Thiên 2 — Quyển 2: Huyền Thiên Thượng Đế, Văn Xương, Hứa Chân Quân, Trương Thiên Sư, Tam Mao, Trương Quả Lão, Tát Chân Nhân và các vị chân nhân

 Sưu thần ký, quyển thứ hai (chú thích 1)

 Mục lục

 Huyền Thiên Thượng Đế — Tả phán quan viện Khu Tà Bắc Cực

 Tử Đồng Đế Quân — Ngô Khách Tam Chân Quân — Hứa Chân Quân

 Trương Thiên Sư — Tam Mao Chân Quân

 Từ Sơn Trương Đại Đế — Ngũ Thánh — Chí Thánh Bỉnh Linh Vương

 Hựu Thánh Chân Quân — Vương Thị Thần — Viên Thiên Lý

 Trương Quả Lão — Tây Nhạc Chân Nhân — Thái Tố Chân Nhân

 Tát Chân Nhân — Thọ Xuân Chân Nhân — Phụ Cục tiên sinh

 Luật Lữ Thần — Lưu Sư

 Huyền Thiên Thượng Đế, sinh ngày mùng ba tháng ba.

 Theo sách "Hỗn Động Xích Văn" chép, Huyền Đế là hóa thân của Nguyên Thủy (Nguyên Thủy Thiên Tôn, vị thần tối cao của Đạo giáo), là một thân khác của Thái Cực (cái thể nguyên sơ, gốc của trời đất muôn vật). Thời Thượng Tam Hoàng (Tam Hoàng: ba đời vua thần thánh thời thượng cổ; Đạo giáo chia thành ba lớp Thượng, Trung, Hạ), ngài giáng xuống làm Thái Thủy Chân Nhân (chân nhân: người tu đạo đã đắc đạo thành tiên). Thời Trung Tam Hoàng, ngài giáng xuống làm Thái Phác Chân Nhân (chú thích 2). Thời Hạ Tam Hoàng, ngài giáng xuống làm Thái Tố Chân Nhân. Đến thời Hoàng Đế, ngài lại giáng xuống làm (?) Thượng Thiên.

 Vào đầu kiếp Khai Hoàng (kiếp: một chu kỳ thời gian cực dài của vũ trụ theo Đạo giáo; Khai Hoàng là tên một kiếp), ngài xuống trần. Năm Tử Vân thứ nhất, năm Giáp Ngọ, tháng ba, ngày Giáp Dần, giờ Canh Ngọ (Giáp Ngọ, Giáp Dần, Canh Ngọ là các tên trong phép đếm can chi, dùng để ghi năm, ngày, giờ), ngài hợp với tinh khí mặt trời, gửi thai mà hóa sinh vào bụng phu nhân Thiện Thắng, vợ vua nước Tự Lạc (?). Mẹ mang thai mười bốn tháng; đó là lần hóa thân thứ tám mươi hai của Thái Thượng (Thái Thượng Lão Quân, tức Lão Tử được tôn làm thần). Nước Tranh Lạc (?, tức nước nói trên) là một nước ngoài biển, nằm dưới sao Khuê và sao Lâu (hai trong hai mươi tám chòm sao), trên ứng với tầng trời Long Biến Phạm Độ.

 Huyền Đế sinh ra từ bên má (?, có lẽ là bên sườn) trái của mẹ. Lúc ngài sinh, mây lành phủ khắp nước, hương lạ ngào ngạt, mặt đất biến thành vàng ngọc, là điềm lành ứng hiện. Sinh ra đã thần thiêng, cử chỉ lúc ẩn lúc hiện. Đến mười tuổi, kinh điển chỉ xem qua một lượt là thầm hiểu hết; ngẩng lên xem trời, cúi xuống xét đất, không điều gì không thông. Ngài chuyên tâm nghĩ về Đạo, chí khí hướng tới cõi hư không cao xa, nguyện phò tá Thượng Đế ban phúc khắp muôn dân. Vua cha không ngăn được chí ngài. Năm mười lăm tuổi, ngài từ biệt cha mẹ, muốn tìm hang sâu để luyện chân khí gốc trong thân. Lòng thành ấy cảm động đến Tử Hư Nguyên Quân, vị thánh tổ cõi Ngọc Thanh, và bà truyền cho ngài đạo cao nhất là đạo Vô Cực.

 Nguyên Quân bảo Huyền Đế: "Con hãy vượt biển đi về phía đông, đến vùng dưới sao Dực, sao Chẩn (?). Ở đó có ngọn núi khởi từ phương Càn, phương Đoài (tức tây bắc và tây; Càn, Đoài là hai quẻ trong bát quái, dùng để chỉ phương hướng), uốn lượn năm vạn dặm, nước chảy ra từ cung Chấn (phương đông). Từ khi có Thái Cực đã sinh ra núi ấy, trên ứng với hai tầng trời Hiển Định Cực Phong Thiên và Thái An Hoàng Nhai Thiên. Con hãy vào núi ấy, chọn ngọn cao vút tận trời xanh trong các ngọn mà ở. Khi đã hợp với khí Thái Hòa và bay lên trời được năm trăm năm, vào giữa kiếp Long Hán thứ hai, con sẽ xõa tóc, đi chân đất, thu chân tinh Ly, Khảm (Ly là lửa, Khảm là nước; ở đây chỉ hai khí âm dương tinh túy) trở về gốc, trở lại ngôi vị cũ. Trên thì làm bề tôi phò tá ở ba cõi trời, dưới thì làm Đại Thánh của mười phương. Như thế mới được nổi danh muôn ức kiếp, ngang hàng với trời đất, mặt trời, mặt trăng. Ấy là lúc quả tu của con viên mãn." Nói xong, Nguyên Quân cưỡi mây bay đi.

 Huyền Đế làm đúng như lời thầy, vượt biển Đông, đi đến vùng dưới sao Dực, sao Chẩn, quả thấy ngọn núi thầy đã nói; núi non sông nước ẩn hiện (?) đều đúng như lời thầy. Ngài vào xem, quả có bảy mươi hai ngọn núi. Ở giữa có một ngọn xanh biếc vút lên tận trời; bên dưới có một hang đá (?) quay về phía mặt trời, trống vắng tĩnh lặng. Ngài theo lời dặn của thầy, đặt tên núi là núi Thái Hòa, ngọn là ngọn Tử Tiêu, hang là hang Tử Tiêu, rồi chọn nơi ấy mà ở. Ngài lặng lẽ giữ lấy cái Một huyền diệu trong cõi hư tĩnh, thầm thấu hiểu muôn lẽ chân thật. Qua bốn mươi chín năm, ngài đắc được đạo cao nhất.

 Năm Tử Vân thứ năm mươi bảy đời Hoàng Đế, năm Giáp Tý, ngày mùng chín tháng chín, ngày Bính Dần, lúc sáng sớm, bỗng có mây lành và hoa trời từ trên không rơi xuống, phủ kín núi non hang hốc. Cách núi ba trăm dặm về bốn phía, rừng núi đều vang động, tự cất lên tiếng nhạc tiên "bộ hư" (điệu nhạc lễ của Đạo giáo, tả cảnh tiên bước đi trên không). Lúc ấy Huyền Đế cao chín thước, mặt như trăng rằm, mày rồng mắt phượng, tóc xanh thẫm, râu đẹp, sắc mặt trong như băng; đầu đội mũ ngọc chín khí, mình khoác áo bằng tơ dây tùng, đi chân đất, chắp tay, đứng trên ngọn Tử Tiêu.

 Chốc lát mây tan, có năm vị chân tiên cùng các tiên giáng xuống trước mặt Huyền Đế, người dẫn đường kẻ theo hầu rất đông, không phải cảnh tai mắt người thường được thấy nghe. Huyền Đế cúi đầu sát đất, cung kính đón lạy. Năm vị chân tiên nói: "Chúng ta vâng chiếu chỉ của Tam Thanh (ba vị thần tối cao của Đạo giáo) và Ngọc Đế, vì con công đã đầy, đạo đã đủ nên được bay lên trời. Nay nghe nói thánh phụ, thánh mẫu của con đã ở trên chín tầng trời rồi." Huyền Đế quỳ phục cung kính nghe chiếu.

 Năm vị chân tiên tuyên đọc chiếu xong: đặc cách phong ngài làm Thái Huyền Nguyên soái, coi việc công ở phủ Nguyên Hòa Thiên Hiệu (?); ban cho mũ ngọc Kim Thần hình trăng khuyết chín đức (?), trâm ngọc Quỳnh Hoa, ngọc khuê (thẻ ngọc cầm tay khi chầu) quý bằng ngọc biếc, áo choàng ráng vàng mây bay bằng lụa trắng, xiêm đỏ thêu rồng bằng lụa tía, váy màu đỏ thẫm kết lông chim, áo tiên nhẹ bảy báu, giày đỏ Nguyên Quang, giày mây đỏ bay (?); đeo sách ngọc phong Thái Huyền Nguyên soái, ấn quý Càn Nguyên, kiếm rồng Nam Đẩu, Bắc Đẩu, Tam Thai (tên các chòm sao), chốt xe ngọc mây bay (?), kiệu đỏ xe biếc, lọng lông chim, xe bánh ngọc, cờ tiết (cờ làm tin của bậc được vua trao quyền) chín màu, cờ phướn thiêng Thập Tuyệt (?); phía trước chín con phượng, phía sau tám con loan; thần Lục Đinh (?) và ngọc nữ trong thiên hạ ức xe vạn ngựa theo hầu, lên chầu cõi Cửu Thanh. Chiếu đến thì vâng làm. Huyền Đế lạy hai lạy nhận chiếu, thay áo xong, bay lên cửa vàng nơi trời.

