Thiên 12 — Phẩm thứ mười một: Bản sự (chuyện đời trước)

 Kinh Trì Thế – Phẩm thứ mười một: Bản sự (chuyện đời trước của các vị Bồ-tát)

 Này Trì Thế (tên vị Bồ-tát đang thưa hỏi Phật trong kinh này), nếu Bồ-tát ma-ha-tát (bậc đại Bồ-tát, người phát tâm cầu thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh) có thể khéo biết như vậy về ngũ ấm (năm nhóm hợp thành con người: sắc – thân thể và vật chất; thọ – cảm giác; tưởng – sự nhận biết hình tướng; hành – các tạo tác của tâm; thức – sự phân biệt nhận biết), khéo biết mười tám tính (tức mười tám giới: sáu giác quan, sáu đối tượng của chúng và sáu loại nhận biết sinh ra từ đó), khéo biết mười hai nhập (sáu giác quan và sáu đối tượng tương ứng), khéo biết mười hai nhân duyên (mười hai khâu nối nhau tạo thành vòng sinh tử, từ vô minh cho đến già chết), khéo biết tứ niệm xứ (bốn phép quán tập trung ý niệm: quán thân, quán cảm thọ, quán tâm và quán các pháp), khéo biết ngũ căn (năm sức gốc của việc tu tập: lòng tin, sự siêng năng, sự nhớ nghĩ đúng, sự định tâm và trí tuệ), khéo biết bát thánh đạo phần (tám nhánh của con đường bậc thánh: thấy đúng, nghĩ đúng, nói đúng, làm đúng, sống đúng, siêng năng đúng, nhớ nghĩ đúng, định tâm đúng), khéo biết pháp thế gian và xuất thế gian (những điều thuộc cõi đời sinh tử và những điều vượt ra khỏi cõi đời sinh tử), khéo biết pháp hữu vi (những gì do nhân duyên tạo thành, có sinh có diệt) và vô vi (cái không do nhân duyên tạo thành, không sinh không diệt), thì sẽ khéo biết được thực tướng (bộ mặt thật) của các pháp, cũng khéo phân biệt được câu chữ, văn từ, chương đoạn của tất cả các pháp, cũng được niệm lực (sức ghi nhớ không quên). Nhờ niệm lực ấy, dù chuyển sang thân đời khác vẫn thành tựu được sự ghi nhớ không gián đoạn, cho đến khi đạt được A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề (sự giác ngộ hoàn toàn, cao tột và chân chính của một vị Phật).

 Này Trì Thế, vào thuở quá khứ cách đây vô lượng a-tăng-kỳ kiếp (khoảng thời gian dài không thể tính đếm; kiếp là đơn vị thời gian cực kỳ dài), có một vị Phật hiệu là Diêm-phù-đàn Kim Tu-di Sơn Vương (Diêm-phù-đàn kim là thứ vàng quý nhất, màu đỏ tía; Tu-di là ngọn núi chúa ở trung tâm thế giới theo quan niệm Phật giáo) Như Lai (bậc từ chân như mà đến), Ứng Cúng (bậc đáng được cúng dường), Chánh Biến Tri (bậc biết đúng và biết khắp tất cả), Minh Hạnh Túc (bậc đầy đủ trí sáng và đức hạnh), Thiện Thệ (bậc đã khéo đi đến bờ giải thoát), Thế Gian Giải (bậc hiểu rõ thế gian), Vô Thượng Sĩ (bậc không ai hơn), Điều Ngự Trượng Phu (bậc khéo điều phục người cần điều phục), Thiên Nhân Sư (thầy của trời và người), Phật Thế Tôn (bậc giác ngộ được cả thế gian tôn kính). Này Trì Thế, Phật Diêm-phù-đàn Kim Tu-di Sơn Vương ấy sống lâu năm kiếp, có vô lượng chúng Thanh văn (những người tu nghe lời Phật dạy mà giác ngộ, chủ yếu cầu giải thoát cho riêng mình). Cõi nước của Phật ấy trong sạch, trang hoàng đẹp đẽ, sung túc, vui vẻ, yên ổn. Chúng sinh ở đó đầy đủ sự an vui, ít tham muốn, ít giận dữ, ít si mê, dễ giáo hóa, dễ cứu độ, dễ làm cho trong sạch. Này Trì Thế, Phật Diêm-phù-đàn Kim Tu-di Sơn Vương cũng vì các Bồ-tát mà giảng kinh Bồ-tát tạng (kho giáo pháp dành cho Bồ-tát) dứt trừ mối nghi của chúng sinh này.

