Thiên 6 — Phẩm 6 – Bốn chúng

 Kinh Bát-chu, phẩm thứ sáu: Bốn hạng người

 Bồ-tát (người phát nguyện tu thành Phật để cứu độ mọi loài) Bạt-đà-hòa bạch Phật: "Thật khó theo kịp, bạch Đấng Thiên Trung Thiên (danh hiệu tôn xưng Phật: bậc trời trong các trời), về tam-muội (trạng thái tâm định, chuyên chú hoàn toàn; ở đây là tam-muội thấy chư Phật hiện tại đứng trước mặt) mà Ngài nói. Nếu có Bồ-tát bỏ ái dục làm tỳ-kheo (người nam xuất gia đã thọ đủ giới), nghe tam-muội này rồi, thì nên học thế nào, giữ thế nào, thực hành thế nào?"

 Phật nói: "Nếu có Bồ-tát bỏ ái dục làm tỳ-kheo, có ý muốn học tam-muội này, tụng tam-muội này, giữ tam-muội này, thì phải giữ giới trong sạch, không được khuyết phạm giới dù nhỏ như sợi lông sợi tóc. Thế nào là Bồ-tát không khuyết phạm giới? Là giữ gìn tất cả mọi giới cấm, mọi phép tắc lúc ra lúc vào, đều phải giữ gìn, không được phạm giới dù nhỏ như sợi lông sợi tóc; thường phải sợ hãi mà xa lìa sự nịnh hót dối trá; đều phải giữ gìn giới cấm. Giữ gìn như vậy là giữ giới trong sạch.

 Thế nào là Bồ-tát khuyết phạm giới? Là vị Bồ-tát ấy cầu sắc (sự sinh vào cõi có hình sắc tốt đẹp, phúc báo hữu hình). Thế nào là cầu sắc? Là người ấy trong ý nghĩ rằng: 'Đem công đức này, khiến đời sau ta được sinh làm trời, hoặc làm vua Già-ca-việt (Chuyển luân thánh vương, vị vua lý tưởng cai trị cả thế giới).'" Phật nói: "Vì vậy mà vị Bồ-tát ấy là khuyết phạm giới. Người ấy lâu nay giữ hạnh này, giữ giới này, giữ như vậy để tự giữ phúc, mong được chỗ sinh ra, vui thích trong ái dục, đó là hủy phạm giới."

 Phật bảo Bạt-đà-hòa: "Vị Bồ-tát tỳ-kheo ấy muốn học tam-muội này thì phải giữ giới trong sạch, giữ giới trọn vẹn, không nịnh hót dối trá. Giữ giới phải được người trí khen ngợi, được A-la-hán (bậc tu đã dứt sạch phiền não) khen ngợi. Đối với kinh phải bố thí; phải tinh tấn (siêng năng không lười), điều niệm phải mạnh mẽ; phải nhiều lòng tin, khuyến khích và vui thích; thường phụng sự Hòa thượng (vị thầy truyền giới, thầy dạy chính của người xuất gia); phải phụng sự thầy lành. Người mà mình được nghe tam-muội này, nơi mà mình được nghe tam-muội này, phải nhìn người ấy như nhìn Phật."

 Phật bảo Bạt-đà-hòa: "Vị Bồ-tát ấy nhìn thầy như nhìn Phật thì mau được tam-muội. Nếu không cung kính thầy lành, coi thường thầy lành, lừa dối thầy lành, thì dù học tam-muội này đã lâu, giữ lâu, thực hành lâu, nếu không cung kính thầy thì cũng mau chóng mất nó."

 Phật bảo Bạt-đà-hòa: "Vị Bồ-tát ấy, nếu từ chỗ tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni (người nữ xuất gia đã thọ đủ giới), ưu-bà-tắc (nam cư sĩ tại gia quy y Phật), ưu-bà-di (nữ cư sĩ tại gia quy y Phật) mà được nghe tam-muội này, thì phải nhìn người ấy như Phật; nơi mình nghe tam-muội phải tôn kính."

