Thiên 4 — Phẩm 4 – Thí dụ

 Phẩm thứ tư: Ví dụ

 Phật bảo Bạt-đà-hòa: "Bồ-tát (người phát nguyện tu thành Phật để cứu độ mọi loài) thiết tha cầu tam-muội (trạng thái tâm định, chuyên chú hoàn toàn; ở đây là tam-muội thấy chư Phật hiện tại đứng trước mặt), được (nghe) tam-muội này rồi mà không tinh tấn (siêng năng) thực hành, thì ví như, này Bạt-đà-hòa, có người chở đầy thuyền châu báu, muốn đưa qua biển lớn, chưa tới nơi thì thuyền vỡ giữa đường. Người cõi Diêm-phù-lợi (châu lục nơi loài người ở, theo quan niệm Phật giáo) đều rất buồn thương: 'Mất bao nhiêu châu báu của ta!'

 Cũng vậy, này Bạt-đà-hòa, vị Bồ-tát ấy nghe tam-muội này rồi mà không chép, không học, không tụng, không giữ đúng như pháp, thì tất cả chư thiên và dân chúng đều rất buồn lo mà nói: 'Thế là mất bao nhiêu báu kinh của ta!', vì đã đánh mất tam-muội sâu xa này."

 Phật nói: "Kinh tam-muội này là điều Phật dặn dò, là điều Phật khen ngợi. Người nghe kinh tam-muội sâu xa này mà không chép, không học, không tụng, không giữ gìn, không thọ trì (nhận lấy và giữ gìn) đúng như pháp, lại ngu si tự cho mình là cao ư! Không nhận ý kinh này, muốn tỏ ra tài cao, lại không chịu học tam-muội này.

 Ví như, này Bạt-đà-hòa, kẻ con ngu si, có người cho cả nắm tay hương chiên-đàn (một loại gỗ thơm quý), không chịu nhận, lại bảo là cho mình hương chiên-đàn không sạch. Người chủ hàng nói với người ấy: 'Hương chiên-đàn này, anh chớ bảo là không sạch. Hãy cầm lấy ngửi thử, biết có thơm không; thử nhìn xem, biết có sạch không.' Kẻ ngu nhắm mắt không nhìn, không chịu ngửi."

 Phật nói: "Người nghe tam-muội này mà như vậy, không chịu nhận lại bỏ đi, đó là người không giữ giới, lại bỏ kinh báu này; đó là ngu si không có trí. Tự cho mình được thiền định đầy đủ là đã độ thoát, lại gọi thế gian là có thật, không vào lẽ không (muôn vật không có tự tính cố định), không biết lẽ vô. Người ấy nghe tam-muội này rồi không vui, không tin, không vào trong đó, lại nói lời khinh cợt: 'Phật cũng có kinh sâu ư? Cũng có uy thần ư?', lại chế giễu nói: 'Thế gian cũng có tỳ-kheo như A-nan ư?'"

 Phật nói: "Những người ấy, từ chỗ người giữ tam-muội này mà đi ra, từng hai người ba người nói với nhau rằng: 'Lời này là nói cái gì vậy? Lời này từ đâu mà có? Đây là tự họ gom góp lại mà đặt ra lời này thôi. Kinh này không phải do Phật nói.'"

 Phật bảo Bạt-đà-hòa: "Ví như người lái buôn cầm viên ngọc ma-ni (ngọc quý phát sáng, ngọc như ý) đưa cho đứa con ngu nhà nông xem. Người ấy hỏi người lái buôn: 'Viên này giá bao nhiêu tiền?' Người lái buôn đáp: 'Nửa đêm ở chỗ tối, đặt viên ngọc ma-ni này vào trong bóng tối, ánh sáng của nó chiếu tới đâu thì giá trị bằng chừng ấy chỗ chứa đầy châu báu.'"

 Phật nói: "Người ấy hoàn toàn không hiểu giá trị của nó, lại chê viên ngọc ma-ni mà nói: 'Giá nó có bằng một con bò không? Có thể đổi được một con bò không? Ta nghĩ nó không hơn thế được. Cho ta thì tốt, không chịu thì thôi.' Cũng vậy, này Bạt-đà-hòa, người nghe tam-muội này mà không tin, lại chê kinh này cũng như vậy."

 Phật nói: "Như Bồ-tát giữ tam-muội này, nhận lấy và tin thì liền theo đó mà làm, bốn phía đều được che chở, không có gì sợ hãi; giữ giới cấm trọn vẹn nên được sáng suốt cao vời, trí tuệ vào sâu mà vì người khác giảng nói. Bồ-tát nên đem tam-muội này phân phát nói cho người khác, truyền nhau lần lượt, khiến tam-muội này được còn lâu dài."

