Thiên 8 — Phẩm 7 – Tướng tốt (phần 1)

 Kinh Đại Pháp Cự Đà-la-ni (Đà-la-ni: thần chú, cũng có nghĩa là năng lực ghi nhớ và giữ gìn trọn vẹn giáo pháp; tên kinh nghĩa là "kinh thần chú ngọn đuốc lớn của chánh pháp"), phẩm Tướng Hảo (các tướng tốt và những vẻ đẹp phụ trên thân Phật) thứ bảy, phần một.

 Này A-nan (Ānanda, thị giả của Đức Phật Thích-ca, người nghe và thuật lại kinh), lúc ấy Bồ-tát Ma-ha-tát Vô Úy (Bồ-tát: người tu hành cầu thành Phật để cứu độ chúng sinh; Ma-ha-tát: bậc lớn, chỉ Bồ-tát có địa vị cao) lại thưa với Đức Phóng Quang Như Lai (Như Lai: danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc đã đến từ chân lý như như; Phóng Quang là tên vị Phật này, nghĩa là "phóng ra ánh sáng") rằng: "Bạch Thế Tôn (danh hiệu tôn kính của Phật, nghĩa là bậc được cả thế gian tôn kính). Xin Ngài vì con mà nói đầy đủ việc Bồ-tát thành tựu các tướng tốt không thiếu sót gì.
 Lại nữa, Như Lai Ứng Cúng Chánh Biến Giác (Ứng Cúng: bậc đáng nhận sự cúng dường của trời người; Chánh Biến Giác: bậc giác ngộ đúng đắn và trọn khắp) trước đây đã vì chúng con mà nói về ba-la-mật (pháp tu đưa người từ bờ mê sang bờ giác ngộ; nghĩa của từ này được giải thích ngay dưới đây) và phương tiện (những cách khéo léo để dạy dỗ, dẫn dắt), dạy hạnh tu của Bồ-tát. Chúng con chưa hiểu, cho nên nay hỏi lại về ba-la-mật này. Bạch Thế Tôn, ba-la-mật nghĩa là gì?"
 Hỏi như vậy xong, Đức Phật Phóng Quang bảo Bồ-tát Vô Úy rằng: "Này Ma-na-bà (tiếng Phạn māṇava, nghĩa là chàng thanh niên; ở đây Phật dùng để gọi Bồ-tát Vô Úy). Cái gọi là ba-la-mật là không thể đo lường, không thể đếm biết, không có bờ bến, cho nên gọi là ba-la-mật.
 Lại nữa, ba-la-mật là cao quý thù thắng nhất; tất cả phàm phu (người thường chưa giác ngộ), tất cả Thanh văn (người tu nhờ nghe lời Phật dạy mà giác ngộ, chỉ cầu giải thoát cho riêng mình), Bích-chi Phật (người tự mình giác ngộ không nhờ thầy, sống một mình không đi giáo hóa) v.v... đều không đạt tới được cảnh giới ấy, cho nên gọi là ba-la-mật. Câu ba-la-mật mà ông hỏi có nghĩa như vậy, tức là vì không có số lượng nên gọi là ba-la-mật."
 Vô Úy lại thưa: "Như Thế Tôn nói, vì không có hạn lượng nên gọi là ba-la-mật. Nay con thấy rõ người thực hành đàn ba-la-mật (ba-la-mật bố thí: đem cho người khác để tu hành) chỉ dựa vào của cải và thân mình. Những thứ ấy đã có giới hạn thì sao gọi là không có hạn lượng được?"

