Thiên 9 — Phẩm 7 – Tướng tốt (phần còn lại)

 Phần còn lại của phẩm Tướng Hảo (các tướng tốt và những vẻ đẹp phụ trên thân Phật).

 "Lại nữa, Ma-na-bà (tiếng Phạn māṇava, nghĩa là chàng thanh niên; ở đây Phật dùng để gọi Bồ-tát Vô Úy), nhân duyên thành tựu tướng thường quang (ánh sáng luôn tỏa ra quanh thân Phật) của Như Lai (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc đã đến từ chân lý như như), nay Ta sẽ nói, các ông hãy lắng nghe kỹ, đừng để tâm tán loạn.
 Này Ma-na-bà, nếu các vị Bồ-tát (người tu hành cầu thành Phật để cứu độ chúng sinh) đối với Như Lai mà có tạo việc gì thì trọn không luống uổng. Giả sử phát tâm trang nghiêm (làm cho đẹp đẽ, tốt lành), tu hành trang nghiêm, của cải trang nghiêm, làm các việc trang nghiêm như thế, phát tâm sắm sửa đầy đủ, ở nơi Như Lai gieo các thiện căn (gốc lành, tức những việc thiện đã làm, như rễ cây sẽ sinh ra quả tốt), thì liền được đầy đủ, trong tất cả thế gian không ai hơn được, các cấu nhơ phiền não (những tâm xấu như tham lam, sân giận, si mê làm rối loạn và ô nhiễm tâm) không thể làm vấy bẩn.
 Lại nữa, Ma-na-bà, thường quang như thế của Như Lai Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính), giả sử tất cả ánh sáng mặt trời mặt trăng trong thế gian cũng không thể che lấp, cho đến ánh sáng của chư thiên (các vị trời) cũng không thể che chắn.
 Lại nữa, Ma-na-bà, giả sử Đại Phạm Thiên vương (vị vua của cõi trời Phạm thiên, một cõi trời cao) phóng ánh sáng lớn chiếu khắp tam thiên đại thiên thế giới (một vũ trụ rộng lớn gồm một tỷ thế giới nhỏ như thế giới chúng ta), ánh sáng Phạm thiên như thế có thể che lấp hết ánh sáng mặt trời mặt trăng trong thế gian; trừ ánh sáng của Như Lai, không gì khác sánh được.
 Lại nữa, Ma-na-bà, hãy gác lại ánh sáng của một vị Phạm thiên. Giả sử ở phương đông có số thế giới nhiều như cát sông Hằng, tất cả các Phạm Thiên vương ở đó đều phóng ánh sáng, gộp các ánh sáng Phạm thiên ấy thành một ánh sáng, có thể nói là cực lớn; đem ánh sáng lớn ấy đặt trước Phật, thì thường quang của Như Lai đều che lấp được hết, không còn sót chút nào.
 Lại nữa, Ma-na-bà, hãy gác lại các ánh sáng Phạm thiên ấy. Giả sử ánh sáng của các Phạm thiên ở các thế giới nhiều như cát sông Hằng khắp mười phương, thường quang của Như Lai cũng che lấp hết thảy, không còn sót chút nào.
 Này Ma-na-bà, chư Phật Như Lai lúc nào cũng chỉ có thường quang; còn các luồng sáng kỳ lạ khác thì không có nhân duyên thì không phóng ra. Vì sao? Nếu Phật thường phóng ra những ánh sáng đặc biệt khác lạ, thì thế gian sẽ không còn mặt trời, mặt trăng, sao trời; không còn ngày đêm, thời tiết, ngày cuối tháng, ngày đầu tháng, trăng thượng huyền hạ huyền, trăng rằm; cho đến không có xuân hạ thu đông và năm tháng.
 Vì thế Như Lai phải đợi có nhân duyên rồi mới phóng ánh sáng; còn thường quang kia thì luôn có, vì để gìn giữ duy trì (?). Này Ma-na-bà, ánh sáng của Như Lai rộng lớn vô lượng, công đức vi diệu; nhờ tu hành thiện căn mà được sự an lạc này."

 "Lại nữa, Ma-na-bà, nếu có Bồ-tát phát tâm tu hành, bỏ nhà xuất gia, quy y Phật Thế Tôn, đúng lúc Như Lai mới ngồi nơi đạo tràng (chỗ ngồi tu hành để đắc đạo) sắp thành Đẳng Giác (thành Phật, đạt sự giác ngộ viên mãn), liền đến chỗ Phật cúi đầu lễ dưới chân Ngài, đứng lại một bên, chiêm ngưỡng Như Lai mà nghĩ thế này: 'Thế Tôn có dạy thì ta mới dám ngồi.'
