Kinh Đại Pháp Cự Đà-la-ni (kinh "Ngọn đuốc lớn của Chánh pháp"; đà-la-ni là pháp "tổng trì", năng lực ghi nhớ và giữ gìn trọn vẹn mọi nghĩa lý), phẩm Phó Thiên Đế Thích (giao phó cho vua trời Đế Thích), thứ năm mươi mốt.
A-nan (thị giả của đức Phật Thích-ca, người được Phật kể lại câu chuyện này)! Khi ấy Thiên Đế Thích (vua cõi trời Đao-lợi, cõi trời trên đỉnh núi Tu-di) bạch Phóng Quang Như Lai Ứng cúng Chánh biến giác (đức Phật tên Phóng Quang; Như Lai: bậc từ chân lý mà đến; Ứng cúng: bậc đáng nhận cúng dường; Chánh biến giác: bậc hiểu biết chân chính và trọn khắp): "Bạch Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính), chư Phật Như Lai phàm có dạy dỗ điều gì đều phải xét lòng tin của người nghe hay sao?"
Phật bảo Thiên Đế Thích: "Này Kiều-thi-ca (họ của Đế Thích thuở còn làm người), ông cho rằng ở đây dạy dỗ điều gì? Như Lai sẽ dạy người khác như thế nào? Này Kiều-thi-ca, ở chỗ này ông nên khéo biết rằng: nói 'dạy dỗ' thì chỉ có văn tự mới gọi là dạy dỗ. Văn tự không có hình sắc để thấy; nhờ phương tiện (cách khéo léo) dùng tấm bảng (?) thì có thể biết được chỗ lời dạy của người ấy. Này Kiều-thi-ca, cửa chữ Ca (chữ 'ka' trong bảng chữ cái tiếng Phạn; 'cửa' nghĩa là lấy mỗi chữ cái làm lối đi vào nghĩa lý) là chủ của hai mươi mốt câu văn. Lại nữa, chữ Ca là đầu của hai mươi mốt câu. Ở trong đó các ông nên phân biệt rõ nghĩa và lời này, nên nghĩ thế này: 'Hai mươi mốt câu này nên thâu gồm như thế nào?' Về sau khi các ông giảng cho người khác, trong lòng phải tự nhẫn nại, chớ sinh tâm rối loạn, phải thường giữ gìn đúng đắn.
Này Kiều-thi-ca, ta đã vì ông dùng phương tiện giải thích cửa chữ Ca ấy, nó tương ứng không gián đoạn với lời dạy bằng tiếng trời (tức tiếng Phạn, vốn được xem là ngôn ngữ của chư thiên). Ông nên giải nói, không nên im lặng: thế nào là cửa chữ Ca? Thế nào là lời dạy bằng tiếng trời?"
A-nan! Khi ấy Thiên Đế Thích liền bạch Phóng Quang Như Lai Ứng cúng Chánh biến giác: "Bạch Thế Tôn, pháp môn chữ Ca này tương ứng không gián đoạn với lời dạy bằng tiếng trời, cần phải hiểu biết. Cửa chữ Ca này là chủ của hai mươi mốt câu, hòa hợp tương ứng với hai mươi mốt câu, không hề đứt quãng. Còn như cảnh giới lời dạy của cửa chữ Na thì ở sau cùng, mười bốn câu ấy nối tiếp nhau ở một chỗ.
Bạch Thế Tôn, lại nữa, chữ Ca ví như cung điện nơi ở của bốn vị Đại Thiên vương (bốn vị vua trời giữ bốn phương), cung điện nơi ở của vua trời Đao-lợi, cung điện nơi ở của chư thiên cõi Dạ-ma (tầng trời thứ ba của cõi dục); trong những nơi ở ấy, Đế Thích làm chủ. Cũng như vậy, cửa chữ Ca được ba mươi bốn câu (?) — gồm hai mươi mốt câu trước và mười bốn câu sau, trước sau hợp lại — vây quanh. Bạch Thế Tôn, đó là dùng thí dụ và phương tiện giải nói để biết cảnh giới này. Dùng phương tiện giải thích như thế rồi thì được gọi là đã vào trong số tiếng trời.
Bạch Thế Tôn, nay con tự vì các chúng sinh khác mà mở bày như thế, chứ không phải vì Như Lai. Bạch Thế Tôn, chỗ này đều là cảnh giới trí tuệ của chư Phật Như Lai, Như Lai tự biết. Bạch Thế Tôn, những nơi ở như cung điện của các câu văn chữ Ca, chúng con sẽ dùng phương tiện quán xét tấm bảng (?) mà biết được việc này.
