Tầng Diệu Thiện thứ chín (Diệu Thiện địa: tầng tu thứ chín trong mười tầng tu chứng của Bồ-tát; tên này có nghĩa là "tầng hiền lành mầu nhiệm").
Khi vị con Phật giảng xong nghĩa mầu của tầng thứ tám,
nhờ sức thần của Phật, vô số cõi nước đều rung chuyển.
Từ thân Nhất thiết trí (thân của Phật, bậc có trí tuệ biết hết thảy mọi sự) phát ra vô lượng ánh sáng vi diệu,
chiếu khắp thế giới mười phương, chúng sinh đều được yên vui.
Hàng nghìn vạn Bồ-tát (người tu hạnh giác ngộ, nguyện thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh) đứng giữa hư không,
bày ra những đồ cúng dường mầu nhiệm mà các cõi trời cũng không có.
Đại Tự Tại thiên vương (vua cõi trời Đại Tự Tại, cõi trời cao nhất trong cõi sắc) cùng với vua trời Tha Hóa (vua cõi trời Tha Hóa Tự Tại, tầng trời cao nhất của cõi dục),
vui mừng dâng các món cúng mầu nhiệm lên đức Phật có công đức lớn như biển.
Hàng nghìn vạn thiên nữ, cung kính và đều vui mừng,
cùng cất giọng hay vi diệu, ca ngợi công đức của Phật:
"Nhờ sức thần của Phật, mà phát ra giáo pháp mầu nhiệm như thế này.
Những bậc khéo tu hạnh tịch diệt (lặng dứt hết phiền não), không còn tâm xấu ác nào,
mỗi vị ở trong tầng bậc của mình, khéo tu hạnh Bồ-tát.
Vì muốn làm lợi ích cho thế gian, các vị đi khắp mười phương,
chỉ bày cho chúng sinh con đường thành Phật, tâm như hư không, không vướng ngại.
Sức thần của các Bồ-tát, cùng những đồ cúng dường thượng hạng mầu nhiệm,
hơn hẳn cả người và trời khắp mười phương, đều là do phước đức mà có.
Các vị con Phật ưa trí tuệ, dùng điều này để bày tỏ sức mạnh của Phật:
không rời khỏi một cõi nước mà hiện ra ở khắp mọi nơi,
làm lợi ích cho thế gian, như vầng trăng tròn trong sáng.
Đã dứt hết mọi âm thanh, lời nói và các ý nghĩ,
mà vẫn dùng mọi âm thanh để thuyết pháp, giống như tiếng vang.
Tùy theo những chúng sinh căn cơ thấp kém, tâm chán nản chìm đắm,
thì chỉ dạy cho họ đạo Thanh văn (hàng đệ tử nghe lời Phật dạy mà tu, chỉ cầu tự mình giải thoát), giúp họ thoát khỏi mọi khổ.
Tùy theo những chúng sinh có căn tánh hơi lanh lợi,
ưa thích pháp nhân duyên (giáo lý về chuỗi mười hai mắt xích nhân quả dẫn đến sinh tử), thì nói cho họ đạo Bích-chi-phật (bậc tự mình giác ngộ nhờ quán xét lẽ nhân duyên, không cần thầy chỉ dạy, nhưng không đi giáo hóa rộng).
Tùy theo những người có căn tánh sắc bén, muốn làm lợi ích cho chúng sinh,
có lòng từ bi lớn, thì nói cho họ pháp Bồ-tát.
Nếu là người có tâm lớn cao tột, quyết chí ưa làm việc lớn,
thì vì họ mà hiện thân Phật, nói vô lượng Phật pháp.
Ví như nhà ảo thuật hiện ra đủ loại thân hình, màu sắc,
những thân tướng như thế đều không có gì là thật.
Các vị con Phật cũng như vậy, khéo biết phép thuật của trí tuệ,
có thể hiện ra mọi hạnh, mà tâm lìa cả "có" lẫn "không"."
Hàng nghìn vạn thiên nữ dùng giọng hay vi diệu ca ngợi,
ca ngợi như thế xong, im lặng nhìn Phật.
Lại có Bồ-tát Giải Thoát Nguyệt thưa rằng: "Thưa vị con Phật, đại hội đều đã thanh tịnh,
một lòng mong được nghe hạnh chân chính vượt qua tầng thứ tám."
Bồ-tát Kim Cang Tạng (vị Bồ-tát chủ giảng về mười tầng tu trong kinh này) nói: "Này các vị con Phật! Các Bồ-tát ma-ha-tát (Bồ-tát lớn, bậc Bồ-tát đã tu lâu, tâm nguyện rộng lớn) dùng vô lượng trí tuệ như thế khéo quán sát con đường thành Phật, muốn cầu sự giải thoát tịch diệt sâu xa hơn nữa; muốn suy xét trí tuệ của Như Lai (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc từ chân lý như thật mà đến) sâu hơn nữa; muốn đi vào trong giáo pháp sâu kín của Như Lai; muốn chọn lấy trí tuệ lớn không thể nghĩ bàn; muốn chọn lựa các đà-la-ni (năng lực ghi nhớ, nắm giữ mọi giáo pháp không quên) và tam-muội (trạng thái tâm định chuyên chú một chỗ, sâu lắng) để làm cho chúng thanh tịnh thêm lần nữa; muốn làm cho các thần thông (năng lực siêu phàm do tu định mà có) được rộng lớn; muốn thuận theo những hạnh khác nhau của thế gian; muốn tu các lực (mười sức mạnh trí tuệ của Phật), các vô úy (bốn điều không sợ hãi của Phật khi thuyết pháp) và các pháp bất cộng của Phật (những đức chỉ riêng Phật có, không chung với hàng khác), không gì phá hoại được; muốn thuận theo sức chuyển pháp luân (giảng dạy giáo pháp, ví như lăn bánh xe pháp đi khắp nơi nghiền nát phiền não) của chư Phật; muốn không bỏ đại bi (lòng thương xót lớn muốn cứu khổ cho mọi chúng sinh) và đại nguyện đã nhận lấy — thì được vào tầng thứ chín.