 Khi ấy Như Lai ngồi kết già phu tọa (ngồi xếp bằng, hai bàn chân đặt ngửa trên hai đùi), Bồ-tát đứng suốt bảy ngày, vì muốn đạt đạo vô thượng trong tương lai.
 Qua bảy ngày rồi, Phật Thế Tôn từ đạo tràng dưới cây Bồ-đề đứng dậy, bảo Bồ-tát rằng: 'Ông thật là bậc trượng phu! Ông muốn học hạnh của chư Phật chăng? Ông là trượng phu hiền thiện, muốn nhận lời Phật dạy, tùy thuận giáo pháp của Phật chăng? Nay ông đã có thể đứng trước tòa Ta suốt bảy ngày, không hề ngủ.
 Ông bỏ những pháp vô thường không bền chắc, muốn cầu thân thường trụ giống như hư không. Người có thể cầu điều này thật là trượng phu. Nay ông đã vào trong Phật pháp. Nếu các Bồ-tát muốn dứt lưới nghi, thì nên học như vậy, cũng nên làm như vậy.'
 Này Ma-na-bà, đó là nhân duyên thiện căn ban đầu tu tập để có thường quang của Như Lai.
 Nếu có Bồ-tát ở bậc Bồ-tát lần đầu gặp Như Lai, vì tất cả chúng sinh mà thỉnh Phật nói pháp, vì muốn tu hành các công đức trong sạch, tu hành giới hạnh (việc giữ gìn giới luật) trong sạch, tu hành thiền định (tập trung tâm ý cho lắng yên) trong sạch, tu hành bố thí trong sạch; vị Bồ-tát này tu các công đức hơn hết thiện căn mà tất cả chúng sinh tu hành.
 Này Ma-na-bà, đó là nhân duyên thiện căn công đức của thường quang Như Lai, nay Ta đã nói xong.
 Này Ma-na-bà, ví như nhà ảo thuật tay cầm báu vật huyễn hóa, dùng chuỗi ngọc trân châu tô điểm cho người do phép thuật hóa ra; phàm phu (người thường chưa giác ngộ) trông thấy không ai không nói đó là báu thật, chỉ có người trí mới biết là không thật.
 Cũng vậy, Ma-na-bà, nhân duyên thiện căn của thường quang Như Lai, chỉ có chư Như Lai và các vị Bồ-tát Ma-ha-tát (Bồ-tát bậc lớn) bất thoái (không còn thối lui khỏi con đường thành Phật) mới tin và thành tựu được thiện căn như vậy; các chúng sinh khác không đạt tới cảnh giới ấy, không ai tin được.
 Nếu người đối với điều này mà biếng nhác lười nhác, không thể tu hành thành tựu thiện căn, thì làm sao đạt được các tướng tốt của Bồ-đề vô thượng và trí lớn? Các tướng như thế còn không thể cầu, há có thể chứng hội được pháp vô tướng (lý không chấp vào bất cứ hình tướng nào) vi diệu sâu xa sao?
 Nếu các Bồ-tát ở thân cuối cùng (đời chót, đời này sẽ thành Phật), lúc thấu suốt rốt ráo pháp sâu xa, liền có thể khiến đại địa của tam thiên đại thiên thế giới này chấn động theo sáu cách (sáu kiểu rung chuyển của mặt đất, như rung, dội, vang...); tất cả cung điện của ma (loài chuyên gây trở ngại cho người tu), chư thiên và người đời đều rất sợ hãi, chạy tán loạn bốn phía.
 Ngày xưa khi Như Lai ngồi nơi đạo tràng, lấy tay ấn xuống đất, đất rung chuyển mạnh phát ra tiếng, tất cả quân ma đều tan vỡ; cùng với các ngoại đạo (học thuyết, tôn giáo ngoài Phật giáo) có tà kiến (cách thấy sai lầm) chê bai Phật, Pháp, Tăng, cho đến tất cả những sự tranh cãi trái pháp, lời nói và ý nghĩ đều bị tiêu diệt hết.
 Này Ma-na-bà, vì nhân duyên ấy, Bồ-tát Ma-ha-tát ở nơi đạo tràng làm rung chuyển mặt đất, phá ma, diệt các sự tranh cãi chống đối, sau đó mới chứng được trí sáng suốt về sống chết (trí biết rõ sự chết đi và tái sinh của chúng sinh).