 Này Trì Thế, khi ấy có vị Bồ-tát tên là Bảo Quang, nghe giảng về phương tiện (sự hiểu biết khéo léo, con đường thấu suốt) đối với ấm, giới, nhập, nhân duyên, tứ niệm xứ, ngũ căn, bát thánh đạo phần, pháp thế gian và xuất thế gian, pháp hữu vi và vô vi, liền ngay đó phát khởi sự tinh tấn (siêng năng tu tập không lơi). Suốt hai mươi ức năm, vị ấy chưa hề sinh tâm xấu, dù là tham muốn, giận dữ hay si mê, dù là vì lợi lộc, vì ăn uống hay vì áo mặc, bình bát; chỉ vì muốn bước vào cửa phương tiện của những pháp như thế nên luôn siêng năng tinh tấn. Này Trì Thế, Bồ-tát Bảo Quang ấy, ở chỗ Phật Diêm-phù-đàn Kim Tu-di Sơn Vương, suốt cả đời luôn tu phạm hạnh (đời sống trong sạch, giữ giới, không dâm dục). Sau khi chết lại sinh vào loài người trong cõi nước của Phật ấy; còn trẻ đã chết, rồi lại sinh trở về chỗ Phật ấy mà tu hành phạm hạnh. Trong mỗi một kiếp, vị ấy sinh tử năm trăm lần. Lần sinh sau cùng, vào lúc Phật Diêm-phù-đàn Kim Tu-di Sơn Vương sắp nhập Niết-bàn (rời bỏ thân xác, vào cảnh vắng lặng giải thoát hoàn toàn), tức là vào kiếp thứ năm, vị ấy thành tựu được sự nghe nhiều hiểu rộng giáo pháp như vậy, cũng được phương tiện về thực tướng của các pháp như vậy; những pháp đã nghe từ Phật đều nhớ được hết. Vì có được niệm lực như thế, nên bạch Phật rằng: "Xin cho con được giảng rộng các pháp." Ngay trong đời ấy, vị ấy cứu độ vô lượng vô biên chúng sinh, khiến họ đứng vững trên con đường hướng đến A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề.

 Phật Diêm-phù-đàn Kim Tu-di Sơn Vương khi nhập Niết-bàn, vì muốn giữ gìn giáo pháp, đã che chở và nhớ nghĩ đến Bồ-tát Bảo Quang. Sau khi Phật diệt độ (qua đời, vào Niết-bàn), giáo pháp còn lưu lại một kiếp. Trong một kiếp ấy, người này suốt năm trăm đời thường sinh vào cõi người, xuất gia học đạo, cũng thường tự tăng trưởng nơi thực tướng của các pháp, lại làm lợi ích cho vô lượng vô biên chúng sinh. Này Trì Thế, Bồ-tát Bảo Quang ấy cứ thế lần lượt được gặp muôn ức vị Phật. Sau cùng, Phật Vô Lượng Quang thọ ký (báo trước rằng sẽ thành Phật) cho vị ấy: qua a-tăng-kỳ kiếp sẽ đạt A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề. Trong a-tăng-kỳ kiếp ấy, vị ấy lại gặp trăm nghìn vạn ức na-do-tha (một đơn vị số cực lớn) vị Phật, rồi sau mới đạt A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề, thành Phật hiệu là Nhất Thiết Nghĩa Quyết Định Trang Nghiêm Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật Thế Tôn. Ngài có vô lượng vô biên a-tăng-kỳ chúng Bồ-tát và vô lượng chúng tăng Thanh văn. Phật ấy sống lâu hai kiếp. Cõi nước của Phật ấy sung túc, vui vẻ, yên ổn, khắp nơi đều được trang hoàng đẹp đẽ.