 Sách "Nguyên Động Ngọc Lịch Ký" chép: Vua Trụ nhà Ân ngày ngày gây tội ác, độc dữ ngang ngược, nên chiêu cảm sáu Đại ma vương, dẫn lũ quỷ ra hại chúng sinh. Nguyên Thủy bèn sai Ngọc Hoàng Thượng Đế ban chiếu cho Tử Vi (Bắc Cực Tử Vi Đại Đế, vị thần cai quản các vì sao): ở cõi dương thì dùng Chu Vũ Vương đánh Trụ, ở cõi âm thì dùng Huyền Đế thu phục ma. Bấy giờ Thượng Đế cho Huyền Đế xõa tóc, đi chân đất, mặc giáp vàng, áo bào đen, mang cờ lớn màu đen, thống lĩnh các thần Đinh Giáp (Lục Đinh Lục Giáp: các thần tướng hộ pháp của Đạo giáo) giáng xuống trần gian. Ngài giao chiến với sáu Ma vương ở đồng Động Âm. Ma vương lấy hai khí Khảm, Ly biến thành rùa xanh và rắn lớn, vừa hiện hình xong thì Huyền Đế dùng sức thần thu giữ dưới chân, rồi khóa lũ quỷ trong hang lớn ở Phong Đô (cõi âm phủ).

 Vũ trụ yên sạch, Huyền Đế thắng trận trở về, được đặc biệt ban tôn hiệu, phong làm Ngọc Hư Sư Tướng Huyền Thiên Thượng Đế, kiêm chức Cửu Thiên Thái phỏng sứ (sứ giả đi tuần xét khắp chín tầng trời). Thánh phụ được phong là Tịnh Lạc Thiên Quân Minh Chân Đại Đế; thánh mẫu được phong là Thiện Thắng Thái Hậu Quỳnh Chân Thượng Tiên. Bên dưới che chở cho ngài có Thiên Quan (rắn), phong là Thái Huyền Hỏa Tinh Mệnh Âm Tướng quân Xích Linh Tôn Thần; Địa Trục (rùa), phong là Thái Huyền Thủy Tinh Dục Dương Tướng quân Hắc (?) Linh Tôn Thần; đều ở cung Thiên Nhất.

 Tả phán quan viện Khu Tà Bắc Cực (phán quan: quan xét xử, ghi chép ở cõi thần; viện Khu Tà: viện trừ đuổi tà ma thuộc Bắc Cực)

 Tả phán quan chính là Nhan Chân Khanh đời Đường. Vua Đức Tông sai Chân Khanh đi hỏi tội Lý Hi Liệt; họ hàng làm tiệc tiễn ở dốc Trường Lạc. Ông say rượu nhảy nhót trước cột hiên mà nói: "Ta sớm gặp một đạo sĩ tên là Đào Bát Bát. Bát Bát cho ta một thìa thuốc Bích Hà đan, đến nay ta chưa hề suy yếu." Ông lại nói: "Đạo sĩ dặn: bảy mươi tuổi gặp nạn, qua được thì tốt; ngày sau hãy đợi ta ở núi La Phù. Há chẳng phải là nạn hôm nay sao?" Ông đến Đại Lương, Hi Liệt sai thắt cổ giết ông, chôn ở phía nam thành. Hi Liệt thua, người nhà mở quan tài ra xem, thấy dáng mặt ông như còn sống, khắp người màu vàng, móng tay mọc xuyên qua mu bàn tay, râu tóc dài mấy thước; bèn đem về chôn ở núi phía bắc huyện Yển Sư.

 Về sau có người buôn đến núi La Phù, thấy hai đạo sĩ đánh cờ dưới gốc cây. Một người hỏi: "Ai đến đây thế?" Đáp: "Kẻ tiểu khách là người Lạc Dương." Đạo sĩ cười nói: "Xin gửi một lá thư về nhà ta." Rồi sai tiểu đồng lấy giấy bút viết thư. Người khách về đến núi phía bắc, con cháu nhà họ Nhan nhận được thư thì kinh hãi nói: "Đây là thủ bút của tiên thái sư (ông cụ đã khuất, từng giữ chức thái sư)." Họ đào mộ mở quan tài thì đã trống rỗng. Về sau Bạch Ngọc Thiềm nói: Nhan Chân Khanh làm Tả phán quan viện Khu Tà Bắc Cực.

 Tử Đồng Đế Quân (đế quân: bậc thần được tôn như vua), sinh ngày mùng ba tháng hai.

 (?) Theo sách "Thanh Hà nội truyện": "Ta vốn là người vùng Ngô Cối, sinh vào đầu đời Chu, về sau qua bảy mươi ba lần hóa thân làm sĩ đại phu (tầng lớp quan lại, người có học), chưa từng tàn ác với dân, hà khắc với lại; tính cương liệt mà việc làm sáng suốt, giống như sương thu, mặt trời ban ngày, không ai dám phạm. Về sau, cuối đời Tây Tấn, ta giáng sinh ở vùng giữa hai quận, phía tây đất Việt, phía nam đất Tuấn (?). Khi ấy là năm Đinh Mùi, ngày mùng ba tháng hai ta ra đời, ánh sáng lành trùm lên cửa, mây vàng phủ khắp đồng. Nơi ở gần làng ven biển (?), người làng nói với ông lão Thanh Hà: 'Ông nay sáu mươi tuổi mà được con quý.'

 Lúc còn nhỏ ta không thích chơi đùa, thường mến núi đầm, lời nói thường như có điều ẩn hiện, đọc thuộc hết các sách, tránh xa (?) đám trẻ, tự cười tự vui, thân thể tỏa sáng. Dân làng cầu cúng thần thì ta chê cười, huýt dài mà nói: 'Tượng đất tượng gỗ mà còn mặc được áo người, ăn được cơm người; cúng nó thì nó ứng, chê nó thì nó giáng họa. Ta là người, lẽ nào lại không thiêng?' Từ đó về sau, đêm ta nằm mộng, khi thấy mình làm rồng, khi thấy mình cầm phù trời của bậc vương giả (?), khi thấy mình coi thủy phủ (cung điện dưới nước); ta tự lấy làm lạ, nhưng không mấy tin là điềm lành.

 Nhà nông gặp hạn, lúa tốt không sống lại được; làm lễ múa cầu mưa, khấn thần mà vẫn lặng không ứng nghiệm. Ta nghĩ: 'Trong giấc ngủ ta mộng thấy mình cai quản thủy phủ, đêm nay hãy thử xem.' Đêm ấy ta ra bờ nước, lấy chức quan trong mộng mà làm văn thư gửi Hà Bá (thần sông); nhưng lòng kinh sợ, ngượng ngùng chẳng làm nổi (?). Bỗng chốc mây đen kéo bốn phía, gió bay sấm động. Một viên lại cúi đầu trước mặt ta nói: 'Mời quan Vận phán dời chỗ ở (?).' Ta nói: 'Không phải ta đâu. Ta là con ông lão họ Trương, tên là Á. Nhờ thủy phủ mà được thông đạt, nên tên tự là Nhu Mỹ (?).' Viên lại nói: 'Tôi vâng lệnh theo ngài.' Ta hỏi: 'Người nhà ta thì sao?' Viên lại đáp: 'Đã đến chỗ làm việc trước rồi.'

 Ta hoảng sợ chưa kịp nghĩ (?), viên lại vái rồi đỡ ta lên một con lừa trắng mà đi. Cúi đầu xuống, trong tiếng gió mưa (?) bỗng không còn thấy quê nhà nữa. Đến một ngọn núi nối liền dãy Kiếm Lĩnh mà vươn lên chạm sao Sâm (?), hình như chim phượng nằm; bên dưới có viên lại (?) dẫn ta vào một hang lớn. Cửa hang có một tảng đá. Viên lại nói: 'Dân cầu mưa mà khấn đá này thì có ứng nghiệm, tên là Lôi Trụ (cột sấm).' Ta vừa vén áo vào hang, viên lại lại nói: 'Ngài có nhớ khi ở đời nhà Chu làm người qua bảy mươi ba lần hóa thân, đem âm đức (đức làm việc thiện thầm lặng) truyền nhà cho đến nay không?' Ta mới bừng tỉnh, như vừa tỉnh giấc mộng. Viên lại nói: 'Trong sổ trời, ngài được xếp vào phẩm bậc thần; ở cõi người cũng có kẻ biết điều ấy (?). Nhà Tấn chẳng bao lâu nữa có điềm trung hưng (gây dựng lại cơ đồ), ngài có thể tìm phương mà hiển hóa (hiện linh).' Ta nói: 'Cảm tạ sứ trời đã báo cho.'

