Thiên 55 — Phẩm 50 – Phó chúc cho Bồ-tát

 Phẩm Phó Bồ-tát (giao phó cho các vị Bồ-tát; Bồ-tát là người phát tâm cầu thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh), thứ năm mươi.

 "A-nan (thị giả của đức Phật Thích-ca, người được Phật kể lại câu chuyện này)! Bấy giờ Phóng Quang Như Lai (đức Phật tên Phóng Quang, nghĩa là 'phóng ra ánh sáng'; Như Lai là danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc từ chân lý mà đến) lại bảo Thiên Đế Thích (vua cõi trời Đao-lợi, cõi trời ở trên đỉnh núi Tu-di): 'Này Kiều-thi-ca (họ của Đế Thích thuở còn làm người), có những sự bố thí đặc biệt được quả báo vô lượng, như Bồ-tát thừa (con đường tu của Bồ-tát) là vô lượng vô biên. Đây chính là việc trang nghiêm của chư Phật Như Lai, tức là ở trước Như Lai lắng nghe chánh pháp mà được vô lượng gốc lành như thế. Khi nói kinh này, mọi tâm nghi của tất cả chúng sinh đều vĩnh viễn dứt sạch.

 Này Kiều-thi-ca, vì nhân duyên ấy mà chư Phật Thế Tôn (Thế Tôn: bậc được cả thế gian tôn kính) xuất hiện ở đời. Các vị Bồ-tát ma-ha-tát (Bồ-tát lớn, có hạnh nguyện rộng lớn) này nên học tập những gì chư Phật đã làm; nghe từ Phật rồi thì tu hành đúng như lời dạy. Này Kiều-thi-ca, đối với chỗ có thể chứng biết như thế, ông chớ sinh nghi nữa; hãy siêng năng tinh tấn, một lòng dũng mãnh, không hề nghỉ ngơi biếng nhác.

 Này Kiều-thi-ca, các ông không thể khiến một chúng sinh nào sinh lòng ganh ghét đối với hư không; các ông cũng nên tự bỏ lòng ganh ghét. Hư không này gọi là pháp chung, không phải một chúng sinh hay một pháp nào có thể giữ riêng. Tất cả các pháp đều giống như hư không; mọi vật trang nghiêm cũng nên giữ theo cách ấy (?). Người có trí tuệ, ở trong pháp này tự sẽ vĩnh viễn dứt hết mọi nghi ngờ. Này Kiều-thi-ca, không bao giờ có người đã biết hư không rồi lại mê lầm về hư không.

 Này Kiều-thi-ca, pháp môn như thế là bậc nhất, cao nhất, thù thắng nhất, vi diệu nhất, sâu xa nhất. Nếu lại có người đối với pháp môn này có thể chú tâm liên tục, cho đến chỉ trong một niệm sinh lòng tùy hỷ (vui mừng theo việc lành), thì ở đây ông nên hết sức vui mừng, nghĩ như thế này: Nên biết đây là vị Bồ-tát bất thoái (không còn thối lui khỏi con đường giác ngộ), vì đã từng cúng dường vô lượng chư Phật nên nghe nói pháp môn như thế mà không kinh hãi, không sợ sệt, không thối lui, không chìm mất. Pháp thí (đem giáo pháp ban cho người) trong sạch như hư không, vào trong số hư không (?). Hoặc nghe nói pháp môn phương tiện (cách khéo léo để dẫn dắt người hiểu) dùng thí dụ hư không như thế, nói chung hay nói riêng, nghe xong không sinh sợ hãi mỏi mệt, mà làm theo đúng như vậy, thì sẽ thấy được Như như (chân như, tức thực tướng vốn như thế của mọi sự vật, không thay đổi).