 Phật bảo Bạt-đà-hòa: "Bồ-tát đối với nơi mình nghe tam-muội này không nên có ý nịnh hót; đối với vị Bồ-tát (giảng tam-muội) ấy không được có ý nịnh hót. Thường phải vui ở riêng một chỗ; không tiếc thân mạng; không được mong người cho mình thứ gì; thường đi khất thực (xin ăn), không nhận lời mời đến nhà ăn; không ghen ghét đố kỵ; tự giữ phép tắc, sống đúng như pháp, có gì thì vừa đủ là thôi; đi kinh hành (đi qua lại chậm rãi để tu tập, giữ tâm tỉnh táo) không được lười, không được nằm ngủ. Như vậy, này Bạt-đà-hòa, kinh này dạy người bỏ ái dục làm tỳ-kheo học tam-muội này như vậy, phải giữ gìn như vậy."

 Bồ-tát Bạt-đà-hòa bạch Phật: "Pháp mà Đấng Thiên Trung Thiên nói thật khó theo kịp. Nếu đời sau có Bồ-tát lười biếng, nghe tam-muội này rồi không chịu tinh tấn, người ấy tự nghĩ: 'Ta sẽ đợi về sau, đến chỗ các đức Phật vị lai mà cầu tam-muội này thôi.' Lại nói: 'Thân chúng ta gầy yếu cùng cực, có bệnh, ốm yếu, e không thể cầu được.' Nghe kinh này rồi lười biếng không tinh tấn.

 Nếu lại có Bồ-tát tinh tấn muốn học kinh này, thì nên dạy họ theo phép dạy trong kinh này. Vì kinh này mà không tiếc thân mạng, không mong người cho mình được gì; có người khen ngợi cũng không vui mừng; không tham lắm bát và y (bát ăn và áo của người xuất gia); không ham muốn gì; thường không có điều gì mong cầu. Nghe kinh này mà không lười biếng, thường tinh tấn.

 Người ấy không nghĩ: 'Ta sẽ đợi về sau, đến chỗ các đức Phật vị lai mới cầu.' Mà tự nghĩ: 'Dù cho gân xương tủy thịt ta đều khô mục, học tam-muội này trọn không lười biếng.' Tự nghĩ: 'Ta trọn không lười biếng cho đến chết.' Nghe kinh này rồi không ai không vui mừng."

 Lúc ấy Phật nói: "Lành thay, lành thay, Bạt-đà-hòa! Điều ông nói không có gì sai khác. Ta cùng vui theo; các đức Phật quá khứ, vị lai, hiện tại đều cùng vui theo." Lúc ấy Phật nói kệ (bài tụng) rằng:

 Như pháp ta nay đã nói, đều nhận lấy mà học, ở riêng một chỗ,

 Làm công đức, tự giữ phép tắc, thì tam-muội này không khó được.

 Thường đi khất thực, không nhận lời mời, bỏ hết mọi thú vui ham muốn,

 Người mà mình theo nghe tam-muội này, kính vị pháp sư ấy như Đấng Thế Tôn (bậc được thế gian tôn kính, tức Phật).

 Ai tụng và tu tam-muội này, thường tinh tấn, chớ lười biếng,

 Không được tiếc kinh pháp, không cầu được cúng dường rồi mới trao kinh.

 Ai thọ nhận tam-muội này, bấy giờ mới là con của Phật.

 Học và vâng làm như vậy, thì được tam-muội trọn không lâu.

 Thường siêng gắng, không lười biếng, trừ bỏ ngủ nghỉ, tâm được mở sáng,

 Nên xa lìa ác tri thức (bạn xấu, thầy tà), rồi sau đó theo pháp này mà làm.

 Bỏ buông lung, không ngừng nghỉ, thường lìa xa chỗ tụ tập đông người;

 Tỳ-kheo cầu tam-muội này, theo lời Phật dạy phải như vậy.