 Vào trong hang thì như rơi xuống vực sâu nghìn nhận, gần đến đất mà chân không chạm, như bay vút trong hư không. Có cung điện bậc vương giả, trong có quân canh giữ; ta vào thì gặp người nhà, đều ở cả trong đó. Ngày khác ta làm nho sĩ đến Hàm Dương, kể chuyện cũ của Diêu Mộ (?)."

 Miếu của ngài ở phía bắc Cửu Khúc, huyện Tử Đồng, châu Kiếm. Trong điện có đình Giáng Bút (đình nơi thần giáng xuống mượn bút viết chữ để truyền lời). Trong đình dùng dây vàng treo một con chim loan năm sắc đang bay, miệng chim ngậm bút; dùng mấy trăm tờ giấy hoa vàng, thường để sẵn dưới bút; bút mực đều đặt đủ ở cửa đình. Phủ sở tại sai quan niêm khóa rất nghiêm để phòng gian dối. Thần giáng bút xong thì chiếc chuông đồng trong đình tự kêu; viên lại giữ miếu báo lên phủ, phủ sai quan mở khóa lấy chữ ra xem để biết báo ứng. Lời giáng bút phần nhiều khuyên người lấy trung hiếu làm gốc.

 Trước kia tên phản nghịch Ngô Hi tiếm xưng làm vua đất Thục, sắm đủ vật tế, bày đồ thờ, xôi lúa sạch đầy mâm, thân hành đến miếu Đế Quân làm lễ tế. Vừa định hành lễ thì gió đen nổi lên dữ dội, làm tắt nến, tung vãi hương; Ngô Hi run sợ phủ phục dưới điện. Chốc lát trời sáng trở lại, nhìn tấm ván ghi văn khấn thì đã vỡ làm hai mảnh.

 Đế Quân được Đường Huyền Tông truy phong làm Tả thừa tướng; Đường Hy Tông gia phong là Thuận Tế Vương; Tống Thái Tổ gia phong thánh hiệu là Trung Liệt Nhân Vũ Hiếu Đức Thánh Liệt Vương. Thánh hậu được phong Hiệp Ứng Đức Huệ Phi; thánh phụ được phong Hiển Khánh Từ Hựu Nhân Dụ Vương; thánh mẫu được phong Chiêu Đức Tích Khánh Từ Thục Phi; thánh tử được phong Tự Đức Vương, thánh tử phụ (con dâu) là Thiện Trợ Hiển Ý Phu nhân; thánh tử Xương Đức Vương, thánh tử phụ Thuận Trợ Huệ Ý Phu nhân; thánh tôn (cháu) Thiệu Ứng Chiêu Linh Hầu, thánh tôn phụ (cháu dâu) Thục Ứng Phu nhân; thánh tôn Thừa Ứng Tuyên Linh Hầu, thánh tôn phụ Huệ Ứng Phu nhân.

 Thần phụ tá là Anh Huệ Trung Liệt Dực Tế Phúc An Vương, Khanh Báo Hỷ Thái úy (thái úy: chức quan võ cao nhất); hai bên trái phải có các tiên quan giữ hai sổ Quế và Lộc (sổ ghi khoa cử đỗ đạt và bổng lộc). Năm Diên Hựu (niên hiệu đời Nguyên), ngày bảy tháng ba, ngài được gia phong thánh hiệu là Phụ Nguyên Khai Hóa Văn Xương Tư Lộc Hoằng Nhân Đế Quân (Văn Xương Tư Lộc: thần coi việc văn chương và bổng lộc, công danh).

 Ngô Khách Tam Chân Quân (chân quân: danh hiệu tôn xưng bậc tiên, thần cao trong Đạo giáo; "Ngô khách" là khách ở nước Ngô)

 Xưa Chu Lệ Vương có ba vị gián quan (quan chuyên can ngăn vua), là họ Đường, họ Cát và họ Chu. Vua mê săn bắn, bỏ bê chính sự. Ba vị can rằng: "Các tiên vương lấy nhân nghĩa giữ nước, lấy đạo đức cảm hóa dân, nên thiên hạ đều phục; chưa từng nghe nói mê săn bắn đến bỏ bê việc nước." Can mãi không nghe, ba vị bỏ chức đi về phía nam sang nước Ngô; vua Ngô rất mừng. Gặp lúc quân Sở xâm lấn nước Ngô, vua Ngô rất lo. Ba vị tâu: "Chúng thần xin đem thân liều chết thờ đại vương, tự có mưu yên nước, đại vương chớ lo." Ba vị ra chống giặc, mỗi người dùng một kế thần diệu; quân Sở đầu hàng. Vua Ngô thăng thưởng ba vị, ba vị lạy từ, tâu rằng: "Chúng thần là bề tôi khách, không dám nhận ban thưởng."

 Sau nghe tin Lệ Vương mất, Tuyên Vương lên ngôi, ba vị lại về nước Chu. Tuyên Vương ban thưởng rất hậu, giữ nguyên tước vị. Về sau ba vị cứu thái tử Tĩnh Vương (?), hàng phục sứ giả năm phương (?) cùng các tai họa bất ngờ; Tuyên Vương cử ba vị sang miền đông (?) vỗ về cai trị, an ủi dân, dân được ơn; người buôn có vốn liếng, đi đến đâu cũng không thiếu thốn (?); nước ấy rất thịnh trị. Ba vị lên tiên rồi, được gia phong tước hầu: Đường Hoằng, tên tự Văn Minh, là Phu Linh Hầu, sinh ngày hai mươi mốt tháng bảy; Cát Ung, tên tự Văn Độ, là Uy Linh Hầu, sinh ngày mười ba tháng hai; Chu Vũ (chú thích 3), tên tự Văn Cương, là Hiệp Linh Hầu, sinh ngày mùng hai tháng mười.

 Năm Tường Phù thứ nhất đời Tống, vua Chân Tông lên phía đông làm lễ phong thiện (lễ lớn tế trời đất trên núi) ở Đại Nhạc (núi Thái Sơn); đến Thiên Môn bỗng thấy ba vị tiên từ trên không giáng xuống. Vua kính cẩn hỏi, ba vị tiên đáp: "Chúng thần vâng mệnh trời hộ vệ xa giá thánh thượng." Vua phong ba vị tiên là: Thượng Nguyên Đạo Hóa Chân Quân, Trung Nguyên Hộ Chính Chân Quân, Hạ Nguyên Định Chí Chân Quân, cùng xét xử việc âm phủ ở Đại Nhạc.

 Lời tán rằng: Bậc thánh biết ứng biến, bậc quân tử có đạo đức. Từ nhà Chu sang gửi thân ở Ngô, giúp đời cứu dân. Nhà Chu thời Lệ Vương tệ cực (?), vua Ngô phong làm bề tôi khách. Nhà Tống gặp Chân Tông, hiện thân nơi Thiên Môn. Vua thân hỏi han, mới biết duyên do. Họ Đường, Cát, Chu là thần trời, đất, nước. Trên vâng chiếu vua, hộ giá bậc thánh minh. Vua làm lời tán tuyệt diệu, sắc ghi tên họ. Lập đền phong trên đỉnh lớn, đặt hiệu là Tam Linh.

 Hứa Chân Quân, ngày mùng một tháng tám.

 Hứa Chân Quân tên là Tốn, tên tự là Kính Chi, người Nhữ Nam. Ông nội và cha đời đời mến chuộng Đạo cao nhất. Chân Quân lúc hai mươi tuổi theo học Đại Động Chân Quân Ngô Mãnh, được truyền phép Tam Thanh. Ông được cử hiếu liêm (được tiến cử ra làm quan nhờ có tiếng hiếu thảo, liêm khiết), làm huyện lệnh Tinh Dương đất Thục. Vì nhà Tấn loạn nên bỏ quan, cùng Ngô Quân đi chơi vùng Giang Tả.

 Gặp lúc Vương Đôn làm loạn, hai vị bèn mượn bùa chú đến yết kiến Đôn, muốn ngăn Đôn để giữ nhà Tấn. Một hôm hai vị cùng Quách Phác đến thăm Đôn; Đôn đang giận mà ra tiếp, nói: "Đêm qua ta mộng thấy cầm một cây gỗ chọc thủng trời. Ta nhận ngôi vua liệu có trọn vẹn không? Xin tiên sinh đoán mộng." Hứa nói: "Mộng này không lành. Cây gỗ đâm thủng trời là chữ 'Vị' (nghĩa là 'chưa') (?). Minh công chưa thể khinh suất động binh." Đôn lại sai Phác bói, Phác nói: "Việc không thành." Hỏi về tuổi thọ, Phác nói: "Nếu khởi sự thì họa sắp đến chẳng lâu; nếu ở yên Vũ Xương thì tuổi thọ không lường được." Đôn giận nói: "Còn tuổi thọ của ông được bao nhiêu?" Phác đáp: "Tuổi thọ của ta hết trong hôm nay." Đôn sai võ sĩ bắt Phác đem đi hành hình. Hai vị đang ngồi tiệc rượu cùng Đôn bèn ẩn hình mà đi.

