Phẩm Thỉnh Phật (mời Phật đến nhà dùng bữa), thứ mười.
Bồ-tát (người phát tâm cầu thành Phật để cứu độ mọi loài) Bạt Đà Hòa, một vị bồ-tát tại gia, sửa lại y phục, quỳ thẳng, chắp tay thưa Phật: "Con muốn mời Phật và chúng tăng tỳ-kheo (đoàn thể những người nam xuất gia đã thọ đủ giới) ngày mai đến nhà con dùng bữa. Xin Phật thương nhận lời mời." Phật và chúng tăng tỳ-kheo đều im lặng nhận lời. Bồ-tát Bạt Đà Hòa biết Phật đã nhận lời, đứng dậy đến chỗ tỳ-kheo-ni (người nữ xuất gia thọ đủ giới) Ma Ha Ba Dụ Đề (bà dì và cũng là mẹ nuôi của Phật, vị tỳ-kheo-ni đầu tiên), thưa với tỳ-kheo-ni: "Xin bà nhận lời mời của con, ngày mai cùng các tỳ-kheo-ni đến nhà con dùng bữa đạm bạc." Tỳ-kheo-ni Ma Ha Ba Dụ Đề liền nhận lời.
Bồ-tát Bạt Đà Hòa bảo người em là bồ-tát La Lân Na Kiệt: "Những người mới đến từ các quận, các nước, hãy mời tất cả họ cùng đến hội ở chỗ Phật." Bồ-tát La Lân Na Kiệt đến trước chỗ Phật, làm lễ Phật, quỳ thẳng chắp tay thưa Phật: "Anh con mời Phật; tất cả những người mới đến, anh con cũng muốn mời đến nhà dùng bữa. Xin Phật thương nhận lời."
Bồ-tát Bạt Đà Hòa, bồ-tát La Lân Na Kiệt, bồ-tát Kiêu Viết Đâu, bồ-tát Na La Đạt, bồ-tát Tu Thâm, bồ-tát Ma Ha Tu Tát Hòa, bồ-tát Nhân Để Đạt, bồ-tát Hòa Luân Điều đều cùng họ hàng tiến lên, cúi đầu mặt chạm chân Phật (cách lễ kính cao nhất), và làm lễ chúng tăng tỳ-kheo. Lễ xong, rời chỗ Phật, trở về nước La Duyệt Chỉ (thành Vương Xá, kinh đô nước Ma-kiệt-đà ở Ấn Độ xưa), đến nhà bồ-tát Bạt Đà Hòa, cùng nhau giúp sức sửa soạn các món ăn. Tứ Thiên Vương (bốn vị vua trời giữ gìn bốn phương), Thích-đề-hoàn-nhân (vua cõi trời Đao-lợi, tức Đế Thích), Phạm Tam Bát (vị vua cõi trời Phạm thiên) đều cùng vội đến giúp bồ-tát Bạt Đà Hòa sửa soạn các món ăn.
Bấy giờ họ hàng của bồ-tát Bạt Đà Hòa cùng nhau trang hoàng nước La Duyệt Chỉ, đem nhiều loại màn lụa nhiều màu che phủ khắp nước; đường sá, ngõ hẻm, chợ búa, xóm làng đều treo cờ phướn bằng lụa; khắp cả nước đều rải hoa, đốt hương; làm các món ăn trăm vị vì Phật. Chúng tăng tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni, ưu-bà-tắc (nam cư sĩ tại gia giữ giới), ưu-bà-di (nữ cư sĩ tại gia giữ giới), cùng những người nghèo khổ, ăn xin, ai cũng được đồ ăn ngang nhau. Vì sao? Vì không bố thí thiên vị, đối với dân chúng cho đến các loài bay lượn, bò cựa (côn trùng nhỏ bé) đều bình đẳng.
Đến giờ ăn, Bạt Đà Hòa cùng tám vị bồ-tát và họ hàng cùng đến trước Phật, cúi đầu mặt chạm chân Phật, rồi thưa: "Đồ ăn đã sửa soạn xong, xin Phật đi." Bấy giờ Phật cùng chúng tăng tỳ-kheo đều mặc áo, mang bát, cùng đến; những người đến hội đều theo Phật vào nước La Duyệt Chỉ, đến nhà bồ-tát Bạt Đà Hòa. Bồ-tát Bạt Đà Hòa nghĩ thầm: "Nay nhờ oai thần của Phật, xin khiến nhà ta trở nên hết sức rộng lớn, toàn bằng lưu ly (một loại ngọc quý trong suốt), trong ngoài đều nhìn thấy nhau; ngoài thành đều thấy được trong nhà ta, trong nhà ta đều thấy được ngoài thành." Phật liền biết điều Bạt Đà Hòa đang nghĩ, bèn phóng oai thần khiến nhà Bạt Đà Hòa trở nên hết sức rộng lớn, dân chúng khắp nước đều thấy được trong nhà.