 Này Trì Thế, vì thế Bồ-tát nếu muốn có được phương tiện khéo biết trong những pháp như vậy, thì phải siêng năng tinh tấn tìm cầu, đọc tụng, tu tập những pháp như thế. Lại nữa, Bồ-tát ma-ha-tát vì muốn có được phương tiện đối với các pháp như thế, nên siêng năng tinh tấn trong bốn pháp. Bốn pháp ấy là gì? Một là xuất gia. Hai là sống một mình. Ba là giữ giới trong sạch. Bốn là trừ bỏ lòng biếng nhác. Đó là bốn pháp. Bồ-tát có bốn pháp này, siêng năng cầu học nhiều, an trụ trong sự nhẫn nhục, thì sẽ mau gặp được bốn điều. Bốn điều ấy là gì? Một là được sinh vào cõi Diêm-phù-đề (cõi đất loài người chúng ta đang sống). Hai là được gặp Phật. Ba là được tu hành đúng theo giáo pháp. Bốn là trừ được những chướng ngại do tội nghiệp gây ra. Đó là bốn điều.

 Lại nữa, này Trì Thế, Bồ-tát ma-ha-tát ở trong những pháp như vậy, nên siêng năng tinh tấn, thì sẽ được sức bố thí (đem của cải, giáo pháp, sự che chở trao cho người khác) trong sạch, giữ giới trong sạch, nhẫn nhục trong sạch, tinh tấn trong sạch, thiền định (định tâm, chuyên chú tâm ý) trong sạch, sức trí tuệ trong sạch. Bồ-tát ma-ha-tát an trụ trong pháp này sẽ mau được sức phương tiện như vậy. Lại nữa, này Trì Thế, Bồ-tát ma-ha-tát tuy thực hành những phép đầu-đà (lối tu khổ hạnh, sống đạm bạc để trừ bỏ tham đắm) tỉ mỉ, nhưng vẫn thường có lòng đại bi (lòng thương xót lớn, muốn cứu khổ cho chúng sinh) đối với chúng sinh. Người này đi vào lòng đại bi, và siêng năng tinh tấn trong phương tiện của pháp này.

 Này Trì Thế, lại có Bồ-tát ma-ha-tát muốn có được những pháp như vậy, thì nên siêng năng tinh tấn để đi vào các cửa đà-la-ni (pháp môn tổng trì: nắm giữ và ghi nhớ trọn vẹn mọi nghĩa lý không để quên mất). Thế nào là siêng năng tinh tấn để đi vào cửa đà-la-ni? Đó là khéo quán xét vô lượng duyên của tất cả các pháp, quán xét vô lượng phương tiện của tất cả các pháp, cũng quán xét sự khởi lên của vô lượng phương tiện. Khi quán xét như vậy, nhờ phương tiện của cửa tam-muội (định, trạng thái tâm chuyên chú vào một chỗ, không tán loạn), khéo đi vào vô lượng duyên của các cửa pháp, cũng đi vào vô lượng phương tiện, cũng đi vào sự khởi lên của vô lượng phương tiện. Vì có được sức mạnh trong pháp này, nên khéo biết thực tướng của các pháp, cũng khéo phân biệt tất cả câu chữ, văn từ, chương đoạn, cũng được niệm lực, cũng được dù chuyển sang thân đời khác vẫn thành tựu sự ghi nhớ không gián đoạn và pháp không thoái lui, cho đến khi đạt A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề.