 Này Ma-na-bà, đó là Bồ-tát Ma-ha-tát dùng sức không sợ hãi làm rung chuyển mặt đất phát ra tiếng. Khi chưa thành Phật, vì đã gìn giữ chánh pháp và do sức bản nguyện (lời nguyện ban đầu), nên tất cả chư Phật mười phương đều cũng hộ trì cho vị Bồ-tát ngồi nơi đạo tràng."

 "Lại nữa, Ma-na-bà, do nhân duyên phước đức và nghiệp lành của Như Lai, lông trên thân đều xoay hướng lên, màu xanh biếc ánh tím như cổ chim công. Công đức như thế không thể nghĩ bàn. Các ông hãy lắng nghe kỹ, nay Ta sẽ nói.
 Này Ma-na-bà, tất cả chúng sinh, tùy tâm trong hay đục, nếu nghe việc Như Lai Ứng Cúng Chánh Biến Giác (bậc đáng nhận cúng dường, bậc giác ngộ đúng đắn và trọn khắp) thành tựu các tướng và các tùy hảo (tám mươi vẻ đẹp phụ đi kèm ba mươi hai tướng chính) cùng đủ thứ công đức, và các nguyện hạnh, mà có thể hết lòng lắng nghe, thì những chúng sinh ấy trong từng niệm từng niệm tăng trưởng công đức, không hề hao giảm.
 Này Ma-na-bà, ở đời quá khứ có một vị Bích-chi Phật (người tự mình giác ngộ không nhờ thầy, sống một mình không đi giáo hóa). Đã chứng quả rồi, vị ấy ở nơi a-lan-nhã (chỗ vắng vẻ yên tĩnh thích hợp cho việc tu hành), một mình ở chỗ vắng, xa lìa những điều nghe thấy, ít ham muốn, biết đủ. Vị Bích-chi Phật ấy thân mắc bệnh ghẻ lở đau đớn.
 Lúc ấy có một vị Bồ-tát tại gia đến chỗ Bích-chi Phật, cúi đầu lễ dưới chân, lui đứng một bên, chắp tay thưa rằng: 'Xin Đại đức (cách gọi tôn kính bậc tu hành) nhận lễ cúng dường con sắm sửa vào sáng mai.'
 Vị Bích-chi Phật đáp lại Bồ-tát: 'Nay thân ta mụn ghẻ khắp nơi; như thế này há có thể đến nhận lễ cúng dường sáng mai của ông được sao?' Vị Bồ-tát tại gia nghe lời ấy rồi lại thưa: 'Bạch Đại đức, xin Ngài cởi áo cho con xem qua.'
 Vị Bích-chi Phật nghe vậy liền cởi áo, bảo rằng: 'Này nhân giả, hãy xem thân ta đây. Ta vì quả báo của nghiệp còn sót lại từ đời trước, nên thân ta nay ghẻ lở đau khổ như thế. Nhân giả, ý ông nghĩ sao? Thân ghẻ lở như vầy có đáng đi nhận cúng dường không?'
 Bồ-tát lại thưa: 'Bạch Đại đức, mụn ghẻ này cần phải hòa thuốc bôi chữa. Thứ thuốc cần dùng hiện nay tên là chiên-đà-la-na; thuốc này hiếm có, khó pha chế. Nay con sẽ tự thân đi tìm sắm sửa. Nếu có được thuốc này thì ghẻ chắc chắn khỏi, da thịt sẽ mọc lại, thân sớm bình phục.'
 Vị Bích-chi Phật đáp: 'Này nhân giả, nếu ông quả thật có thể như vậy, muốn giúp đỡ ta, xin hãy mau tìm.' Lúc ấy vị Bồ-tát liền về nhà, lấy các thứ dược liệu hòa hợp làm thành thuốc, đựng trong bình báu, đem đến chỗ Bích-chi Phật, cúi đầu lễ dưới chân, thưa rằng: 'Bạch Đại đức, thuốc hay nhiệm mầu này nay con xin dâng lên, xin Ngài nhận lấy, sớm dùng bôi chữa.'
 Vị Bích-chi Phật đáp: 'Nhân giả nên biết, vô minh (sự mê lầm, không thấy rõ chân lý) là gốc của mọi khổ.' Bồ-tát lúc ấy tự tay cầm thuốc bôi lên thân Bích-chi Phật; vì lòng thiết tha kính trọng, khiến cơn đau của Bích-chi Phật liền dứt. Trong ba ngày bôi chữa ba lần, các bệnh đều khỏi, bình phục như cũ.