Các Bồ-tát ở trong tầng này biết đúng như thật hoạt động của các pháp thiện, bất thiện và vô ký (không thiện cũng không ác); biết hoạt động của pháp hữu lậu (còn phiền não rỉ chảy, còn dính vào sinh tử) và pháp vô lậu (đã hết phiền não); của pháp thế gian và pháp xuất thế gian (vượt ra khỏi thế gian); của pháp nghĩ bàn được và pháp không thể nghĩ bàn; của pháp định và pháp bất định (đã quyết định chắc chắn và chưa quyết định); của pháp Thanh văn và Bích-chi-phật; của pháp đạo Bồ-tát; của pháp thuộc địa vị Như Lai; của pháp hữu vi (do nhân duyên tạo thành, có sinh có diệt) và pháp vô vi (không do tạo tác, không sinh không diệt).
Thuận theo trí tuệ như thế, Bồ-tát biết đúng như thật những chỗ rối rắm khó biết: chỗ khó biết trong hoạt động của tâm bồ-đề (tâm cầu giác ngộ) (?); chỗ khó biết của các phiền não (những trạng thái làm tâm rối loạn, như tham, giận, si mê); chỗ khó biết của nghiệp (những hành động có tạo ra quả báo về sau); của các căn (căn cơ, năng lực tiếp nhận đạo của chúng sinh); của sự ưa muốn; của tánh (bản tính, khuynh hướng sẵn có); của chí tâm; của thâm tâm (ý hướng sâu kín trong lòng); của sự thọ sinh (sự sinh vào các cõi); của tàn khí (thói quen phiền não còn sót lại); và chỗ khó biết về sự khác biệt của tam tụ (ba nhóm chúng sinh: nhóm chắc chắn đi đúng đạo, nhóm chắc chắn đi sai đạo, và nhóm chưa quyết định).
Bồ-tát biết tướng khác biệt của các tâm chúng sinh: tướng tâm xen tạp; tướng tâm nhẹ nổi, dễ thay đổi; tướng tâm hoại và không hoại; tướng tâm không có hình dạng; tướng tâm vô biên, cùng khắp, tự tại; tướng khác biệt của tâm thanh tịnh; tướng tâm nhơ; tướng tâm không nhơ; tướng tâm bị trói buộc; tướng tâm được cởi mở; tướng tâm quanh co dối trá; tướng tâm ngay thẳng; tướng tâm thuận theo đạo — đều biết đúng như thật.
Vị Bồ-tát này biết tướng sâu của phiền não, biết tướng cạn của phiền não; biết tướng phiền não làm bạn với tâm, không rời tâm; biết tướng khác biệt giữa sử và triền (sử: phiền não ngầm âm thầm theo đuổi chúng sinh; triền: phiền não hiện ra trói buộc chúng sinh); biết tướng phiền não tương ưng hay không tương ưng với tâm; biết tướng phiền não lúc thọ sinh thì nhận quả báo; biết tướng khác biệt của phiền não trong tam giới (ba cõi: cõi dục, cõi sắc, cõi vô sắc); biết tướng ái, si và tà kiến đâm sâu vào như mũi tên; biết tướng tội nặng của kiêu mạn và si mê; biết tướng nhân duyên của tam nghiệp (hành động của thân, lời nói và ý nghĩ) không dứt. Nói gọn lại, cho đến biết đúng như thật tướng khác biệt của tám vạn bốn nghìn hoạt động phiền não.
Vị Bồ-tát này biết tướng thiện, bất thiện, vô ký của các nghiệp; tướng đã phân biệt và chưa phân biệt; tướng nghiệp làm bạn với tâm, không rời tâm; tướng tự nhiên hết; tướng nhờ tu đạo mà hết; tướng hạt giống, tướng tích tụ; tướng không mất quả báo; tướng thứ lớp; tướng có quả báo và không có quả báo; tướng nghiệp đen thì quả báo đen (nghiệp ác thì quả khổ); tướng nghiệp trắng thì quả báo trắng (nghiệp lành thì quả vui); tướng nghiệp đen trắng lẫn lộn thì quả báo đen trắng lẫn lộn; tướng nghiệp không đen không trắng mà có thể diệt hết các nghiệp; biết tướng chỗ phát khởi của nghiệp; tướng khác nhau của cách chịu nhận nghiệp; biết tướng vô lượng nhân duyên làm khởi lên nghiệp; biết tướng khác biệt giữa nghiệp thế gian và nghiệp xuất thế gian; tướng hiện báo (chịu quả ngay đời này), tướng sinh báo (chịu quả ở đời kế tiếp), tướng hậu báo (chịu quả ở các đời sau nữa); tướng định và bất định tùy theo các nghiệp. Nói gọn lại, cho đến biết đúng như thật tướng khác biệt của tám vạn bốn nghìn nghiệp.