 Phật bảo Bồ-tát Vô Úy rằng: "Này Ma-na-bà, ý ông nghĩ sao? Nay ông có biết người phàm phu kia trong lòng bám chấp vào cái gì mà làm việc bố thí không?" – "Bạch Thế Tôn, con biết phàm phu bám chấp vào 'sự' (sự vật cụ thể) mà làm bố thí."
 Phật lại hỏi: "Thế nào gọi là 'sự'?" Vô Úy thưa: "Bạch Thế Tôn, con biết các ấm hiện tại (ấm, cũng gọi là uẩn: các nhóm yếu tố hợp thành một con người, gồm năm thứ: sắc là thân thể vật chất, thọ là cảm giác, tưởng là sự nhận biết hình ảnh và khái niệm, hành là ý chí tạo tác, thức là sự phân biệt nhận biết) thì gọi là 'sự'."
 Phật nói: "Này Vô Úy, ông cho rằng các ấm là 'sự' sao? Ông nên suy nghĩ kỹ điều Như Lai nói rồi hãy trả lời Ta, đừng giống cách thấy của phàm phu thế gian. Này Ma-na-bà, nay nếu ông lấy ấm làm 'sự', thì trong năm ấm cái nào là 'sự'? Sắc là 'sự' chăng? Thọ là 'sự' chăng? Cho đến tưởng, hành, thức là 'sự' chăng?
 Này Ma-na-bà, các ấm ấy không gọi là 'sự'. Vì sao? Vì bản tính của chúng vốn là không (trống rỗng, không có thực thể riêng). Nay sao ông lại cho chúng là 'sự'? Lại nên biết rằng, Như Lai dùng phương tiện, nói gộp chung rằng các pháp năm ấm này là 'sự' hay chẳng phải 'sự' mà thôi.
 Này Ma-na-bà, những người phàm phu vì bám vào cái tướng hòa hợp trong năm ấm, nên lại chấp chặt vào mười hai nhập (mười hai chỗ tiếp xúc: sáu giác quan là mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý và sáu đối tượng tương ứng là hình sắc, âm thanh, mùi, vị, sự xúc chạm và các ý niệm) v.v... Phàm phu bị trói buộc vào thế gian như thế.
 Tức là bám chấp vào mắt thì đó là sự trói buộc. Như bám chấp vào mắt, cũng vậy bám chấp vào tai, cho đến bám chấp vào mũi, lưỡi, thân, ý v.v..., đó là sự trói buộc lớn. Vì họ hay phân biệt và bám chấp vào vô số sự việc, nắm giữ khít khao bền chặt, thấm sâu vào trong."
 Vô Úy lại hỏi: "Bạch Thế Tôn, cái mà Ngài gọi là trói buộc, lại là thế nào?" Phật nói: "Này Ma-na-bà, lại có sáu chỗ trói buộc có thể trói buộc chúng sinh, nên gọi là trói buộc. Sáu chỗ ấy là gì? Ví như mắt và hình sắc là trói buộc. Những phàm phu đã đắm vào chỗ này thì khó được giải thoát; do các duyên tham muốn mà rơi vào đường ác, sống chết nối tiếp nhau không dứt, nên gọi là trói buộc.
 Cũng như vậy, cho đến ý và các ý niệm là trói buộc. Vì ý suy nghĩ nhớ tưởng, nên liền mong cầu những gì vừa lòng mình, cho nên gọi là trói buộc.
 Này Ma-na-bà, các vị Bồ-tát Ma-ha-tát như thế, nhờ các thiện căn (gốc lành, tức những việc thiện đã làm, như rễ cây sẽ sinh ra quả tốt) trong sạch, nên thành tựu được ba mươi hai tướng đại nhân (ba mươi hai đặc điểm tốt đẹp trên thân của bậc vĩ nhân như Phật hay vị vua lý tưởng). Và nay Ta lại vì các ông nói về phép thành tựu các tướng do thiện căn trong sạch.
 Nếu các vị Bồ-tát Ma-ha-tát chỉ tu một thiện căn thì có thể thành tựu một tướng đại nhân. Nếu lại làm đầy đủ trọn vẹn một thiện căn trong sạch thì sau đó sẽ thành tựu ba mươi hai tướng."
 Vô Úy lại hỏi: "Các vị Bồ-tát tu một thiện căn, làm sao lại có thể thành tựu ba mươi hai tướng đại nhân?"

