Phẩm thứ ba: Nâng bát
Bấy giờ trong hội có một nghìn hai trăm thiên tử (vị trời nam ở các cõi trời). Từ đời xưa họ đã thực hành hạnh Bồ-tát (hạnh của người phát nguyện cầu thành Phật để cứu độ hết thảy chúng sinh), nhưng nay quên mất đạo ý (tâm cầu đạo giác ngộ), chí không bền chắc, trong lòng tự nghĩ: "Trí tuệ Phật cao vời vợi, không thể hạn lượng; tâm cầu đạo vô thượng chánh chân (đạo giác ngộ cao nhất, chân chính, tức quả vị Phật) khó có thể đạt được; điều Bồ-tát học không thể theo kịp; bậc Tối chánh giác (giác ngộ chân chính cao nhất, tức thành Phật) rất khó đạt tới. Chúng ta đối với việc này không thể học cho thành; chẳng bằng đổi sang cầu quả Thanh văn (người nghe lời Phật dạy mà tu để tự giải thoát) hay Duyên giác (người tự quán lẽ nhân duyên mà giác ngộ, tự giải thoát) để được diệt độ (nhập niết-bàn, dứt hẳn sinh tử)."
Bấy giờ Thế Tôn (đấng được cả đời tôn kính, danh hiệu của Phật) biết điều các thiên tử nghĩ trong lòng: những vị ấy vốn có khả năng thành tựu đạo vô thượng chánh chân, làm bậc Tối chánh giác, mà nay muốn bỏ dở giữa chừng, chạy theo Tiểu thừa (cỗ xe nhỏ: con đường tu chỉ cầu tự giải thoát cho mình). Phật muốn khuyên hóa các thiên tử nên rời khỏi đạo tràng (?) (nơi Phật ngồi thuyết pháp), ở phía ngoài hội chúng hóa làm một vị trưởng giả (người giàu có, có danh vọng), tay bưng bát đầy trăm món ăn uống đem đến chỗ Phật, bạch Thế Tôn: "Kính mong Đại Thánh rủ lòng thương nhận thức ăn này." Phật liền nhận bát.
Bồ-tát Nhuyễn Thủ (tên dịch cũ của Bồ-tát Văn Thù Sư Lợi, vị Bồ-tát tiêu biểu cho trí tuệ) đứng dậy đến chỗ Phật, chắp tay thưa: "Nay Ngài dùng bữa ăn thịnh soạn, xin hãy nhớ đến ân xưa. Con thật tin và đã nghe rằng Đại Thánh tuy ăn mà chưa đem pháp ban ân đến kẻ hèn mọn này (?); xin Ngài nên ban thêm, lấy pháp mà ban ân, để đền lại ý xưa (?)." Bấy giờ hiền giả Xá Lợi Phất (đại đệ tử của Phật, nổi tiếng trí tuệ bậc nhất) trong lòng tự nghĩ: "Nhuyễn Thủ đời xưa có ân đức gì với Thế Tôn mà nói rằng 'tuy ăn, hãy nhớ đến ân pháp thuở trước'?" Bèn bạch Phật: "Nhuyễn Thủ đồng chân (danh hiệu chỉ bậc Bồ-tát giữ hạnh trong sạch như trẻ thơ) đời trước có ân gì với Đại Thánh, mà lại nhắc Như Lai (danh hiệu Phật: bậc từ chân như mà đến) rằng lúc sắp ăn hãy nhớ ân pháp thuở trước?" Phật bảo: "Hãy đợi giây lát, tự sẽ được giải bày. Điều Như Lai biết chẳng phải chỗ ông theo kịp."