 Đến cửa sông Lư Giang, hai vị gọi thuyền để qua Chung Lăng; người lái thuyền nói không có người chèo. Hai vị nói: "Cứ chở chúng ta, chúng ta tự chèo thuyền." Lại dặn người lái thuyền: "Ngươi hãy đóng chặt cửa khoang mà nấp, nếu nghe tiếng thuyền đi thì chớ có lén nhìn." Thế rồi lên thuyền. Chốc lát, người lái thuyền nghe tiếng thuyền lay động, tiếng lá cây xào xạc, bèn lén nhìn, thấy hai con rồng kéo thuyền đã ở trên đỉnh ngọn Tử Tiêu. Rồng biết có người nhìn trộm, bỏ thuyền mà đi. Hai vị nói: "Ngươi không tin lời ta dặn, nay đến nông nỗi này, biết làm sao?" Bèn cho người lái thuyền cùng chiếc thuyền ở ẩn trên đỉnh núi ấy, dạy cho ăn cỏ thiêng, truyền cho phép thần tiên. Dấu tích chiếc thuyền nay vẫn còn.

 Về sau Chân Quân ở Dự Chương gặp một thiếu niên dáng vẻ chỉnh tề, tự xưng là Thận Lang. Chân Quân nói chuyện với hắn, biết không phải loài người. Hắn đi rồi, Chân Quân bảo học trò: "Thiếu niên vừa rồi chính là tinh thuồng luồng. Ta nghĩ Giang Tây nhiều lần bị lụt lội làm hại, nếu không diệt trừ e nó trốn mất." Bèn dùng con mắt đạo nhìn, thấy tinh thuồng luồng hóa thành một con trâu vàng ở bãi sông (?). Chân Quân bảo đệ tử là Thi Đại Ngọc: "Kia là trâu vàng; nay ta hóa làm trâu đen, lấy khăn trắng làm dấu mà đánh nhau với nó. Ngươi thấy thì hãy lấy kiếm chém nó." Chốc lát hai con trâu xông vào đuổi nhau, Đại Ngọc lấy kiếm chém trúng đùi trái con trâu vàng. Nó bèn lao xuống giếng phía tây thành, trâu đen cũng xuống giếng theo; tinh thuồng luồng chạy thẳng đi.

 Trước kia tinh thuồng luồng ở Đàm Châu hóa làm một thiếu niên thông minh, có nhiều châu báu, lấy con gái của thứ sử (quan đứng đầu một châu) Giả Ngọc; thường đi chơi sông hồ, về nhà ắt mang nhiều của báu. Lần này về tay không, lại nói bị cướp đánh bị thương. Chốc lát, người tiếp khách báo: "Có đạo sĩ là Hứa Kính Chi đến gặp sứ quân (cách gọi tôn quan thứ sử)." Giả ra đón vào ngồi. Chân Quân nói: "Nghe nói ông được chàng rể giỏi (chú thích 4), xin cho gặp một chút." Thận lập tức cáo ốm không ra. Chân Quân quát lớn: "Tinh thuồng luồng, yêu quái già kia, sao dám trốn hình!" Thuồng luồng bèn hiện nguyên hình đến dưới thềm (chú thích 5); Chân Quân sai thần trên không giết nó. Lại sai đem hai đứa con nó đến trước Chân Quân, ngài phun nước vào, lập tức hóa thành thuồng luồng con. Vợ là Giả thị cũng suýt biến hình, cha mẹ hết sức van xin mới thôi. Ngài sai đào dưới nhà sâu hơn một trượng, đất đều không thấy nước (?); lại sai mau dời đi; chốc lát quan dinh chìm sập. Những dấu vết lẫn lộn ở đó (?) đều còn rõ là của thuồng luồng.

 Về sau, năm Thái Khang thứ hai đời Đông Tấn, ngày mùng một tháng tám, ở Tây Sơn thuộc Hồng Châu, ngài cùng cả nhà bay lên trời giữa ban ngày. Sau khi Chân Quân bay lên tiên, người trong làng cùng người họ hàng của Chân Quân lập đền thờ ngay tại chỗ ấy. Họ chép một trăm hai mươi bài thơ ngài để lại lên các thanh tre, đựng trong ống tre, cho người rút ra để quyết đoán lành dữ, gọi là thánh thẻ (thẻ xin quẻ).

 Năm Chính Hòa thứ hai đời Tống Huy Tông, ngày mười bảy tháng năm, dâng tôn hiệu là Thần Công Diệu Tế Chân Quân; đổi đạo quán làm cung, ban biển ngạch là Ngọc Long Vạn Thọ. Một lần vua đọc sách ở điện Sùng Chính, thoáng như trong mộng thấy ở phía bắc cửa Đông Hoa có một đạo sĩ đội mũ Cửu Hoa, khoác áo màu đỏ thẫm (?), người dẫn kẻ theo rất đông, đến thềm son thì giơ hốt (thẻ cầm tay khi chầu) vái vua. Vua hỏi: "Khanh là ai, không có chiếu gọi mà đến?" Đáp: "Ta là Hứa Tinh Dương, tạm giữ chức việc ở chín tầng trời. Thượng Đế ban chiếu sai ta đi tra xét nước Tây Cù Da, đi ngang qua nước cũ." Vua lại hỏi: "Trẫm bị chứng lở loét An Tức (?), các thuốc không chữa khỏi, Chân Quân có thuốc không?" Ngài liền lấy chiếc bầu nhỏ đổ ra một viên thuốc to bằng hạt đỗ xanh, hà hơi niệm chú rồi xoa lên chỗ lở; vua thấy như bơ sữa chảy thấm khắp người, mát lạnh vào tận xương. Ngài vái rồi đi, được mấy bước thì ngoảnh lại nói: "Nhà cũ của ta đã lâu tiêu điều, mong thánh hoàng đoái mắt nhìn cho thì may lắm."

 Vua bừng tỉnh, xuống chiếu vẽ tượng đúng như hình đã thấy trong mộng, ban cho thờ phụng ở cung Thượng Thanh Trữ Tường; lại xuống chiếu rằng những nơi có dấu tích Chân Quân để lại mà chưa có cung quán thì lấy tiền quan (?) ở địa phương ấy xây dựng; nếu đã có cung quán mà chỉ bị hư hại thì sửa chữa thay mới đúng phép; nơi nào không có tài sản thường trú (ruộng đất, của cải riêng để nuôi đạo quán) thì cắt ruộng công gần đó để cung cấp. Triều nay tôn thờ, gia thêm bốn chữ "Chí Đạo Huyền Ứng", các tước phong khác vẫn như cũ.

 Trương Thiên Sư (thiên sư: danh hiệu người đứng đầu phái Chính Nhất của Đạo giáo)

 Thiên Sư chính là Trương Đạo Lăng đời Hán, cháu tám đời của Tử Phòng (Trương Lương). Khoảng năm Kiến Vũ đời Quang Vũ, ông sinh ở núi Thiên Mục đất Ngô. Ông học thuật sống lâu, ở ẩn núi Bắc Mang. Vua Chương Đế, Hòa Đế nhiều lần vời mà ông không ra. Lâu sau, ông đi khắp các núi nổi tiếng. Phía đông đến khe Vân Cẩm ở Hưng An, lên cao nhìn ra mà nói: "Ở đây có cảnh lạ." Bèn ngược dòng đến động Vân Cẩm, có hang đá, ông luyện đan trong đó. Ba năm, rồng xanh hổ trắng lượn quanh trên đầu; đan luyện xong, ông uống, lúc ấy sáu mươi tuổi mà dung mạo (chú thích 6) càng trẻ ra. Ông lại được sách bí truyền, thông phép thần biến hóa, trừ đuổi yêu quỷ. Sau ông bay lên trời ở ngọn Vân Đài đất Thục; kinh sách, phù lục (bùa chú và sổ ghi tên thần binh mà đạo sĩ được truyền), cùng ấn và kiếm để lại đều trao cho con cháu. Cháu bốn đời của ông tên là Thịnh, lại về ở núi này, các đời đều trọng vọng. Nay con cháu ông đời đời được nối tước Chân nhân, ở núi Long Hổ, huyện Quý Khê, phủ Quảng Tín, Giang Tây.

 Tam Mao Chân Quân (ba vị chân quân họ Mao), sinh ngày mười tám tháng ba.

 Mao Doanh, tên tự Thúc Thân, là chắt của Mao Mông. Em là Cố, tên tự Quý Vĩ; em kế là Trung, tên tự Tư Hòa. Ông sinh năm Trung Nguyên thứ năm đời Hán Cảnh Đế, từ nhỏ đã có chí khí khác thường, riêng ưa sự trong sạch thanh tĩnh. Năm mười tám tuổi, ông bỏ nhà vào núi Hằng tu đạo, ăn rễ cây truật (một vị thuốc, người tu tiên dùng để sống lâu). Sau ông theo học Vương Quân, nhân đi về phía tây đến núi Quy, được gặp Vương Mẫu (Tây Vương Mẫu, nữ thần tiên tối cao), được truyền kinh Thái Cực Huyền Chân. Ông trở về vào hang phía bắc núi Hằng, lúc ấy bốn mươi chín tuổi.