 Lại nữa, này Trì Thế, Bồ-tát ma-ha-tát vì đi vào các cửa đà-la-ni, nên thông suốt nhân duyên tùy hợp của tất cả các pháp; từ một nhân duyên có thể đi vào nghìn thứ nhân duyên; tùy theo sức trí tuệ mà có được phương tiện đối với các pháp. Lại nữa, này Trì Thế, Bồ-tát ma-ha-tát vì siêng năng tinh tấn trong pháp như vậy, nên đi vào tam-muội cửa một tướng; vì được tam-muội cửa một tướng, nên đi vào tam-muội cửa vô lượng tướng. Đi vào như vậy rồi, nhờ phương tiện của đủ loại nhân duyên, có thể đi vào các cửa pháp ấy. Các Bồ-tát như vậy, đi vào tất cả các cửa pháp rồi, sẽ được phương tiện của tất cả các pháp. Lại nữa, này Trì Thế, Bồ-tát ma-ha-tát vì thực hành trí tuệ nhiều, nên khéo biết các tướng của thiền định, cũng khéo biết tam-muội vô duyên (định không nương vào một đối tượng nào). Nhờ sức của tam-muội này, có thể khéo biết vô lượng duyên và sự khởi lên của vô lượng thiền định. Bồ-tát an trụ ở địa vị tu hành này, có thể được phương tiện về thực tướng của tất cả các pháp.

 Lại nữa, này Trì Thế, Bồ-tát ma-ha-tát thường quán xét phương tiện về các duyên của thế gian, thường quán xét phương tiện về các duyên của pháp hữu vi, thường quán xét phương tiện về các duyên của thế đế (chân lý theo quy ước, cách hiểu thông thường của thế gian), cũng thường siêng năng thực hành phương tiện phá tan các duyên của tất cả các pháp, cũng không có chỗ nào để tham đắm. Bồ-tát tu tập những pháp như vậy sẽ mau được phương tiện về thực tướng của các pháp. Lại nữa, này Trì Thế, Bồ-tát ma-ha-tát siêng năng tinh tấn khởi lên sức phương tiện, mà cũng thường quán xét thực tướng của các pháp, không nương vào thú vui thế gian, cũng không xen lẫn thực hành những pháp thế gian. Người thành tựu những pháp như vậy sẽ mau được thực tướng của các pháp, cũng khéo phân biệt câu chữ, văn từ, chương đoạn của tất cả các pháp, cũng được niệm lực, cũng được dù chuyển sang thân đời khác vẫn thành tựu sự ghi nhớ không gián đoạn, cho đến khi đạt A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề. Này Trì Thế, vì thế Bồ-tát ma-ha-tát muốn vượt đến bờ bên kia (chỗ thấu suốt và giải thoát hoàn toàn) của những pháp như vậy, thì phải tu hành đúng như lời đã dạy trong pháp này. Này Trì Thế, các ông hãy siêng năng tinh tấn trong pháp này; chẳng bao lâu các ông sẽ được trí tuệ không còn chướng ngại trong pháp này.

 Này Trì Thế, vào thuở quá khứ cách đây vô lượng vô biên a-tăng-kỳ kiếp không thể nghĩ bàn, có một vị Phật hiệu là Vô Lượng Quang Đức Cao Vương Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật Thế Tôn. Phật Vô Lượng Quang Đức Cao Vương ấy sống lâu một kiếp. Cõi nước của Phật ấy có lưới bằng bảy thứ báu (vàng, bạc, lưu ly, pha lê, xa cừ, ngọc đỏ, mã não) phủ bên trên; khắp nơi có những cây đa-la (loại cây cọ thân cao thẳng) bằng bảy thứ báu trang hoàng thế giới. Những cây đa-la ấy cũng có lưới bảy thứ báu phủ bên trên. Dưới mỗi cây đều trải một tòa sư tử (tòa ngồi cao quý dành cho bậc giảng pháp). Các cây đa-la đều tỏa ra áo của cõi trời. Các tòa ngồi đều làm bằng ngọc lưu ly (ngọc màu xanh biếc), vàng Diêm-phù-đàn và ngọc trai đỏ. Bốn phía các cây đa-la đều có cây thơm, cây hoa vây quanh trang hoàng. Dưới mỗi cây đều có ao, đầy nước tám công đức (nước có tám đức tính tốt: trong, mát, ngọt, mềm, thấm nhuận, êm dịu, trừ đói khát, nuôi lớn thân thể). Các ao đều làm bằng pha lê, xa cừ (một loại ngọc làm từ vỏ con trai lớn) và ngọc trai đỏ. Trên mặt nước các ao đều có hoa sen xanh, đỏ, trắng, hồng phủ khắp. Các ao đều lấy bảy thứ báu làm lan can.