Phật liền ngay lúc ấy buông bát xuống đất. Bát liền chìm xuống, đi qua các cõi Phật. Các đức Phật chánh giác hiện đang tại thế đều thấy bát hạ xuống dưới chân mình. Bát đi về phương dưới, qua các cõi Phật nhiều bằng bảy mươi hai lần số cát sông Hằng, đến cõi nước của Như Lai Quang Minh Vương, cõi ấy tên là Chiếu Diệu. Bát dừng lại ở đó, lơ lửng giữa hư không, không ai cầm mà tự đứng yên. Chúng đệ tử của các đức Phật ở những nơi bát đi qua đều tiến lên hỏi Thế Tôn của mình bát ấy từ đâu đến. Các đức Phật đều nói rõ ý ấy: "Ở phương trên có thế giới tên là Nhẫn (tức cõi Ta-bà, nơi chúng sinh phải nhẫn chịu nhiều khổ), ở đó có Như Lai hiệu là Năng Nhân (tức Phật Thích Ca Mâu Ni), hiện đang thuyết pháp. Như Lai Năng Nhân cố ý buông bát này xuống, muốn khuyên hóa những Bồ-tát khác có chí thoái lui sa sút."
Bấy giờ Thế Tôn bảo Xá Lợi Phất: "Ông hãy đi tìm bát, xem nó ở đâu rồi đem về đây." Xá Lợi Phất liền vâng lời, tự dùng sức trí tuệ của mình, nương thánh ý của Phật mà nhập tam muội chánh thọ (tam muội: trạng thái thiền định tâm chuyên nhất; chánh thọ: tâm nhập định đúng đắn), dùng một vạn phép định vượt qua một vạn cõi Phật, tìm khắp nơi mà không biết bát ở đâu, trở về bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, con tìm không thấy, không biết bát ở đâu."
Bấy giờ Thế Tôn bảo Đại Mục Liên (đại đệ tử của Phật, nổi tiếng thần thông bậc nhất): "Nay ông hãy đi tìm bát về, xem nó ở chỗ nào, nơi phương nào." Mục Liên vâng lời, dùng sức thần túc (thần thông đi lại biến hóa tự tại), nương thánh ý của Phật, nhập tam muội chánh thọ, vào tám nghìn phép định, thoắt chốc vượt qua tám nghìn nước Phật, tìm mà không thấy, không biết bát ở đâu, trở về bạch Phật: "Con đã dốc hết thần lực mà không được cầm lấy bát, làm sao đem về được?"
Thế Tôn lại bảo Tu Bồ Đề (đại đệ tử của Phật, hiểu lẽ không bậc nhất): "Ông hãy đi tìm bát, biết nơi nó về rồi đem lại đây." Tu Bồ Đề cũng vâng lời, nhập tam muội chánh thọ, dùng một vạn hai nghìn phép định, thoáng chốc vượt qua một vạn hai nghìn cõi Phật, tìm mà không thấy bát, không biết nó dừng ở đâu. Cứ như thế, năm trăm vị đại Thanh văn ở giữa hư không đều hiện thần túc, sức tam muội, uy thế thần thông thánh thiện, thiên nhãn (mắt trời, thấy xa không bị ngăn che) nhìn suốt, mỗi vị đều đi tìm bát mà không biết ở đâu, cũng không thể lấy được.
Bấy giờ Tu Bồ Đề liền tiến lên thưa với Bồ-tát Từ Thị (tức Bồ-tát Di Lặc, vị Phật tương lai): "Nhân giả (cách xưng hô tôn kính, nghĩa như "thưa ngài") tài cao, là bậc nhất sinh bổ xứ (chỉ còn một đời nữa là lên thay ngôi Phật), đã được Như Lai thọ ký (báo trước) sẽ thành đạo vô thượng chánh chân, thành Tối chánh giác. Lòng nhân từ, ân đức rộng lớn, trí tuệ thông đạt, mọi người không ai bì kịp, một mình đi khắp ba cõi (cõi dục, cõi sắc, cõi vô sắc) không ai sánh đôi. Hẳn ngài biết chỗ bát, chỉ có ngài mới có thể đem về dâng lên. Mong ngài hạ cố uy tôn mà nâng bát trở về."