 Cha mẹ Doanh vẫn còn. Cha ghét ông đi xa lâu ngày, định đánh roi. Doanh quỳ thẳng lưng thưa: "Doanh đã được thánh sư truyền phù lục, thường có thiên binh hầu hộ vệ; nếu cha đánh Doanh, e thiên binh ngăn lại, tội của Doanh càng nặng thêm." Cha muốn thử lời ấy nên cứ đánh; vừa đánh thì gậy gãy thành mấy chục đoạn, bay đi như tên bắn, trúng tường thì tường thủng, trúng cột thì cột lõm. Cha mẹ mới biết ông đã thành đạo, bèn thôi. Doanh nói: "Điều con thưa lúc nãy chính là lo việc như thế."

 Về sau hai em đều làm quan sang: Trung làm thái thú Tây Hà, Cố làm chấp kim ngô (quan võ coi việc canh giữ, tuần phòng kinh thành). Khi cùng đi nhậm chức, người trong làng đến tiễn có mấy trăm người. Lúc ấy Doanh cũng ngồi đó, cười bảo khách: "Ta tuy không làm quan hai nghìn thạch (hàng quan lớn như thái thú, bổng lộc hai nghìn thạch thóc), nhưng ngày mùng ba tháng tư sang năm các vị tiễn ta lên tiên, chắc cũng không kém hôm nay." Mọi người đều không tin. Lúc ấy là năm Sơ Nguyên thứ tư đời Tuyên Đế.

 Đến hẹn, khoảng mấy khoảnh đất trước cửa bỗng tự bằng phẳng, không còn một tấc cỏ, đều giăng màn trướng bằng lụa xanh, bên dưới trải toàn chiên trắng, chứa được mấy trăm người. Khách khứa đều đến, mở tiệc lớn, không thấy kẻ hầu người hạ đâu, chỉ thấy mâm vàng chén ngọc tự đến trước chiếu tiệc; rượu ngon, món lạ, quả quý không sao kể xiết. Lại có tiếng nhạc đàn sáo chuông khánh đầy tai, mùi hương lan, xạ bay xa mấy dặm. Lát sau, các quan đến rước, mặc áo đỏ đeo đai ngọc có mấy trăm người, cờ xí, giáp, binh khí sáng chói như mặt trời. Doanh bèn từ biệt người nhà và bạn bè, lên xe cưỡi mây từ từ bay đi.

 Lúc ấy hai em đang ở chỗ làm quan, nghe Doanh bay lên tiên thì đều bỏ quan về nhà, tìm anh ở Đông Sơn. Doanh bèn gặp, bảo hai em: "Tỉnh ngộ sao muộn thế! Nay tuổi các em đều đã già, khó bù đắp lại được; dù có được chân quyết (bí quyết tu chân) cũng chỉ thành địa tiên (bậc tiên thấp, sống lâu ở mặt đất chứ không lên trời) mà thôi." Bèn trước hết dạy hai em phép kéo dài tuổi thọ, không chết; bảo ăn chay ba năm, rồi truyền đạo cao, cho tồn giữ khí Huyền Chân ở Minh Đường (phép quán tưởng giữ khí ở một vị trí trong đầu theo Đạo giáo); lại cho mỗi người một tễ cửu chuyển hoàn đan (thuốc tiên luyện đi luyện lại chín lần) và một bài thuốc thần. Hai người đều uống và giữ theo, rồi cũng thành tiên. Người đời sau gọi là Tam Mao Chân Quân. Nay đền miếu đứng ba ngọn trên núi Mao ở Câu Dung, linh ứng kỳ lạ, người đến lễ bái khắp vùng phía nam sông Trường Giang.

 Từ Sơn Trương Đại Đế (Trương Đại Đế thờ ở núi Từ Sơn)

 Đại Đế họ Trương, tên húy (tên thật, kiêng không gọi) là Bột, tên tự Bá Kỳ, người Long Dương đất Vũ Lăng. Cha là Long Dương Quân, mẹ là bà Trương. Long Dương Quân cùng bà đi chơi bờ hồ Thái Hồ, bỗng gió mưa tối mịt, sấm chớp cùng nổi, mất dấu bà. Chốc lát trời quang tạnh, bà kể thấy thần trời ban cho viên kim đan, rồi có mang. Năm Thần Tước (chú thích 7) thứ ba đời Tây Hán, ngày mười một tháng hai, giữa đêm thì ngài ra đời. Lớn lên thân hình khác thường, mũi cao, râu dài. Có thần nhân bảo ngài rằng đất này hoang vắng hẻo lánh, không đủ để lập nghiệp; bảo đi, sẽ có thú dẫn đường. Ngài bèn cùng Lý phu nhân đi về phía đông đến vùng Ngô Cối, qua sông Chiết Giang, đến núi Thiều Vân (?), núi Bạch Hạc; dưới núi có bốn dòng nước hợp lại, ngài dừng lại ở đó.

 Ở Bạch Hạc ngài lấy người họ Liễu, ở Tang Chỉ đất Ô Trình lấy người họ Triệu làm thiếp. Vương có chín em trai, năm con trai, một con gái, tám cháu. Bắt đầu từ làng Thuận Linh, huyện Trường Hưng, quận Ngô Hưng, ngài sai khiến âm binh (lính cõi âm) từ Kinh Khê ở Trường Hưng khơi đào dòng Thánh Độc dài ba mươi dặm, ý muốn mở đường thủy thông đến Quảng Đức. Vương (đặt) đàn treo trống nhưng bị quạ làm lỡ việc (?). Vương để phu nhân thấy mình biến hình (?), không kịp nữa, bèn không gặp phu nhân nữa, hóa (qua đời thành thần) trên đỉnh núi Hoành, cách huyện Quảng Đức năm dặm về phía tây. Dân nhớ ngài, lập miếu thờ. Phu nhân cũng đến chỗ cách huyện hai dặm về phía đông mà hóa, người đương thời cũng lập miếu cho bà.

 Dòng sông Thánh Độc bị lấp thành ruộng dân; còn ao tắm binh thì thành hồ để tưới ruộng, ruộng ven hồ gần vạn khoảnh. Ở đàn treo trống, chim không dám đậu, kiến không dám tụ. Tương truyền khoảng năm Thiên Bảo đời Đường, cầu mưa có linh ứng, lần đầu được tặng chức Thủy bộ Viên ngoại lang; núi Hoành đổi tên là núi Từ Sơn. Đường Chiêu Tông tặng chức Tư nông Thiếu khanh, ban đai vàng túi tía (ân phục dành cho quan to). Cảnh Tông (?) phong Quảng Đức Hầu. Nhà Nam Đường phong làm Tư đồ, phong Quảng Đức Công. Nhà Hậu Tấn phong làm Quảng Đức Vương. Tống Nhân Tông phong làm Linh Tế Vương. Đến triều Tống Ninh Tông, gia phong dần đến tước vương có tám chữ. Đến năm Thuần Hựu thứ năm đời Lý Tông, đổi phong là Chính Hựu Thánh Liệt Chân Quân. Đến năm Hàm Thuần thứ hai, gia phong là Chính Hựu Thánh Liệt Chiêu Đức

 Xương Phúc Chân Quân. Sinh ngày mười một tháng hai.

 Phong Chính Ninh Chiêu Trợ Linh Huệ Thuận Thánh Phi: bà Lý thị, sinh ngày mùng hai tháng hai.

 Phong Hiệp Ứng Tế Huệ Từ Chiêu Quảng Ý Phu nhân: bà Triệu thị.

 Phong Hiệp Thuận Thừa Tế Từ Hựu Quảng Trợ Phu nhân.

 Ông nội của Vương: Hiển Khánh Thùy Hưu Chiêu Viễn Linh Huệ Hầu.

 Bà nội: Hiển Ứng Khởi Gia Chiêu Linh Phu nhân.

 Cha của Vương: Từ Ứng Cảng (?) Quang Trữ Chỉ Diễn Linh Hầu.

 Mẹ của Vương: Từ Huệ Tự Huy Thánh Thiện Phu nhân.

 Chín người em

 Linh Ký Phổ Tế Chiêu Trợ Hầu; Linh Đức Chiêu Huệ Gia Ý Phu nhân.

 Thiện Lợi Thông Ký Linh Trợ Hầu; Thiện Đức Trợ Huệ Chính Ý Phu nhân.

 Thuận Thành Phu Ứng Hiển Trợ Hầu; Thuận Đức Diễn Huệ Chiêu Ý Phu nhân.

 Khang Vệ Chiêu Ứng Quảng Trợ Hầu; Khang Đức Thuận Huệ Hiển Ý Phu nhân.

 Tĩnh Trấn Đăng Lợi Hoằng Trợ Hầu; Tĩnh Đức Thục Huệ Linh Ý Phu nhân.

 Hưu Ứng Tào Trạch Phu Trợ Hầu; Hưu Đức Phu Huệ Tĩnh Ý Phu nhân.