 Lại nữa, này Kiều-thi-ca, đối với các vị Bồ-tát ma-ha-tát, tất cả thế gian gồm trời, người, a-tu-la (loài thần có phúc lớn nhưng hay giận dữ, tranh đấu), cho đến tất cả các loài rồng, thần, quỷ đều nên yêu kính, đều nên tôn trọng, đều nên cúng dường, đều nên che chở. Vì sao thế? Này Kiều-thi-ca, các vị Bồ-tát ma-ha-tát ấy ở trong sinh tử vẫn còn vô lượng điều ác sót lại, thế mà có thể thực hành đầy đủ sự nhẫn sâu xa như thế. Khi thực hành nhẫn ấy, giả sử có vô lượng trăm nghìn vạn ức na-do-tha (đơn vị số cực lớn, khoảng hàng trăm tỷ) đại chúng thiên ma (ma vương cõi trời chuyên phá người tu), dùng đủ thứ hình dạng, đủ thứ lời nói, hoặc dọa cho kinh, hoặc làm cho sợ, hoặc lừa dối, hoặc dụ dỗ, để khiến vị Bồ-tát ấy thối lui, đánh mất tâm ban đầu, thì tâm ban đầu của vị Bồ-tát ấy càng thêm vững chắc, thân tướng thản nhiên, một sợi lông cũng không lay động.

 Này Kiều-thi-ca, vì nhân duyên ấy, ta vì các ông dùng thí dụ và phương tiện giải nói đủ cách; các ông nên một lòng khéo suy nghĩ. Hãy biết như vậy và học như vậy. Ông nên suy xét cho hợp với nghĩa đúng, để làm tròn đầy tất cả Phật pháp.

 Này Kiều-thi-ca, khi các vị Bồ-tát ma-ha-tát như thế thực hành pháp này, giả sử thân mình từ đỉnh núi Tu-di (ngọn núi lớn ở trung tâm thế giới theo quan niệm Phật giáo) rơi xuống mặt đất, rồi lại từ mặt đất bị ném lên núi Tu-di, tâm của vị Bồ-tát ấy rốt cuộc không vướng mắc, cũng không biếng nhác, lại không một niệm nào bỏ rơi chúng sinh. Này Kiều-thi-ca, khi vị Bồ-tát như thế chú tâm vào pháp, giả sử từ cung điện Phạm thiên (cõi trời thuộc cõi Sắc, cao hơn cõi dục) ở trên cao mà ném thân mình chìm vào biển lớn, vị Bồ-tát ở trong đó cũng không hề có chốc lát khởi niệm bám chấp, sinh tâm biếng nhác. Vì sao thế? Vì đã xa lìa ý tưởng về cái 'ta'.

 Này Kiều-thi-ca, khi vị Bồ-tát an trú tâm trong pháp như thế, giả sử Đại Phạm Thiên vương hoặc Thiên Đế Thích muốn thử tâm vị ấy, mỗi vị nắm một tay, cùng lúc ném vào địa ngục Đại Khiếu (địa ngục kêu gào lớn, một trong tám địa ngục nóng), thì vị Bồ-tát ấy lại hỏi những chúng sinh đang chịu khổ ở đó: 'Các người ở đây chỉ có quả báo xấu như thế này thôi sao?' Hỏi như thế rồi, ngồi ngay ngắn quán xét đúng đắn, khởi lòng đại bi (lòng thương xót lớn, muốn cứu khổ cho chúng sinh), nguyện liền ở lại nơi đó cứu giúp chúng sinh khổ trong lúc tu hành. Nếu đã như vậy thì ai có thể làm cho vị ấy sinh sợ hãi ở trong đó được (?)?

 Này Kiều-thi-ca, ý ông nghĩ sao? Nếu có người đối với pháp rất sâu này có thể thành tựu đầy đủ sự nhẫn như thế, thì người tu theo hàng Thanh văn (người nghe lời Phật dạy mà tu để tự giải thoát), người tu theo hàng Bích-chi Phật (bậc tự giác ngộ nhờ quán xét lẽ nhân duyên, không có thầy dạy) có thể phát sinh được sự nhẫn như thế không?' Thiên Đế Thích thưa: 'Bạch Thế Tôn, không thể.' Phật nói: 'Này Kiều-thi-ca, vì nhân duyên ấy, Như Lai Ứng cúng Chánh biến giác (Ứng cúng: bậc đáng nhận cúng dường; Chánh biến giác: bậc hiểu biết chân chính và trọn khắp) nói rằng các vị Bồ-tát ma-ha-tát có thể đầy đủ được cửa nhẫn như thế, vượt lên trên tất cả hàng Thanh văn, Bích-chi Phật, cho đến trong tất cả các vị Bồ-tát ma-ha-tát mới phát tâm Đại thừa (con đường tu cứu độ rộng khắp chúng sinh) thì đây là hơn hết. Này Kiều-thi-ca, ông nên biết đây là nghiệp của trí và nghiệp của tâm.'"