 Bồ-tát Bạt-đà-hòa bạch Phật: "Tỳ-kheo-ni cầu đạo Bồ-tát, muốn học tam-muội này, muốn giữ tam-muội này, thì phải giữ pháp gì, đứng vững thế nào để học và giữ tam-muội này?"

 Phật bảo Bạt-đà-hòa: "Tỳ-kheo-ni đã phát tâm đi theo Ma-ha-diễn (Đại thừa, 'cỗ xe lớn': giáo pháp cứu độ khắp mọi loài) (?), học và giữ tam-muội này, thì phải khiêm nhường cung kính; không nên ghen ghét đố kỵ; không được giận dữ; bỏ kiêu căng, bỏ tự cho mình là quý lớn; đẩy lùi sự lười biếng; phải tinh tấn, bỏ ngủ nghỉ, không được nằm ngủ; bỏ hết tiền của lợi lộc; đều phải giữ gìn trong sạch; không được tiếc thân mạng; thường phải vui với kinh; phải cầu học nhiều; phải bỏ dâm dục, giận dữ, ngu si; ra khỏi lưới ma (những thế lực gây chướng ngại người tu) mà đi;

 phải bỏ những đồ trang sức, chuỗi ngọc, vòng xuyến mà mình ưa thích; không được nói lời độc ác; không được tham đắm bát và y tốt; phải được người khen ngợi, không được có sự nịnh hót dối trá. Khi học tam-muội này, phải kính thầy lành, nhìn thầy như Phật; phải vâng theo lời dạy trong kinh này mà giữ tam-muội này." Lúc ấy Phật nói kệ rằng:

 Tỳ-kheo-ni thực hành cung kính, không ghen ghét đố kỵ, lìa giận dữ,

 Trừ kiêu mạn, bỏ tự cao, tu như vậy thì được tam-muội.

 Phải tinh tấn, đẩy lùi ngủ nghỉ, bỏ điều ham muốn, không tham sống lâu,

 Một lòng thiết tha với pháp này; cầu tam-muội phải như vậy.

 Không được buông theo lòng tham dâm, bỏ giận dữ và ngu si,

 Chớ rơi vào lưới ma; cầu tam-muội phải như vậy.

 Nếu có ai học tam-muội này, không đùa cợt, bỏ lòng tham thân,

 Bỏ hết mọi mối hồ nghi, phải chí thành, không màu mè giả dối.

 Bỏ lòng từ nhỏ, thường có lòng từ lớn, kính thầy lành không bao giờ thôi,

 Phải lìa xa mọi điều ác; cầu tam-muội phải như vậy.

 Người tu cầu pháp, muốn được pháp, không tham đắm bát và y,

 Theo ai được nghe tam-muội ấy, thì nhìn người đó như Phật, ngang nhau không khác.

 Bồ-tát Bạt-đà-hòa bạch Phật: "Nếu có Bồ-tát bạch y (người tại gia, mặc áo trắng) ở nhà tu đạo, nghe tam-muội này rồi muốn học, muốn giữ, thì phải đứng vững trong pháp thế nào để học và giữ tam-muội này?"

 Phật bảo Bạt-đà-hòa: "Bồ-tát bạch y nghe tam-muội này rồi muốn học và giữ, thì phải giữ năm giới (năm điều răn của người tu tại gia: không giết hại, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không uống rượu) bền chắc, sống trong sạch. Không được uống rượu, cũng không được cho người khác uống. Không được giao thông với phụ nữ, tự mình không được làm, cũng không được bảo người khác làm. Không được có lòng ân ái với vợ con, không được nhớ nghĩ đến nam nữ, không được nhớ nghĩ đến tài sản. Thường nghĩ muốn bỏ vợ con đi làm sa-môn (người xuất gia tu đạo).