 Minh Tế Phúc Khiêm Thiện Trợ Hầu; Tế Đức Hoãn Huệ Xương Ý Phu nhân.

 Chiêu Hựu Thông Tế Tín Trợ Hầu; Chiêu Đức Tĩnh Huệ Minh Ý Phu nhân.

 Gia Huệ Dư Trực Thuận Trợ Hầu; Gia Đức Nhu Huệ Quang Ý Phu nhân.

 Các con trai của Vương

 Thừa Liệt Hiển Tế Khải Hựu Vương, sinh ngày mười lăm tháng năm.

 Thừa Tự Tán Phúc Nguyên Mục Hiệp Ứng Phu nhân.

 Tự Ứng Chiêu Hựu Công, sinh ngày mùng bốn tháng giêng. Tự Tần Lan Phúc Chiêu Mục Phu nhân.

 Tế Mỹ Sùng Hựu Công, sinh ngày mười lăm tháng ba. Tế Thuận Bảo Phúc Cung Mục Phu nhân.

 Thiệu Hưu Quảng Hựu Công, sinh ngày mười hai tháng mười hai. Thiệu Tự Sùng Phúc Giao Mục Phu nhân.

 Thiện Kế Phu Hựu Công, sinh ngày mười một tháng giêng. Thiện Hạnh Phu Phúc Thụy Mục Phu nhân.

 Con gái của Vương

 Thục Hiển Nhu Gia Lệnh Nghi Phu nhân.

 Con rể của Vương; Lý phu nhân ở miếu này vốn không có tượng và bài vị, khi làm đàn chay (lễ cúng của Đạo giáo) và lễ tế ở đền thì chỉ xướng gọi tên mà thôi (?).

 Các cháu của Vương

 Vị thứ nhất: Vĩnh Phúc Hầu. Vị thứ hai: Diễn Xã Hầu.

 Vị thứ ba: Diễn Hựu Hầu. Vị thứ tư: Diễn Trạch Hầu.

 Vị thứ năm: Diễn Thụy Hầu. Vị thứ sáu: Diễn Ác Hầu.

 Vị thứ bảy: Diễn Khánh Hầu. Vị thứ tám: Diễn Huệ Hầu.

 Thần phụ tá là ba vị thánh Đinh Nhâm, làm sứ giả lo việc cúng tế (?), được phong Hiệp Linh Hầu.

 Đầu đuôi về Ngũ Thánh (năm vị thánh), sinh ngày hai mươi tám tháng chín.

 Sách "Tổ điện linh ứng tập" chép: Thần Ngũ Hiển Công ở trong trời đất, cùng làm gốc đầu của muôn vật. Đến khoảng năm Quang Khải đời Đường mới giáng xuống ấp này; sổ sách không ghi chép, nên người đời sau không có gì để khảo cứu. Chỉ có các bậc già cả trong ấp truyền miệng nhau rằng: người trong ấp là Vương Du có khu vườn ở phía bắc thành. Một đêm trong vườn có ánh sáng đỏ rực trời, người trong ấp kéo nhau đến xem (?), thấy năm vị thần từ trời xuống, nghi trượng người dẫn kẻ theo như bậc vương hầu, mặc áo vàng, thắt dây tơ đen, ngồi trên ghế xếp. Thần gọi Du mà nói: "Ta nhận mệnh trời, sẽ được dân phương này cúng tế, ban phúc che chở cho người nơi đây; ta tìm nơi cảnh đẹp u tịch mà đến dừng chân (?). Ta được lập miếu thờ ở đây thì sẽ phù hộ ngươi vô cùng." Du cúi đầu lạy: "Xin vâng mệnh." Nói xong, mây lành kéo bốn phía, thần bay lên trời.

 Hôm sau người trong ấp đến xem đất (?): núi Phương ở phía đông, núi Bội ở phía tây, bên trái vòng quanh gò Diểu, bên phải bao quanh thành Xà, phía nam có hai đầm (?), phía trước có (?) dòng khe lớn từ phía bắc chảy đến uốn khúc quanh co, phía tây hạ xuống hai ngọn núi đứng riêng đẹp đẽ cao vút; thủy khẩu (theo phong thủy: chỗ dòng nước chảy ra khỏi một vùng đất, rất quan trọng để giữ khí tốt) thật tốt (?), quả là chỗ đất đẹp. Mọi người bèn hăng hái kéo đến như con đến giúp cha, chặt tre phát cỏ, dựng thành ngôi nhà đẹp, đắp tượng giống hình thần, bày tỏ lòng kính để thần linh an vị. Người bốn phương xa nghe tiếng kéo đến đông nghịt như vảy cá, như nan hoa tụ vào trục xe. Từ đó thần giáng, có công với nước, ban phúc che chở dân này, không lúc nào không hiển linh.

 Trước kia miếu chỉ gọi là Ngũ Thông. Khoảng năm Đại Trung mới ban biển ngạch là Linh Thuận. Khoảng năm Tuyên Hòa phong tước hầu hai chữ; khoảng năm Thiệu Hưng gia tước hầu bốn chữ; khoảng năm Càn Đạo gia tước hầu tám chữ; đầu năm Thuần Hy phong tước công hai chữ; năm Giáp Thìn phong tước công bốn chữ; năm thứ mười một gia tước công sáu chữ; năm Khánh Nguyên thứ sáu gia tước công tám chữ; năm Gia Thái thứ hai phong tước vương hai chữ; năm Gia Định thứ nhất phong tước vương bốn chữ; vì nhiều lần ngầm giúp vùng Giang Tả nên phong tước vương sáu chữ; tháng mười một năm thứ sáu có chiếu phong tước vương tám chữ; Tống Lý Tông đổi phong vương hiệu tám chữ là:

 Hồ Bách Nhị Kiểm sát, coi việc cúng tế (?).

 Hồ Tĩnh Nhất Tổng quản, đứng đầu việc cúng tế (?).

 Hoàng Thái bảo coi việc cúng tế (?). Vương Thái bảo coi việc cúng tế (?).

 Hai vị Đại sứ Kim Ngô. Phán quan giữ việc thưởng thiện phạt ác.

 Sách "Chu lễ", thiên "Tiểu tông bá" chép việc tế Ngũ Đế (năm vị đế cai quản năm phương) ở bốn phía ngoại thành; nghi lễ đời Hán tế Ngũ Tự (năm thần trong nhà); bản đồ nhà Minh Đường (nơi vua làm lễ lớn) triều Tống đặt ngôi Ngũ Phương Đế bên cạnh Hạo Thiên (Trời), có năm vị Nhân Đế đi theo; các thần Ngũ Quan đều là chân khí của Ngũ Hành (năm yếu tố: Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ). Bởi Ngũ Hành là cái lớn nhất trong trời đất, sự hóa sinh ắt có kẻ làm chủ, cho nên gọi là Huyền Minh, Chúc Dung, Câu Mang, Nhục Thu (?), Hậu Thổ, đều là nói về Thủy, Hỏa, Kim, Mộc, Thổ. Vậy năm vị thần nay giáng xuống đây, há chẳng phải là thầm giúp sự tạo hóa của Ngũ Hành để ban phúc cho dân sao? Có người cho Ngũ Thánh là Ngũ Thông, bảo không phải thần chính, thật là không phân biệt danh với thực quá lắm. Mỗi năm ngày mùng tám tháng tư, huyện này mở đàn chay lớn, sĩ dân tụ về đông đúc.

 Triều ta có sắc chiếu bao phong:

 Vị thứ nhất: Hiển Thông Chiêu Ứng Linh Cách Quảng Tế Vương; Hiển Khánh Hiệp Huệ Chiêu Trợ Phu nhân.

 Vị thứ hai: Hiển Minh Chiêu Liệt Linh Hộ Quảng Hựu Vương; Hiển Huệ Hiệp Khánh Thiện Trợ Phu nhân.

 Vị thứ ba: Hiển Chính Chiêu Thuận Linh Vệ Quảng Huệ Vương; Hiển Tề Hiệp Hựu Chính Trợ Phu nhân.

 Vị thứ tư: Hiển Trực Chiêu Hựu Linh Ký Quảng Trạch Vương; Hiển Hựu Hiệp Tề Gia Trợ Phu nhân.

 Vị thứ năm: Hiển Đức Chiêu Lợi Linh Trợ Quảng Thành Vương; Hiển Phúc Hiệp Ái Tĩnh Trợ Phu nhân.

 Ông nội của các vương: Khải Hựu Gia Ứng Phu Trạch Hầu; bà nội: Diễn Khánh Trợ Thuận Từ Ký Phu nhân.

 Cha của các vương: Quảng Huệ Từ Tế Phương Nghĩa Hầu; mẹ: Sùng Phúc Từ Tề Khánh Thiện Phu nhân.

 Em gái cả: Gia Ứng Tán Huệ Thục Hiển Phu nhân; em gái thứ: Ý Thuận Phúc Thục Tĩnh Hiển Phu nhân.

 Còn việc có hai vị thần hạ lại (thần cấp dưới), có lẽ vì năm vị công đã tôn quý, không muốn đem họa phúc làm kinh động tai mắt người, nên giao cho hai vị thần này coi giữ chăng?