Vị Bồ-tát này biết tướng khác biệt của các căn: yếu, vừa và sắc bén; biết tướng khác nhau và không khác nhau giữa tiền tế và hậu tế (thời quá khứ và thời vị lai); biết tướng bậc trên, bậc giữa, bậc dưới; biết tướng làm bạn với phiền não, tướng không rời phiền não; tướng định và bất định tùy theo các thừa (cỗ xe — tức các con đường tu đưa đến giải thoát); tướng đã thuần thục và chưa thuần thục; tướng theo hoạt động của tâm; tướng dễ hoại; tướng nắm giữ sâu chắc; tướng trội mạnh; tướng không thể hoại; tướng xoay chuyển; tướng không xoay chuyển; tướng khác biệt trong ba đời; tướng khác biệt của cái ẩn sâu cùng sinh ra. Nói gọn lại, cho đến biết đúng như thật tướng khác biệt của tám vạn bốn nghìn căn.
Vị Bồ-tát này biết tướng yếu, vừa, mạnh của các sự ưa muốn của chúng sinh; nói gọn lại, cho đến biết đúng như thật tướng khác biệt của tám vạn bốn nghìn sự ưa muốn. Vị Bồ-tát này biết tướng yếu, vừa, mạnh của các tánh; nói gọn lại, cho đến biết đúng như thật tướng khác biệt của tám vạn bốn nghìn tánh. Vị Bồ-tát này biết tướng yếu, vừa, mạnh của thâm tâm; nói gọn lại, cho đến biết đúng như thật tướng khác biệt của tám vạn bốn nghìn thâm tâm.
Vị Bồ-tát này phân biệt mà biết các kiết sử (những phiền não trói buộc và sai khiến chúng sinh): có cái đi kèm làm bạn; có cái sinh cùng với tâm, có cái không sinh cùng với tâm; có cái tương ưng với tâm, có cái không tương ưng với tâm; tướng đi sâu vào; tướng từ vô thủy (từ thuở không có khởi đầu) đến nay luôn theo quấy não chúng sinh; tướng trái nghịch với mọi thiền định, giải thoát và thần thông; trói buộc chặt chẽ; buộc vào ba cõi; ở trong vô lượng tâm mà không hiện ra trước mắt (?); mở các cửa nghiệp mà không ai hay biết; tướng có thể đối trị được; tướng không có thật; tướng không có chỗ chốn nhất định; tướng chỉ có thánh đạo mới trừ được (?); tướng diệt sự xao động (?).
Vị Bồ-tát này biết đúng như thật tướng khác biệt của các sự thọ sinh, đó là: khác biệt giữa địa ngục, súc sinh, ngạ quỷ (loài quỷ đói), A-tu-la (loài thần có phước lớn nhưng hay ganh ghét, hiếu chiến), người và trời; khác biệt giữa sắc giới (cõi có hình sắc vi tế, không còn dục vọng) và vô sắc giới (cõi không còn hình sắc, chỉ còn tâm thức); khác biệt giữa cõi có tưởng và cõi không có tưởng. Nghiệp là ruộng, ái là nước, vô minh (sự mê mờ, không thấy rõ chân lý) là bóng tối che phủ, thức (tâm thức nhận biết) là hạt giống, thân đời sau là mầm mọc lên. Danh sắc (phần tinh thần và phần thể xác) cùng sinh ra, không rời nhau. Có tướng si mê và ái dục nối tiếp nhau. Muốn sinh, muốn làm, muốn yêu đắm, không lìa tướng chúng sinh ưa thích. Phân biệt tướng khác biệt của ba cõi, tướng tam hữu (ba cõi tồn tại: cõi dục, cõi sắc, cõi vô sắc) nối tiếp nhau — đều biết đúng như thật.
Vị Bồ-tát này biết đúng như thật các tập khí (thói quen, dấu vết do phiền não huân tập lâu đời để lại): còn sót hay không còn sót; tập khí theo nơi thọ sinh; tập khí theo việc ở chung với chúng sinh; tập khí theo nghiệp và phiền não; tập khí thiện, bất thiện, vô ký; tập khí còn khi đã lìa dục; tập khí theo thân đời sau; tập khí theo đuổi nối tiếp nhau; tướng đi sâu vào và bị đạo đoạn trừ; tướng giữ lấy phiền não; lìa (tâm) thì không còn gì (?) — đều biết đúng như thật.