Bồ-tát Từ Thị đáp Tu Bồ Đề: "Đúng như ông nói, ta đã nhận trí tuệ của Như Lai, sẽ thành chánh giác. Nhưng nay sự nhập định, đi đứng ngồi dậy của Nhuyễn Thủ, ta không theo kịp, không thể hiểu rõ phép tam muội ấy. Này Tu Bồ Đề, tuy đời sau ta sẽ thành Phật, nhưng chúng Phật và Bồ-tát nhiều như cát sông Hằng đều được Nhuyễn Thủ khai mở dẫn dắt; muốn biết ý nghĩ trong một bước nhấc chân của ngài thì không biết nó quy về đâu. Vì thế, nhân giả nên thỉnh Nhuyễn Thủ; chỉ vị đại sĩ ấy biết nơi bát ở, biết cõi bát dừng, đủ sức đem về."
Bấy giờ Tu Bồ Đề thưa Thế Tôn: "Xin Ngài rủ ơn chỉ dạy, Đại Thánh hãy sai Nhuyễn Thủ đi lấy bát." Nhuyễn Thủ vâng mệnh, tự nghĩ: "Ta không đứng dậy khỏi chỗ ngồi, không rời hội chúng mà vẫn nâng bát về." Tam muội của Nhuyễn Thủ tên là Phổ Siêu (Vượt Khắp); đó là phép định chánh thọ của các Bồ-tát.
Bấy giờ Nhuyễn Thủ duỗi bàn tay phải đưa vào trong đất, vượt qua phương dưới. Đi qua các đức Phật, các bậc đại thánh vô cực, lần lượt từng vị, ngài đều cúi đầu lễ. Trong lòng bàn tay ngài tự nhiên có tiếng nói, xưng rằng: "Như Lai Năng Nhân chí chân đẳng chánh giác (danh hiệu Phật: bậc chân thật tột cùng, giác ngộ chân chính và bình đẳng) kính hỏi thăm vô lượng: Ngài đi đứng có nhẹ nhàng, sức lực như thường, sinh hoạt an ổn chăng?" Từ mỗi lỗ chân lông trên bàn tay và cánh tay ngài tự nhiên phát ra ức trăm nghìn cai (cai: một đơn vị số cực lớn) tia sáng rực rỡ; mỗi tia sáng đều biến hiện trăm nghìn hoa sen; mỗi hoa sen đều hóa ra một đức Như Lai đầy đủ tướng hảo (ba mươi hai tướng tốt và tám mươi vẻ đẹp của thân Phật), ngồi kiết già (ngồi xếp bằng, hai bàn chân đặt lên hai đùi) trên hoa sen; mỗi đức Thế Tôn ấy đều khen ngợi danh đức công huân của Như Lai Năng Nhân.
Những cõi Phật bàn tay đi qua, ngay lúc ấy các nước đều chấn động sáu cách (sáu kiểu rung chuyển của mặt đất, là điềm lành). Các nước Phật lại tự nhiên có ánh sáng lớn chiếu khắp mọi nơi; ở mỗi nước Phật đều hiện ra bàn tay ấy. Các cõi Phật lại tự nhiên treo lụa, cờ phướn, các lọng, không đâu không trang nghiêm; hoa rải khắp nơi, chỗ nào cũng được trang sức. Bàn tay của Nhuyễn Thủ vượt qua các cõi Phật nhiều bằng bảy mươi hai lần số cát sông Hằng, lễ các đức Phật xong, trong khoảnh khắc bỗng đến ngay thế giới Chiếu Diệu, cõi nước của Phật Quang Minh Vương. Lễ xong, tự nhiên có tiếng lớn phát ra xưng rằng: "Như Lai Năng Nhân kính hỏi thăm vô lượng."
Như Lai Quang Minh Vương có một Bồ-tát thị giả tên là Quang Anh, tự bạch Như Lai: "Đây là bàn tay gì mà đẹp lạ vời vợi, uy thần khó bì, lại tự nhiên phát ra ức trăm nghìn cai ánh sáng rực rỡ; mỗi tia sáng lại hóa ra ức trăm nghìn cai hoa sen trang nghiêm thanh tịnh; trên mỗi hoa sen có một đức Như Lai ngồi, ngợi khen công huân của bậc thánh triết Năng Nhân?"
