Thiên 6 — Phẩm 6: Tổng trì

 Phẩm thứ sáu: Tổng trì

 Bấy giờ, vào đầu hôm, Nhu Thủ (tức Bồ-tát Văn Thù Sư Lợi, vị Bồ-tát tiêu biểu cho trí tuệ) từ trong phòng đi ra, tự nghĩ: "Ta không nên chỉ cùng một ít quyến thuộc đi nhận lời mời của vua. Nay ta hãy đến cõi Phật khác mời các vị Bồ-tát (người tu hạnh cứu độ chúng sinh, nguyện thành Phật), để mọi người đều được nghe giảng kinh pháp, dứt các mối nghi, rồi cùng đến cung vua A Xà Thế dùng bữa." Nhu Thủ Đồng Chân (đồng chân: bậc tu hành thanh tịnh như trẻ thơ) nhanh như người lực sĩ co duỗi cánh tay, trong khoảnh khắc ấy bỗng biến mất. Giây lát ngài vượt qua tám vạn cõi Phật, đến thế giới Thường Danh Văn ở phương Đông. Đức Phật ở đó hiệu là Ly Văn Thủ Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác (Như Lai, Chí Chân, Đẳng Chánh Giác: các danh hiệu của Phật, chỉ bậc đã đến từ chân lý, chân thật tột cùng, giác ngộ chân chánh trọn khắp). Ngài hiện đang thuyết pháp, giảng kinh điển thanh tịnh cho các vị Bồ-tát. Ở thế giới của đức Phật ấy, Như Lai cùng lúc vận hành đều khắp sáu độ vô cực (sáu pháp tu đưa người sang bờ giải thoát: bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ), tự nhiên thông suốt đầy đủ, rộng giảng pháp bất thoái chuyển (pháp khiến người tu không bao giờ thối lui khỏi đạo). Ở cõi nước ấy, tất cả các cây đều có nhiều loại hoa, trái cây sum suê. Từ mỗi cây thường tự nhiên phát ra tiếng Phật, tiếng Pháp, tiếng của chúng Bồ-tát bất thoái chuyển. Vì thế thế giới ấy tên là Thường Danh Văn: những âm thanh quý báu của đạo ở đó thường không dứt, nên gọi là "Thường Danh Văn" (thường được nghe tiếng).

 Nhu Thủ Đồng Chân đến chỗ đức Phật Ly Văn Thủ, cúi đầu lạy dưới chân, bạch Như Lai: "Bạch Thế Tôn (Đấng được cả thế gian tôn kính, tức đức Phật), xin Ngài sai các vị Bồ-tát cùng con đến cõi Nhẫn (cõi Sa-bà, thế giới của chúng ta, nơi chúng sinh phải nhẫn chịu nhiều khổ), vào cung vua A Xà Thế nhận lời mời." Đức Như Lai Ly Văn Thủ bảo các Bồ-tát: "Các tộc tánh tử (người con nhà lành, cách Phật gọi người tu), hãy cùng Nhu Thủ đến thế giới Nhẫn, tùy theo ý mình muốn." Thế là trong hội có hai vạn hai nghìn vị Bồ-tát Đại sĩ (bậc đại nhân, danh xưng tôn kính dành cho Bồ-tát) cùng lúc lên tiếng đáp: "Vâng, bạch Thế Tôn, chúng con xin cùng Nhu Thủ đến cõi Nhẫn." Rồi Nhu Thủ cùng hai vạn hai nghìn Bồ-tát bỗng biến mất khỏi cõi Thường Danh Văn, đến cõi Nhẫn, về ở trong phòng mình.