Vị Bồ-tát này biết đúng như thật tướng định và bất định của chúng sinh: tướng chánh định (chắc chắn đi đúng đạo), tướng tà định (chắc chắn đi sai đạo), tướng bất định (chưa quyết định). Trong tà kiến có tướng tà định; trong chánh kiến có tướng chánh định; lìa cả hai thì là tướng bất định. Mỗi một trong ngũ nghịch (năm tội nặng nhất: giết cha, giết mẹ, giết bậc A-la-hán, làm thân Phật chảy máu, phá sự hòa hợp của tăng đoàn) là tướng tà định. Ngũ căn (năm căn lành: lòng tin, sự tinh tấn, chánh niệm, định, trí tuệ) là tướng chánh định. Ở vị trí tà thì là tà định; ở vị trí chánh thì là chánh định, vì không còn tạo (nghiệp ác) nữa (?). Lìa hai vị trí này thì là tướng bất định. Tướng rơi sâu vào nhóm tà, khó mà chuyển đổi được; tướng nhân duyên khiến tu đạo vô thượng; nhóm bất định, nhóm tà định; tướng che chở giữ gìn chúng sinh — đều biết đúng như thật.
Này các vị con Phật! Các Bồ-tát ma-ha-tát thuận theo trí tuệ như thế, gọi là an trú trong tầng Diệu Thiện. Bồ-tát ở tầng này biết tướng khác biệt của các hạnh như thế của chúng sinh, rồi tùy theo cách giải thoát của họ mà trao cho nhân duyên. Vị Bồ-tát này biết phép giáo hóa chúng sinh, biết phép cứu độ chúng sinh, biết đúng như thật mà thuyết pháp cho họ: tướng của Thanh văn thừa, tướng của Bích-chi-phật thừa, tướng của Bồ-tát thừa, tướng của địa vị Như Lai. Biết đúng như thật mà tùy theo nhân duyên của chúng sinh để thuyết pháp; tùy theo tâm, tùy theo căn, tùy theo sự khác biệt của ưa muốn mà thuyết pháp; lại tùy theo chỗ hành, tùy theo chỗ trí tuệ mà thuyết pháp; biết mọi chỗ hành rồi theo đó mà thuyết pháp; tùy theo tánh của chúng sinh, đi sâu vào những chỗ khó mà thuyết pháp; tùy theo đạo, tùy theo sự sinh, tùy theo phiền não, tùy theo sự xoay chuyển của tập khí mà thuyết pháp; tùy theo thừa để giúp họ giải thoát mà thuyết pháp.
Vị Bồ-tát này ở trong tầng này làm đại pháp sư (bậc thầy giảng giáo pháp lớn), giữ gìn kho tàng giáo pháp của chư Phật, đi vào nghĩa sâu mầu của bậc đại pháp sư, dùng vô lượng trí tuệ và phương tiện (cách khéo léo để giáo hóa), cùng tứ vô ngại trí (bốn trí hiểu biết và diễn giảng không bị ngăn ngại), dấy lên lời lẽ của Bồ-tát mà thuyết pháp. Vị Bồ-tát này luôn thuận theo bốn trí vô ngại mà không phân biệt. Bốn trí ấy là gì? Một là pháp vô ngại (thông suốt giáo pháp, danh từ, câu văn); hai là nghĩa vô ngại (thông suốt ý nghĩa); ba là từ vô ngại (thông suốt ngôn ngữ các nơi); bốn là nhạo thuyết vô ngại (ưa giảng nói và nói lưu loát không cùng tận).
Vị Bồ-tát này dùng trí pháp vô ngại mà biết tướng riêng của các pháp; dùng trí nghĩa vô ngại mà biết sự khác biệt của các pháp; dùng trí từ vô ngại mà biết cách nói các pháp không phân biệt; dùng trí nhạo thuyết vô ngại mà biết thứ lớp của các pháp không đứt đoạn.
Lại nữa, dùng trí pháp vô ngại mà biết các pháp không có tự thể; dùng trí nghĩa vô ngại mà biết tướng sinh diệt của các pháp; dùng trí từ vô ngại mà biết các pháp chỉ là tên gọi tạm, nhưng vẫn không bỏ tên gọi tạm mà nói; dùng trí nhạo thuyết vô ngại mà thuận theo tên gọi tạm, không phá hoại nó, nói ra không cùng tận.
Lại nữa, dùng trí pháp vô ngại mà biết tướng khác biệt của các pháp hiện tại; dùng trí nghĩa vô ngại mà biết tướng khác biệt của các pháp quá khứ và vị lai; dùng trí từ vô ngại mà biết các pháp quá khứ, vị lai, hiện tại và nói ra không phân biệt; dùng trí nhạo thuyết vô ngại mà trong mỗi một đời đều được vô biên tướng pháp để nói.
Lại nữa, dùng trí pháp vô ngại mà biết sự khác biệt của các pháp; dùng trí nghĩa vô ngại mà biết sự khác biệt về nghĩa của các pháp; dùng trí từ vô ngại mà theo các thứ tiếng nói để thuyết pháp; dùng trí nhạo thuyết vô ngại mà theo chỗ người nghe ưa hiểu để thuyết pháp.
Lại nữa, dùng trí pháp vô ngại: lấy pháp trí (trí biết rõ pháp chân thật) mà biết sự khác biệt của các pháp, lấy phương tiện mà biết các pháp không khác biệt; dùng trí nghĩa vô ngại: lấy tỷ trí (trí suy luận, so sánh từ cái đã biết) mà biết đúng như thật sự khác biệt của các pháp; dùng trí từ vô ngại: lấy thế trí (trí hiểu biết thông thường của thế gian) mà nói sự khác biệt của các pháp; dùng trí nhạo thuyết vô ngại: biết khéo nói đệ nhất nghĩa (chân lý tối cao).