Phật vào nhà bồ-tát Bạt Đà Hòa trước rồi ngồi. Chúng tăng tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni, ưu-bà-tắc, ưu-bà-di, mỗi nhóm riêng một chỗ, đều ngồi trong nhà. Bồ-tát Bạt Đà Hòa thấy Phật và chúng tăng tỳ-kheo đã ngồi xong, tự mình cúng dường Phật và chúng tăng, tự tay múc dâng hàng trăm món ăn. Phật cùng tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni, ưu-bà-tắc, ưu-bà-di đều đã ăn xong. Những người nghèo khổ đều được chia đều, ai cũng được no đủ như nhau; tất cả đều nhờ ân oai thần của Phật mà được đủ. Bồ-tát Bạt Đà Hòa thấy Phật và các đệ tử đã ăn xong, liền đến dâng nước rửa. Xong rồi, cầm một chiếc ghế nhỏ, ngồi trước Phật nghe kinh. Phật giảng kinh cho bồ-tát Bạt Đà Hòa và bốn hạng đệ tử (tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni, ưu-bà-tắc, ưu-bà-di); không ai là không vui mừng, không ai là không thích nghe, không ai là không muốn nghe. Phật đem kinh pháp đáp lại lời mời (?), với chúng tăng tỳ-kheo và các đệ tử. Phật đứng dậy cùng chúng tăng tỳ-kheo ra về.
Bồ-tát Bạt Đà Hòa ăn xong, cùng họ hàng ra khỏi nước La Duyệt Chỉ đến chỗ Phật, tiến lên làm lễ Phật, rồi đều lui ngồi một bên; cùng với bồ-tát La Lân Na Kiệt, bồ-tát Kiêu Viết Đâu, bồ-tát Na La Đạt, bồ-tát Tu Thâm, bồ-tát Ma Ha Tu Tát Hòa, bồ-tát Nhân Để Đạt, bồ-tát Hòa Luân Điều. Bồ-tát Bạt Đà Hòa thấy mọi người đã ngồi yên, liền tiến lên hỏi Phật: "Bồ-tát dùng mấy điều thì được tam muội (trạng thái tâm định, chuyên chú một chỗ không tán loạn) 'thấy chư Phật hiện tại đều đứng trước mặt'?"
Phật bảo bồ-tát Bạt Đà Hòa: "Bồ-tát có năm điều thì mau được tam muội 'thấy chư Phật hiện tại đều đứng trước mặt': học, giữ gìn, tu hành chắc chắn, tâm không lay chuyển. Năm điều là gì? Một là ưa thích kinh sâu xa không lúc nào hết, không thể đến cùng; thoát khỏi mọi tai biến; đã thoát ra khỏi mọi cấu nhơ; đã bỏ tối tăm mà vào sáng suốt; mọi mờ mịt đều tiêu sạch." Phật bảo Bạt Đà Hòa: "Bồ-tát ấy đạt được niềm vui của pháp 'không từ đâu đến, không sinh' (tức chứng biết các pháp vốn không sinh không diệt), và đạt được tam muội này. Lại nữa, Bạt Đà Hòa, không còn ham sự sinh ra (tái sinh) nơi nào nữa, đó là điều thứ hai. Không còn ưa thích đạo khác, đó là điều thứ ba. Không còn ưa thích ở trong ái dục, đó là điều thứ tư. Tự giữ gìn tu hành không lúc nào thôi, đó là điều thứ năm."