 "Lại nữa, này Kiều-thi-ca, như vị Bồ-tát ma-ha-tát ở thân cuối cùng (đời sau chót trước khi thành Phật), khi ngồi nơi đạo tràng (chỗ ngồi tu thành đạo) dưới cội cây bồ-đề, tự nhiên có thể biện giải, dùng phương tiện giải thích những câu hỏi khó như thế. Sau khi chứng bồ-đề (giác ngộ), vì khắp thế gian mà an trú trong lòng đại từ (lòng thương lớn, muốn đem vui cho chúng sinh), dùng Phật nhãn (con mắt của Phật, thấy biết suốt mọi sự) mà nhìn, thấy những chúng sinh rất xấu ác, tà vạy, độc hại, rơi vào trong địa ngục lớn tối tăm, xoay vần chịu mọi khổ não. Vì keo kiệt và ganh ghét nên xa lìa tâm bố thí; vì giận dữ hại người nên phá các giới hạnh; vì ngu si nên đi sâu vào chỗ tối tăm; bị ác tri thức (bạn xấu, thầy xấu) lôi kéo, bị những điều bất thiện trói buộc; các duyên đầy đủ nên sa vào ba đường ác (địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh).

 Này Kiều-thi-ca, ý ông nghĩ sao? Vị Bồ-tát ma-ha-tát ấy khi ở đạo tràng, đối với những chúng sinh xấu ác đầy đủ điều bất thiện như thế, có sợ hãi không?" Thiên Đế Thích thưa: "Bạch Thế Tôn, không. Vị Bồ-tát thân cuối cùng thuở trước khi còn ở trong vòng sinh tử đầy đủ phiền não như thế còn không sợ hãi, huống gì nay ngồi dưới cội bồ-đề sắp thành Chánh giác (sự giác ngộ chân chính) mà lại sợ hãi." — "Này Kiều-thi-ca, lúc ấy Bồ-tát vì tất cả chúng sinh mà dũng mãnh tinh tấn, coi như thân mình, làm sự cứu giúp che chở cho chúng sinh khác xong rồi, tự nhiên sẽ thành tựu niềm vui lớn."

 "Lại nữa, này Kiều-thi-ca, ông nên xem ba mươi ba cõi trời này, chỉ vì đã đem chút niềm vui bố thí cho một người, mà nay được nơi trang nghiêm thù thắng như thế. Ông nên xem từng quả báo một, nên sinh lòng vui mừng, thân tâm hoan hỷ. Này Kiều-thi-ca, nay ông thấy mình đang ở nơi trang nghiêm như thế, cũng nên suy nghĩ đến chỗ thù thắng của hàng Thanh văn, chỗ thù thắng của Bích-chi Phật, chỗ thù thắng của Bồ-tát, chỗ thù thắng của Như Lai. Ông chớ nhìn chỗ khác, chỉ an trụ đúng như lời dạy. Nay ta vì ức số Bồ-tát này mà nói kho tàng ba loại nghiệp phương tiện (?) ấy; các ông nên khéo tự suy nghĩ, lại nên suy nghĩ sâu xa rằng: 'Nay ta làm sao có được trí khéo léo để dứt nghi cho chúng sinh?'"

 "Lại nữa, này Kiều-thi-ca, nay ta sẽ nói về lòng tin và nguyện của ức số chúng Bồ-tát này. Này Kiều-thi-ca, nay ông xem chúng đại Bồ-tát ma-ha-tát này đều một lòng muốn vì tất cả chúng sinh mà tìm cầu chỗ dứt nghi. Ý ông nghĩ sao? Ức số Bồ-tát này rốt cuộc có thể truyền bá rộng và giữ gìn những điều đã nói hay không?"

