Thiên 77 — Truyện số 77: Thái tử ra dạo gặp người già

 (Bảy mươi bảy)

 Thái tử ra ngoài dạo chơi. Vua ra lệnh trong nước không được để mọi thứ dơ bẩn chắn trên đường vua đi. Thái tử ra khỏi thành. Thiên Đế ở cõi trời thứ hai hóa làm một ông già, đứng chắn trước xe thái tử, đầu bạc lưng còng, chống gậy bước đi yếu ớt. Thái tử hỏi: "Người này là ai vậy?" Người đánh xe thưa: "Là người già." "Thế nào gọi là già?" Đáp: "Tứ đại đã chín rục, mạng sống còn chẳng bao lâu." Thái tử hỏi: "Sau này ta cũng sẽ già chăng?" Đáp: "Từ xưa đã có già, không bậc thánh nào tránh khỏi điều ấy." Thái tử nói: "Ta cứ ngỡ người tôn quý vinh hiển khác với kẻ phàm, vậy mà đều chẳng tránh khỏi. Vinh hiển thì ích gì cho mình?" Thái tử trở về cung suy ngẫm điều ấy, nhất tâm đắc thiền.

 Vua hỏi người hầu: "Thái tử ra dạo xem đất nước có vui không?" Đáp: "Trên đường gặp một ông già, ngài nghĩ cuộc đời là vô thường, trong lòng không vui." Vua sợ thái tử bỏ nước ra đi, bèn tăng thêm nhiều người ca múa mua vui, lấy vinh hoa để mê hoặc, lấy đủ thứ âm nhạc để làm rối loạn lòng ngài, muốn phá ý cầu đạo của ngài, khiến ngài giữ ngôi tôn quý.

 Về sau thái tử lại ra dạo chơi. Vua lại ra lệnh: "Không được để người già yếu ở bên đường." Đế Thích lúc trước lại hóa làm người bệnh, thân thể mệt mỏi, hơi thở thoi thóp, thịt hết chỉ còn trơ xương, máu dơ bết khắp mình, dựa bên cổng. Thái tử hỏi: "Đây lại là người gì?" Đáp: "Là người bệnh." Hỏi: "Thế nào gọi là bệnh?" Đáp: "Ăn uống không điều độ, nằm dậy không chừng mực, nên mắc bệnh này; hoặc khỏi, hoặc chết." Thái tử hỏi: "Ta cũng ăn uống không điều độ, nằm dậy không chừng mực, rồi cũng sẽ bệnh chăng?" Đáp: "Có thân thì có bệnh, không ai tránh khỏi nỗi khổ ấy." Thái tử nói: "Ta không tránh khỏi hoạn nạn, sau này ắt cũng như thế." Thái tử trở về cung suy ngẫm điều ấy, nhất tâm nhập thiền.

 Về sau thái tử lại ra ngoài. Đế Thích lại hóa làm người chết, có người khiêng cáng, dựng phướn tang, tiếng khóc than bi thương lấp kín đường. Thái tử hỏi: "Đây lại là người gì?" Đáp: "Là người chết." "Thế nào gọi là chết?" Đáp: "Mạng hết thì thần thức dời đi, thân xác tan rã, mãi mãi lìa xa người thân, đau đớn thay, thật khó mà chịu nổi." Thái tử hỏi: "Ta cũng như thế chăng?" Đáp: "Dù là bậc thượng thánh có đức thuần toàn cũng không tránh khỏi nỗi khổ ấy." Thái tử quay xe về cung, nhất tâm nhập thiền.

 Về sau thái tử lại ra dạo chơi, đến ruộng vườn nhà cửa của vua, ngồi dưới gốc cây nhìn người cày ruộng. Đất lật lên, sâu bọ trồi ra, con thì bị thương, con thì chết, chim chóc đuổi theo ăn. Trong lòng thái tử xót xa, thở dài than: "Ôi, chúng sinh rối ren nhiễu loạn, đau đớn thay, thật khó mà chịu nổi!" Nghĩ đến điều ấy lòng buồn bã, thái tử nhất tâm nhập thiền. Lúc ấy mặt trời lên cao rọi vào thân thái tử, cây liền hạ thấp cành xuống không để nắng thiêu đốt ngài.

 Vua tìm đến chỗ thái tử, từ xa trông thấy oai linh của bậc thánh đức vô thượng, buồn vui lẫn lộn, bất giác (?) gieo mình xuống, cúi đầu làm lễ. Thái tử cũng cúi đầu sát đất. Cha con từ biệt xong, vua trở về cung. Thái tử nhất tâm nhập thiền. Thiền độ vô cực nhất tâm của Bồ-tát là như thế.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video