Lại nữa, dùng trí pháp vô ngại mà biết các pháp chỉ có một tướng, không bị phá hoại; dùng trí nghĩa vô ngại mà khéo đi vào ấm (năm nhóm hợp thành con người: thân thể, cảm thọ, tưởng tượng, tâm hành, nhận thức), nhập (mười hai chỗ tiếp xúc: sáu giác quan và sáu đối tượng), giới (mười tám yếu tố cấu thành nhận thức), đế (bốn chân lý: khổ, nguyên nhân của khổ, sự diệt khổ, con đường diệt khổ) và pháp nhân duyên; dùng trí từ vô ngại, vì có âm thanh vi diệu nên mọi thế gian đều quy hướng về; dùng trí nhạo thuyết vô ngại thì lời nói ra càng thêm hay, khiến chúng sinh được ánh sáng giáo pháp vô biên.
Lại nữa, dùng trí pháp vô ngại mà biết các pháp không có phân biệt, đều thu về nhất thừa (một cỗ xe duy nhất đưa mọi người đến thành Phật); dùng trí nghĩa vô ngại mà đi vào cửa phân biệt sự khác biệt của các pháp; dùng trí từ vô ngại mà có thể nói các thừa với nghĩa không phân biệt; dùng trí nhạo thuyết vô ngại mà dùng một cửa pháp để nói ánh sáng giáo pháp vô biên.
Lại nữa, dùng trí pháp vô ngại mà có thể đi vào mọi hạnh Bồ-tát: hạnh trí, hạnh pháp, hạnh thuận theo trí; dùng trí nghĩa vô ngại mà có thể phân biệt nói sự khác biệt về nghĩa của thập địa (mười tầng tu của Bồ-tát); dùng trí từ vô ngại mà nói không phân biệt, thuận theo đạo của các tầng; dùng trí nhạo thuyết vô ngại mà nói tướng vô biên của mọi hạnh.
Lại nữa, dùng trí pháp vô ngại mà biết mọi đức Phật trong một niệm (một khoảnh khắc ý nghĩ) đều chứng bồ-đề (giác ngộ); dùng trí nghĩa vô ngại mà biết sự khác biệt về các thời và các nơi; dùng trí từ vô ngại mà theo sự khác biệt trong việc đắc đạo của các đức Phật để nói; dùng trí nhạo thuyết vô ngại mà đối với một câu pháp, nói suốt vô biên kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài) cũng không cùng tận.
Lại nữa, dùng trí pháp vô ngại mà biết lời nói của mọi đức Phật, các lực, các vô úy, các pháp bất cộng, đại từ, đại bi, trí vô ngại, việc chuyển pháp luân của mọi đức Phật, v.v., thuận theo nhất thiết trí; dùng trí nghĩa vô ngại mà theo âm thanh của Như Lai phát ra tám vạn bốn nghìn (pháp môn), tùy theo tâm chúng sinh, tùy theo căn, tùy theo sự khác biệt của ưa muốn; dùng trí từ vô ngại mà dùng âm thanh của Như Lai nói không phân biệt mọi hạnh; dùng trí nhạo thuyết vô ngại mà nhờ sức trí tuệ của chư Phật, theo âm thanh chúng sinh ưa thích mà nói.
Này các vị con Phật! Bồ-tát ma-ha-tát khéo biết các trí vô ngại như thế, an trú trong tầng thứ chín, gọi là được kho tàng giáo pháp của chư Phật, có thể làm đại pháp sư; được đà-la-ni về các nghĩa, đà-la-ni về các pháp, đà-la-ni khởi trí, đà-la-ni về các ánh sáng (trí), đà-la-ni về ý lành, đà-la-ni về các của báu, đà-la-ni về danh tiếng, đà-la-ni về uy đức, đà-la-ni vô ngại, đà-la-ni xoay vần vô biên, đà-la-ni kho tàng các nghĩa xen tạp; được trăm vạn a-tăng-kỳ (số lượng lớn đến không thể đếm được) đà-la-ni như thế, tùy chỗ thích hợp dùng phương tiện mà nói, dùng vô lượng cửa biện tài khác nhau như thế mà diễn giảng giáo pháp.
Vị Bồ-tát này được vô lượng cửa đà-la-ni như thế, có thể nghe pháp ở chỗ vô lượng đức Phật, nghe rồi không quên; theo đúng pháp đã nghe, có thể dùng vô lượng cửa khác nhau mà giảng cho người khác. Vị Bồ-tát này ở chỗ một đức Phật, dùng trăm vạn a-tăng-kỳ đà-la-ni để nghe nhận giáo pháp; như nghe pháp ở chỗ một đức Phật, ở chỗ vô lượng vô biên đức Phật khác cũng như vậy. Những cửa ánh sáng giáo pháp mà vị Bồ-tát này nghe được khi lễ kính Phật, thì hàng Thanh văn học rộng có được sức đà-la-ni, trong mười vạn kiếp cũng không thể thọ trì nổi.