Phật Quang Minh Vương bảo Quang Anh: "Này thiện nam tử (tộc tính tử: cách gọi thân mật và kính trọng người tu), ở phương trên cách đây các cõi Phật nhiều bằng bảy mươi hai lần số cát sông Hằng có thế giới Nhẫn; ở đó có Như Lai chí chân đẳng chánh giác hiệu là Năng Nhân, hiện đang thuyết pháp. Ở đó có một vị đại sĩ tên là Nhuyễn Thủ, mặc áo giáp giới đức (ví lời thệ nguyện và giới hạnh như áo giáp che chở người tu) không thể nghĩ bàn, mọi sức thần thông đều đạt đến vô cực, vẫn ngồi tự tại trên tòa không dời đứng dậy mà duỗi bàn tay đến đây, muốn nâng bát trở về."
Bấy giờ chúng Bồ-tát ở cõi Phật Quang Minh Vương đều khát ngưỡng, muốn được thấy Như Lai Năng Nhân và đại sĩ Nhuyễn Thủ ở thế giới Nhẫn kia. Phật Quang Minh Vương biết rõ điều hội chúng mong thấy, liền phóng ánh sáng từ tướng nơi chặng mày và đỉnh đầu (?). Ánh sáng ấy chiếu suốt các cõi Phật nhiều bằng bảy mươi hai lần số cát sông Hằng, lên đến cõi Nhẫn, không đâu không sáng rực.
Chúng sinh nào được ánh sáng chiếu đến đều được an vui, không còn hoạn nạn, như vị Chuyển luân thánh vương (vị vua lý tưởng cai trị thiên hạ bằng chánh pháp) làm hoàng đế bốn châu. Những người tu hành chuyên tâm học định, được ánh sáng ấy chiếu đến, đều đắc đạo tích (quả Tu-đà-hoàn: quả đầu tiên, bước vào dòng thánh). Người đã đắc thiền thì đều vượt ba cõi, được bốn chứng đức (?) (bốn quả thánh của hàng Thanh văn). Người đã dứt sạch lậu (phiền não rỉ chảy) thì được tám cửa giải thoát (tám tầng thiền định giải thoát). Các vị A-la-hán (bậc thánh đã dứt hết phiền não, không còn tái sinh) tu thiền định thì được cội nguồn vô trước (không còn chấp trước) (?). Các Bồ-tát được ánh sáng chiếu thân đều đạt được Nhật Quang tam muội (tam muội Ánh Sáng Mặt Trời).
Nhờ như vậy, các Bồ-tát đại sĩ ở cõi Phật của Như Lai Quang Minh Vương thấy được Thế Tôn Năng Nhân ở cõi Nhẫn, thấy Nhuyễn Thủ đồng chân, tất cả thánh chúng tỳ-kheo (người nam xuất gia đã thọ giới đầy đủ) Thanh văn và các Bồ-tát. Bồ-tát Quang Anh thấy chúng Bồ-tát ở thế giới Nhẫn liền rơi nước mắt, nói lời này, tự bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, như viên ngọc thủy tinh mầu nhiệm, viên minh châu như ý mà rơi vào chỗ dơ bẩn thì thật đáng tiếc. Các Bồ-tát sinh ở cõi Nhẫn này cũng thế, thật đáng thương xót."
Phật Quang Minh Vương bảo Quang Anh: "Chớ nói lời ấy. Vì sao? Ở cõi Phật này siêng tu thiền hạnh đến mười kiếp (kiếp: một khoảng thời gian dài vô cùng), không bằng ở cõi Nhẫn từ sáng sớm đến khoảng bữa ăn sáng mà khởi lòng từ, thương nghĩ đến chúng sinh; công đức ấy hơn hết, không gì sánh bằng, khó ai theo kịp. Vì sao? Chúng Bồ-tát đại sĩ ở đây không có ấm cái (phiền não che lấp tâm), trần lao (bụi trần làm nhọc tâm, tức phiền não) đã dứt; còn người ở cõi Nhẫn giữ gìn chánh pháp thì đức không thể đo lường."
