Thiên 6 — Phẩm 6 – Hạnh Bồ-tát (phần 1)

 Kinh Đại Pháp Cự Đà-la-ni (kinh "Bó đuốc lớn của Chánh pháp"; đà-la-ni còn gọi là "tổng trì", là pháp nắm giữ trọn vẹn mọi nghĩa lý, giữ mãi không quên), Phẩm thứ sáu: Hạnh Bồ-tát (Bồ-tát là người phát nguyện tu hành để thành Phật và cứu độ chúng sinh), phần một.

 Này A-nan (vị đệ tử thường theo hầu bên Phật Thích-ca), bấy giờ Bồ-tát Vô Úy lại thưa với Đức Như Lai Phóng Quang (Như Lai là một danh hiệu của Phật; Phóng Quang là tên một vị Phật thời quá khứ), Ứng Cúng (bậc xứng đáng được trời người cúng dường), Chính Biến Giác (bậc giác ngộ chân chính và trọn khắp) rằng: "Hay thay, bạch Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, tức là Phật)! Ngài có lòng đại từ thương xót con và các chúng sinh chưa học khác, như đối với con không khác. Bạch Thế Tôn, chúng con nhiều lần thưa hỏi nghĩa này, Như Lai thương yêu dạy dỗ chúng con như cha mẹ. Vì vậy nay đối với lời Phật dạy, con càng thêm tôn trọng, không dám chê bai."

 Bấy giờ Như Lai Phóng Quang bảo Vô Úy: "Đúng thế, đúng thế, Ma-na-bà (tiếng Phạn, nghĩa là chàng trai trẻ; ở đây Phật dùng để gọi Bồ-tát Vô Úy), như ông nói. Nếu có Bồ-tát đối với Như Lai khởi lòng tôn kính không gián đoạn, thì tất cả trời người trong thế gian cũng kính trọng sâu sắc vị Bồ-tát ấy. Vị Bồ-tát như thế ở trong pháp của ta sẽ làm lợi ích lớn rộng. Vì sao thế? Vì vị Bồ-tát ấy an trụ trong Phật pháp, thuận theo lời Phật dạy, đời sau sẽ làm nhiều Phật sự (việc của Phật, tức giáo hóa cứu độ chúng sinh). Vì vậy Như Lai biết vị Bồ-tát này là pháp khí (cái đồ chứa đựng được Phật pháp, tức người có khả năng tiếp nhận pháp), xứng đáng nhận các phương tiện thụ ký (lời Phật báo trước rằng người ấy về sau sẽ thành Phật) của tất cả chư Phật, khiến người ấy mau được thành tựu."

 Bồ-tát Vô Úy lại thưa Phật: "Bạch Thế Tôn, điều Ngài gọi là 'thương yêu hết mực' nghĩa là thế nào?" Phật nói: "Ma-na-bà, ta nói thương yêu hết mực tức là chỉ bày lòng thương xót những chúng sinh trong thế gian không ai cứu giúp, dạy họ vào Phật pháp, khiến Phật pháp không đứt đoạn. Vì nghĩa ấy nên Như Lai nói đó là việc lớn, là gánh nặng lớn." Vô Úy lại hỏi: "Bồ-tát bao lâu mới được bỏ gánh nặng này xuống?" Phật nói: "Vô Úy, vị Bồ-tát ấy nghĩ rằng: Ta phải khiến tất cả chúng sinh vượt qua biển sinh tử, vào vô dư niết-bàn (niết-bàn trọn vẹn, khi phiền não đã dứt sạch và thân xác cũng không còn, vĩnh viễn thoát khỏi sinh tử). Khi chúng sinh hết thì gánh này mới được nghỉ."

 Vô Úy lại hỏi: "Cái gọi là gánh nặng, nếu như ở thế gian đội trên đầu, cõng trên lưng thì có thể thấy biết được; nay không phải như thế, làm sao tin được?" Phật nói: "Ma-na-bà, như ông nói, gánh ở trên đầu, trên vai là sức gánh của kẻ phàm phu ở thế gian, không phải gánh của Bồ-tát. Gánh của Bồ-tát là thề nguyện gánh vác tất cả chúng sinh, đưa họ ra khỏi thế gian, không phải trên đầu trên lưng." Vô Úy lại hỏi: "Gánh vác bằng lòng thương và lời nguyện đã không phải trên cổ trên vai, thì vì nghĩa gì mà gọi là gánh?" Phật nói: "Ma-na-bà, như tất cả chúng sinh trong vô biên thế giới ở phương đông, Bồ-tát phát tâm gánh vác, sẽ khiến tất cả họ vào vô dư niết-bàn. Tất cả chúng sinh ở phương nam, tây, bắc, bốn hướng phụ, phương trên, phương dưới, cho đến khắp cõi hư không, Bồ-tát cũng an trí cho họ như vậy. Ma-na-bà, tất cả các cõi chúng sinh trong mười phương, dù hiện ra hay không hiện ra, Bồ-tát đều khiến họ an trụ trong niết-bàn. Vì lý do ấy nên gọi là gánh."