 Khi ấy Đức Phật Phóng Quang bảo Bồ-tát Vô Úy rằng: "Này Ma-na-bà, nay ông không nên coi các tướng kia là Như Lai. Vì sao? Ông há chẳng từng nghe Chuyển luân thánh vương (vị vua lý tưởng cai trị khắp thiên hạ bằng chính pháp, thân cũng có đủ ba mươi hai tướng) thành tựu các tướng ấy sao?"
 Vô Úy đáp: "Bạch Thế Tôn, con có nghe." Phật nói: "Này Ma-na-bà, vị Chuyển luân vương kia thật có đủ các tướng mà không thể chứng được Vô thượng Bồ-đề (sự giác ngộ cao tột nhất của Phật), cũng không gọi là Phật. Vì thế các ông đừng cho các tướng là Như Lai.
 Này Ma-na-bà, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát nắm lấy các tướng ấy, đắm vào các tướng ấy, thì nên biết người ấy chưa lìa được ngã tướng (ý niệm cho rằng có một cái 'tôi' thật) và chúng sinh tướng (ý niệm cho rằng có chúng sinh thật).
 Này Ma-na-bà, vì thế Bồ-tát không lấy việc thành tựu các tướng, thành tựu sắc thân v.v... làm cái gọi là không đắm trước (?).
 Này Ma-na-bà, Bồ-đề của Phật không có chỗ để đắm, không có chỗ để tưởng, không có chỗ để nói, không có chỗ để hợp; không phải như những phàm phu ở thế gian vui mừng bám chấp vào các tướng.
 Này Ma-na-bà, vì lẽ ấy, ông hãy lắng nghe kỹ, Ta sẽ vì ông nói về phép tu các tướng. Này Ma-na-bà, nếu có người đã thành tựu một thiện căn rồi lại lập thệ nguyện, thì chắc chắn sẽ đầy đủ ba mươi hai tướng."
 Vô Úy lại hỏi: "Thế nào gọi là một thiện căn?" Phật nói: "Này Ma-na-bà, nếu có Bồ-tát Ma-ha-tát bỏ nhà đi xuất gia, ở nơi tu hành bỗng thấy tháp miếu thờ xá-lợi (di cốt còn lại của Phật sau khi hỏa táng) của Thế Tôn sắp đổ nát, liền nghĩ thế này: 'Ngôi tháp tôn quý này nếu ta không sửa chữa thì sẽ hư hỏng.'
 Nghĩ như vậy rồi, vị ấy liền đi khất thực (đi xin ăn, cách sống của người xuất gia). Xin được thức ăn rồi, bèn đi tìm người, đem thức ăn của mình cho họ, mời họ sửa tháp, nói với người ấy rằng: 'Đây là bảo tháp thờ xá-lợi Như Lai, là phước điền (ruộng phước: đối tượng cúng dường vào thì sinh ra phước báu, như ruộng gieo hạt sinh lúa) tôn quý, nay thật đang hư nát. Anh là bậc trượng phu, sức lực khỏe mạnh, ta sẽ cùng anh làm việc phước này.'
 Nói như vậy rồi, tùy theo những thứ cần dùng mà sắm sửa, liền bắt tay vào sửa chữa. Vị Bồ-tát như vậy tự chịu đói, đem thức ăn cho người; đến thân mình còn coi nhẹ, huống gì coi trọng những thức ăn khác.
 Lại phát nguyện lớn, miệng nói lời thề: 'Nay ta hiếm có, được làm xong bảo tháp; công đức này sâu dày, đâu lại tiếc một bữa ăn. Vì tham ăn mà thế gian trói buộc ta; đã cầu buông bỏ cái ta (?) thì sao còn nghĩ đến ăn. Nay ta chỉ nên tinh tấn như thế này, đối với các thứ ăn uống, bỏ lòng nhớ nghĩ đắm trước.'
 Vị Bồ-tát như thế, nhờ việc đem thức ăn bố thí, nhờ việc tô điểm tháp, nhờ việc phát thệ nguyện, liền được đầy đủ ba mươi hai tướng.
 Này Ma-na-bà, nếu các vị Bồ-tát Ma-ha-tát theo thứ lớp như vậy thì sẽ được đầy đủ ba mươi hai tướng đại nhân. Như vị Bồ-tát kia vì sửa chữa tháp xá-lợi của Như Lai, nên thân của Bồ-tát ấy liền thành tựu ba mươi hai tướng đại nhân tốt đẹp; sự trang nghiêm (vẻ đẹp đẽ, uy nghi) cũng như vậy.
 Này Ma-na-bà, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát thành tựu tâm nghiệp (những hành động phát xuất từ tâm), thì có thể làm đầy đủ trọn vẹn con đường Bồ-tát. Vì sao? Này Ma-na-bà, tất cả các tướng đều là do tâm nghiệp. Như người tạo nghiệp và phát nguyện kia, cũng được như vậy. Còn Bồ-đề của chư Phật thì không thể thấy được.
 Này Ma-na-bà, lại có vô lượng thiện căn vi diệu có thể phân biệt mà nói, đầy đủ đủ loại vô lượng phương tiện, vô lượng khối tâm (?), và các thiện căn ấy nên mau chóng thành tựu. Nhưng chư Như Lai cũng vì thương xót các Bồ-tát nên không nói hết ra.
 Vì sao vậy? Vì trong số đó có những Bồ-tát nghe việc ấy rồi thì trong lòng sinh sợ hãi; vì sợ hãi liền có tâm thối lui; vì tâm thối lui nên không thể mau chứng được bậc Bất thoái chuyển (địa vị tu chứng mà người tu không còn bị thối lui khỏi con đường thành Phật). Vì không thành tựu công đức của Bồ-tát bất thoái chuyển, nên liền đi ngược lại.
 Những Bồ-tát ấy bỏ bản nguyện (lời nguyện ban đầu) rồi, tùy ý mong thích mà dừng ở địa vị Thanh văn, Bích-chi Phật. Những người như thế dần dần đi ngược lại; vì đi ngược lại nên đối với pháp môn này không có lòng yêu mến, chỉ thành tựu được những nghiệp thế gian.
 Rồi do nhân ấy lại tạo ra đủ thứ việc bất thiện, rơi vào địa ngục, ngạ quỷ (quỷ đói), súc sinh (loài vật), xoay vần qua lại, chịu đủ sống chết.
 Vì nhân duyên ấy, Như Lai thấy các Bồ-tát này và những lỗi sợ hãi ở đời vị lai, nên không nói đầy đủ những việc thiện căn, mà chỉ tùy thuận nói những gì họ kham nổi, có thể tiếp nhận và thực hành; trừ những người đã thấy chân lý và những người đã được quyết định (vững chắc không lay chuyển) trong Phật pháp. Nếu Phật Như Lai thấy các Bồ-tát chưa được quyết định trong Phật pháp, thì trọn không vì họ mà nói đầy đủ về thiện căn."

 "Lại nữa, Ma-na-bà, ông hãy nghe về ba mươi hai tướng đại nhân này; Ta sẽ nói thêm các thiện căn khác."
 Lúc ấy Bồ-tát Vô Úy lại bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn, những gì gọi là ba mươi hai tướng đại nhân? Các tướng như thế có cái hiện ra, có cái không hiện. Mà trong hội chúng này có người căn tánh chậm lụt, đến tên của ba mươi hai tướng đại nhân còn chưa được nghe, huống gì là hiểu được.
 Xin Như Lai thương xót chúng sinh, nói đầy đủ ba mươi hai tướng, để chúng sinh nghe rồi hiểu rõ nghĩa này, đối với Như Lai sinh lòng tôn kính, nhờ đó mau chứng Đại Bát Niết-bàn (sự tịch diệt hoàn toàn: giải thoát trọn vẹn khỏi vòng sinh tử, mọi phiền não đều dứt sạch)."
 Này A-nan, khi Bồ-tát Vô Úy hỏi như vậy xong, Phóng Quang Như Lai Ứng Cúng Chánh Biến Giác bảo Bồ-tát Ma-ha-tát Vô Úy rằng: "Này Ma-na-bà, chư Phật Như Lai có tất cả ba mươi hai tướng: ba mươi tướng hiện ra, hai tướng không hiện ra. Này Ma-na-bà, nay hãy lắng nghe kỹ, Ta sẽ vì ông giải bày rõ nghĩa các tướng hiện và không hiện.
 Này Ma-na-bà, Như Lai có mười tướng. Này Ma-na-bà, Như Lai lại có sáu tướng ở tay. Này Ma-na-bà, lại có bốn tướng ở thân, lại có hai tướng bánh xe, lại có hai tướng ở đầu. Này Ma-na-bà, lại có bốn tướng khắp cả thân thể.
 Này Ma-na-bà, chư Phật Như Lai có ba mươi tướng hiện ra như thế. Còn hai tướng không hiện ra, đó là tướng mã âm tàng (bộ phận sinh dục ẩn kín vào trong thân như của ngựa chúa) và tướng lưỡi rộng dài."