Bấy giờ chúng Bồ-tát ở cõi Nhẫn được ánh sáng chiếu thân, liền hỏi đấng Thiên Trung Thiên (trời trong các trời, danh hiệu tôn xưng Phật) Năng Nhân: "Bạch Thế Tôn, đây là ánh sáng gì, ai phóng ra, mà làm tiêu diệt các trần lao, khiến không còn vết nhơ?" Phật bảo: "Này thiện nam tử, ở phương dưới, qua khỏi các cõi Phật nhiều bằng bảy mươi hai lần số cát sông Hằng, có thế giới tên là Chiếu Diệu; ở đó có Như Lai hiệu là Quang Minh Vương, hiện đang thuyết pháp. Như Lai chí chân Quang Minh Vương phóng ánh sáng nơi chặng mày và đỉnh đầu; ánh sáng ấy chiếu suốt các cõi Phật nhiều bằng bảy mươi hai lần số cát sông Hằng, sáng rực mà chiếu đến cõi này."
Bấy giờ các Bồ-tát và chúng Thanh văn đều bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, chúng con muốn được thấy Như Lai Quang Minh Vương và chúng Bồ-tát ở thế giới Chiếu Diệu." Như Lai Năng Nhân liền phóng ánh sáng từ tướng bánh xe nghìn căm nơi lòng bàn chân (một trong các tướng tốt của Phật). Ánh sáng ấy chiếu khắp các cõi Phật ở phương dưới nhiều bằng bảy mươi hai lần số cát sông Hằng, đến cõi Chiếu Diệu, không đâu không cùng khắp. Chúng Bồ-tát ở thế giới phương dưới được ánh sáng ấy chiếu thân đều đạt được Tu Di Quang Minh tam muội (tam muội Ánh Sáng Núi Tu Di).
Ngay lúc ấy, cõi Phật này và thế giới kia, cõi này thấy cõi kia, cõi kia thấy cõi này, cùng thấy nhau rõ suốt. Giống như người ở cõi Diêm Phù Đề (châu lục phía nam núi Tu Di, nơi loài người sinh sống) đứng trên mặt đất ngước nhìn mặt trời mặt trăng, thế giới phương dưới nhìn thấy các Bồ-tát, Như Lai Năng Nhân và thế giới Nhẫn cũng như thế. Dân chúng cõi này nhìn thấy phương dưới thì giống như chư thiên ở trên đỉnh núi Tu Di (núi chúa ở trung tâm thế giới theo vũ trụ quan Phật giáo) cúi nhìn xuống thành ấp ở Diêm Phù Đề trong thiên hạ. Các Bồ-tát này thấy Như Lai Quang Minh Vương cùng các Bồ-tát ở đó mặc áo giáp đức lớn, khó bì, khó lường.
Bấy giờ Nhuyễn Thủ đưa bàn tay phải đến cõi Chiếu Diệu, cõi Phật của Như Lai Quang Minh Vương, nắm lấy bát ở giữa hư không, rồi cùng vô số ức trăm nghìn cai Bồ-tát quyến thuộc vây quanh, vọt lên phương trên. Tay bưng bát đi qua những nước Phật nào để lên trên thì hoa sen ánh sáng ở đó dần dần ẩn mất. Tay phải cầm bát trở về thế giới Nhẫn, quỳ trước Đại Thánh dâng lên, thưa Thế Tôn: "Xin rủ ơn nhận lấy." Phật liền nhận bát.
Bấy giờ các Bồ-tát cùng theo bàn tay Nhuyễn Thủ mà đến, tiến đến chỗ Phật, cúi đầu sát đất lễ, mỗi vị tự xưng danh hiệu của Như Lai mình: "Đức Phật đại thánh ấy kính gửi lời hỏi thăm vô lượng: thánh thể hơn thường, đi lại không giới hạn, sức tuệ bình an." Chúng Bồ-tát kính hỏi thăm xong, lui ngồi một bên trên tòa an ổn như Phật đã chỉ.