Bạch Thế Tôn, ví như ba mươi ba cõi trời ở trên đỉnh núi Tu-di (ngọn núi lớn ở trung tâm thế giới theo quan niệm Phật giáo), trong đó vua trời Đao-lợi được trăm nghìn ức thiên nữ vây quanh. Cũng như thế, bạch Thế Tôn, cửa chữ A suốt đến chữ Ca, cho đến suốt đến chữ Na, trong đó vô lượng âm thanh, lời nói đều có thể bàn nói được. Bạch Thế Tôn, quyến thuộc vây quanh cửa chữ Ca thì làm sao nói cho hết được?
Bạch Thế Tôn, ví như hồ A-nậu-đạt (hồ 'không nóng bức', tương truyền ở phía bắc Tuyết Sơn, là nguồn của bốn con sông lớn) chảy ra các con sông, nước đổ không dứt làm đầy bốn biển. Bạch Thế Tôn, với hồ và biển như thế, có người thường dùng trăm nghìn ức đầu sợi lông lấy nước, mong làm khô cạn biển lớn và hồ, việc ấy có được không? Vì sao thế? Bạch Thế Tôn, giả sử lại chảy ra vô lượng sông lớn nữa, hồ và biển ấy còn không hao giảm, huống gì dùng giọt nước trên đầu lông mà có thể làm cạn hết được sao? Bạch Thế Tôn, dẫn hết mọi thí dụ cũng không thể vượt tới được; các thí dụ tuy nhiều nhưng rốt cuộc không thể so sánh; nếu bảo có thể so sánh thì không có lẽ ấy. Cũng như thế, bạch Thế Tôn, chư thiên chúng con trước Thế Tôn tuy dùng nhiều thí dụ để giải nói, cũng như dùng sợi lông lấy nước, thì sẽ được gì?
Bạch Thế Tôn, nay con đã được Như Lai đoái hỏi, không dám dối trá nịnh hót, cũng không có lòng biếng nhác khinh mạn. Chúng con chỉ dùng tâm ngu, trí ít mà vội vàng giải thích. Bạch Thế Tôn, khi Như Lai hỏi, có những người đời khác có thể dối trá nịnh hót, và có những chúng sinh khác có thể khởi lòng biếng nhác khinh mạn. Bạch Thế Tôn, con quyết không dám như vậy; nay chỉ đem chút trí hiểu biết của mình mà nói theo phần mình thôi.
Bạch Thế Tôn, Như Lai Ứng cúng Chánh biến giác có bao nhiêu khẩu nghiệp (việc làm bằng miệng), âm thanh, lời nói để tuyên bày, biện giải nghĩa lý các pháp, thì tất cả thế gian, hoặc Phạm thiên (các vị trời ở cõi Sắc), hoặc ma (ma vương chuyên phá người tu), hoặc trời, hoặc người, hoặc các sa-môn (người xuất gia tu hành), hoặc Bà-la-môn (giai cấp tu sĩ lo việc tế lễ ở Ấn Độ xưa), không ai có thể đo lường, không ai có thể biết được. Bạch Thế Tôn, những phương tiện khéo léo, thí dụ và giải thích của Như Lai, tất cả chúng sinh không thể biết được dù một phần nhỏ ý nghĩa. Bạch Thế Tôn, con chưa từng nghe thấy ở thế gian có người nào đối với cửa nghĩa phương tiện, thí dụ, giải thích của Như Lai mà hiểu biết được.
Bạch Thế Tôn, nay chúng con ở trước Như Lai tự thân nghe nghĩa này, xin thọ trì (nhận lấy và giữ gìn), ghi nhớ, không dám quên mất. Hoặc có chúng sinh ở chỗ Như Lai nghe xong mà biết được việc bồ-đề (giác ngộ) của Phật. Bạch Thế Tôn, Ngài đã từng nhiều lần nói nghĩa này, nhưng trong đó có những chúng sinh có khi nghe xong mà không còn nhớ, cũng không hiểu biết, chỉ luống tụ họp một chỗ muốn hỏi Thế Tôn, thì làm sao biết được kho tàng ba giáo (?) này? Như Lai tuy đã vì họ diễn nói đầy đủ, nhưng các tì-kheo (vị tăng nam đã thọ đủ giới) ấy không thể làm theo. Có các ưu-bà-tắc (nam cư sĩ tại gia giữ năm giới) hoặc chư thiên và người ở nơi a-lan-nhã (chỗ vắng lặng xa làng xóm để tu tập) vì các chúng sinh dùng đủ cách phương tiện, thí dụ để giải nói, khiến họ biết nghĩa này.
Bạch Thế Tôn, sự giải thích bằng thí dụ đầy phương tiện lớn lao này, gọi là kho tàng nghiệp phương tiện của ba giáo (?). Bạch Thế Tôn, ở trong kho tàng này chúng con chưa từng có một niệm tu hành, huống gì có thể biết mà giải thích cho người khác. Chỉ mong Thế Tôn, riêng vì những chúng sinh khát khao ngưỡng mộ như thế, diễn nói nghĩa này để dứt lòng nghi của họ."
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video