 "Lại nữa, Ma-na-bà, nay Như Lai sẽ vì các ông phân biệt công đức của các tướng như thế. Này Ma-na-bà, Như Lai có tướng bảy chỗ đầy đặn: hai tay, hai chân, hai vai và cổ.
 Này Ma-na-bà, Như Lai có tướng màng lưới (giữa các ngón có màng mỏng nối liền như màng chân ngỗng) ở các ngón tay ngón chân. Này Ma-na-bà, Như Lai có tướng bạch hào (sợi lông trắng xoắn ở giữa hai chân mày) ở giữa chân mày, sáng như ánh trăng. Có tướng bốn mươi cái răng, tướng lưỡi rộng dài và tướng an trụ công đức lớn (?). Cái lưỡi như thế có thể phân biệt các âm thanh lời nói, tuyên giảng đầy đủ. Lại có tướng mắt không chớp.
 Này Ma-na-bà, tướng đỉnh đầu của Như Lai thì tất cả trời người, cho đến cõi Hữu Đỉnh (cõi trời cao nhất trong ba cõi), đều không thể thấy được.
 Này Ma-na-bà, hai mươi móng tay móng chân của Như Lai có màu như đồng đỏ, mỏng như cánh hoa sen, bóng láng rõ ràng, đẹp hơn mọi màu khác. Này Ma-na-bà, gót chân đầy đặn của Như Lai đỏ như cánh hoa, bụi, nước, bùn nhơ không thể dính bẩn.
 Này Ma-na-bà, đùi và bắp chân của Như Lai ngay thẳng bền chắc như kim cương (thứ cứng chắc nhất, không gì phá nổi), đi đường gần xa trọn không mỏi mệt. Này Ma-na-bà, Như Lai có tướng thân màu vàng ròng, hơn tất cả, không gì lay động được.
 Này Ma-na-bà, cung điện của chư thiên (các vị trời) làm bằng vàng tía. Lấy vàng tía ấy chỉ bằng hạt cải, cũng quý hơn bảy báu (bảy thứ quý: vàng, bạc, lưu ly, pha lê, xà cừ, xích châu, mã não) chứa đầy cõi Diêm-phù-đề (châu lục nơi loài người sinh sống theo vũ trụ quan Phật giáo).
 Như thế, Ma-na-bà, nếu chất vàng tía cõi trời thành đống đầy trước mặt Như Lai, thì thường quang (ánh sáng luôn tỏa ra quanh thân Phật) của Phật cũng làm cho màu vàng cõi trời ấy đều tối mờ, không còn sáng bóng.
 Này Ma-na-bà, ví như mặt trời mọc thì ánh sáng của đom đóm đều tắt, không còn ai thấy. Cũng vậy, ánh vàng cõi trời kia mặt trời không che lấp được, chỉ có thường quang của Phật mới che lấp được mà thôi. Như thế, Ma-na-bà, các ông nên biết chư Phật Thế Tôn phân biệt chỉ bày các tướng như vậy.
 Lại nữa, Ma-na-bà, nay Như Lai sẽ phân biệt nhân duyên thiện căn của các tướng. Ông nên một lòng, giữ ý nghĩ ngay thẳng không tán loạn, chế ngự các giác quan, lắng tai ngồi yên, đừng nghĩ việc khác. Muốn được trí tuệ thù thắng thì đừng chạy theo duyên khác; hãy sinh lòng thiết tha, khởi ý nghĩ hiếm có, ở nơi này phát tâm chí thành, khéo phân biệt công đức của các tướng; ở trước Như Lai Ứng Cúng Chánh Biến Giác mà lắng nghe kỹ, tiếp nhận kỹ.
 Dưới hai bàn chân có tướng bánh xe nghìn căm; mỗi tướng phóng ra nghìn luồng ánh sáng. Tại chỗ hai chân ấy đặt xuống, lưới ánh sáng này chiếu thẳng xuống tận các thế giới ở phương dưới. Chúng sinh ở đó thấy ánh sáng này rồi, sinh lòng hiếm có, khởi ý tôn kính, đến trước Như Lai Ứng Cúng Chánh Biến Giác bàn luận về tướng của các pháp."
 Đức Phật ấy lại bảo Bồ-tát Vô Úy: "Này Ma-na-bà, đó là ánh sáng của tướng bánh xe ở chân Như Lai; công năng sức dụng của nó vươn xa đến phương khác, giáo hóa chúng sinh, khiến họ phát khởi thiện căn. Ông hãy lắng nghe kỹ, nay Ta phân biệt việc thành tựu các thiện căn ấy.
 Này Ma-na-bà, nếu các vị Bồ-tát vì Phật Thế Tôn mà ở trong rừng núi làm nơi kinh hành (lối đi để đi bộ chậm qua lại, giữ tâm tỉnh thức mà tu tập), dọn bỏ ngói đá, quét tưới sửa sang, trải cỏ mềm lên trên, làm xong rồi dâng lên Như Lai.
 Vị Bồ-tát như thế, hoặc thấy Như Lai kinh hành ở đó, hoặc thấy Ngài đi lại, hoặc thấy Ngài ngồi nghỉ yên tĩnh trong dáng vẻ oai nghi tùy ý. Vị Bồ-tát như thế, nếu thấy tướng bánh xe nghìn căm dưới chân Như Lai xuyên qua lớp cỏ, in rõ trên mặt đất, đẹp như hoa sen, được muôn ánh sáng tô điểm.
 Bồ-tát như thế thấy tướng này rồi, thì đối với thân mình không còn ý nghĩ keo kiệt tiếc nuối. Vì sao? 'Nay Như Lai này có các tướng tròn đầy hiếm có như thế mà còn không tiếc, huống gì thân ta đây đầy dẫy nhơ nhớp, phân nước tiểu tràn trề, da bọc máu thấm, gân thịt xương cốt quấn buộc lẫn nhau, chín lỗ (hai mắt, hai tai, hai lỗ mũi, miệng và hai đường đại tiểu tiện) thường chảy ra, là chỗ mụn nhọt mủ hôi, là khối bất tịnh, nơi các loài trùng ở. Sao chúng ta không mau chán lìa?'
 Bồ-tát như thế phát tâm tinh tấn (siêng năng nỗ lực không lười), cầu các yếu tố dẫn đến giác ngộ, thành tựu tướng bánh xe; trong tâm và ngoài miệng đều khen ngợi, đi vào pháp vô tướng (lý không chấp vào bất cứ hình tướng nào). Bồ-tát như thế ngày đêm suy nghĩ thì sinh vui mừng; với tâm vui mừng liền nhớ nghĩ đến Như Lai, hoặc lúc Ngài kinh hành, hoặc ngồi, hoặc đứng, hoặc nhập thiền định (tập trung tâm ý cho lắng yên, không tán loạn).
 Bồ-tát như thế phân biệt điều này xong, lại nghĩ thế này: 'Nay ta không nên bám chấp vào các tướng.' Nếu có Bồ-tát không bám chấp vào tướng, thì lìa được ý tưởng về 'tôi' và ý tưởng về 'chúng sinh'. Bồ-tát suy nghĩ như vậy xong, thì có thể phát khởi đầy đủ sự tinh tấn vô duyên (sự nỗ lực không dựa vào, không bám vào đối tượng nào)."

