Thiên 74 — Truyện số 74: Mở đầu phần Thiền độ vô cực

 Kinh Lục Độ Tập, quyển thứ bảy.

 Thiền độ vô cực, thứ năm, gồm chín chương (74).

 Thiền độ vô cực là thế nào? Đoan chính tâm mình, chuyên nhất ý mình, gom hợp mọi điều thiện ghi giữ trong tâm. Những điều nhơ ác trong ý thì lấy điều thiện mà tiêu trừ.

 Phàm có bốn thiền. Hạnh của nhất thiền là dứt bỏ năm điều yêu tà mà mình tham ái. Mắt thấy sắc đẹp thì tâm sinh dâm cuồng. Phải bỏ tiếng ở tai, hương ở mũi, vị ở miệng, xúc chạm êm ái ở thân. Chí của người tu đạo ắt phải xa lìa những thứ ấy.

 Lại có năm cái che lấp: che lấp của tham tiền của, che lấp của giận dữ, che lấp của ngủ nghỉ, che lấp của dâm lạc, che lấp của hối hận và nghi ngờ, tức nghi có đạo hay không có đạo, có Phật hay không có Phật, có kinh hay không có kinh. Khi tâm, ý, thức, niệm thanh tịnh không cấu nhiễm, tâm sáng thấy chân lý thì đạt đến chỗ không gì không biết. Trời, rồng, quỷ, yêu không thể mê hoặc. Như người có mười kẻ thù, thoát thân lìa xa chúng, một mình ở giữa núi, không ai biết đến, chẳng còn gì phải sợ. Người xa lìa tình dục, trong tâm thanh tịnh vắng lặng, đó gọi là nhất thiền.

 Tâm đã được nhất thiền thì tiến lên nhị thiền. Đệ nhị thiền như người tránh kẻ thù: tuy đã ở núi sâu vẫn sợ kẻ thù tìm đến, nên càng tự ẩn sâu hơn. Người tu hành (?) tuy đã xa mười kẻ thù tình dục, vẫn sợ giặc dục đến phá hoại chí đạo. Đắc đệ nhị thiền thì tình dục dần xa, không thể làm ô nhiễm mình.

 Ở đệ nhất thiền, thiện và ác tranh nhau, rồi lấy thiện tiêu ác, ác lui thiện tiến. Ở đệ nhị thiền, tâm hỷ lặng dừng, không còn phải lấy thiện để tiêu trừ ác kia nữa. Hai ý hỷ và thiện đều tự tiêu diệt. Thập ác dứt hẳn như khói tắt, bên ngoài không còn nhân duyên nào lọt vào tâm. Ví như núi cao, trên đỉnh có suối, không có dòng nào chảy vào, cũng chẳng phải nước mưa của rồng, mà nước tự trong lòng suối tuôn ra, nước trong và suối đầy. Cũng vậy, điều thiện từ trong tâm mà ra, điều ác không còn theo tai, mắt, mũi, miệng mà vào. Chế ngự tâm như vậy thì hướng đến tam thiền.

 Ở đệ tam thiền, giữ ý bền chắc, thiện ác không vào, tâm an như núi Tu-di. Các điều thiện không theo ngoại sự mà ra (?), thiện ác lặng diệt, không vào trong tâm. Như rễ và thân cây sen ở trong nước, hoa còn khép chưa nở, bị nước che phủ. Hạnh tam thiền trong sạch như hoa ấy, xa lìa mọi điều ác, thân và ý đều an. Chế ngự tâm như vậy thì hướng đến tứ thiền.

 Ở tứ thiền, thiện ác đều bỏ, tâm không nghĩ đến thiện cũng không giữ ác. Trong tâm sáng sạch như ngọc lưu ly. Lại như người nam người nữ tự tắm gội sạch sẽ, lấy hương quý xoa thân, áo trong áo ngoài đều mới, mặc y phục thượng hạng tươi sáng, trong ngoài đều thơm sạch. Bồ-tát tâm đoan chính, đạt được tứ thiền ấy, thì mọi tà vạy cấu nhiễm không thể che lấp tâm. Như tấm lụa trắng sạch, muốn nhuộm màu gì cũng được. Lại như thợ gốm nhào đất sét làm đồ, đất không lẫn cát sỏi, muốn làm đồ gì cũng được. Lại như thợ rèn luyện kỹ vàng quý, trăm điều kỳ lạ, ngàn điều khéo léo đều theo ý muốn.

 Bồ-tát tâm thanh tịnh, đạt được tứ thiền ấy, thì tùy theo ý muốn: nhẹ nhàng bay vút lên, đi trên mặt nước, phân thân tán thể, biến hóa muôn cách, ra vào không gì ngăn cách, còn mất tự tại, sờ chạm mặt trời mặt trăng, làm chuyển động trời đất, nhìn thấu nghe suốt, không gì không thấy không nghe. Tâm tịnh, quán sáng, được nhất thiết trí. Những việc chúng sinh đã trải qua từ khi chưa có trời đất, những điều tâm chúng sinh hiện tại khắp mười phương đang nghĩ, những việc chưa nảy mầm; hồn linh chúng sinh làm trời, làm người, hay vào địa ngục Thái Sơn, vào đường ngạ quỷ, súc sinh; phúc hết thì chịu tội, tai ương hết thì hưởng phúc, không điều gì dù xa mà chẳng biết (?).

 Hễ đã đạt được tứ thiền, nếu muốn được câu cảng, tần lai, bất hoàn, Ứng Nghi, Các Phật, cho đến ánh sáng vô thượng của Như Lai chí chân bình đẳng chánh giác, thì cầu là liền được. Như muôn vật đều nhờ đất mà sinh, từ trí năm phép thần thông cho đến Thế Tôn đều nhờ tứ thiền mà thành. Như mọi việc chúng sinh làm, không có đất thì không đứng được.

 Chúng Hựu lại dạy: "Chúng sinh ở đời, dù có trí khéo léo lanh lợi như Thiên Đế và tiên thánh, nếu không được thấy kinh này, không đạt được định của bốn sự xả bỏ (?), thì vẫn còn là ngu tối. Đã có trí tuệ lại thêm nhất tâm thì sẽ gần với độ thế." Thiền độ vô cực nhất tâm của Bồ-tát là như vậy.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video