 Đạo sĩ áo vàng; Viên Giác (?) Đại soái áo tía.

 Phụ Linh Lan Thiện Sử Hầu; Phụ Thuận Lan Huệ Hạ Hầu.

 Lan Ứng Trợ Thuận Chu Hầu; Lệnh Hồ Tự thừa.

 Vương Niệm Nhị Nguyên sư; Cao Thái bảo coi việc cúng tế (?).

 Chí Thánh Bỉnh Linh Vương, sinh ngày mười hai tháng năm.

 Chí Thánh Bỉnh Linh Vương là con trai thứ ba của Đông Nhạc Thiên Tề Nhân Thánh Đế (vị thần núi Thái Sơn, coi việc sống chết của người). Đường Thái Tông gia phong Uy Hùng Tướng quân; đến Tống Thái Tông phong Thượng Hạo (?) Bỉnh Linh Công; năm Đại Trung Tường Phù thứ nhất, ngày mười lăm tháng giêng, phong Chí Thánh Bỉnh Linh Vương.

 Hựu Thánh Chân Quân

 Hựu Thánh Chân Quân họ Mao, tên húy là Doanh, vốn người Hàm Dương đất Trường An. Từ nhỏ đã xuất gia, đi thăm hỏi các núi danh tiếng, động tiên; gặp Vương Quân truyền cho thuật sống lâu, đắc đạo, được gọi là thiên tiên (bậc tiên ở trên trời). Đến năm Nghi Sóc (?) thứ ba triều Hán Minh Đế, sách trời bỗng giáng xuống, toàn chữ triện ngọc, chữ hình rồng, nói rằng (ông làm) Đại Đế Bảo Mệnh Chân Quân (?), cùng Đông Nhạc Thiên Tề Nhân Thánh Đế xét việc sống chết, chung quản việc âm phủ. Tống Thái Tông phong Hựu Thánh Chân Quân; đến Chân Tông gia phong Cửu Thiên Tư Mệnh Thượng Khanh Tứ Phúc Hựu Thánh Chân Quân (tư mệnh: thần coi giữ số mạng con người).

 Vương Thị Thần

 Thị Thần họ Vương, tên là Văn Khanh, người Lâm Xuyên đời Tống. Thị thần là chức quan của ông (quan hầu cận bên vua). Ông sinh ra đã có cốt tướng (tướng xương cốt khác thường), người có đạo coi trọng. Lớn lên ông đi khắp bốn phương, gót chân gần như khắp thiên hạ; từng gặp người lạ truyền cho đạo pháp, gọi được gió sấm. Tống Huy Tông ban hiệu là Kim Môn Vũ Khách (đạo sĩ ở cửa vàng), Thị thần điện Ngưng Thần, được sủng ái nhất đương thời, nhưng vua ban thưởng gì ông cũng không nhận. Bấy giờ Dương Châu hạn lớn, vua xuống chiếu cầu mưa; Thị Thần lấy kiếm phun nước (?) mà nói: "Mượn nước sông Hoàng Hà ba thước." Mấy ngày sau Dương Châu tâu lên rằng được mưa, nước đều vàng đục. Ông nhiều lần hiển hiện điều lạ. Đến đời Nguyên mới lập đền, nay đền ở trong thành phủ Kiến Xương. Linh ứng càng rõ, người cầm lễ vật, lụa đến cầu thiêng nối nhau trên đường.

 Viên Thiên Lý

 Viên Thắng, tên tự Thiên Lý, người Nam Phong, là cháu (gọi bằng cậu) của Vương Thị Thần, con nhà họ Sinh (?). Ông có phép sấm sét chém trừ, xét hỏi yêu tà, học (?) từ người cậu. Khoảng năm Đoan Bình, ông ở trọ nhà Đái Điên. Một hôm ông bảo Đái Điên: "Ta đi đây, hãy thiêu ta." Nói xong thì mất. Đái thiêu xác ông, trong khói lửa có lá cờ hiện chữ vàng: "Lôi đình đệ nhị phán quan Viên Thiên Lý" (phán quan thứ hai coi việc sấm sét).

 Trương Quả Lão

 Ông họ Trương, tên là Quả, ở ẩn núi Trung Điều thuộc Hằng Châu, đi lại vùng Phần, Tấn. Nghe nói ông có thuật bí truyền sống lâu; các cụ già nói: "Từ khi chúng tôi còn bé đã thấy ông, ông đã tự nói mấy trăm tuổi rồi." Ông thường cưỡi một con lừa trắng, mỗi ngày đi mấy vạn dặm; lúc nghỉ thì gấp nó lại, mỏng như tờ giấy, cất vào hòm đựng khăn. Khi cưỡi thì lấy nước phun vào, lại thành con lừa. Đường Thái Tông, Đường Cao Tông vời ông, ông không ra; Võ Tắc Thiên hoàng hậu gọi ông ra khỏi núi, ông giả chết trước miếu Đố Nữ. Sau có người lại gặp ông trong núi ở Hằng Châu. Đường Minh Hoàng sai mang thư có đóng ấn vua đến rước, Quả mới theo đến, được cho ở viện Tập Hiền. Vua hỏi về thần tiên, ông không đáp. Vua nhiều lần thử phép tiên của ông, chuyện lạ không sao kể hết.

 Tây Nhạc Chân Nhân

 Tây Nhạc Chân Nhân họ Phùng, tên là Trường, người Ly Sơn. Thời Chu Tuyên Vương, ông làm Trụ hạ sử (quan coi giữ sách vở, văn thư trong cung). Thấy thiên văn biến đổi, ông bèn lui về ở ẩn dưỡng sinh; gặp Đặng Chân Nhân truyền cho sách thiêng. Công tu sắp thành, lại gặp Bành Chân Nhân truyền cho sách ẩn của Thái Thượng, bèn thành tiên, dùng phép thuật cứu sống người. Mùa xuân năm thứ hai mươi đời Chu Bình Vương, ông hóa mà lên tiên.

 Thái Tố Chân Nhân, sinh ngày hai mươi ba tháng chín.

 Thái Tố Chân Nhân họ Chu, tên là Lượng, tên tự là Thái Chân, người Thái Nguyên. Mẹ ông đêm ngủ thấy ráng năm sắc chảy phủ lên nhà, nhân đó cảm mà có mang, qua mười lăm tháng mới sinh. Lớn lên ông thờ Diêu Thản làm thầy, được truyền sách "Ngũ thiên văn" (tức Đạo Đức Kinh của Lão Tử, dài khoảng năm nghìn chữ) và (chú thích 8) "Bát tố chân kinh", trị được quỷ quái, khiến chúng đều hiện lại nguyên hình. Thái tử Tấn, con Chu Linh Vương, nghe tiếng, vời đến gặp, ban cho nấm linh chi Cửu Quang Thất Minh. Lượng chế rồi uống, bèn biến hóa được: có lúc như ông già bảy mươi, tóc bạc răng rụng, qua đêm không ra (?); rồi lại thành thiếu niên, dung nhan như hoa. Có khi bị kẻ hung ác lăng nhục, kẻ ấy bất giác tự trói mình, khổ sở vì bị tra đánh, kêu gào, miệng chảy máu, van xin thì ông mới tha. Ông sống hơn một trăm chín mươi tuổi; năm thứ mười bốn đời Chu Uy Liệt Vương, Thượng Đế sai thiên quan xuống đón, phong làm Tần Lũng Chân Nhân, ra vào cõi Thái Thanh.

 Tát Chân Nhân

 Tát Chân Nhân tên là Thủ Kiên, người Tây Hà đất Thục. Ông từng học nghề thuốc, vì dùng nhầm thuốc làm chết người nên bỏ nghề. Nghe nói ba người là Hư Tĩnh Trương Thiên Sư, Vương Thị Thần ở Kiến Xương và Lâm Linh Tố ở Phúc Châu có đạo pháp cao, ông bèn đến xin học. Đến đất Thục (?), tiền trong túi đã hết, ông ngồi trên đá rất lo buồn. Bỗng thấy ba đạo nhân đi đến, chân nhân hỏi từ đây đến Tín Châu xa gần thế nào. Đạo nhân hỏi ông muốn làm gì. Chân nhân nói: "Muốn tìm Hư Tĩnh Thiên Sư để học phép." Đạo nhân nói: "Thiên Sư chết rồi." Lại hỏi Vương Thị Thần, đáp: "Cũng chết rồi." Lại hỏi Lâm Linh Tố, đáp: "Cũng chết rồi." Chân nhân đang buồn tiếc, một đạo nhân nói: "Thiên Sư bây giờ đạo pháp cũng cao, ta có quen cũ với ông ấy, sẽ viết thư cho, ngươi có thể đến tìm. Ta có một phép trao cho ngươi, hằng ngày có thể tự nuôi thân." Bèn truyền cho phép niệm chú vào quả táo: mỗi ngày niệm chú một quả táo thì lấy được bảy đồng tiền, một ngày chỉ niệm mười quả là được bảy mươi đồng, đủ tiêu một ngày.