 "Lại nữa, Ma-na-bà, Bồ-tát Ma-ha-tát làm sao phát khởi được tinh tấn vô duyên? Này Ma-na-bà, như gió trong hư không không có nơi chốn; gió ấy không dừng ở phương đông hay các phương khác. Không dừng như vậy tức gọi là không trụ. Đã không có chỗ trụ thì làm sao gọi tên được?"
 Vô Úy thưa: "Đúng vậy, bạch Thế Tôn, thật không thể gọi tên." Phật bảo Vô Úy: "Nếu pháp không có tên thì làm sao nói được?" Vô Úy lại thưa: "Trong cái vô tướng ấy cũng không có gì để nói."
 Phật bảo Vô Úy: "Nếu trong vô tướng không có gì để nói, thì làm sao có niệm (sự nhớ nghĩ)? Nếu không có niệm thì không có gì cả. Nếu không có gì cả thì làm sao có nhập? Đã không có chỗ nhập thì làm sao có ấm và các đại (những yếu tố cơ bản tạo nên vật chất như đất, nước, lửa, gió)? Nếu không có ấm và đại thì làm sao có hữu (sự tồn tại trong vòng sống chết)? Nếu không có hữu thì làm sao có sinh? Nếu không có sinh thì sao có chỗ sinh? Nếu không có chỗ sinh thì làm sao có các tướng danh sắc (phần tinh thần và phần vật chất của một sinh mạng)?
 Này Ma-na-bà, nếu không có các tướng thì đó là vô tướng. Lấy vô tướng làm tướng, đó gọi là vô ngã (không có cái 'tôi' như một thực thể riêng biệt, thường còn). Này Ma-na-bà, nếu người nào nói được như vậy thì nên biết đó là Bồ-tát bất thoái. Vì sao? Vì khéo nói về vô tướng và thực hành vô tướng.
 Này Ma-na-bà, việc thành tựu tướng bánh xe của Như Lai là theo thứ lớp phân biệt ý nghĩa các thiện căn như vậy.
 Lại nữa, Ma-na-bà, ý ông nghĩ sao? Vị Bồ-tát thân cuối cùng (Bồ-tát ở đời chót, đời này sẽ thành Phật) ngồi nơi đạo tràng (chỗ ngồi tu hành để đắc đạo) dưới cây Bồ-đề, lúc đạt được tam minh (ba trí sáng suốt: biết rõ các đời trước, thấy rõ sự chết và tái sinh của chúng sinh, và biết mình đã dứt sạch phiền não), là chứng được pháp gì? Lại vì nghĩa gì mà gọi là chứng?"
 Vô Úy thưa: "Bạch Thế Tôn, sự chứng lúc ấy là thấy pháp thân (thân chân thật của Phật, chính là chân lý) của mình, nên gọi là thân chứng. Đầy đủ sức sáng suốt, dứt trừ vô minh (sự mê lầm, không thấy rõ chân lý, là gốc của mọi khổ đau). Vì đã lìa vô minh nên vì chúng sinh mà nói pháp.
 Các chúng sinh ấy xa lìa trí lớn, bị sự tối tăm ngu si của vô minh che lấp. Vì thế Như Lai dùng các trí tuệ sáng suốt và sức vô úy (sức không sợ hãi khi thuyết pháp), biết các chúng sinh bị bóng tối vô minh che phủ, bị sự kiêu căng tự cao làm cho khát cháy, bị sân giận tranh đấu thiêu đốt, đảo điên mất trí, mù mịt không mắt, bị kẻ khác sai khiến, đi ngược chánh đạo, phá hoại chánh niệm (sự nhớ nghĩ, tỉnh giác đúng đắn), hoặc lại đi càn, mê lầm, rối loạn tâm trí, lún sâu vào đường tà.
 Vì thế Như Lai nói tám chánh đạo (tám con đường chân chánh dẫn đến giải thoát: thấy đúng, nghĩ đúng, nói đúng, làm đúng, sống đúng, nỗ lực đúng, nhớ nghĩ đúng, định tâm đúng), bảo các chúng sinh: 'Các ngươi đều có thể theo con đường chân chánh này mà yên lòng đi. Con đường này không có sợ hãi, an ổn vui sướng; ai đi theo được thì thu được lợi lớn.'
 Nếu có chúng sinh đi theo con đường này, đều tương ưng với lợi lớn vô biên, và cùng các Bồ-tát tinh tấn tu hành theo pháp. Bạch Thế Tôn, Bồ-tát Ma-ha-tát phát tâm như vậy, dứt trừ lưới nghi, sau đó mới chứng A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chánh và trọn khắp của Phật)."
 Này A-nan, Đức Phóng Quang Như Lai ấy bảo Bồ-tát Vô Úy: "Lành thay, lành thay! Này Ma-na-bà, nay ông đã có thể tùy thuận cách nói phương tiện của Như Lai."