 Này Ma-na-bà, vị Bồ-tát ấy do nhân duyên đó, nay nhận quả báo lông trên thân xoay hướng lên, màu xanh biếc mềm mại. Này Ma-na-bà, đó là nhân duyên thiện căn của tướng lông thân xoay hướng lên của Như Lai, nay Ta đã nói xong."

 "Lại nữa, Ma-na-bà, Như Lai Ứng Cúng Chánh Biến Giác có tướng bạch hào (sợi lông trắng xoắn ở giữa hai chân mày) giữa chân mày, là khối công đức lớn; nhân duyên thiện căn ấy Ta sẽ vì ông nói.
 Này Ma-na-bà, ví như đêm tối không có ánh trăng, ý ông nghĩ sao? Đêm tối mịt ấy không có ánh trăng, có thể gọi là tốt chăng?" Vô Úy thưa: "Bạch Thế Tôn, không tốt."
 Phật lại bảo: "Này Ma-na-bà, cũng vậy, tướng bạch hào giữa chân mày của Như Lai giống như vầng trăng, ánh sáng chiếu khắp, vì thế gọi là khối công đức lớn. Khối công đức là vì làm lợi ích cho thế gian, khiến được đầy đủ.
 Này Ma-na-bà, đó gọi là gánh lớn. Sao gọi là gánh lớn? Vì dùng lòng đại từ đại bi bình đẳng mà gánh vác, nên gọi là gánh lớn; cũng gọi là không phải gánh. Lại vì nghĩa gì gọi là không phải gánh? Vì tuy gánh vác mà không có tướng gánh vác.
 Thế nào gọi là không có tướng gánh vác? Vì thật tướng (bản chất chân thật của mọi sự) là vô vi (không do tạo tác, không sinh không diệt), lìa tướng hữu vi (những gì do nhân duyên tạo thành, có sinh có diệt), vì thế gọi là không có tướng gánh vác. Thế nào gọi là gánh vác? Vì cái kia là hữu vi.
 Này Ma-na-bà, nói hữu vi, tức là những kẻ xoay vần trong các cõi trời, người, địa ngục, súc sinh (loài vật), ngạ quỷ (quỷ đói) và a-tu-la (loài thần hay sân hận, thường đánh nhau với chư thiên)."
 Vô Úy lại thưa: "Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà họ trôi lăn như vậy?" Phật nói: "Vì khát ái (lòng ham muốn khao khát) mà nhận lấy các đời sống trong các cõi. Khát ái như thế lấy vô minh làm gốc.
 Vì thế Ta nói: tham ái là mẹ, vô minh là cha, qua lại xoay vần trong sinh, già, bệnh, chết, chịu đủ thứ khổ, lo buồn cùng kéo đến. Khi cha mẹ, vợ con, bà con thân thuộc chết đi, chia lìa, muôn nỗi phiền não quấn buộc, không thể thoát ra.
 Bị những nỗi khổ như thế nung nấu bức bách, bị vô minh và ái dục che lấp, suốt đêm dài xoay vần mà không thể tỉnh biết.
 Vì nhân duyên ấy, các Bồ-tát thấy những chúng sinh kia thường chịu khổ lớn, lại do vô minh mà khởi các tà kiến (cách thấy sai lầm), làm tăng thêm quả báo sinh tử không cùng. Bồ-tát biết vậy rồi khởi lòng đại bi (lòng thương xót lớn muốn cứu khổ), muốn cứu độ họ, nên tìm cầu phương tiện trí lớn như thế, thân tâm dũng mãnh, phát đại tinh tấn (sự siêng năng nỗ lực lớn), để chứng pháp không chấp trước của A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chánh và trọn khắp của Phật), để làm cho tất cả chúng sinh được thành thục."
 Vô Úy lại hỏi: "Bạch Thế Tôn, thế nào gọi là pháp không chấp trước?" Phật nói: "Này Ma-na-bà, pháp không chấp trước tức là Đại Niết-bàn (sự tịch diệt hoàn toàn, giải thoát trọn vẹn khỏi vòng sinh tử). Nếu có chấp trước thì thường xoay vần qua lại trong sinh tử, chịu đủ thứ khổ; nếu lìa chấp trước thì có thể diệt được nguồn gốc của khổ. Bồ-tát vì không chấp trước như vậy, nên thành tựu đầy đủ ba mươi hai tướng (ba mươi hai đặc điểm tốt đẹp trên thân của bậc vĩ nhân), lại có thể vì người nói pháp không trụ (không dừng, không bám vào đâu).