 Nhu Thủ họp các vị Bồ-tát Đại sĩ, vào đầu hôm giảng pháp tổng trì (năng lực ghi nhớ, nắm giữ trọn vẹn mọi pháp, không để quên mất). Thế nào là tổng trì? Tổng trì là: thống lĩnh, nắm giữ các pháp (1); tâm chưa từng quên (2); đến đâu cũng không rối loạn (3); tâm chưa từng có lúc bỏ bê (4); học sự nghiệp trí tuệ (5); xét kỹ nghĩa chân thật của các pháp (6); phân biệt trí tuệ chân chánh (7); người chứng được quả thì biết đó chỉ là văn tự mà thôi (8); vượt đến chỗ vắng lặng (9); liệt kê các chương cú của tất cả các pháp (10); nắm được chỗ cốt yếu của bậc hiền thánh (11); không làm đứt giáo pháp của Phật (12); không trái pháp lệnh (13); thu nhiếp tất cả chúng hiền thánh (14); đối với kinh pháp thì phân chia bộ loại sách vở (15); đi vào tất cả trí tuệ thù thắng tuyệt vời (16); không bám dính hội chúng mà cũng không nhút nhát (17); đi lại trong các hội chúng tuyên giảng kinh điển không chút sợ hãi (18); phát ra tiếng nói của chư thiên, lựa chọn trí sáng suốt (19); đối với trời, rồng, thần, A-tu-luân (loài thần hay giận dữ, hiếu chiến), Ca-lưu-la (chim thần cánh vàng), Chân-đà-la (loài thần ca nhạc, đầu có sừng), Ma-hưu-lặc (thần rắn lớn) đều thông suốt tiếng nói của chúng mà thuyết pháp cho chúng (20); phát ra tiếng nói của Đế Thích (vua cõi trời Đao-lợi) và Phạm thiên (vị trời làm chủ cõi Sắc giới) (21); hiểu biết bình đẳng chân chánh, biết các căn nguyên (22); thông thạo chỗ dựng lập của các tà kiến (thấy biết sai lầm) (23); dùng tổng trì quán sát căn nguyên và chỗ hướng đến của tất cả chúng sinh (24); tâm bình đẳng ở mọi chỗ trụ (25); đối với tám pháp của đời (được, mất, khen, chê, vinh, nhục, khổ, vui) mà không lay động (26); đầy đủ tất cả pháp chân chánh (27); tùy theo quả báo ứng của tội phước mà thuyết pháp (28); khơi dậy chí nguyện và sự nghiệp mà chúng sinh đã tạo (29); đặt muôn dân vào trong giới cấm (30); trí tuệ đi vào khắp mọi chỗ (31); gánh vác gánh nặng thay cho mọi người (32); không vì nhọc nhằn mà sinh chán ghét (33); hiểu rõ bản tánh của các pháp vốn thanh tịnh (34); lấy sự thanh tịnh vốn có ấy giảng cho người (35); dùng trí tuệ thanh tịnh vốn có giải nói nghĩa đạo (36); trí tuệ không chướng ngại (37); quen làm việc bố thí pháp (38); tâm bền chắc, chưa từng lười mỏi (39); điều gì nói ra cũng không có mối nghi (40); không tham tất cả lợi lộc cúng dường (41); không quên bỏ tâm chư thông tuệ (trí tuệ thông suốt mọi pháp, tức trí của Phật) (42); gắng sức tích tụ nền móng vững chắc của các hạnh (43); bố thí không chán và luôn đem giúp vào chư thông tuệ (44); giữ giới không chán, lấy đó khuyên dạy tất cả chúng sinh (45); nhẫn nhục không chán, cầu được sắc tướng của Phật (46); tinh tấn không chán, tích tụ các cội gốc công đức (47); nhất tâm (tâm chuyên một, tức thiền định) không chán, tu hành chuyên tinh khiến không còn các sự tối tăm (48); trí tuệ không chán, đi vào tất cả các hạnh (49); dùng sự nghiệp đạo pháp mà đối với tất cả những điều này không có gì sinh khởi (50).

 Này các tộc tánh tử, gọi là tổng trì tức là thu nhiếp nghĩa cốt yếu của tất cả các pháp không thể nghĩ bàn, nắm giữ các pháp mà không có chỗ hành, không có hành, nên gọi là tổng trì. Lại nữa, tộc tánh tử, tổng trì là nhiếp giữ các pháp. Thế nào là tổng trì các pháp? Là nắm giữ rằng tất cả các pháp đều không (không có bản chất riêng cố định); nắm giữ rằng tất cả các pháp đều vô tướng (không có hình tướng để chấp); nắm giữ rằng tất cả các pháp đều vô nguyện (không có gì để mong cầu). Là lìa mọi chỗ hành, vắng lặng không hình; đều không có gì, cũng không có gì để biết; cũng không có chỗ hành, không có nơi chốn; cũng không có chỗ sinh, cũng không có chỗ khởi, cũng không có chỗ hướng tới, cũng không diệt hết; không đến không đi; cũng không có gì hư hoại, cũng không có gì vượt qua, cũng không có gì bại hoại; cũng không có gì sạch, cũng không có gì không sạch; cũng không có gì trang nghiêm, cũng không có gì không trang nghiêm; cũng không có gì bám dính, cũng không có gì sở hữu; cũng không có gì để thấy, cũng không có gì để nghe, cũng không có gì để quên, cũng không có gì để dạy; cũng không có hữu lậu (phiền não rỉ chảy), cũng không có tưởng niệm, cũng không lìa tưởng; không có ứng hay không ứng; cũng không có điên đảo (thấy trái sự thật), cũng không có đầy đủ; không ta, không người, không thọ, không mạng; cũng không buông lung, cũng không có gì để nhận, cũng không có gì để lấy, cũng không có gì đặc biệt; giống như hư không, không có danh tiếng, cũng không có gì đạt được, không có gì phá hoại, cũng không có hai; an trụ chắc chắn nơi bản tế (cội nguồn chân thật của mọi pháp). Tất cả pháp giới (toàn bộ cõi pháp, mọi sự vật hiện tượng), tất cả các pháp đều trụ nơi vô bản (không có gốc riêng, tức chân như — tánh chân thật vốn như thế của mọi pháp). Đó gọi là tổng trì.