"Bồ-tát lại có năm điều thì mau được tam muội này. Năm điều là gì? Một là bố thí mà lòng không hối tiếc, không tham, không tiếc; từ đó không được có điều mong cầu; bố thí cho người rồi không còn hối hận. Lại nữa, Bạt Đà Hòa, bồ-tát đem kinh pháp bố thí, giảng kinh cho người khác, lời nói chắc chắn, đúng đắn, không có nghi ngờ, không tiếc giữ; giảng những lời sâu xa của Phật, và tự thân đứng vững trong đó mà làm. Lại nữa, Bạt Đà Hòa, bồ-tát không ghen ghét, việc làm không có nghi ngờ, bỏ ngủ nghỉ, bỏ năm dục (năm ham muốn đối với hình sắc, âm thanh, mùi hương, vị ngon, xúc chạm), không tự khen mình tốt, cũng không nói người khác xấu; nếu có ai mắng chửi, nếu có ai đánh đập, cũng không được giận, cũng không được hận, cũng không được lười bỏ. Vì sao? Vì đã vào hạnh 'không' (thấy mọi vật không có tự thể cố định). Lại nữa, Bạt Đà Hòa, bồ-tát tự học tam muội này và lại dạy người khác, chép kinh này lên tấm lụa trắng tốt để kinh còn được lâu dài. Lại nữa, Bạt Đà Hòa, bồ-tát có lòng tin, nhiều niềm vui, kính trọng bậc trưởng lão và thiện tri thức (bạn lành, thầy hiền dẫn dắt); đối với người mới học, nếu được họ cho gì thì nên nhớ đền ơn; thường biết ơn và giữ chữ tín; nhận của người chút ít mà nghĩ đền đáp nhiều, huống chi nhận nhiều. Bồ-tát thường ưa thích, quý trọng kinh, bỏ đi tâm vô ơn, thường nghĩ đến việc đền ơn. Làm như thế thì mau được tam muội." Bấy giờ Phật nói kệ (bài thơ tụng trong kinh) rằng:
Thường yêu thích pháp, ở nơi hiểu biết sâu xa, đối với các dục đã quen không tham luyến sự sinh,
dạo đi trong năm đường (năm cõi luân hồi: trời, người, địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh) mà không dính mắc; người tu như thế được tam muội.
Ưa bố thí mà không mong đáp trả, điều ban cho không dính mắc, không nhớ tiếc,
cho mà không thấy có người nhận, chỉ mong hiểu được trí tuệ sâu xa của Phật.
Thương xót chúng sinh mà bố thí, lòng vui mừng hớn hở không hối hận,
thường đứng vững nơi bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn, nhất tâm (thiền định) và trí tuệ,
đầy đủ sáu độ (sáu pháp tu đưa người qua bờ giác ngộ: bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ) thâu nhiếp tất cả, có bốn tâm bình đẳng: từ, bi, hỷ, hộ (thương yêu, xót thương, vui theo điều lành của người, và buông xả, đối với mọi chúng sinh như nhau),
dùng thiện quyền phương tiện (cách khéo léo, linh hoạt, thích hợp với từng người) cứu giúp chúng sinh; người tu như thế được tam muội.
Nếu ai làm việc bố thí, trừ bỏ keo kiệt tham lam, lòng vui mừng hớn hở mà trao tặng,
sau khi cho rồi lại luôn hân hoan; người tu như thế được tam muội.
Hiểu biết kinh pháp, phân biệt câu chữ, nghe nghĩa cốt yếu sâu xa Phật dạy,
giảng nói đạo đức vi diệu để giáo hóa; người tu như thế được tam muội.
Người ấy học tụng tam muội này, hiểu biết đầy đủ, giảng cho người khác,
khiến kinh pháp này được còn mãi; người tu như thế được tam muội.
Thường không giấu kín kinh pháp của Phật, không mong được cúng dường mới giảng,
chỉ cầu cõi đạo Phật an ổn; người tu như thế được tam muội.
Trừ bỏ chỗ dính mắc, bỏ các triền cái (những thứ che lấp tâm như tham, giận, buồn ngủ, xao động, nghi ngờ), dẹp ngạo mạn và kiêu căng,
không tự khen mình, không nói điều dở của người, rốt cuộc không còn khởi tưởng về cái "ta".
Ai lặng yên định tĩnh, ý không khởi động, liền hiểu được trí tuệ và định của đạo này.
Bỏ nịnh hót, tâm thanh tịnh, nhờ vậy mau đạt bất khởi nhẫn (sự an trụ vững vàng khi thấy rõ các pháp vốn không sinh khởi).
Thường sống chí thành, không bóng bẩy giả dối, nguyện được đầy đủ không thiếu,
trồng nhiều đức chân chính, không làm điều tà; người yêu pháp mau được đạo.
Kinh đã tụng học thường không quên, thường giữ giới cấm, hạnh thanh tịnh,
người tu như thế còn mau thành Phật, huống chi vâng giữ tam muội tịch tĩnh này.