 Này Ma-na-bà, nay Ta hỏi ông, ông hãy đáp cho đúng. Ý ông nghĩ sao? Ánh sáng vầng trăng kia nương vào đâu mà trụ?" Vô Úy thưa: "Bạch Thế Tôn, nương vào đất mà trụ." Phật lại hỏi: "Đất nương vào đâu mà trụ?" Đáp: "Đất nương vào nước mà trụ." Lại hỏi: "Nước nương vào đâu mà trụ?" Đáp: "Nước nương vào lửa mà trụ." Lại hỏi: "Lửa nương vào đâu mà trụ?" Đáp: "Lửa nương vào gió mà trụ." Lại hỏi: "Gió nương vào đâu mà trụ?" Đáp: "Gió nương vào hư không mà trụ." Lại hỏi: "Hư không kia nương vào đâu mà trụ?" Đáp: "Hư không không có tướng, không có chỗ nương trụ."
 Phật nói: "Này Ma-na-bà, vì nghĩa ấy, ánh sáng mặt trăng kia cũng không có chỗ trụ." Vô Úy đáp: "Thật đúng như lời dạy của bậc Thánh, ánh sáng vầng trăng thật không có chỗ nương trụ." Phật nói: "Đúng vậy, đúng vậy.
 Này Ma-na-bà, tất cả các pháp đều không có chỗ trụ, mà các chúng sinh ở trong pháp không trụ như thế lại vô cớ sinh ý tưởng có chỗ trụ. Họ thấy như vậy: sắc (thân thể vật chất) có ý tưởng trụ, cho đến thọ (cảm giác), tưởng (sự nhận biết hình ảnh, khái niệm), hành (ý chí tạo tác), thức (sự phân biệt nhận biết) đều có tướng trụ.
 Vì các ấm (năm nhóm yếu tố hợp thành con người nói trên) như thế có tướng trụ, nên cho đến mười hai nhập (sáu giác quan và sáu đối tượng của chúng), mười tám giới (sáu giác quan, sáu đối tượng và sáu thức nhận biết tương ứng) v.v... đều có tướng trụ.
 Vì ấm, nhập, giới có tướng trụ, nên cho đến đất, nước, lửa, gió, hư không, thức đều có tướng trụ. Vì đất, nước v.v... có tướng trụ, nên đến cả thân kia cũng đều có tướng trụ.
 Như thế, nắm lấy sắc và thân, đều sinh ý tưởng trụ; rồi ở tất cả những chỗ có thân đều có ý tưởng trụ. Cũng như sắc thân, tất cả các pháp đều có ý tưởng trụ.
 Này Ma-na-bà, nếu có Bồ-tát có thể học lìa ý tưởng trụ như thế, nên biết những người ấy tăng trưởng trí tuệ chân thật; ánh sáng trí tuệ chiếu khắp như trăng sáng rỡ, thì có thể thành tựu tướng bạch hào giữa chân mày để trang nghiêm thân mình, cũng có thể làm tròn đầy tất cả các tướng.
 Này Ma-na-bà, nay Ta vì ông nói nghĩa chân thật: nếu có thể ở nơi đây lìa chấp trước, trong sạch, thì liền được tròn đầy tất cả các tướng. Vì đã được pháp nên tâm không còn cao thấp. Do nghiệp duyên ấy mà được ánh sáng của tướng bạch hào giữa chân mày không thêm không bớt.
 Này Ma-na-bà, ông hãy giữ chánh niệm (tâm tỉnh giác, nhớ nghĩ đúng đắn). Nay Ta vì ông nói về trí đoạn trừ vô minh. Nếu các ông biết được trí về vô minh, thì không tạo các hành (những hành động tạo nghiệp); các hành không khởi thì danh sắc (phần tinh thần và phần vật chất của một sinh mạng) không sinh; danh sắc không sinh thì tất cả các tướng đều không thể có được.
 Này Ma-na-bà, như người mù từ lúc mới sinh bị người khác hỏi rằng: 'Ông có từng thấy cung điện nghìn cột của Chuyển luân thánh vương (vị vua lý tưởng cai trị khắp thiên hạ bằng chính pháp) không?' Giả sử có câu hỏi ấy, người mù sẽ đáp thế nào?
 Nếu người ấy đáp 'Tôi đã từng thấy' thì thật là dối trá. Vì sao? Đã nói là mù từ lúc sinh, vốn không thấy gì, sao lại thấy được hình sắc của nghìn cột? Nếu người ấy đáp 'Tôi không thấy', thì nên biết câu hỏi kia cũng là dối trá. Vì sao? Nếu người ấy có mắt thì mới hỏi việc thấy được; người ấy đã không có mắt thì hỏi để làm gì?
