà, vì lẽ ấy, nay trên đỉnh núi Tu-di (núi chúa ở trung tâm thế giới theo vũ trụ quan Phật giáo) này, ta không giải thích hết chỗ nghĩa ấy; đợi sau khi trở xuống mặt đất, rồi mới có thể nói hết nghĩa này, vì thương xót tất cả thế gian." Các Bồ-tát thưa: "Bạch Thế Tôn, dù Như Lai ở lại đến một ức kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài), chúng con rốt cuộc cũng không bỏ tâm tinh tấn này, nhất định phải thưa hỏi nghĩa của ba câu ấy."

 Phật lại bảo các Bồ-tát: "Này Ma-na-bà, các ông chớ bỏ lòng đại từ bi (lòng thương yêu lớn, mong cho chúng sinh vui và hết khổ), cũng đừng nghĩ rằng hôm nay Như Lai ruồng bỏ chúng ta. Vì sao? Lời nói của Như Lai không hề dối trá; việc làm bằng miệng của Như Lai rốt cuộc không bao giờ nói ra suông. Vì sao vậy? Những gì phát ra từ miệng của chư Phật Thế Tôn đều khiến tất cả được an vui. Này Ma-na-bà, chư Phật Như Lai đầy đủ từ bi, chỉ vì thương xót chúng sinh, nên mọi việc làm, cho đến tất cả cử động, lời nói, không gì không phải là thuốc hay cam lộ (thứ nước bất tử của cõi trời, ví giáo pháp cứu khổ) cho tất cả chúng sinh. Này Ma-na-bà, Như Lai Thế Tôn biết đúng lúc mới nói. Vì sao? Này Ma-na-bà, hàng phàm phu (người thường chưa giác ngộ) này đối với Như Lai chưa có nghiệp vững chắc; giả sử về sau gặp chút duyên nhỏ, lại khởi tâm rối loạn. Vì thế các ông đối với pháp này chớ sinh mỏi mệt, biếng nhác."

 Kinh Đại Pháp Cự Đà-la-ni, quyển thứ mười sáu (hết).

 Kinh Đại Pháp Cự Đà-la-ni, quyển thứ mười bảy.

 Đời Tùy, Tam tạng (vị thầy thông suốt cả ba kho kinh điển Phật giáo: kinh, luật, luận) người Thiên Trúc (Ấn Độ) Xà-na-quật-đa dịch. · Phẩm thứ bốn mươi hai: Nói về Vô Trụ.

 · Phẩm thứ bốn mươi ba: Công đức của việc nói và nghe pháp.

 · Phẩm thứ bốn mươi bốn: Tướng chứng ngộ của các Bồ-tát.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video