Bấy giờ Thế Tôn bảo Xá Lợi Phất: "Nay hãy lắng nghe việc này, khéo suy nghĩ; nay ta nói cho ông. Thuở xưa, khi ta tu hạnh làm Bồ-tát, chính Nhuyễn Thủ là người đầu tiên khiến ta phát tâm. Vì thế nay ngài mới nhắc đến ân ấy: 'Thế Tôn tuy ăn, nên nhớ ân bố thí pháp thuở trước.' Thuở quá khứ lâu xa, vô số không thể tính đếm, ức trăm nghìn kiếp, lại còn hơn số ấy nữa, bấy giờ có Phật hiệu là Mạc Năng Thắng Tràng Như Lai chí chân đẳng chánh giác, thế giới tên là Vô Biệt Dị. Như Lai Mạc Năng Thắng Tràng có chúng Thanh văn tám vạn bốn nghìn, Bồ-tát đại sĩ mười hai ức. Đức Thế Tôn ấy ở trong đời ngũ trược (năm thứ vẩn đục của thời suy: thời thế, kiến chấp, phiền não, chúng sinh, thọ mạng đều vẩn đục) diễn giảng giáo pháp ba thừa (ba con đường tu: Thanh văn, Duyên giác, Bồ-tát).
Có một tỳ-kheo làm pháp sư (người giảng dạy giáo pháp) tên là Tuệ Vương. Sáng sớm, vị ấy mặc áo, cầm ứng khí (bát của người tu, đồ đựng vừa lượng), vào nước Hoằng Quảng đi phân vệ (khất thực, xin ăn), được cơm trăm vị cùng nhiều món ăn. Khất thực xong ra về, đi trên đường phố, có người con của một bậc tôn quý tên là Ly Cấu Tý, đang được vú nuôi bế đi chơi. Ly Cấu Tý từ xa trông thấy tỳ-kheo, muốn đi về phía ấy, bèn tuột xuống khỏi tay vú nuôi, liền theo tỳ-kheo xin cơm. Tỳ-kheo cho một nắm bánh mật (?); đứa trẻ ăn thấy ngon ngọt, bèn đi theo tỳ-kheo. Bánh mật sắp hết thì đứa trẻ ngoái nhìn vú nuôi, muốn trở về cho bế. Tỳ-kheo lại cho thêm bánh mật, đứa trẻ lại đi tiếp, dần dần đến chỗ Như Lai Mạc Năng Thắng Tràng, cúi đầu lễ dưới chân Phật rồi đứng trước Ngài.
Bấy giờ tỳ-kheo Tuệ Vương đem thức ăn khất thực được trao cho đứa trẻ mà bảo: "Đồng tử, hãy nhận lấy đồ ăn khất thực này để cúng dường Như Lai." Đứa trẻ liền nhận lấy, dâng đầy bát Phật mà thức ăn không hề giảm; kế đó dâng cho tám vạn bốn nghìn Thanh văn và mười hai ức Bồ-tát; Phật và thánh chúng đều no đủ. Cúng dường như thế đến bảy ngày, cơm vẫn như cũ, không hề giảm bớt. Bấy giờ đứa trẻ hớn hở vui mừng, tâm lành phát sinh, đứng trước Thế Tôn mà nói kệ tụng rằng:
Phật cùng thánh chúng đều no đủ, / Thức ăn trong bát chẳng hao vơi.
Phụng thờ đấng Chúng Hựu (danh hiệu Phật: đấng có đầy đủ phúc đức, được mọi người tôn kính), / Là ruộng phúc (ví như ruộng tốt, ai gieo cúng dường vào thì gặt được phúc) chẳng còn nghi.
Đấng sư tử rống giữa đời (?) (chỉ Phật) ăn no đủ, / Món ngon vẫn chẳng giảm bớt.
Dâng tiến lên đấng Chúng Hựu, / Không nghi đạo là vô tận.
Món ăn đã chẳng giảm, / Đồ cúng lại càng nhiều.
Cung kính bậc Đẳng Chánh Giác (bậc giác ngộ chân chính và bình đẳng, tức Phật), / Tăng trưởng pháp trong sạch.