 Này Trì Thế, cõi nước của Phật ấy đều dùng những thứ báu như vậy trang hoàng thế giới. Bốn phía lại có cây báu, giống như những cây Ba-lợi-da-đa-la và Ca-trì-tỳ-đà-la (?) (tên các loài cây quý) ở cõi trời Đao-lợi (cõi trời thứ hai trong cõi dục, ở trên đỉnh núi Tu-di). Những cây báu như vậy, số lượng nghìn vạn ức, vây quanh thế giới. Ánh sáng của các cây báu ấy che lấp hết thảy ánh sáng mặt trời mặt trăng, khiến chúng không còn hiện ra. Này Trì Thế, các cây đa-la và các lưới báu tự nhiên đều tỏa ra đủ thứ hương thơm vi diệu, và những âm thanh giống tiếng ca tụng của các tiên nữ múa hát cõi trời. Cõi nước của Phật ấy thường vang lên những âm thanh vi diệu như vậy. Ở đó không có ba đường ác (địa ngục, ngạ quỷ – loài quỷ đói, súc sinh), cũng không có cả tên gọi của ba đường ác.

 Này Trì Thế, Phật Vô Lượng Quang Đức Cao Vương ấy vì chúng sinh mà giảng nhiều những pháp như vậy, tức là Bát-nhã ba-la-mật (trí tuệ đưa đến bờ giải thoát, thấy rõ các pháp vốn không có thực thể), và kinh Bồ-tát tạng (kho giáo pháp dành cho Bồ-tát) dứt trừ mối nghi của tất cả chúng sinh, làm vui lòng tất cả chúng sinh. Này Trì Thế, khi Phật Vô Lượng Quang Đức Cao Vương giảng pháp, trong một ngày có vô lượng trăm nghìn vạn ức chúng sinh phát tâm cầu A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề; những người đã phát tâm đều được đầy đủ các pháp trợ giúp cho sự giác ngộ. Này Trì Thế, Phật Vô Lượng Quang Đức Cao Vương nhờ nhân duyên ấy mà giáo hóa, giúp vô lượng vô biên chúng sinh thành tựu nơi A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề. Trong cõi nước của Phật ấy, số Bồ-tát ma-ha-tát rất nhiều.

 Này Trì Thế, sau khi Phật ấy diệt độ, giáo pháp còn lưu lại nửa kiếp. Sau khi Phật Vô Lượng Quang Đức Cao Vương diệt độ, vào lúc giáo pháp sắp hết, ở phương dưới cách mười thế giới Phật, có một vị Bồ-tát tên là Vô Lượng Ý, sau khi chết đến sinh ở đây, năm mười sáu tuổi xuất gia học đạo. Vào lúc giáo pháp của Phật Vô Lượng Quang Đức Cao Vương sắp diệt, vị ấy nghe một vị Bồ-tát ma-ha-tát giảng giải kinh phương tiện về ấm, giới, nhập này. Bồ-tát Vô Lượng Ý nghe kinh này xong thì phát đại tinh tấn, đi đến tận cùng trong pháp này, thành tựu sức phương tiện sâu xa. Nhờ nhân duyên căn lành của Bồ-tát ấy, sau khi chết ở đó, vị ấy được gặp hai mươi ức vị Phật, đều thành tựu được những pháp như vậy; thường biết được túc mạng (những đời trước của mình); xuất gia từ lúc còn là đồng chân (trẻ thơ trong trắng); tu hành phạm hạnh, thường được niệm lực; đời đời không lìa những pháp như vậy; đời đời thành tựu sự ghi nhớ không gián đoạn. Về sau vị ấy thành A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề, hiệu là Phật Vô Lượng Quang Trang Nghiêm Vương.