 Này Ma-na-bà, ý ông nghĩ sao? Hai lời của người mù từ lúc sinh ấy, lời nào là thật?" Vô Úy đáp: "Bạch Thế Tôn, theo chỗ con hiểu, người mù từ lúc sinh ấy nói 'không thấy' là nói chân thật."
 Phật nói: "Này Ma-na-bà, ông đã hiểu rồi. Vốn không thấy hình sắc thì gọi là mù từ lúc sinh; vậy mà người có mắt lại đi hỏi người mù 'Ông thấy cung điện không?', há chẳng phải là dối trá sao? Giả sử có người không có trí thật sự hỏi như thế, thì người mù ấy biết nói gì? Này Ma-na-bà, trước đã bảo ông, nay lại dẫn ví dụ, các ông nên biết đó là lời nói kín đáo vi diệu theo phương tiện (cách khéo léo để dạy dỗ) của Như Lai."

 "Lại nữa, Ma-na-bà, chư Phật Như Lai có hai tướng không hiện ra, đó là âm tàng (bộ phận sinh dục ẩn kín vào trong thân) và lưỡi. Hai tướng này là khối công đức. Nay Ta sẽ nói nhân duyên thiện căn công đức của hai tướng.
 Này Ma-na-bà, nếu các vị Bồ-tát vì thương xót chúng sinh mà phát thệ nguyện lớn, muốn sinh vào trong các loài súc sinh như thế để chịu đủ thứ khổ thay cho chúng sinh ấy; hoặc sinh vào loài sư tử, cọp dữ, voi dữ; hoặc sinh vào loài chim như hồng, nhạn, công.
 Đã nhận thân các loài cầm thú khác nhau rồi, liền được sức mạnh hơn hết không thể nghĩ bàn; được sức mạnh rồi thì chịu đựng được muôn nỗi khổ, như bị trói buộc, đánh roi, đau đớn tàn khốc, giết hại.
 Những cầm thú ấy, hoặc ở giữa loài người, hoặc ở núi đồng, hoặc gặp thợ săn và những người chăn thả, hoặc gặp đủ loại người ưa thích giết hại. Mà những chúng sinh làm ác ấy luôn tìm làm việc, tạo đủ các điều ác, lại dùng đủ thứ dụng cụ gây khổ và tìm cách làm hại.
 Hoặc dùng dao giáo cung tên, hoặc dùng ngói đá chày gậy, hoặc dùng lưới bẫy dây cương, hoặc cầm dây thừng thắt bẫy, hoặc dùng lồng cũi, hoặc dùng hầm hố, hoặc dùng thuốc độc, hoặc dùng phép thuật; cho đến đủ thứ gió dữ mưa lớn, khi sợ khi kinh hoàng.
 Ở trong những khổ não như thế, vì thương xót chúng sinh kia mà đều có thể chịu đựng. Vị Bồ-tát này gánh vác gánh nặng lớn như thế rồi, lại phát khởi tinh tấn tăng thượng (sự nỗ lực ngày càng mạnh hơn), tu tập thấm nhuần. Do nhân duyên ấy mà tướng âm tàng không hiện ra, và cũng thành tựu tướng lưỡi.
 Lại nữa, Ma-na-bà, có người phát nguyện mà chưa chắc đã làm được. Vị Bồ-tát như thế thì nguyện và hạnh đi đôi với nhau; vì bản nguyện và hạnh đều đầy đủ, nên tuy nhận đủ thứ thân súc sinh mà vẫn chịu đựng được muôn nỗi khổ, không bỏ tinh tấn, vì đồng loại mà nói đủ thứ pháp, giáo hóa, giúp chúng an trú trong việc thực hành theo pháp. Vì thế được tướng lưỡi không hiện ra, và cũng thành tựu tướng âm tàng."

 "Lại nữa, Ma-na-bà (?), tướng nhục kế (khối thịt nổi cao trên đỉnh đầu Phật như búi tóc) trên đỉnh đầu Như Lai tròn đầy, tất cả trời người không thể thấy được.
 Ví như bầy ong bay lượn trong các loài hoa, tức là hoa ưu-bát-la (sen xanh), hoa bát-đầu-ma (sen hồng), hoa câu-vật-đầu (hoa súng), hoa phân-đà-lợi (sen trắng), say mê đắm đuối không rời được; đến khi mặt trời lặn, hoa khép lại thì không thấy bầy ong đâu nữa.