 Phật nói: "Kẻ ngu đời trước ở chỗ các đức Phật không cúng dường, không làm công đức, lại tự kiêu căng, phần nhiều hay chê bai, ghen ghét vì tiền của lợi lộc, chỉ muốn cầu danh, chỉ muốn nói lời huyên náo; không được thầy lành, cũng không hiểu kinh; nghe tam-muội này rồi không tin, không vui, không vào trong đó, lại chê bai người mà nói: 'Kẻ kia không biết hổ thẹn, tự đặt ra kinh này thôi. Kinh này không phải do Phật nói.'"

 Phật bảo Bạt-đà-hòa: "Nay ta nói đầy đủ cho ông như vầy. Này Bạt-đà-hòa, người cầu đạo Bồ-tát, dù là thiện nam tử hay thiện nữ nhân, đem ba nghìn cõi nước (tam thiên đại thiên thế giới, tức một vũ trụ rộng lớn gồm vô số thế giới) chứa đầy châu báu mà dâng cho Phật, giả sử có công đức ấy, cũng không bằng được nghe tam-muội này. Nếu có Bồ-tát nghe tam-muội này mà tin vui, thì phúc ấy lại nhiều gấp bội."

 Lúc ấy Phật khen rằng: "Đem ba nghìn cõi nước chứa đầy châu báu dâng cho Phật để cầu thành Phật; lại có người khác giữ tam-muội này, là điều Phật khen ngợi, người nghe mà tin thì phúc nhiều gấp bội."

 Phật nói: "Những người mê lầm tự kiêu căng ấy, không tin, lại cùng ác tri thức (bạn xấu, thầy tà) qua lại, nghe kinh này không tin, không vui, thì đối với kinh của ta chẳng khác gì kẻ thù. Đó là người không giữ giới, ở trong sự tự cao. Những người khác lần lượt nghe lời họ, tin mà theo, đó là phá hoại pháp Phật. Những người ấy bảo nhau: 'Kinh này không phải Phật nói', chỉ đặt điều chê bai như vậy."

 Phật nói: "Người tin tam-muội này thì đời trước đã từng thấy các đức Phật quá khứ rồi; vì thế ta mới vì người có lòng tin ấy mà nói tam-muội này. Những người như vậy thường giữ gìn pháp Phật. Người nghe kinh này mà tin vui thì nên biết rằng họ không còn xa Phật. Người giữ giới bền chắc thường có tâm ngay thẳng, cung kính kinh; vì thế ta mới vì những người ấy mà nói."

 Phật bảo Bạt-đà-hòa: "Điều ta nói không có gì khác, vì vậy mới nói lời này. Người nay thấy ta nói tam-muội này, về đời sau nghe tam-muội này thì trọn không nghi, không chế giễu, không nói là không tin; trừ khi ở bên thầy xấu. Dù ở bên thầy lành mà công đức mỏng ít, những người như vậy lại quay sang theo thầy xấu; những người ấy nghe tam-muội này không tin, không vui, không vào trong đó. Vì sao vậy? Vì người ấy học chưa lâu, đã trải qua ít Phật, lòng tin và trí tuệ ít nên không tin thôi."

 Phật bảo Bạt-đà-hòa: "Nếu có Bồ-tát nghe tam-muội này mà không chế giễu, không chê bai, vui mừng, không nửa chừng nghi ngờ, không nói lúc tin lúc không tin, vui chép, vui học, vui tụng, vui giữ gìn" — Phật nói: "ta đều đã biết trước, thấy trước rồi: người ấy không phải chỉ làm công đức ở chỗ một đức Phật, không phải ở chỗ hai, ba hay mười đức Phật, mà đã ở chỗ trăm đức Phật được nghe tam-muội này.

 Về đời sau, người nghe tam-muội này, chép, học, tụng, giữ quyển kinh, cuối cùng giữ gìn trong một ngày một đêm, thì phúc ấy không thể đếm xiết, tự đạt đến A-duy-việt-trí (bậc bất thoái chuyển, không còn thoái lui trên đường tu), điều mong nguyện đều được."

 Phật bảo Bạt-đà-hòa: "Hãy nghe ta nói ví dụ. Ví như, này Bạt-đà-hòa, có người lấy một cõi Phật (thế giới do một đức Phật giáo hóa) đập nát hết thành bụi; người ấy lấy một hạt bụi ấy, lại đập nát hết thành số bụi bằng số bụi của một cõi Phật; rồi lấy hết từng hạt bụi một, lại đều đập nát hết thành số bụi bằng số bụi của một cõi Phật. Thế nào, này Bạt-đà-hòa, số bụi ấy có nhiều không?" Bạt-đà-hòa thưa: "Rất nhiều, rất nhiều, bạch Đấng Thiên Trung Thiên (danh hiệu tôn xưng Phật: bậc trời trong các trời)."