Phật bảo Xá Lợi Phất: "Bấy giờ đứa trẻ dùng một bát thức ăn cúng dường Thế Tôn và thánh chúng, nương thánh ý của Phật mà tâm đã trong sạch, đủ bảy ngày thức ăn không hao. Tỳ-kheo Tuệ Vương dạy bảo đứa trẻ quy y (quay về nương tựa) Phật, Pháp và Thánh chúng, khiến thọ giới cấm, dốc lòng sám hối lỗi lầm, khuyên thưa hỏi Phật và phát tâm cầu đạo vô thượng chánh chân. Lúc ấy cha mẹ đi tìm con, bèn đến chỗ Như Lai Mạc Năng Thắng Tràng, cúi đầu làm lễ rồi lui đứng một bên. Đứa trẻ lạy chào, hỏi thăm cha mẹ, rồi nói kệ ngợi khen rằng:
Con chí nguyện cầu Phật đạo, / Thương xót mọi chúng sinh.
Thời nhàn rảnh (để tu học) khó gặp, / Cha mẹ cũng nên thề nguyện.
Hãy xem thân bậc Chánh giác, / Các tướng tốt trang nghiêm.
Trí tuệ đưa qua bờ vô cực, / Ai mà chẳng phát đạo tâm?
Xin cha mẹ cho phép con, / Được ra đi, rời bỏ nhà,
Thuận theo lời dạy trí tuệ mầu, / Được học làm tịch chí (người xuất gia sống lặng lẽ cầu đạo, tức sa-môn).
Cha mẹ liền đáp rằng: / "Chúng ta cũng ưa thích đạo,
Lấy con làm khuôn mẫu sáng, / Cũng muốn nguyện rời bỏ nhà."
Phật bảo Xá Lợi Phất: "Bấy giờ đứa trẻ hóa độ cha mẹ cùng năm trăm người, ai nấy đều nghĩ đến việc học pháp, để chí vào đạo vô thượng chánh chân, đều ở thời đức Phật ấy rời bỏ nhà mà tu đạo. Bấy giờ Phật dạy họ thực hành đạo Bồ-tát: sáu độ vô cực (sáu ba-la-mật, sáu phép tu đưa sang bờ giải thoát: bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ), bốn đẳng (bốn tâm vô lượng: từ, bi, hỷ, xả), bốn ân (bốn phép thu phục lòng người: bố thí, nói lời ái ngữ, làm việc lợi ích, cùng làm việc với họ), phân biệt hiểu rõ lẽ không, tinh tấn không lười, tự mình đạt thành Phật.
Này Xá Lợi Phất, ông muốn biết vị tỳ-kheo Tuệ Vương làm pháp sư lúc bấy giờ há là người nào khác chăng? Đừng nghĩ như thế. Vì sao? Đó chính là Nhuyễn Thủ đồng chân. Còn người con của bậc tôn quý tên Ly Cấu Tý, chính là ta đây. Thuở đời xưa, Nhuyễn Thủ đồng chân đem thức ăn cho ta để cúng dường Phật và thánh chúng, khiến ta phát tâm cầu đạo vô thượng chánh chân; đó là cội nguồn ban đầu ta phát tâm. Vì thế nên biết rằng: nay trí tuệ vô cực của bậc thánh giác mà Như Lai thành tựu, mười lực (mười năng lực trí tuệ đặc biệt của Phật), bốn vô sở úy (bốn điều không sợ hãi khi thuyết pháp), mười tám pháp bất cộng (mười tám đức riêng chỉ Phật mới có), trí tuệ không vướng ngại, đều là ân khuyến hóa của Nhuyễn Thủ. Vì sao? Vì từ lúc phát tâm mà đến được nhất thiết trí (trí tuệ thông suốt tất cả của Phật), như Phật đã nhờ đó mà đạt đến đạo lớn.