 Khi ấy Thiên Đế Thích lại bạch Phóng Quang Như Lai Ứng cúng Chánh biến giác: "Bạch Thế Tôn, Như Lai tự biết sức dũng mãnh tinh tấn, oai thần và đức lực của các vị Bồ-tát ma-ha-tát này. Chúng con ở đây không có trí tuệ, chỉ có Phật Thế Tôn tự biết mà thôi." Bấy giờ Phật Phóng Quang bảo Thiên Đế Thích: "Này Kiều-thi-ca, nếu đã như vậy, ông hãy tự hỏi ức số Bồ-tát này xem chí ý của họ có kham nổi những việc như thế không."

 Thiên Đế Thích vâng lời Thánh dạy rồi liền hỏi các vị Bồ-tát: "Thưa các bậc Đại sĩ (tiếng tôn xưng Bồ-tát, người có chí lớn), các ngài nên hỏi lời dạy của Như Lai." Chúng Bồ-tát đáp Thiên Đế Thích: "Này Kiều-thi-ca, nay ông nên biết, đây là lời dạy phương tiện thứ bảy. Trước đây chúng tôi đã thưa hỏi Như Lai, khi ấy Như Lai cũng đã vì chúng tôi nói về chỗ trí tuệ như thế; tuy đã nói cho chúng tôi nhưng vẫn chưa nói hết. Chỉ mong Như Lai rủ lòng từ ban ơn, lại vì chúng tôi nói kho tàng nghiệp của ba giáo (?) này, để làm lợi ích, an vui cho các chúng sinh.

 Này Kiều-thi-ca, không phải chúng tôi vì riêng mình mà cầu pháp như thế; nay chúng tôi là vì gánh vác lớn lao mà tất cả Bồ-tát đảm nhận (?). Vì sao thế? Này Kiều-thi-ca, có các vị Bồ-tát ma-ha-tát chỉ vì một người mà tinh tấn dũng mãnh, phát nguyện lớn thường ở trong sinh tử, nhất định phải cứu vớt một chúng sinh ấy trước rồi mới thành đại giác (sự giác ngộ lớn, tức quả Phật) (?); huống gì là vì vô lượng vô biên chúng sinh, trải qua vô lượng a-tăng-kỳ kiếp (a-tăng-kỳ: số nhiều không đếm được; kiếp: khoảng thời gian cực dài), muốn dứt trừ hết những chỗ trú của điều ác, của nghiệp báo sinh tử bị phiền não un đúc.

 Này Kiều-thi-ca, các vị Bồ-tát ở đời vị lai thành tựu được nhẫn, còn không thể nhờ chút việc, chút duyên mà tùy tiện thành tựu được, huống gì chí cầu khối trí tuệ lớn của chư Phật Như Lai mà có thể tùy tiện đạt được. Này Kiều-thi-ca, nếu những việc của các chúng sinh đã trải qua vô lượng a-tăng-kỳ kiếp thường bị điều ác sinh tử un đúc, do tâm vọng tưởng bám víu, niệm tà phân biệt mà tạo ra, có thể dứt trừ được, thì tôi nhất định sẽ phá tan mọi chỗ tối tăm của sự vô tri.

 Này Kiều-thi-ca, chúng tôi khi đã được an trụ ở một chỗ rồi, thì những chỗ do vô tri sinh ra như thế, những chỗ trước kia chưa được mở rộng, chưa được dứt trừ, cùng những chỗ chưa được nói, chưa được suy xét, theo thứ lớp thật khó biết (?). Tôi lại vì riêng các chúng sinh, dù tin hay không tin, đều cần phải biết: chúng sinh nào nay tin Như Lai; biết họ tin rồi thì không làm tổn giảm, mà vì họ nói pháp, nhiếp thọ (thu nhận, che chở và dẫn dắt) chúng sinh, để tự mình thành tựu Phật pháp."

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video