Vị Bồ-tát này được sức đà-la-ni như thế, các trí vô ngại và sức biện tài; vì thuyết pháp nên ngồi trên pháp tòa, đối với chúng sinh khắp tam thiên đại thiên thế giới (một nghìn triệu thế giới, phạm vi giáo hóa của một vị Phật), tùy ý mà thuyết pháp. Vị Bồ-tát này ngồi trên pháp tòa, trừ chư Phật và các Bồ-tát thọ chức (Bồ-tát đã được chư Phật làm lễ trao ngôi vị, sắp thành Phật), thì là thù thắng nhất trong tất cả, trong tâm được vô lượng ánh sáng giáo pháp.
Vị Bồ-tát này ngồi trên pháp tòa, hoặc dùng một tiếng nói làm cho toàn thể đại chúng đều hiểu rõ, thì liền hiểu rõ; hoặc dùng nhiều thứ âm thanh làm cho toàn thể đại chúng mỗi người đều được khai mở hiểu biết, thì liền được khai mở hiểu biết; hoặc im lặng, chỉ phóng ánh sáng, làm cho toàn thể đại chúng mỗi người đều hiểu pháp, thì liền hiểu pháp; hoặc từ mọi lỗ chân lông đều phát ra tiếng pháp; hoặc mọi vật có hình sắc và không hình sắc trong tam thiên đại thiên thế giới đều phát ra tiếng pháp; hoặc dùng một tiếng nói vang khắp cõi thế giới, làm cho tất cả đều hiểu.
Với vị Bồ-tát này, giả như mọi chúng sinh trong tam thiên đại thiên thế giới cùng một lúc đến hỏi vặn, mỗi chúng sinh dùng vô lượng vô biên âm thanh khác nhau để hỏi, mỗi người hỏi một khác; vị Bồ-tát này trong một niệm đều nhận hết những câu hỏi ấy, chỉ dùng một tiếng nói mà làm cho tất cả đều hiểu rõ. Như vậy, với hai tam thiên đại thiên thế giới, ba, bốn, năm, mười, hai mươi, ba mươi, bốn mươi, năm mươi, hoặc trăm tam thiên đại thiên thế giới, hoặc nghìn tam thiên đại thiên thế giới, hoặc vạn, mười vạn, trăm vạn, hoặc ức tam thiên đại thiên thế giới, hoặc mười ức, trăm nghìn vạn ức na-do-tha (đơn vị số rất lớn), cho đến không thể nói, không thể nói tam thiên đại thiên thế giới, đầy chúng sinh trong đó — khi thuyết pháp rộng cho họ, nhờ sức thần của Phật, có thể vì chúng sinh mà làm rộng khắp Phật sự (việc giáo hóa cứu độ chúng sinh như Phật làm), lại càng tinh tấn siêng năng gấp bội, thu nhận ánh sáng trí tuệ như thế.
Giả như trong một đầu sợi lông có những đại hội nhiều bằng số vi trần (hạt bụi nhỏ nhất) của không thể nói, không thể nói thế giới, Phật ở trong đó thuyết pháp; Phật tùy theo tâm của bao nhiêu chúng sinh mà thuyết pháp, làm cho mỗi một chúng sinh trong tâm đều được bao nhiêu vô lượng pháp. Như một đức Phật, mọi đức Phật ở trong đại hội thuyết pháp cũng đều như thế. Như một đầu sợi lông, mọi thế giới mười phương cũng đều như thế. Ở trong đó, nên sinh ra sức ghi nhớ lớn, trong một niệm, từ chỗ mọi đức Phật nhận lấy mọi ánh sáng giáo pháp mà không sót một câu. Như đại hội đầy chúng sinh nghe pháp nói ở trên, hoặc ở trong đó, dùng ánh sáng giáo pháp quyết định thanh tịnh mà diễn giảng, làm cho họ được khai mở hiểu biết, trong một niệm làm cho ngần ấy chúng sinh đều được vui mừng, huống chi chúng sinh trong bấy nhiêu thế giới.
Vị Bồ-tát này ở trong tầng này, căn lành càng thêm thù thắng, ngày đêm không còn ý nghĩ nào khác, đi sâu vào chỗ hành của chư Phật, luôn ở cùng hội với mọi đức Phật, đi sâu vào sự giải thoát của Bồ-tát. Bồ-tát thuận theo trí tuệ như thế, thường thấy chư Phật, và trong mỗi một kiếp, dùng vô lượng vô biên trăm nghìn vạn ức đồ cúng mầu nhiệm cúng dường chư Phật, ở chỗ chư Phật hỏi han đủ điều, thông suốt các đà-la-ni. Căn lành của vị Bồ-tát này càng thêm sáng sạch.
Này các vị con Phật, ví như vàng đã luyện thành, được trang sức đầy đủ trên mũ báu của chuyển luân thánh vương (vị vua lý tưởng cai trị toàn cõi thiên hạ bằng chính pháp), hoặc trên chuỗi ngọc, thì mọi vua nhỏ và người trong tứ thiên hạ (bốn châu lớn quanh núi Tu-di, tức toàn cõi loài người) không ai đoạt được. Này các vị con Phật, Bồ-tát ma-ha-tát cũng như vậy, ở trong tầng Diệu Thiện này, các căn lành càng thêm sáng sạch, không gì phá hoại được; hàng Thanh văn, Bích-chi-phật và Bồ-tát ở các tầng khác đều không phá hoại được. Căn lành của vị Bồ-tát này càng thêm sáng, có thể chiếu vào những chỗ hiểm khó của phiền não chúng sinh, chiếu xong lại thu về.