 Phật bảo Bạt-đà-hòa: "Ta vì các ông mà dẫn ví dụ này. Nếu có một vị Bồ-tát lấy hết số bụi ấy, mỗi hạt bụi đặt thành một cõi Phật, số cõi Phật nhiều như vậy, chứa đầy châu báu trong đó, đem tất cả cúng dường chư Phật, cũng không bằng được nghe tam-muội này. Nếu lại có một vị Bồ-tát nghe tam-muội này rồi, chép, học, tụng, giữ, vì người khác giảng nói, dù chỉ trong chốc lát, thì công đức của vị Bồ-tát ấy không thể đếm xiết."

 Phật nói: "Người giữ tam-muội này, chép, học, tụng, giữ, vì người khác giảng nói, phúc đã như thế, huống chi người giữ tam-muội này được trọn đủ!" Lúc ấy Phật nói kệ (bài tụng) rằng:

 Ba nghìn đại thiên cõi nước, chứa đầy châu báu đem bố thí,

 Nếu không được nghe kinh như thế này, thì phúc công đức ấy là mỏng ít.

 Nếu có Bồ-tát cầu các đức, nên giảng nói và vâng làm tam-muội này,

 Mau tụng đọc hết kinh pháp này, thì phúc công đức không thể lường.

 Như bụi trong cõi nước một đức Phật, đều đập vỡ nát ra thành bụi,

 Các cõi Phật kia còn nhiều hơn số ấy, chứa đầy châu báu đem bố thí;

 Còn ai thọ trì lời của Đấng Thế Tôn (bậc được thế gian tôn kính, tức Phật), đem nghĩa bốn câu vì người giảng nói,

 Tam-muội này là trí tuệ của chư Phật, công đức được nghe thì không gì ví được.

 Huống chi có người tự giảng nói, thọ trì, tụng đọc, nhớ nghĩ trong chốc lát,

 Lại thêm tiến lên mà vâng làm, thì phúc công đức không thể lường.

 Giả sử tất cả đều thành Phật, trí thánh trong sạch, tuệ bậc nhất,

 Đều trải qua hơn số ức kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài), giảng nói công đức của một bài kệ,

 Cho đến lúc vào Nê-hoàn (Niết-bàn: cảnh giới tịch diệt, dứt hết sinh tử) vẫn ngợi ca phúc ấy, vô số ức kiếp đều khen tụng,

 Cũng không thể nói hết công đức của một bài kệ trong tam-muội này.

 Tất cả đất đai trong các cõi Phật, bốn phương, bốn góc và trên dưới,

 Chứa đầy châu báu đem bố thí, để cúng dường Phật, Đấng Thiên Trung Thiên;

 Nếu có người được nghe tam-muội này, phúc lành được hưởng hơn cả việc kia.

 Người yên lặng chăm chú tụng đọc, giảng nói, thì dẫn ví dụ về công đức cũng không ví được.

 Người ấy trọn không khởi lòng kiêu căng, cũng không có lúc rơi vào đường ác,

 Hiểu rõ pháp sâu, không còn mối nghi, tu tam-muội này đức là như vậy.

 Người học đã được thấy ta và phụng thờ ta, đức dày, tinh tấn, khắp nơi không dính mắc,

 Tăng thêm lòng tin sáng suốt làm Bồ-tát, gắng học tam-muội được Phật khen ngợi.

 Ta dặn dò các ông thường khuyên bảo, gắng làm tinh tấn, không buông lung,

 Tự gắng dũng mãnh, siêng tu hành, khiến được đạo lớn không còn thoái lui.

 Ai tụng và thọ nhận tam-muội này thì đã được thấy tận mặt trăm nghìn đức Phật.

 Dù cho đến lúc cuối cùng gặp nỗi sợ hãi lớn, giữ tam-muội này thì không sợ gì.

 Tỳ-kheo (người nam xuất gia đã thọ đủ giới) tu hạnh này là đã thấy ta, thường được theo Phật, không xa lìa.

 Bồ-tát nghe và tập tam-muội này, theo nghĩa nên thọ trì và vì người giảng nói.

 Bồ-tát được tam-muội này thì mới gọi là bậc trí tuệ rộng suốt,

 Đạt được tổng trì (năng lực ghi nhớ, giữ gìn trọn vẹn giáo pháp), được Phật khen ngợi, mau thành đạo Phật, trí như biển cả.

 Thường luôn tụng nói tam-muội này, nên theo pháp Phật, lời dạy của Thế Tôn.

 Nghe được dòng giống ấy thì được Đẳng giác (giác ngộ ngang bằng Phật), như lời Phật nói không có gì khác.

 Kinh Bát-chu tam-muội, quyển thượng (hết).

 Kinh Bát-chu tam-muội, quyển trung.

 Đời Hậu Hán, vị Tam tạng (vị pháp sư thông suốt ba kho giáo pháp: Kinh, Luật, Luận) người nước Nguyệt Chi là Chi Lâu Ca Sấm dịch.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video