 "Lại nữa, Ma-na-bà, trong hai lòng bàn tay của Như Lai có tướng bánh xe nghìn căm, rộng lớn rõ ràng. Nhân duyên thiện căn thành tựu hai tướng này, các ông hãy lắng nghe kỹ, nay Ta sẽ nói.
 Này Ma-na-bà, nếu các Bồ-tát hiện đang sống tại gia, có vị thầy dạy dỗ thật là bậc A-la-hán (bậc tu hành đã dứt hết phiền não, thoát khỏi sinh tử), các lậu (phiền não, ví như chỗ rỉ chảy làm tâm ô nhiễm) đã hết, việc cần làm đã làm xong. Vị La-hán như thế thật là pháp sư (người giảng dạy giáo pháp), có thể nói đúng như thật chánh pháp của chư Phật. Tuy thường làm pháp thí (bố thí bằng cách giảng dạy giáo pháp) mà không cầu báo đáp, vì như người đã hết các lậu nên không còn bám chấp.
 Về sau vị thầy ấy mắc hai chứng bệnh nặng: một là nôn mửa, hai là tiêu chảy. Bệnh nặng lâu ngày, thân thể rất gầy yếu. Vị Bồ-tát như thế đối với thầy luôn sinh lòng tôn kính hiếm có; thấy thầy đau khổ, chuyên tâm tìm cách chữa trị, ngày đêm chăm chút chưa từng rời xa.
 Tay phải hứng chỗ nôn, tay trái dọn phân, tuy rất hôi dơ mà không có lòng nhờm gớm. Bồ-tát thương quý mạng sống của thầy như vậy, tay cầm các thứ thuốc đút vào miệng thầy. Vì thầy gầy yếu nên thuốc không nuốt xuống được, Bồ-tát tự dùng hai tay xoa bóp, đỡ ôm, hầu hạ, suốt ngày cung kính cho đến khi bệnh khỏi.
 Bồ-tát nhờ nhân duyên thiện căn công đức tự tay xoa bóp tắm rửa cho thầy như thế, nên trong lòng bàn tay có tướng bánh xe rõ ràng.
 Nếu những người có trí thấy vị Bồ-tát ấy cúng dường thầy, sinh lòng hiếm có, khiến bệnh nặng của vị tỳ-kheo (người xuất gia nam đã thọ đầy đủ giới luật) kia được dứt; hoặc có những người phát tâm nghe pháp, lúc nghe pháp khởi lòng tôn kính, theo đúng lời pháp sư nói mà vâng làm; lại khiến nhiều người đều được nghe pháp, vui mừng trọn vẹn.
 Như vị Bồ-tát kia dốc cả mạng sống báo ân, một lòng tìm cách chữa cho bệnh thầy khỏi, nhờ những nhân duyên thiện căn như vậy, tướng bánh xe đầy đủ không thiếu sót. Này Ma-na-bà, nhân duyên thiện căn của tướng bánh xe ở tay, Ta đã nói xong.
 Lại nữa, Ma-na-bà, nhân duyên thiện căn của tướng ba vòng tròn đầy ở vai (?) của Như Lai, các ông hãy lắng nghe kỹ, nay Ta sẽ nói.
 Này Ma-na-bà, nếu có Bồ-tát sau khi Như Lai diệt độ, thấy chánh pháp của Phật sắp sửa tiêu vong, lúc ấy vị Bồ-tát này khởi lòng đại bi (lòng thương xót lớn muốn cứu khổ cho chúng sinh), phát chí dũng mãnh, dứt bỏ việc đời, bỏ nhà xuất gia, làm kẻ đối địch với các ngoại đạo (các học thuyết, tôn giáo ngoài Phật giáo).
 Vì sao? Vì muốn dựng lập và gìn giữ chánh pháp, bảo vệ chánh pháp, thu nhận chánh pháp, muốn cho chánh pháp được tồn tại lâu dài, để chánh pháp được tăng trưởng.
 Vì thế Bồ-tát một mình một thân, quyết muốn hàng phục tất cả những người tại gia, xuất gia và các ngoại đạo, nên ở giữa vô số đại chúng gồm quốc vương, đại thần, dùng đủ mọi phương tiện xưng dương ca ngợi danh hiệu của chư Như Lai, cũng nói về những việc công đức thù thắng nhiệm mầu.
 Lại nói tất cả các pháp môn không, vô tướng, vô nguyện (ba cửa giải thoát: thấy mọi pháp vốn trống rỗng không thực thể, không bám chấp hình tướng, không mong cầu tạo tác), lại nói về chánh niệm và các thiện căn khác, hàng phục tất cả ngoại đạo.
 Vị Bồ-tát như thế dựng lập và gánh vác chánh pháp của chư Phật, do nhân duyên thiện căn ấy mà thành tựu đầy đủ tướng ba vòng tròn đầy. Tướng ấy vi diệu, có thể chiếu sáng khắp tất cả thế gian; ai thấy cũng vui mừng. Nếu có chúng sinh nghe về các tướng và nguyện của chư Như Lai, thì nên sinh lòng kính tin và lại nên vui mừng.
 Này Ma-na-bà, đó là Như Lai dùng một thiện căn thâu tóm các công đức mà thành tựu tướng ba vòng tròn đầy."