Này các vị con Phật, ví như Đại Phạm vương (vua cõi trời Phạm thiên, làm chủ một tam thiên đại thiên thế giới) có thể chiếu sáng khắp mọi chỗ hiểm khó trong tam thiên đại thiên thế giới; Bồ-tát cũng như vậy, ở trong tầng Diệu Thiện của Bồ-tát này, căn lành sáng sạch chiếu vào những chỗ hiểm khó của phiền não chúng sinh, chiếu xong lại thu về. Này các vị con Phật, đó gọi là nói gọn về tầng Diệu Thiện thứ chín của Bồ-tát ma-ha-tát. Nếu nói rộng ra thì vô lượng vô biên kiếp cũng không nói hết được.
Bồ-tát ma-ha-tát ở trong tầng này phần nhiều làm Đại Phạm vương, cai quản tam thiên đại thiên thế giới, không ai hơn được; là người hiểu nghĩa đúng như thật, ở trong sự tự tại mà được tự tại, khéo giảng nói (pháp của) Thanh văn, Bích-chi-phật và ba-la-mật của Bồ-tát (các hạnh tu đưa đến bờ giải thoát); chúng sinh hỏi vặn thế nào cũng không làm cho cùng tận được. Những việc lành vị ấy làm, hoặc bố thí, hoặc ái ngữ, hoặc lợi ích, hoặc đồng sự (bốn cách thu phục chúng sinh: cho của cải hoặc giáo pháp, nói lời dịu dàng, làm việc lợi cho họ, cùng làm việc với họ), đều không rời niệm Phật, niệm pháp, niệm bạn Bồ-tát, cho đến không rời niệm nhất thiết chủng trí (trí của Phật biết hết mọi loại, mọi chi tiết của muôn pháp). Vị ấy luôn khởi tâm nghĩ rằng: "Bao giờ ta mới ở giữa chúng sinh làm người đứng đầu, làm bậc tôn quý, cho đến ở giữa mọi chúng sinh làm chỗ nương tựa cho họ?"
Vị Bồ-tát này nếu muốn siêng năng tinh tấn như thế, thì trong một niệm được tam-muội nhiều bằng số vi trần của trăm vạn a-tăng-kỳ tam thiên đại thiên thế giới, cho đến có thể hiện ra quyến thuộc (đoàn Bồ-tát tùy tùng) nhiều bằng số vi trần của trăm vạn a-tăng-kỳ tam thiên đại thiên thế giới. Nếu dùng sức nguyện và thần thông tự tại thì còn vượt quá số này, trăm nghìn vạn ức na-do-tha kiếp cũng không thể kể xiết." Bấy giờ, Bồ-tát Kim Cang Tạng muốn nói lại nghĩa này nên nói kệ (thể thơ trong kinh Phật) rằng:
Các Bồ-tát thuận theo sức trí tuệ sâu xa vô lượng,
bậc nhất, vi diệu nhất, mà mọi thế gian khó biết được;
người làm lợi ích cho chúng sinh thì có thể đến tầng thứ chín,
được vào kho tàng bí mật của chư Phật.
Được tam-muội và đà-la-ni vi diệu tột bậc,
sức thần thông rộng lớn, khéo đi vào các tướng của thế gian;
sức trí tuệ quyết định, có thể quán xét giáo pháp của chư Phật,
đại nguyện và lòng bi thanh tịnh, thì được vào tầng thứ chín.
Người thuận hành tầng bậc cao này, giữ gìn kho tàng của chư Phật,
liền có thể thông suốt các pháp thiện, bất thiện, vô ký;
đây là hữu lậu, vô lậu; là thế gian, xuất thế gian;
đây là nghĩ bàn được, đây là không thể nghĩ bàn.
Biết pháp định, bất định, và tướng đầy đủ của tam thừa (ba cỗ xe: Thanh văn, Bích-chi-phật, Bồ-tát),
suy xét phân biệt những điều này cùng tướng hữu vi, vô vi.
Khởi lên hiểu biết về các pháp như thế, phá tan bóng tối vô minh;
tâm thuận theo trí tuệ này thì là bậc mầu nhiệm nhất.
Biết hết các tâm hiểm khó, xen tạp của chúng sinh,
tâm nông nổi dễ đổi, tâm tự tại vô biên,
tướng sâu cạn của phiền não, tâm làm bạn không rời của nó;
lại biết tướng của sử và triền, thuận theo đó mà nối tiếp sự tồn tại.
Biết nghiệp đủ loại xen tạp, mỗi loại có tướng khác nhau;
nhân đã diệt mà quả không mất — thông suốt những việc như thế.
Lại biết các căn của chúng sinh: yếu, vừa, sắc bén,
những sự khác biệt rộng lớn, tướng của thời quá khứ và vị lai,
khác biệt bậc trên, giữa, dưới, cùng các sự ưa muốn,
cho đến có thể biết hết tám vạn bốn nghìn loại.
