Thiên 57 — Truyện số 57: Lộc vương xả thân cứu đàn
(Năm mươi bảy) Thuở xưa, Bồ-tát thân làm Lộc vương, sức lực vượt hơn cả đàn, lòng nhân ái che chở khắp nơi, bầy hươu mến mộ đi theo. Nơi chúng rong chơi ở gần vườn ngự uyển. Người chăn thú tâu lên, vua dẫn quân lính vây kín, dồn ép bầy hươu. Lộc vương biết vậy, rơi lệ mà nói: "Các ngươi mắc nạn này, lỗi ấy là do ta. Ta sẽ bỏ mạng để cứu đám nhỏ các ngươi." Lộc vương đến chỗ dây lưới, hạ hai chân trước xuống mà nói: "Hãy giẫm lên ta mà nhảy ra, các ngươi có thể toàn mạng." Bầy hươu làm theo, thảy đều thoát được. Thân thịt Lộc vương rách nát, máu tuôn như suối, ngã vật xuống đất chỉ còn thoi thóp, đau đớn khôn tả. Bầy hươu kêu khóc, quanh quẩn không chịu bỏ đi. Vua người thấy thân nó tàn tạ, máu chảy đỏ đất, lại không thấy bầy hươu, bèn hỏi: "Thế này là vì sao?" Lộc vương đáp: "Tôi giữ hạnh không lành nên chịu mệnh làm thú. Tôi tìm cỏ ngon để giữ lấy mạng hèn, xâm phạm cõi nước, tội đáng rất nặng. Thịt thân tuy đã hết, nhưng hai bắp đùi (?) cùng ngũ tạng vẫn còn nguyên vẹn, chỉ mong thái quan lấy dâng làm một bữa ăn sáng." Vua hỏi: "Ngươi vì duyên cớ gì mà đến nỗi này?" Lộc vương kể đầu đuôi nguyên do. Vua xót thương, vì nó mà rơi lệ, nói: "Ngươi là súc sinh mà ôm lòng nhân rộng lớn của trời đất, hủy mạng để cứu đàn. Ta là vua loài người mà lại tham lam, ham giết, tàn hại những sinh linh do trời sinh ra." Vua liền ban lệnh nghiêm, răn dạy dân chúng trong nước: từ nay dứt việc săn bắn, chớ tham thịt hươu. Vua xé dây lưới, nâng hươu lên, đặt yên trên đất bằng. Bầy hươu thấy vua của mình thì ngửa mặt lên trời kêu thương. Con nào cũng tiến tới liếm vết thương, rồi chia nhau đi hái thuốc, nhai nát mà đắp lên (?). Vua người thấy vậy, lại lau nước mắt mà nói: "Vua lấy lòng thương con mà nuôi dưỡng đàn, đàn lấy ân tình như với cha mẹ mà mến vua. Đạo làm vua há có thể bất nhân sao?" Từ đó, vua dứt việc giết hại, chuộng điều nhân. Trời liền phù hộ, nước giàu dân vui, xa gần đều khen nhân đức, dân theo về như nước chảy. Phật bảo Thu Lộ Tử: "Lộc vương khi ấy chính là thân ta. Năm trăm con hươu nay là năm trăm tỳ-kheo. Vua người là A-nan." Bồ-tát dốc chí tu độ vô cực về tinh tấn là như vậy.