 "Lại nữa, Ma-na-bà, tướng màng lưới ở các ngón tay của Như Lai giống như ngỗng chúa, khít khao không có kẽ hở, mỏng như cánh hoa sen, ba đường vân rõ ràng, có thể khiến chúng sinh ai thấy cũng vui mừng. Nhân duyên thiện căn của các tướng như thế, nay Ta sẽ nói, ông hãy kỹ lưỡng tiếp nhận. Như Ta trong vô lượng kiếp (khoảng thời gian cực kỳ dài) quá khứ đã tu các thiện căn, là để thành tựu nhất thiết trí (trí tuệ biết rõ tất cả của Phật) này.
 Này Ma-na-bà, nếu có Bồ-tát Ma-ha-tát ở ngôi đại vương, nước giàu dân đông, các kho tàng không kho nào không đầy, sự nghiệp cung điện đều đầy đủ.
 Trong phạm vi cai trị của vị vua Bồ-tát ấy có rất nhiều hạng người: nhà nông, nhà buôn, thợ thuyền, người mua bán và các hạng quan lại; hoặc người trong nước, hoặc người nước khác đến. Họ đều ôm lòng sân giận độc ác, cùng nhau cãi cọ; có khi tức giận tranh giành, ai cũng mang lòng oán hận, kéo đến chỗ Bồ-tát kiện tụng để cầu thắng.
 Bồ-tát lúc ấy thấy những chúng sinh ấy bị ý nghĩ sân giận làm phiền não, để cứu gỡ cho họ, bèn dùng quyền lực tự tại mà dạy bảo, trách mắng rằng: 'Các ngươi đừng tranh đấu nhau. Tranh đấu đâu phải là đi vào chánh pháp, đó là việc của loài súc sinh. Các loài súc sinh vì ngu si giận dữ, tâm rối loạn, nên tìm cách tranh đấu, húc chạm nhau, hoặc cắn đá nhau, rình chờ cơ hội hại nhau, giết hại lẫn nhau.
 Đó chính là pháp ác của chúng sinh địa ngục. Các ngươi chớ học theo địa ngục, chớ tập theo súc sinh mà tạo các nghiệp ác.
 Các ngươi đều nên quy y (nương về) Như Lai, quy y Pháp, quy y Tăng, trọn đời không giết hại, thọ trì năm giới (năm điều răn: không giết hại, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không uống rượu). Ta sẽ che chở các ngươi. Vì Ta che chở, khiến các ngươi ngay thân này thường được yên vui, bỏ thân này rồi thì sinh lên cõi trời.'
 Vị Bồ-tát như thế biết các chúng sinh đã bỏ những việc ác, thương yêu nhau, không còn lòng ác, liền ở trước tháp Phật trao cho họ tam quy (ba sự nương về Phật, Pháp, Tăng) và năm giới, dạy dỗ đều khiến họ dứt điều ác, sinh điều thiện.
 Vị Bồ-tát như thế, nhờ nhân duyên nghiệp thiện căn làm cho chúng sinh hòa hợp, nên thành tựu các tướng màng lưới như vậy. Này Ma-na-bà, đó là nhân duyên thiện căn của tướng màng lưới ở tay chân Như Lai, Ta đã nói xong."