 Này Trì Thế, vì thế Bồ-tát ma-ha-tát nếu muốn mau đạt A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề, nếu muốn mau đầy đủ tất cả trí tuệ, thì sau khi Ta diệt độ, trong đời ác của năm trăm năm sau cùng (thời kỳ giáo pháp suy tàn), phải siêng năng giữ gìn, phát nguyện lớn, phải sinh lòng mong cầu lớn, sự tinh tấn lớn, sự không buông lung lớn; trong đời sau phải thường giữ gìn những kinh như thế này.

 Bấy giờ, các vị Bồ-tát do Bạt-đà-bà-la và Già-la-ha-đạt-đa đứng đầu, rời chỗ ngồi đứng dậy, chắp tay hướng về Phật, bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn (bậc được đời tôn kính, tức Phật), sau khi Phật diệt độ, trong năm trăm năm sau cùng, lúc giáo pháp sắp diệt, chúng con sẽ giữ gìn những kinh như thế này, siêng năng tinh tấn đọc tụng, lắng nghe, tiếp nhận, và cũng sẽ giảng rộng cho người khác." Lại có mấy nghìn vị Bồ-tát rời chỗ ngồi đứng dậy, chắp tay hướng về Phật, ngước nhìn dung nhan tôn quý, phát lời nguyện rằng: "Bạch Thế Tôn, trong đời sau, vào năm trăm năm sau cùng, chúng con phát nguyện này: đối với những giáo pháp rất sâu xa, không nhiễm ô như thế này của chư Phật, là những giáo pháp có thể sinh ra các công đức lành của Bồ-tát, có thể làm đầy đủ các pháp trợ giúp giác ngộ của Bồ-tát, chúng con sẽ cùng nhau giữ gìn. Nghe được những pháp như vậy, tâm chúng con sẽ rất trong sạch và vui mừng, chuyên tâm siêng năng tìm cầu, thọ trì (tiếp nhận và giữ gìn), đọc tụng."

 Phật liền mỉm cười. Ngay lúc ấy, vô lượng ánh sáng tràn khắp tam thiên đại thiên thế giới (một cõi lớn gồm một nghìn triệu thế giới), tam thiên đại thiên thế giới chấn động theo sáu cách. Bấy giờ, A-nan (vị đệ tử thường theo hầu Phật) rời chỗ ngồi đứng dậy, để trần vai phải, quỳ gối phải xuống đất, chắp tay bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà nay Ngài mỉm cười và mặt đất chấn động mạnh?" Phật bảo A-nan: "Ông có thấy các vị Bồ-tát này phát nguyện lớn, trong đời sau giữ gìn những giáo pháp rất sâu xa, không nhiễm ô như thế này không? A-nan, các vị Bồ-tát này không phải chỉ đời nay mới phát nguyện ấy. A-nan, Ta nhớ rằng các vị Bồ-tát này đã phát nguyện như thế ở chỗ vô lượng vô biên chư Phật, giữ gìn giáo pháp của chư Phật trong ba thời (hiện tại khi Phật còn tại thế, sau khi Phật diệt độ, và lúc giáo pháp sắp diệt), cũng làm lợi ích cho vô lượng chúng sinh. Nay cũng lại giữ gìn giáo pháp của Ta trong ba thời: ngay hiện tại, sau khi Ta diệt độ và lúc giáo pháp sắp diệt, cũng làm lợi ích lớn cho vô lượng chúng sinh."

 "Này Trì Thế, cũng như Bạt-đà-bà-la và các vị khác giữ gìn giáo pháp của Ta trong ba thời, họ cũng sẽ giữ gìn giáo pháp của chư Phật trong ba thời ở Hiền kiếp này (kiếp hiện tại, trong đó có một nghìn vị Phật ra đời), và cũng sẽ giữ gìn những pháp như vậy trong ba thời ở chỗ chư Phật đời vị lai. A-nan, nay Ta khen ngợi những người này đã thành tựu vô lượng công đức như vậy, nói không thể hết; họ thương xót, làm lợi ích, làm cho chúng sinh yên ổn. A-nan, nếu Ta nói hết những công đức như vậy của những người này, người ta sẽ không thể tin. Nếu người không tin lời Phật, người ấy trong đêm dài sinh tử sẽ mất đi lợi ích, chịu các khổ não, rơi vào đường ác."