 Một đạo nhân nói: "Ta cũng có một phép trao cho ngươi." Rồi cho một chiếc quạt lá cọ, nói: "Ai có bệnh thì quạt cho, lập tức khỏi." Một đạo nhân nói: "Ta cũng có một phép trao cho ngươi", đó là lôi pháp (phép gọi sấm sét trừ tà). Chân nhân nhận rồi từ biệt. Dùng các phép đều linh nghiệm. Một ngày ông niệm chú hơn trăm quả táo, nhưng chỉ lấy bảy mươi đồng để tiêu, số còn lại đem giúp người nghèo. Đến Tín Châu gặp Thiên Sư, trao thư, cả nhà đều khóc, vì đó là thủ bút của Hư Tĩnh Thiên Sư. Trong thư nói: "Ta cùng Vương Thị Thần, Lâm Thiên Sư gặp Tát quân, mỗi người đã trao cho một phép rồi. Có thể cho dự vào sổ phù lục, tâu tên làm chân nhân (?)." Về sau phép của ông càng hiển linh.

 Ông từng đi qua Đàm Châu, người ta nghe thần nói: "Ngày mai Chân nhân Đề hình (quan xét hình án) đến." Hôm sau, người ta rình xem, chỉ thấy chân nhân mang bầu đội nón đến, có tấm bài đề "Đề điểm hình ngục" (chức quan coi xét việc hình án, ngục tù) (?); người ta lấy làm lạ. Rồi ông đến cầu phao huyện Tương Âm, thấy người ta dùng bé trai bé gái sống để tế thần miếu ở đó. Chân nhân nói: "Bọn dâm thần (thần tà, không chính đáng) này, nên đốt miếu nó." Nói xong, lửa sấm bay trên không, miếu lập tức cháy rụi.

 Chân nhân đến bờ sông ở phủ Long Hưng rửa chân, thấy dưới nước có bóng thần, mặt vuông, chít khăn vàng, mặc giáp vàng, tay trái kéo tay áo, tay phải cầm roi. Chân nhân hỏi: "Ngươi là thần gì?" Đáp: "Ta là thần miếu Tương Âm tên Vương Thiện. Từ khi bị chân nhân đốt miếu, đến nay theo sau đã mười hai năm, chỉ chờ chân nhân có lỗi thì báo thù cũ (?). Nay công hạnh của chân nhân đã cao, chức thuộc Thiên Xu (cơ quan trung tâm điều hành trên trời), mong chân nhân tâu xin cho làm bộ tướng." Chân nhân nói: "Ngươi là thần hung ác, ở trong phép của ta ắt làm hỏng phép ta." Thần miếu lập tức thề không dám trái lời hẹn; chân nhân bèn tâu lên Thượng Đế trao chức cho. Đến Chương Châu, bỗng một hôm các tướng hiện hình đứng hầu quanh, có chiếu trời gọi chân nhân về Thiên Xu nhận chức; chân nhân vừa đứng dậy thì liền đứng mà hóa (qua đời mà lên tiên).

 Thọ Xuân Chân Nhân

 Chân nhân họ Mai, tên là Phúc, tên tự là Tử Chân, người Thọ Xuân. Ông làm quan nhà Hán, giữ chức úy (quan coi việc trị an) ở Nam Xương. Thấy Vương Mãng chuyên quyền, ông bèn bỏ nhà đi tìm tiên. Ông đi khắp các núi Nhạn Đãng (?), Nam Mân; sau vào núi Tiên Hà, gặp Không Đồng Tiên Quân truyền cho phép nội đan, ngoại đan (nội đan: luyện tinh khí trong thân; ngoại đan: luyện thuốc tiên trong lò). Vào núi Kê Lung tu luyện không thành, ông bèn đến Tây Lĩnh ở Kiếm Giang, lại gặp Không Đồng Tiên Quân. Tiên quân bảo Phúc: "Duyên của ngươi ở núi Phi Hồng." Phúc bèn đến núi Phi Hồng dựng am tu luyện; đan thành, ông sửa soạn hành trang trở về Thọ Xuân. Một hôm, mây tía nổi trên không, nhạc tiên rộn rã, kim đồng ngọc nữ bưng chiếu, cưỡi chim loan từ trên không giáng xuống. Phúc lạy chiếu, từ biệt nhà, cưỡi loan xanh bay lên mà đi. Khoảng năm Nguyên Phong đời Tống, ông được phong Thọ Xuân Chân Nhân. Nay miếu ở ngoài cửa Tụ Bảo, Kim Lăng, linh ứng thần dị, dân gian gọi là miếu Mai Tướng quân.

 Phụ Cục tiên sinh (ông tiên đeo hòm đồ nghề mài gương)

 Phụ Cục tiên sinh, giọng nói như người vùng Yên, Đại. Nhân đi mài gương, ông thường hỏi chủ nhà có ai đau ốm không; nếu có thì lấy viên thuốc tím, thuốc đỏ cho, không ai không khỏi. Lúc ấy có dịch lớn, ông đến từng nhà cho thuốc, người khỏi bệnh kể hàng vạn, ông không lấy một đồng. Sau ông dừng ở vách núi hiểm trên núi Ngô, đời đời treo thuốc cho người. Ông nói: "Ta sắp về núi Bồng Lai (núi tiên ngoài biển), sẽ cho các ngươi nước thần." Một sớm trên đầu vách núi có dòng nước màu trắng từ vách đá chảy xuống, người uống phần nhiều khỏi bệnh. Người trong làng bèn lập đền thờ ông.

 Luật Lữ Thần (luật lữ vốn là tên hệ thống mười hai âm chuẩn trong âm nhạc cổ; ở đây là tên vị thần)

 Đền ở trên tảng đá Cô Thạch (?) bên khe Thần Khê, cách châu Hồn Nguyên, phủ Đại Đồng năm dặm về phía bắc, dựng từ đời Nguyên Ngụy (nhà Bắc Ngụy), đời Nguyên sửa lại. Tương truyền tháng sáu năm Thái Sơ (?) thứ nhất, có người Hoằng Châu tên Trương Khuê, buổi chiều nghỉ trên tảng đá Cô Thạch, bỗng một vị thần nhân dáng vẻ phong nhã thanh thoát, trong sáng thoát tục, từ trên không giáng xuống, nhìn Khuê mà nói: "Luật Lữ, Luật Lữ, trời cao ra lệnh cho ngươi: ngày hai mươi tháng này làm mưa đá." Nói xong liền bay lên không mà đi. Khuê hiểu ý, về nhà đi khắp nơi bảo người trong làng xóm mau gặt lúa mạch; nhà nào chưa kịp gặt thì đến ngày ấy bị mưa đá phá hết sạch. Việc tâu lên triều đình, triều đình sai sứ đến tế.

 Lưu Sư (thầy Lưu)

 Sách "Hoàn vũ ký" chép: Thầy họ Lưu, tên tự là Ma Ha, thông hiểu kinh và luật (giới luật nhà Phật), đi sâu vào yếu chỉ của thiền, đoán ghi lành dữ không điều gì không ứng nghiệm. Vào thời Thư Cừ Mông Tốn (?), thầy nói: "Tìm tiên học đạo", đi qua vệ Túc Châu, dừng lại ở am cỏ nhỏ phía nam trị sở. Rồi chắp tay quy y mà nhập niết bàn (ở đây chỉ việc nhà sư viên tịch, qua đời). Học trò làm lễ trà tỳ (hỏa táng theo nghi thức nhà Phật), xương hóa thành hạt châu, máu hóa thành đan; lại lập đền thờ ở chỗ thầy thị tịch (qua đời). Tương truyền người đến cầu khấn thường được hạt châu, viên đan. Từ đó cầu trừ lửa thì lửa tắt, cầu mưa thì mưa xuống, cầu khỏi bệnh thì bệnh lành; người gần xa đua nhau tôn thờ.

 Hết quyển thứ hai sách Sưu thần ký.

 Chú thích 1: Hai chữ "quyển thứ hai" nguyên bản không có, căn cứ theo thể lệ sách mà thêm vào.

 Chú thích 2: Chữ "chân" nguyên bản là chữ "trực", căn cứ theo nghĩa văn mà sửa.

 Chú thích 3: Chữ "Chu" nguyên bản là chữ "đồng", căn cứ theo nghĩa văn mà sửa.

 Chú thích 4: Chữ "giai" (tốt, giỏi) nguyên bản là chữ "trú", căn cứ theo nghĩa văn mà sửa.

 Chú thích 5: Chữ "hạ" (dưới) nguyên bản là chữ "bất", căn cứ theo nghĩa văn mà sửa.

 Chú thích 6: Chữ "dung" (dung mạo) nguyên bản là chữ "khách", căn cứ theo nghĩa văn mà sửa.

 Chú thích 7: Chữ "tước" (trong niên hiệu Thần Tước) nguyên bản là chữ "tước" nghĩa là chim sẻ, căn cứ theo nghĩa văn mà sửa.

 Chú thích 8: Chữ "cập" (và) nguyên bản là chữ "nãi", căn cứ theo nghĩa văn mà sửa.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video