 Này Ma-na-bà, Như Lai cũng vậy, tướng đỉnh đầu tròn đầy kín đáo tinh vi, trời người không thấy được. Nhân duyên thiện căn ấy nay Ta sẽ nói.
 Nếu các Bồ-tát cúng dường cha mẹ, phụng sự thầy và bậc trên, hết lòng kính trọng chư Phật cùng Pháp và Tăng, đối với các bậc thánh của ba thừa (ba con đường tu: Thanh văn, Duyên giác và Bồ-tát), tượng thờ, tháp miếu, thì năm vóc gieo sát đất (lạy với hai đầu gối, hai khuỷu tay và trán chạm đất) hết lòng cúi lạy. Do nhân duyên này mà được tướng đỉnh đầu không thể thấy, đầy đủ tròn đầy như thế."

 "Lại nữa, Ma-na-bà, về ánh sáng của nhục kế trên đỉnh đầu Như Lai, nay Ta sẽ nói để ông hiểu biết.
 Này Ma-na-bà, ví như vầng trăng đêm rằm mùa thu, vành sáng tròn đầy, không có mây che; chúng sinh nhìn thấy không ai không yêu thích. Như Lai cũng vậy, ánh sáng trên đỉnh đầu ngày đêm thường hiện, che lấp cả ánh sáng mặt trời mặt trăng. Vì nghĩa ấy, tóc trên đỉnh đầu Như Lai sáng óng, xoắn ốc xoay về bên phải, đoan trang đáng yêu.
 Này Ma-na-bà, thiện căn công đức của tướng ánh sáng trên đỉnh đầu, nay Ta sẽ nói. Bồ-tát thuở xưa có ba nghiệp lành. Ba nghiệp ấy là gì? Một là xa lìa lòng ganh ghét, tùy hỷ (vui theo điều thiện của người khác) và chỉ dạy cho người. Hai là khi làm việc cho người khác thì không cầu đền đáp. Ba là không làm tổn hại người khác để thành tựu điều thiện cho mình.
 Bồ-tát ngày xưa tự mình làm những nghiệp ấy, cũng thường dạy người khác tu hành như vậy. Do nhân duyên ấy mà được quả báo như thế, tức là tướng đỉnh đầu trời người không thấy được, và được ngồi nơi đạo tràng chứng quả Bồ-đề, phá tan quân ma, hàng phục các ngoại đạo.
 Này Ma-na-bà, Bồ-tát thuở xưa còn có nghiệp nguyện khác: một là hộ pháp (bảo vệ chánh pháp), hai là khéo nói.
 Hộ pháp là: khi chánh pháp sắp tiêu vong, Bồ-tát ở trong đó dùng phương tiện gìn giữ, khiến chánh pháp được tồn tại lâu dài. Do nhân duyên này lại được tướng đỉnh đầu.
 Khéo nói là: Bồ-tát vì các tỳ-kheo (tăng nam xuất gia), tỳ-kheo-ni (ni nữ xuất gia), ưu-bà-tắc (nam cư sĩ tại gia giữ giới), ưu-bà-di (nữ cư sĩ tại gia giữ giới) mà giảng nói pháp; nếu bốn chúng ấy, cho đến chỉ trong một niệm, vì nhân duyên bị phiền não che lấp mà không được nghe đúng, không thể tiếp nhận đúng, hoặc tuy nghe nhận mà lại quên mất.
 Vị Bồ-tát như thế đối với bốn chúng ấy, có khi tùy thuận mà giảng nói lại, dạy cho nhớ giữ; có khi quở trách nói rằng: 'Vì sao tâm tán loạn, quên lời ta nói?' Bồ-tát dùng phương tiện dẫn dắt như thế, quyết làm cho họ hiểu biết, không kể lúc nào (?).
 Ở bất cứ nơi nào sinh ra cũng đều có thể làm như vậy, cứu độ chúng sinh, gánh vác gánh nặng; lại có thể dũng mãnh không bỏ tinh tấn.
 Nhờ thiện căn này mà được tứ niệm xứ (bốn phép quán để giữ tâm tỉnh giác: quán thân, quán cảm thọ, quán tâm, quán các pháp). Được niệm xứ rồi thì được trí hoan hỷ. Được trí này rồi thì đều có thể thấy biết rõ các thiện căn đã tu trong ba đời quá khứ, hiện tại, vị lai, cho đến tất cả nhân duyên sinh tử.