 "A-nan, nay Ta nói sơ lược về việc làm lợi ích chúng sinh của các vị Bồ-tát này. Giả sử chúng sinh đầy khắp tam thiên đại thiên thế giới đều rơi vào địa ngục lớn, trong đó có một người nói với các chúng sinh: 'Các người đừng sợ, nay ta sẽ thay từng người các người chịu khổ địa ngục lớn này.' Người ấy liền ngay lúc đó đưa các chúng sinh ra khỏi địa ngục, và mỗi một người đều được thay cho chịu khổ địa ngục nhiều nghìn vạn năm. A-nan, ý ông thế nào, người ấy có phải đã làm lợi ích lớn, đem lại an vui lớn không?" A-nan thưa: "Bạch Thế Tôn, đó là lợi ích lớn, an vui lớn." "A-nan, người ấy đưa các chúng sinh ra rồi, lại thể hiện sức mạnh của mình, khiến tất cả đều được hưởng niềm vui bậc nhất của thế gian. A-nan, người ấy có phải là người có ơn, có thể đem niềm vui cho chúng sinh không?" A-nan thưa: "Bạch Thế Tôn, lợi ích mà người ấy đem lại không thể dùng lời nói hết."

 "A-nan, nay Ta nói thật về việc làm lợi ích chúng sinh của các vị Bồ-tát Bạt-đà-bà-la, Già-la-ha-đạt-đa và các vị khác. Đem việc lợi ích chúng sinh của những người này so với việc lợi ích, an vui kia, thì không thể dùng con số hay thí dụ mà so sánh được. Vì sao? A-nan, những thứ đem lại niềm vui của người kia đều là những pháp hữu vi trái ngược nhau, không đưa đến sự biết đủ, không đưa đến sự lìa tham muốn, không đưa đến trí tuệ, không đưa đến quả sa-môn (những quả vị chứng đắc của người tu hành xuất gia), không đưa đến Niết-bàn. A-nan, các vị Bồ-tát này làm lợi ích cho chúng sinh, đem lại niềm vui cao tột. Đối với những người cầu Phật đạo, vốn ưa thích niềm vui của bậc nhất thiết trí (bậc có trí tuệ biết tất cả, tức Phật), các vị đều làm việc của Phật. Những người chưa vào chánh vị (địa vị chắc chắn chứng đạo), các vị khiến họ đạt được địa vị Thanh văn và Bích-chi Phật (bậc tự giác ngộ nhờ quán xét nhân duyên, không cần thầy dạy). Các vị dùng Phật pháp giáo hóa các Bồ-tát, chỉ bày, dạy bảo, làm cho được lợi ích và vui mừng. A-nan, các vị Bồ-tát này có thể chỉ bày, dạy bảo, làm lợi ích và vui mừng cho chúng Bồ-tát; vì để hạt giống Phật (dòng nối tiếp sinh ra các vị Phật) không bị dứt, vì để giữ gìn hạt giống nhất thiết trí, mà ở lại trong thế gian."

 "A-nan, những người này thuở xưa khi đang tu hạnh Bồ-tát, suốt vô lượng trăm nghìn vạn ức na-do-tha (một đơn vị số cực lớn) kiếp, đều làm cho có Phật ra đời, không để đứt đoạn; và trong vô lượng trăm nghìn vạn na-do-tha kiếp đời vị lai, cũng đều làm cho có Phật ra đời, không để đứt đoạn. Vì sao? A-nan, các vị Bồ-tát này thuở xưa khi tu hạnh Bồ-tát đã khiến vô lượng vị Phật đứng vững trên Phật đạo. Các vị Bồ-tát này đời đời giữ gìn, giáo hóa, giúp thành tựu trăm nghìn vạn ức vị Phật, đều khiến thành A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề. Từ đó về sau lại giáo hóa vô số trăm nghìn vạn ức chúng sinh, khiến họ đứng vững trên Phật đạo; nhờ sức giáo hóa ấy mà họ đầy đủ Phật pháp, và cũng đều sẽ đạt A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề."