 Thường giữ bát quan trai (giữ tám giới trong một ngày một đêm, như người xuất gia: thêm các giới không nằm giường cao, không trang điểm ca múa, không ăn quá giờ trưa). Khi giữ trai thì thường nên giữ ở chùa Phật. Thường nên nghĩ đến việc bố thí, không nghĩ đến bản thân rằng mình sẽ được phúc, mà nên vì muôn dân mà bố thí. Thường nên có lòng từ lớn đối với thầy lành. Thấy tỳ-kheo giữ giới không được coi thường mà nói xấu. Làm được hạnh ấy rồi thì nên học, nên giữ tam-muội này." Lúc ấy Phật nói kệ rằng:

 Có vị Bồ-tát ở nhà, muốn được tam-muội này,

 Thường phải học đến rốt ráo, tâm không tham muốn gì.

 Khi tụng tam-muội này, nghĩ vui làm sa-môn,

 Không được tham vợ con, lìa bỏ tiền của và sắc đẹp.

 Thường vâng giữ năm giới, mỗi tháng giữ bát quan trai,

 Khi giữ trai thì ở chùa Phật, học tam-muội cho thông suốt.

 Không được nói xấu người, không chê cười, không làm điều khinh mạn,

 Tâm không mong cầu vinh hoa, thì nên tu tam-muội này.

 Vâng kính các kinh pháp, thường nên vui với đạo,

 Tâm không có nịnh dối, bỏ ý keo kiệt ghen ghét.

 Ai học tam-muội này, thường phải giữ lòng cung kính,

 Bỏ tự cao buông lung, phụng sự chúng tỳ-kheo tăng (đoàn thể người xuất gia).

 Bồ-tát Bạt-đà-hòa bạch Phật: "Nếu có ưu-bà-di đã phát tâm đi theo Ma-ha-diễn, nghe tam-muội này rồi muốn học và giữ, thì phải thực hành pháp gì để học và giữ tam-muội này?"

 Phật bảo Bạt-đà-hòa: "Nếu ưu-bà-di đã phát tâm đi theo Ma-ha-diễn, nghe tam-muội này rồi muốn học và giữ, thì phải giữ năm giới, tự quy y ba ngôi. Ba ngôi là gì? Tự quy y Phật, quy mệnh (đem thân mạng nương về) nơi Pháp, quy mệnh nơi chúng tỳ-kheo tăng. Không được thờ đạo khác; không được lạy trời; không được xem chọn ngày tốt; không được đùa cợt; không được kiêu mạn phóng túng; không được có lòng tham.

 Ưu-bà-di thường phải nghĩ đến bố thí, vui mừng muốn nghe kinh, gắng sức học hỏi nhiều. Ưu-bà-di thường phải kính trọng thầy lành, tâm thường không mỏi không lười. Nếu có tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni đi qua, thường đem chỗ ngồi, lễ khách chủ và đồ ăn uống mà tiếp đãi." Lúc ấy Phật nói kệ rằng:

 Nếu có ưu-bà-di tụng tam-muội này,

 Phải theo lời Phật dạy, vâng giữ năm giới trọn vẹn.

 Khi giữ tam-muội này, phải tôn kính Phật,

 Cùng Pháp và chúng tỳ-kheo, cung kính thầy lành của mình.

 Không được thờ đạo khác, chớ cúng tế trời;

 Người tu tam-muội này, thấy người thì đứng dậy đón tiếp.

 Trừ bỏ giết hại, trộm cắp, tà dâm, chí thành không nói hai lưỡi (đặt điều chia rẽ),

 Không được đến quán rượu; nên tu tam-muội này.

 Tâm không được ôm lòng tham, thường phải nghĩ đến bố thí,

 Trừ bỏ ý nịnh hót, không được nói điều dở của người.

 Thường phải cung kính phụng sự tỳ-kheo và tỳ-kheo-ni,

 Nghe lời pháp đều nhận lấy; học tam-muội là như vậy.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video