 Nói theo tướng chung và tướng riêng, nói tóm lược và nói đầy đủ, nói vừa tóm lược vừa đầy đủ, tùy theo các nhân duyên mà nói khác nhau; đủ thứ sự việc, vô lượng việc làm, hoặc ngang bằng hoặc hơn, phẩm bậc thượng, trung, hạ đều có thể giảng nói.
 Những nơi chốn sinh tử, tất cả trời người, địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, tất cả các nghiệp thượng, trung, hạ như thế, tùy theo nghiệp đã làm mà có quả báo. Nghiệp và quả như thế, Như Lai chỉ trong một niệm đều có thể biết rõ hết và theo đó mà giảng nói.
 Này Ma-na-bà, Như Lai biết nghiệp của chúng sinh như vậy; trong đó lại có đủ thứ vô lượng nghiệp cực kỳ nhỏ nhiệm, trong một lúc phát ra từ thân, miệng, ý; như các hành nghiệp sinh ra từ mười hai nhân duyên (mười hai mắt xích nhân quả nối nhau dẫn đến vòng sinh tử, bắt đầu từ vô minh); vô lượng tâm số (các trạng thái tâm lý đi kèm với tâm) của đủ loại chúng sinh, và các pháp chuyển biến theo tâm phân biệt, Như Lai cũng phân biệt biết rõ và tùy theo đó mà có thể giảng nói."

 Này A-nan (Ānanda, thị giả của Đức Phật Thích-ca, người thuật lại kinh), Đức Phật Phóng Quang ấy nói như vậy xong, lúc ấy Bồ-tát Vô Úy lại bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn, Như Lai thuở xưa đã tu thêm nghiệp gì, mà vào lúc Niết-bàn thiêu thân, lửa lớn cháy rực mà chỉ có xương không cháy, màu sắc cũng không biến đổi, lại có thể hiện ra đủ thứ việc thần thông (năng lực siêu phàm) thù thắng; tùy theo điều chúng sinh muốn thấy mà hiện thần thông lớn nhỏ cho họ thấy? Xin Như Lai nói nhân duyên thiện căn bền chắc ấy cho con được nghe."
 Này A-nan, lúc ấy Phóng Quang Như Lai Ứng Cúng Chánh Biến Giác bảo Bồ-tát Vô Úy rằng: "Này Ma-na-bà, nếu có Bồ-tát Ma-ha-tát đối với Như Lai có lòng tin chân chánh không lay chuyển. Vị Bồ-tát như thế đã đầy đủ lòng tin rồi, vì vô lượng chúng sinh tham dục mà giảng nói những điều cốt yếu của chánh pháp, khiến họ trừ bỏ lòng dục.
 Các chúng sinh ấy nghe pháp rồi, bỏ việc dục lạc, tu phạm hạnh (đời sống trong sạch, giữ giới không dâm dục), siêng năng giữ gìn, trọn không vi phạm. Nhờ phạm hạnh nên luôn không có bệnh khổ.
 Này Ma-na-bà, các ông nên biết, người nhiều dục vọng thì thân thể gầy yếu, sắc mặt kém tươi, mọi người thấy không sinh lòng yêu mến, tuổi thọ ngắn ngủi, khiến thân tâm không có niềm vui.
 Vì tham dục mà xa lìa phạm hạnh, cho đến không được sinh vào cõi trời, cõi người, huống gì được sinh lên các cõi trên là những nơi tốt đẹp nhờ thiền định. Phần nhiều sinh vào địa ngục, súc sinh, ngạ quỷ và các đường bất thiện, trôi theo dòng sinh tử, qua lại xoay vần, luôn đi cùng với tham dục.
 Này Ma-na-bà, nếu có chúng sinh tu giữ phạm hạnh, thì ngay thân này vui tươi, nét mặt hớn hở, thân thể đầy đặn chắc thịt, gân (?) xương khỏe mạnh.
 Bồ-tát vì chúng sinh nói pháp như vậy, khiến họ tu phạm hạnh, dứt trừ tham dục. Do nhân duyên ấy, toàn thân Như Lai có sức mạnh lớn, bền chắc; ngày xà-tỳ (lễ hỏa táng thi thể) chỉ có xương không cháy. Vì bản nguyện đã tròn đầy, nên xương còn lại của thân để lại vẫn có thể hiện khắp đủ thứ Phật sự (những việc làm của Phật để giáo hóa chúng sinh)."
 Này A-nan, lúc ấy các vị Bồ-tát Ma-ha-tát như Vô Úy v.v..., nghe Phật nói xong, đều rất vui mừng.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video