 "A-nan, Bạt-đà-bà-la và các vị khác siêng năng tinh tấn là để đem lại cho chúng sinh niềm vui của Phật, niềm vui của tất cả trí tuệ. A-nan, nếu có người nói đúng sự thật rằng: ai là cha mẹ, là người cứu giúp, là mái nhà che chở, là chỗ nương tựa, là bãi đất giữa dòng (chỗ dừng chân an toàn), là nơi sinh ra của các Bồ-tát, thì nên nói đó chính là năm trăm vị Bồ-tát Bạt-đà-bà-la, Già-la-ha-đạt-đa và các vị khác. A-nan, nếu có người hỏi đúng sự thật rằng: ai là hạt giống của các Bồ-tát, thì nên đáp đó là năm trăm người Bạt-đà-bà-la, Già-la-ha-đạt-đa và các vị khác. Những thiện nam tử (người con trai hiền thiện, cách Phật gọi những người tu học) như vậy vì để hạt giống Phật không bị dứt, hạt giống của tất cả trí tuệ không bị dứt, mà ở lại trong thế gian. Những thiện nam tử ấy, trong đời sau, vào năm trăm năm sau cùng, nhờ sức phương tiện giáo hóa ấy, dùng nhân duyên của niềm vui khiến các chúng sinh không rơi vào ba đường ác, cũng khiến vô lượng trăm nghìn chúng sinh đứng vững nơi Bồ-tát thừa (con đường tu hành của Bồ-tát dẫn đến thành Phật)."

 "A-nan, dù có mấy nghìn vị Phật nói về công đức của những thiện nam tử này cũng không thể nói hết. Vì sao? Vì những thiện nam tử này đã thành tựu công đức không thể nghĩ bàn như vậy. A-nan, kho giáo pháp mà Ta đã gom góp trong vô lượng trăm nghìn vạn ức a-tăng-kỳ kiếp, những thiện nam tử này có thể tiếp nhận và giữ gìn. A-nan, nay Ta đem kho báu giáo pháp gom góp trong vô lượng ức kiếp này giao phó cho những người này. Những thiện nam tử này được chư Phật hiện tại trong vô lượng a-tăng-kỳ cõi nước che chở và nhớ nghĩ đến. A-nan, những thiện nam tử này là những người mà tất cả trời, người và thế gian đều nên lễ bái phụng sự. A-nan, những người này thường được nghìn vị Phật ở mười phương khen ngợi khi giảng pháp. A-nan, Ta đã ấn khả (xác nhận, chứng thực) điều này, để dứt trừ mối nghi của tất cả chúng sinh."

 "Nếu người nào trong đời mạt thế (thời kỳ cuối khi giáo pháp suy tàn) về sau, thọ trì kinh này, đọc tụng thông thạo, giảng rộng cho người khác, thì nên biết thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy đã gần với nhất thiết chủng trí (trí tuệ của Phật, biết thấu suốt mọi pháp một cách tường tận). Người nào trong đời mạt thế về sau, dù chỉ được nghe kinh sâu xa như thế này, mà tin hiểu và phát nguyện, Ta đều thọ ký A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề cho họ. Nếu trong đời sau, vào năm trăm năm sau cùng, ai sinh tâm tin hiểu, siêng năng tinh tấn giữ gìn kinh này, thì nay Ta cũng đem pháp A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề này giao phó cho thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy. Nếu người theo hàng Thanh văn tin nhận pháp sâu xa như thế, trong lòng không chống trái, Ta cũng thọ ký cho họ: về sau sẽ được gặp hội giảng pháp của Phật Di-lặc (vị Phật sẽ ra đời trong tương lai). Nếu người cầu Phật đạo nghe pháp như thế mà thọ trì, tin hiểu, thì những người ấy đều sẽ được Phật Di-lặc thọ ký, và nhờ bản nguyện (lời nguyện gốc đã phát từ trước) mà xuất gia học đạo. A-nan nên biết, những thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy, nếu trong đời sau, vào năm trăm năm sau cùng, siêng năng tinh tấn trong pháp này, thì nên biết căn lành của những người ấy rất mạnh mẽ, sắc bén."

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video