Nay ta quán thấy mười phương thế giới, không thể kể xiết, không thể tính đếm, các cõi Phật hiện đang có, các đức Phật Thế Tôn cùng hiệu Năng Nhân, đều là do nhân giả Nhuyễn Thủ khuyến hóa; hoặc hiệu là Hàm Thánh, hoặc hiệu là Minh Tinh, hoặc tên là Sở Hoan, hoặc tên là Đính Quang, hoặc gọi là Ly Lậu, hoặc gọi là Diệu Thắng." Phật bảo Xá Lợi Phất: "Nay ta dù dùng một kiếp hay hơn một kiếp để tuyên dương diễn nói danh hiệu các đức Phật do đại sĩ Nhuyễn Thủ khai hóa, hiện nay đang chuyển pháp luân (quay bánh xe pháp: giảng dạy giáo pháp, ví như bánh xe lăn đi nghiền nát phiền não), cũng không thể kể hết; huống chi những người đang thực hành theo Bồ-tát thừa. Có vị đang ở cõi trời Đâu Suất (cõi trời nơi các Bồ-tát sắp thành Phật cư ngụ), có vị từ đó xuống vào thai mẹ, rồi sinh ra, rời nhà tu đạo; có vị ngồi dưới cây Phật (cây bồ-đề, nơi thành đạo), có vị ở đạo tràng thành Tối chánh giác, không thể hạn lượng ví dụ.
Nếu muốn nói việc chân thật, xác thật không hư dối, thì Nhuyễn Thủ đồng chân chính là cha mẹ của các Bồ-tát, thương xót khuyến hóa, làm hưng khởi đạo lớn. Nói đến người sinh thành thân thiết thì nên nói là Nhuyễn Thủ đồng chân. Vừa rồi Nhuyễn Thủ nói đến việc báo ân, nay ta lại giải bày: ngài nói rằng 'tuy sắp ăn', vì ngài đã từng cho ta thức ăn trong bát; ý nói rằng đời trước ngài đã có sự bố thí cho ta trước, chính là việc này."
Bấy giờ một nghìn hai trăm thiên tử sắp sa sút, mỗi người đều nghĩ trong lòng: "Phải giữ vững chí hướng, cung kính đối với pháp, quán xét các nhân duyên, trừ bỏ các cội gốc (?). Nay đức Thế Tôn hiện tại đã phát nguyện từ trước, được Nhuyễn Thủ khuyến hóa, lại khai hóa người khác, khiến họ đến được đạo mà không thoái chuyển khỏi đạo vô thượng chánh chân. Chúng ta sao lại muốn sa sút? Chúng ta cớ gì ở trước Như Lai mà khởi ý thấp hèn, để chí chuộng điều nhỏ mọn? Nay phải bỏ Thanh văn, Duyên giác, ân cần dốc chí cầu đạo vô thượng chánh chân."
Nhuyễn Thủ duỗi bàn tay thị hiện biến hóa, cho đến cõi nước của Phật Quang Minh Vương ở phương dưới mà đem bát về, khiến tất cả đều được thấm nhập; lại giảng nói kinh điển về việc khai hóa thuở xưa; nên ở cõi Phật phương dưới và cõi của Thế Tôn này, vô số chúng sinh liền phát đạo tâm. Các chúng sinh ở mười phương thế giới đều đến cúng dường Nhuyễn Thủ đồng chân. Các đức Phật Thế Tôn đều gửi lọng báu đến cúng dường kinh điển. Bấy giờ lọng báu che phủ khắp ba nghìn đại thiên cõi Phật (một hệ thống vũ trụ gồm một tỷ thế giới nhỏ). Từ lọng báu tự nhiên phát ra tiếng nói: "Thật đúng như lời đấng Năng Nhân tôn quý, đúng như Như Lai đã khen ngợi tán dương, tất cả đều là do Nhuyễn Thủ khuyến hóa."
Kinh Văn Thù Sư Lợi Phổ Siêu Tam Muội, quyển thượng (hết)
Kinh Văn Thù Sư Lợi Phổ Siêu Tam Muội, quyển trung
Tam tạng người nước Nguyệt Chi là Trúc Pháp Hộ, đời Tây Tấn, dịch
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video