Phật bảo bồ-tát Bạt Đà Hòa: "Thuở xưa vô số kiếp (kiếp: khoảng thời gian dài vô cùng), vào thời Phật Đề Hòa Kiệt La (phiên âm "Dīpaṃkara", tức Phật Nhiên Đăng hay Định Quang, một vị Phật thời quá khứ), ta ở chỗ Phật Đề Hòa Kiệt La nghe tam muội này, liền thọ trì tam muội này, thấy vô số Phật ở mười phương (mười hướng: bốn phương, bốn hướng xiên, trên và dưới), đều theo các Ngài nghe kinh và thọ trì. Bấy giờ các Phật đều bảo ta: 'Về sau vô số kiếp, ngươi sẽ thành Phật hiệu là Thích-ca Văn.'" Phật bảo bồ-tát Bạt Đà Hòa: "Vì thế ta nói với ngươi: nay ta tự mình đã thành Phật. Tam muội này các ngươi nên học, để biết pháp nội tâm bậc nhất mà mọi người không theo kịp, vượt ra khỏi mọi tưởng. Ai đứng vững trong tam muội này thì nhớ nghĩ là được đạo Phật (?)." Bấy giờ Phật nói kệ rằng:
Nhớ thuở xưa ta gặp Phật Định Quang, lúc ấy đạt được tam muội này,
liền thấy vô số Phật mười phương, nghe giảng nghĩa sâu mầu của pháp tôn quý.
Ví như người có phúc đi tìm của báu, mong gì cũng như ý, liền được,
bồ-tát đại sĩ cũng như thế, tìm của báu trong kinh liền được thành Phật.
Bồ-tát Bạt Đà Hòa thưa Phật: "Phải giữ tam muội này như thế nào, thưa Thiên Trung Thiên (tôn hiệu của Phật: bậc trời cao nhất trong các vị trời)?" Phật bảo bồ-tát Bạt Đà Hòa: "Không nên dính mắc vào sắc (hình tướng, vật chất), không nên có chỗ hướng về sự sinh, nên thực hành 'không'; nên giữ tam muội như thế. Thế nào là tam muội? Là nên làm theo pháp này. Lại nữa, Bạt Đà Hòa, bồ-tát tự quán thân thấy không có thân, cũng không có gì để quán, cũng không có gì để thấy, cũng không có gì để dính mắc; vốn cũng không có gì là mù, cũng không có gì là điếc. Như pháp trong kinh, nhìn ngắm, an trụ mà cũng không thấy gì, cũng không dính mắc gì; không dính mắc là người giữ đạo. Đối với pháp không có chút nghi ngờ; không nghi ngờ là thấy Phật; thấy Phật thì mối nghi dứt; các pháp không từ đâu đến, không sinh ra. Vì sao? Bồ-tát nếu có tưởng nghi ngờ đối với pháp thì là dính mắc. Thế nào là dính mắc? Cho rằng có người, có thọ mạng, có đức, có ấm (các nhóm yếu tố hợp thành con người: thân thể, cảm giác, tưởng, hành, thức), có người (?), có đối tượng, có tưởng, có căn (giác quan), có dục — đó là dính mắc. Vì sao? Vì bồ-tát thấy các pháp không có gì để dính mắc; pháp ấy cũng không nghĩ, cũng không thấy. Thế nào là không thấy? Ví như người ngu học đạo khác, tự cho mình đúng, có người cho rằng có thân; bồ-tát không thấy như thế. Bồ-tát thấy như thế nào? Như Đát-tát-a-kiệt (phiên âm "Tathāgata", tức Như Lai), A-la-ha (bậc đáng được cúng dường), Tam-da-tam-phật (bậc giác ngộ chân chính trọn khắp), a-duy-việt-trí (bậc không còn thoái lui trên đường thành Phật), Bích-chi-phật (bậc tự mình giác ngộ không cần thầy, không giáo hóa rộng), a-la-hán (bậc đã dứt sạch phiền não) thấy: không mừng, không lo. Bồ-tát thấy như thế, cũng không mừng, cũng không lo. Người giữ tam muội này cũng không mừng, cũng không lo, ví như hư không, không có sắc, không có tưởng, thanh tịnh không tì vết. Bồ-tát thấy các pháp như thế; mắt thấy các pháp không bị ngăn ngại; vì thế mà thấy các Phật."