 Vô Úy lại hỏi: "Vì nghĩa gì lại gọi là gánh vác?" Phật nói: "Ma-na-bà, ví như nhà một vị trưởng giả (người giàu có, có danh vọng) giàu có sung túc, nhiều của báu, đủ loại tài sản đầy ắp kho lẫm, đầy đủ tôi tớ, chỉ có một người con. Vị trưởng giả ấy đối với đứa con ấy lòng luôn thương nhớ, không lúc nào rời; thấy con làm gì cũng không ngăn trái. Vì thương yêu nên của báu và mọi thứ vui chơi đều đem cho con, không hề mỏi mệt. Cũng vậy, Ma-na-bà, Bồ-tát ma-ha-tát (bậc Đại Bồ-tát) thương xót chúng sinh cũng như thế, mọi thứ đem lại an vui đều cho họ hết, cho đến khiến họ vào vô dư niết-bàn. Vì vậy gọi là gánh vác gánh nặng. Vị Bồ-tát như thế thương xót chúng sinh mà hết sức tinh tiến (siêng năng, gắng sức không lười biếng), cũng khiến chúng sinh làm hạnh Bồ-tát, mau chóng làm cho các ba-la-mật (pháp tu đưa người từ bờ mê sang bờ giác, tức những hạnh tu viên mãn của Bồ-tát) được thành thục, cũng làm đầy đủ sự tinh tiến trang nghiêm nơi chính mình."

 Vô Úy lại hỏi: "Thế nào gọi là thành thục?" Phật nói: "Ma-na-bà, cái gọi là thành thục là Bồ-tát đối với chúng sinh khởi lòng đại từ bi, ban cho họ niềm vui rốt ráo, giúp họ lìa khỏi lo buồn; đó gọi là thành thục. Lại đối với chư Phật không chê bai mà thường ngợi khen, cũng gọi là thành thục." Vô Úy lại thưa: "Nếu như vậy thì các Đức Phật Như Lai là bậc thù thắng nhất trong chúng sinh, đều là do thương xót chúng sinh." Phật bảo Ma-na-bà: "Ta nói thành thục là đối với tất cả pháp lành đều đầy đủ trọn vẹn, mới gọi là thành thục.

 Ma-na-bà, ví như người thợ gốm muốn làm các đồ gốm, trước hết lấy đất tốt lẫn cát đá, dùng nước nhào trộn, tay nhồi chân đạp cho bùn nhuyễn kỹ, dùng được để làm đồ. Đặt lên bàn xoay, cầm gậy quay bàn xoay thật nhanh, lấy tay vỗ nắn, muốn làm đồ gì thì phôi gốm đều thành. Vì sao thế? Vì bùn đã được nhào kỹ từ trước. Rồi người thợ gốm đem các phôi ấy, hoặc để ngoài nắng, hoặc để chỗ râm, cho khô dần, sau đó lấy các màu sơn phết lên, phơi cho chắc. Hoặc xếp vào lò, hoặc chất trên đất bằng, lấy củi và phân đốt suốt ngày đêm. Khi ấy người thợ gốm cùng người nhà đi quanh xem xét, thay phiên canh giữ, không để kẻ xấu cầm đậu xanh và hạt mè ném vào lò làm hỏng các đồ gốm. Đến khi trời sáng, lửa cũng tắt, các đồ gốm đều chín. Lúc ấy người thợ gốm mới rất vui mừng, lui ra ngồi nghĩ: các đồ gốm đã thành, việc của ta đã xong. Cũng vậy, Ma-na-bà, Như Lai thường dạy các vị Bồ-tát tu hành theo thứ tự sáu ba-la-mật (sáu hạnh tu viên mãn: bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tiến, thiền định, trí tuệ), muốn khiến họ thành thục cũng như thế."

 Kinh Đại Pháp Cự Đà-la-ni, quyển thứ hai.

 Kinh Đại Pháp Cự Đà-la-ni, quyển thứ ba.

 Đời Tùy, Tam tạng pháp sư (vị thầy tinh thông cả ba kho kinh điển Phật giáo: kinh, luật, luận) người Thiên Trúc (Ấn Độ) là Xà-na-quật-đa cùng những người khác dịch. · Phần còn lại của phẩm Hạnh Bồ-tát.

 · Phẩm thứ bảy: Tướng hảo (những tướng tốt đẹp nơi thân Phật).

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video