 "Lại nữa, Ma-na-bà, ngón tay và móng tay của Như Lai thẳng, dài, thon, khít khao, không thưa không thiếu. Nhân duyên thành tựu, nay Ta sẽ nói, các ông hãy một lòng, đừng nghĩ việc khác.
 Này Ma-na-bà, nếu có Bồ-tát Ma-ha-tát ở bất cứ phương nào, hoặc ngồi một mình suy nghĩ, hoặc cùng mọi người đàm luận, không có ý nghĩ nào khác, lòng thường vui vẻ. Vị Bồ-tát như thế, ở trong thế gian, gặp hạng người nào thì có thể cùng sống hòa đồng với họ mà giáo hóa họ.
 Những hạng người ấy, hoặc là trộm cướp, hoặc là chiên-đà-la (giai cấp thấp nhất ở Ấn Độ xưa, làm các nghề hèn như đao phủ, đổ phân), hoặc là thợ săn, hoặc là người làm nghề giết mổ, lại có những kẻ tạo các nghiệp bất thiện; Bồ-tát đều có thể tùy theo từng hạng mà hiểu biết, vì lòng thương xót mà nói những điều cốt yếu của chánh pháp.
 Trước hết dạy chúng sinh xa lìa đủ thứ việc bất thiện và lòng ác, sau đó dạy họ chắp mười ngón tay, miệng nói lời này: 'Nay con quy mạng (đem cả thân mạng nương về) những bậc tôn quý nhất trong thế gian, là ruộng phước đáng nhận cúng dường, vì muôn loài mà xuất hiện, được người trí khen ngợi, tức là chư Phật Như Lai Ứng Cúng Chánh Biến Giác, cùng nơi có chánh pháp và Tăng bảo; con đều bình đẳng phát lòng kính trọng vô lượng.'
 Vị Bồ-tát như thế giáo hóa vô lượng chúng sinh ác ấy, đều khiến họ quay tâm lại tu các nghiệp thiện. Nhờ nhân duyên ấy mà thành tựu móng tay đẹp như đồng đỏ, ngón tay thẳng thon dài, mềm mại khít khao, bóng láng.
 Này Ma-na-bà, đó là nhân duyên công đức của các tướng ngón tay móng tay của Như Lai, nay Ta đã nói xong. Này Ma-na-bà, đối với điều này ông nên hết lòng kính tin.
 Này Ma-na-bà, nếu các Bồ-tát có khi vì những chúng sinh làm việc thiện mà trải qua vô lượng kiếp nói pháp giáo hóa, hoặc có khi vì chúng sinh bất thiện mà nói pháp trong một lúc, cho đến chỉ trong khoảng một cái búng ngón tay, thì công đức có được lần sau không phải lần trước sánh kịp. Vì sao? Này Ma-na-bà (?), Như Lai thường nói: có người chỉ trong chốc lát cúng dường Như Lai, kính thờ tôn trọng, liền được bậc trí khen ngợi."

 "Lại nữa, Ma-na-bà, nhân duyên nghiệp thiện thành tựu thân màu vàng tía của Như Lai Ứng Cúng Chánh Biến Giác, các ông hãy lắng nghe kỹ, nay Ta sẽ nói.
 Này Ma-na-bà, khi Như Lai còn tại thế, nếu các Bồ-tát vì nghe pháp mà đến chỗ Như Lai, hỏi Như Lai về tên các kinh đại thừa (giáo pháp lớn, hướng đến cứu độ tất cả chúng sinh và thành Phật) và pháp tu của Bồ-tát. Lúc ấy Phật Thế Tôn im lặng không đáp, đứng dậy đi đến một nơi rộng mênh mông hiểm trở, chỉ toàn cầm thú, không có người ở, không thấy thành trì làng xóm nhà cửa, cho đến không có rừng cây cỏ dại; dù muốn dừng nghỉ cũng không có gì để trải ngồi.
 Lúc ấy vị Bồ-tát này luôn theo sau Phật, không ngại nguy hiểm, cùng đi vào bãi cát hoang. Gặp lúc trời kéo mây, sấm sét mưa lớn, áo của Như Lai ướt hết. Bồ-tát thấy vậy càng thêm lòng kính trọng, bèn tự cởi áo mình dâng lên che cho Phật; cho đến khi mưa tạnh mới lấy áo phơi khô, rồi mặc lại mà theo Phật đi.
 Thế Tôn nhân đó mới vì Bồ-tát nói kinh đại thừa tên là "Thân Nguyện".
 Lúc ấy trong chúng có những Bồ-tát dua nịnh quanh co, và những sa-môn (người xuất gia tu hành) mới học mới xuất gia, hoặc người chưa thọ giới cụ túc (giới luật đầy đủ của người xuất gia chính thức). Những người như thế, y áo, bình bát và vật dụng cần dùng tùy lúc mà đủ dùng, không tích chứa gì, thân tâm trong sạch, liền được chánh niệm, vui mừng tràn đầy.
 Bồ-tát lúc ấy nghe kinh xong, ở trước chúng Bồ-tát và chúng tỳ-kheo giải thích đầy đủ kinh điển đại thừa, dạy họ trừ bỏ tâm dua nịnh quanh co và tâm phá giới (phạm giới luật). Nhờ thiện căn ấy mà được quả báo này, được thân màu vàng.
 Vì sao? Vì có thể diệt trừ cấu nhơ phá giới và dua nịnh quanh co, lại không tiếc thân, cởi áo che cho Phật; cho nên về sau thân có màu vàng tía, làm lu mờ cả thế gian, lại có thể tồn tại lâu dài. Này Ma-na-bà, đó là nhân duyên thiện căn của thân màu vàng ròng của Như Lai, nay Ta đã nói xong."

 Kinh Đại Pháp Cự Đà-la-ni, quyển thứ ba.

 Kinh Đại Pháp Cự Đà-la-ni, quyển thứ tư.

 Đời Tùy, Tam tạng pháp sư (vị thầy thông thạo cả ba kho giáo điển: kinh, luật, luận) người Thiên Trúc (Ấn Độ) là Xà-na-quật-đa cùng những người khác dịch. — Phần còn lại của phẩm Tướng Hảo.

 Phẩm Tứ Niệm Xứ (bốn phép quán để giữ tâm tỉnh giác: quán thân, quán cảm thọ, quán tâm, quán các pháp) thứ tám.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video