Tánh của thế gian cũng vậy; phiền não và tà kiến là chỗ hiểm khó,
từ vô thủy đến nay không dứt; mọi kiết sử trong các tâm
đều đi cùng với tâm, trói buộc tâm, khó mà dứt được.
Biết các kiết sử ấy chỉ là do vọng tưởng phân biệt,
không có phương hướng, chỗ chốn, cũng không có tướng nhất định;
cũng không lìa thân, lại cũng khó mà biết được;
sức thiền định có thể ngăn chặn, kim cang đạo (tâm định cuối cùng, vững chắc như kim cương, phá sạch phiền não) có thể dứt trừ.
Lại có thể biết sự khác biệt khi chúng sinh vào lục đạo (sáu nẻo luân hồi: trời, người, A-tu-la, súc sinh, ngạ quỷ, địa ngục):
nước ái dục, bóng tối si mê che phủ; nghiệp là ruộng, thức là hạt giống,
mọc ra mầm thân đời sau, danh và sắc cùng lớn lên;
từ sinh tử vô thủy đến nay, nối tiếp nhau trong ba cõi.
Lại biết phiền não, các nghiệp và tâm của trời, rồng (các loài thần linh) v.v.;
nếu lìa tâm ra thì không còn gì cả.
Mọi chúng sinh đều ở trong ba nhóm:
hoặc chìm trong các tà kiến, hoặc ở trên đường trí tuệ.
Bồ-tát ở tầng này biết hết tâm chúng sinh,
các căn và sự ưa muốn, đủ loại khác biệt;
dùng thâm tâm khéo suy xét, tùy chỗ thích hợp mà thuyết pháp.
Thông suốt trí vô ngại, khéo dùng lời lẽ mà giảng nói.
Bồ-tát làm pháp sư, giống như vua sư tử,
như vua trâu, như vua núi, an trú không sợ hãi;
khắp các thế giới, mưa xuống vị cam lộ (nước ngọt bất tử của cõi trời, ví cho giáo pháp) tuyệt diệu,
như vua rồng lớn có thể làm mưa đầy biển cả.
Vị Bồ-tát này khéo biết pháp, nghĩa, lời lẽ đều vô ngại,
khéo thuận theo mà hành, đầy đủ sức biện tài;
có thể được trăm vạn a-tăng-kỳ tổng trì (tức đà-la-ni: năng lực nắm giữ mọi giáo pháp không quên),
có thể nhận lấy giáo pháp của chư Phật như biển nhận mưa của rồng.
Bồ-tát được những điều sâu mầu thanh tịnh như thế,
nhờ sức của vô lượng đà-la-ni và các tam-muội,
có thể trong một niệm được thấy vô lượng đức Phật;
nghe xong, dùng tiếng Phạm âm (giọng nói thanh tịnh như của Phạm thiên) trong sạch mà diễn giảng của báu là giáo pháp mầu nhiệm.
Vị Bồ-tát này có khi giáo hóa chúng sinh trong một đại thiên thế giới,
tùy theo chỗ ưa thích của tâm và căn họ mà thuyết pháp, làm cho họ vui mừng;
như vậy với vô lượng tam thiên đại thiên cõi nước,
càng thêm siêng năng tinh tấn và suy nghĩ thế này:
hoặc trong một đầu sợi lông có vô lượng đức Phật thuyết pháp,
Phật vì đủ loại người mà diễn giảng giáo pháp mầu nhiệm,
vị Bồ-tát này đều nhận lấy hết, như đất nhận mọi hạt giống.
Lại phát nguyện thế này: mọi chúng sinh
trong các cõi nước mười phương, đều họp chung thành một hội,
ta sẽ trong một niệm biết hết tâm của họ,
dùng một tiếng nói mà thuyết pháp, làm cho họ đều dứt sạch lưới nghi.
Bồ-tát ở tầng này là pháp vương (vua của giáo pháp) giữa người và trời,
làm đại pháp sư, thuận theo tâm chúng sinh;
ngày đêm thường cùng hội với chư Phật,
có thể an trú trong sự giải thoát của trí tuệ tịch diệt sâu mầu.
Cúng dường vô lượng đức Phật, căn lành càng thêm sáng sạch,
như vàng ròng trang sức trên mũ báu của chuyển luân vương.
Ánh sáng chiếu vào những chỗ hiểm khó của phiền não chúng sinh,
như ánh sáng của Phạm vương chiếu khắp đại thiên thế giới.
Bồ-tát ở tầng này làm Đại Phạm vương
của tam thiên đại thiên thế giới, các căn đều mạnh mẽ sắc bén,
khéo dùng pháp tam thừa chỉ bày cho chúng sinh tỉnh ngộ;
mọi việc lành làm ra đều thuận theo chánh niệm.
Có thể trong một niệm mà được vô lượng
tam-muội sâu mầu, nhiều bằng số vi trần của các thế giới;
được thấy chư Phật mười phương dùng giọng vi diệu thuyết pháp,
thấy sức thần lớn của Phật, lại phát thêm vô lượng nguyện.
Tầng thứ chín như thế, là chỗ hành của trí tuệ lớn,
sâu mầu khó biết, khó thấy, nay đã nói gọn xong.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video