 Lại nữa, tộc tánh tử, tất cả các pháp ví như trò ảo thuật, mà đều tự nhiên như thế. Tổng trì các pháp thì thấy chúng tự nhiên như giấc mộng, tự nhiên như dã mã (ảo ảnh hơi nắng bốc lên trên đồng, trông như nước hay như bầy ngựa chạy), tự nhiên như bóng, tự nhiên như tiếng vang, tự nhiên như vật hóa hiện, tự nhiên như bọt nước, tự nhiên như bong bóng, tự nhiên như hư không. Phân biệt các pháp được như vậy, đó gọi là tổng trì.

 Nhu Thủ nói: "Ví như, tộc tánh tử, mặt đất chở mọi vật, không gì không thâu nhận, không thêm không bớt, cũng không có chỗ gác bỏ, không lấy làm chán. Giả sử Bồ-tát được tổng trì thì có thể làm lợi ích tất cả chúng sinh, ban ơn cứu giúp trải qua vô số kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài), khiến các cội gốc công đức đều đến chư thông tuệ. Tâm vị ấy tổng quát nắm giữ, cũng không có chỗ gác bỏ, không lấy làm chán.

 Ví như, tộc tánh tử, trên mặt đất này tất cả chúng sinh đều nhờ nó mà sống, loài hai chân, bốn chân, không loài nào không nương vào nó. Bồ-tát Đại sĩ được tổng trì cũng như vậy, làm lợi ích nhiều cho các loài chúng sinh.

 Ví như, tộc tánh tử, cây thuốc, cây cối, trăm loại lúa thóc, các thứ trái cây đều nhờ đất mà sinh ra. Giả sử Bồ-tát đạt được tổng trì cũng như vậy, liền có thể làm phát triển tất cả cội gốc công đức và các pháp của chư Phật.

 Ví như, tộc tánh tử, mặt đất chở mọi vật mà cũng không có chỗ gác bỏ, cũng không buồn rầu, không động không lay, không thêm không bớt. Bồ-tát cũng như vậy, không có chỗ gác bỏ, không buồn rầu, không thêm không bớt, cũng không động lay.

 Ví như, tộc tánh tử, mặt đất này đón nhận hết nước mưa trời mà không chán. Bồ-tát đạt tổng trì cũng như vậy, đón nhận hết tất cả kinh điển lời dạy của chư Phật, cùng các pháp của các Bồ-tát, của tất cả Duyên giác (người tự quán lý nhân duyên mà giác ngộ, chỉ cầu giải thoát cho mình) và Thanh văn (người nghe lời Phật dạy mà tu, chỉ cầu giải thoát cho mình). Những người chánh kiến khác, người hành bình đẳng, các sa-môn (người xuất gia tu hành), phạm chí (người tu theo đạo Bà-la-môn), tất cả chúng sinh trên trời và thế gian, nghe vị ấy thuyết pháp mà không chán, nghe kinh vị ấy giảng mà không mỏi.

 Ví như, tộc tánh tử, những gì trồng trên đất đều mọc đúng thời, không lỡ mùa tiết, cũng không sai trái, đúng lúc thì sinh trưởng. Bồ-tát đạt tổng trì cũng như vậy, thâu tóm tất cả pháp công đức, không lấn hiếp người, cũng không lỡ thời, đầy đủ các hạnh, ngồi dưới cây Phật (cây bồ-đề, nơi Phật thành đạo), ở nơi đạo tràng (chỗ tu hành thành đạo) mà đạt đến chư thông tuệ.

 Ví như, tộc tánh tử, người dũng sĩ cao cường ở trong nước mình ra chiến trận, hàng phục kẻ thù, không ai không quy phục. Bồ-tát được tổng trì cũng như vậy, ở nơi đạo tràng, ngồi dưới cây Phật, hàng phục các ma.

 Ví như, tộc tánh tử, xét tất cả các pháp là thường hay vô thường, là vi diệu an ổn hay không có ta; hoặc chấp là vô thường, là các thứ tì vết dơ bẩn, là khổ, là không có ta (?). Vì sao vậy? Này tộc tánh tử, vì đã lìa hai bên nên gọi là tổng trì.

 Ví như, tộc tánh tử, hư không không gì không dung chứa, mà cũng không phải là tổng trì, cũng không phải là không giữ. Bồ-tát được tổng trì cũng như vậy, thu nhiếp chỗ cốt yếu của tất cả các pháp.

 Ví như, tộc tánh tử, tất cả các pháp và các tà kiến đều là không, đều được tổng trì cả. Bồ-tát được tổng trì cũng như vậy, không gì không thâu nhiếp. Tổng trì là như thế, cứu giữ nghĩa của tất cả các pháp. Vì vậy, tộc tánh tử, tổng trì không có lúc nào hết. Đã không có hết thì không buông lung. Đã không buông lung thì ở chỗ chính giữa. Đã ở chỗ bình đẳng thì không có thân, mà là cõi hư không. Đã như hư không thì hư không và mặt đất không có hai." Khi Nhu Thủ Đồng Chân nói lời này, năm trăm vị Bồ-tát đạt được tổng trì ấy.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video