"Thấy các Phật như đặt viên ngọc minh nguyệt (ngọc sáng như trăng) trên tấm lưu ly; như mặt trời lúc mới mọc; như trăng ngày rằm ở giữa các vì sao; như vua Già-ca-việt (phiên âm "cakravartin", tức Chuyển luân thánh vương: vị vua lý tưởng cai trị cả thế giới bằng chính pháp) có các quan theo hầu; như vua trời Đao-lợi Thích-đề-hoàn-nhân ở giữa các vị trời; như Phạm thiên vương ngồi tòa cao nhất ở giữa các vị Phạm thiên; như ngọn đuốc cháy trên đỉnh núi cao; như vị vua thầy thuốc mang thuốc đi chữa bệnh cho người; như sư tử ra đi một mình; như đàn nhạn bay trên không có con dẫn đầu; như tuyết đọng trên núi cao mùa đông, bốn phía đều thấy; như núi Kim cương (dãy núi bao quanh thế giới theo vũ trụ quan Phật giáo) của cõi trời đất ngăn hết mùi hôi uế; như nước bên dưới đỡ lấy đất; như gió đỡ lấy nước; mọi ô uế đều thanh tịnh, như hư không; như cõi trời Đao-lợi trên núi Tu-di (ngọn núi lớn ở trung tâm thế giới theo vũ trụ quan Phật giáo) được trang hoàng. Các Phật cũng như thế: giới của Phật, oai thần của Phật, công đức của Phật soi sáng rực rỡ vô số cõi nước. Bồ-tát này thấy các Phật mười phương như thế, nghe kinh đều thọ nhận được." Bấy giờ Phật nói kệ rằng:
Phật không cấu uế, lìa trần lao (phiền não làm nhọc nhằn tâm), đủ mọi công đức mà không dính mắc,
thần thông tôn lớn, tiếng nói mầu nhiệm, tiếng trống pháp dẫn dắt nghĩa lý, vượt mọi âm thanh (?).
Bậc Giác ngộ, Thiên Trung Thiên, trí tuệ giải thoát (?), người ta dùng đủ thứ hương hoa cúng dường.
Đem vô số đức dâng lên xá-lợi (di cốt của Phật), cùng cờ phướn, lọng, các thứ hương mà cầu tam muội.
Nghe pháp mầu rộng khắp, học tập đầy đủ, xa lìa điên đảo (cái thấy trái ngược lẽ thật), hiểu rõ diệt độ (Niết-bàn).
Rốt cuộc không tưởng nghĩ, không dính mắc cả vào pháp không, nên lập chí hiểu trí tuệ mầu nhiệm không ngăn ngại.
Trong sạch như trăng, như ánh mặt trời mọc, ví như Phạm thiên đứng trong cung của mình,
thường đem tâm thanh tịnh niệm Thế Tôn (bậc được thế gian tôn kính, tức Phật), ý không dính mắc, không chấp vào tướng không (?).
Ví như tuyết trên núi cao mùa đông, như vua là bậc tôn quý trong loài người,
như ngọc ma-ni (một loại ngọc quý trong suốt) trong sạch vượt mọi của báu; quán tướng tốt của Phật nên như thế.
Như nhạn chúa bay có con dẫn trước, như hư không trong sạch không nhơ loạn,
Phật thân màu vàng tử ma (vàng ròng thượng hạng, ánh tía) cũng như thế; con Phật nhớ nghĩ điều này mà cúng dường bậc Tôn.
Bỏ mọi tối tăm, trừ ngu muội, liền mau đạt tam muội thanh tịnh.
Bỏ mọi tưởng nghĩ mong cầu, sống không cấu uế thì được ý định tĩnh.
Không còn trần lao, gột sạch cấu uế, bỏ giận dữ, không ngu si,
mắt trong sạch tự nhiên sáng tỏ, niệm công đức Phật không bị ngăn ngại.
Nghĩ đến giới thanh tịnh của Phật Thế Tôn, tâm không dính mắc, không cầu nơi tướng,
không thấy "ta" và "của ta", cũng không khởi tâm nơi các sắc tướng.
Lìa bỏ sinh tử, không còn các kiến chấp, bỏ ngạo mạn, trí tuệ thanh tịnh,
xa trừ kiêu mạn, không tự cao, nghe tam muội tịch tĩnh, lìa tà kiến.
Những tỳ-kheo là con cháu Phật, tỳ-kheo-ni có lòng tin, thanh tín sĩ (nam cư sĩ có niềm tin trong sạch),
thanh tín nữ (nữ cư sĩ có niềm tin trong sạch) trừ bỏ tham dục, nhớ nghĩ, tinh tấn học tập thì được pháp này.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video