Kinh Phật nói về Đạo Thần Túc Vô Cực Biến Hóa (thần túc: năng lực thần thông đi lại, biến hiện tự tại; tên kinh nghĩa là "sự biến hóa vô cùng tận của thần túc theo đạo"), quyển thứ ba.
Do Tam tạng (danh hiệu dành cho vị tăng thông suốt ba kho kinh điển Phật giáo: kinh, luật, luận) An Pháp Khâm, người nước An Tức (nước Parthia xưa, ở vùng Iran ngày nay), dịch vào đời Tây Tấn.
Bấy giờ thiên tử (vị trời, người sinh ở cõi trời) Nguyệt Tinh nói với thiên tử Nguyệt: "Bồ-tát (người phát tâm cầu thành Phật để cứu độ chúng sinh) học như thế thì gọi là học làm Bồ-tát." Rồi lại hỏi: "Thế nào là cái học của Bồ-tát?" Đáp: "Thưa thiên tử, Bồ-tát học nơi Bồ-tát. Trong đó không có thân, cũng không có việc làm của thân; không có miệng, cũng không có việc làm của miệng; không có ý, cũng không có việc làm của ý. Đó là Bồ-tát học làm Bồ-tát. Đối với thân thì không có gì để học, cũng không đạt được gì, không mất gì, cũng không tiêu vong gì. Thưa thiên tử, cái học của Bồ-tát là như vậy."
Lại hỏi: "Thưa thiên tử, học như thế thì được Như Lai (danh hiệu của Phật: bậc từ chân như mà đến) thọ ký (lời Phật báo trước rằng người ấy chắc chắn sẽ thành Phật) chăng?" Thiên tử Nguyệt nói với thiên tử Nguyệt Tinh: "Người không học như thế thì Thế Tôn (bậc được cả đời tôn kính, chỉ Phật) không thọ ký cho. Vì sao? Vì không nghĩ đến cái học này, không nghĩ có điều gì được nói, cũng không nghĩ đến 'ta', cũng không nghĩ có điều gì để cầu, cũng không nghĩ 'ta có học điều gì'. Như thế mới gọi là học. Lời nói phân chia ra từng phần ở thế gian thì không khớp với nhau (?). Nếu có ai nói: 'Ta học như thế này', thì đó là không chân thật, là nói sai. Không nghĩ và không nói rằng có 'ta', cũng không nói điều đó là chân thật, cũng không nói 'ta là người học đạo Bồ-tát'."
Lại hỏi: "Thưa thiên tử, có mấy điều thì được an trụ một cách chắc thật (?)?" Đáp: "Đối với điều mình nguyện thì luôn giữ cho cao, không để hạ xuống, cũng không lưng chừng; điều nguyện luôn ở trong lòng, chưa từng lơi lỏng biếng nhác. Tuy được như thế mà không khởi nghĩ rằng: 'Pháp này hơn hết, pháp kia không bằng.' Đối với pháp ấy mà hiểu biết rõ ràng, chắc thật, thì gọi là an trụ, là an trụ chắc thật."
Lại hỏi: "Thưa thiên tử, giữ pháp gì mà được Như Lai thọ ký?" Đáp: "Không bỏ điều gì trong pháp của phàm phu (người thường chưa giác ngộ), cũng không được điều gì trong pháp của Phật. Vì thế mà Như Lai thọ ký. Thưa thiên tử, pháp như thế thì không có gì để bỏ, trong pháp ấy cũng không có gì để được. Tôi vì vậy mà được Như Lai thọ ký." Lại hỏi: "Như vậy thì phàm phu đều được thọ ký cả sao?" Đáp: "Vì sao vậy? Vì 'như' (chân như: bản tánh chân thật, như vốn có, của mọi sự vật) không bỏ phàm phu, cũng không bỏ pháp phàm phu, và trong pháp Phật cũng không có gì để được."
Lại hỏi: "Thưa thiên tử, do nhân duyên gì mà gọi là pháp phàm phu?" Đáp: "Pháp là không, pháp giới (toàn thể mọi sự vật, hiện tượng, cũng chỉ bản tánh chân thật của chúng) cũng là không." Lại hỏi: "Thưa thiên tử, do nhân duyên gì mà gọi là pháp Phật?" Đáp: "'Như' thế nào thì câu-lợi của Phật (?) (có lẽ chỉ 'thật tế': ranh giới tột cùng của thực tại) cũng như thế ấy." Hỏi lại: "Thưa thiên tử, đối với hư không giới (cõi hư không, ví cho tánh không trùm khắp), đối với pháp giới, có thể bỏ được gì chăng?" Đáp: "Không. Thưa thiên tử, đối với 'như', đối với câu-lợi của Phật, có thể được gì chăng?" Đáp: "Không được (?), thưa thiên tử." "Như vậy, thưa thiên tử, nói theo thứ lớp: nơi pháp phàm phu không có gì để bỏ, nơi pháp Phật không có gì để được; vì thế mà được Như Lai thọ ký."
Lại hỏi: "Vậy là từ hư không giới, pháp giới, 'như' và câu-lợi của Phật mà được thọ ký sao?" Đáp: "Thưa thiên tử, không phải vậy." Lại hỏi: "Thưa thiên tử, thế nào? Nếu từ hư không giới, pháp giới, 'như' và câu-lợi của Phật mà không được thọ ký, thì các đức Phật khác lại được thọ ký từ đâu?" Đáp: "Đát-tát (?) (có lẽ là 'như như', bản tánh như thế) được thọ ký thế nào thì hư không giới, pháp giới, đát-tát và câu-lợi của Phật cũng như thế ấy. Như vậy, thưa thiên tử, pháp đối với pháp là như thế; pháp đối với pháp cũng được thọ ký như thế. Đó là nhận thọ ký, là đã được thọ ký, không rời A-nậu-đa-la tam-da tam-bồ (quả giác ngộ cao tột, chân chính và trọn vẹn của Phật), không rời A-duy-tam-phật (sự thành Phật, giác ngộ hoàn toàn)."
Bấy giờ thiên tử Nguyệt Tinh bước tới bạch Phật: "Thưa Thế Tôn, thiên tử Nguyệt này đã đạt được trí tuệ sâu xa nên mới nói được như vậy." Phật nói: "Nói pháp là như thế đó, này thiên tử. Bồ-tát đã đạt được nhẫn (pháp nhẫn: sự thấu suốt và an nhận chân lý rằng các pháp không sinh không diệt, tâm không còn lay động) thì dù tìm cầu hay buông bỏ, dù đối với tất cả các pháp giới, dù nói hay có điều gì được nói, cũng không thể thấy được gì nơi pháp giới, không thể nói được gì, cũng không thể truyền được gì. Vì sao? Vì nơi pháp giới không có gì để nói, cũng không có gì để giảng. Pháp giới như thế nào thì cõi của con người cũng như thế ấy; cõi con người như thế ấy chính là chỗ của sức Phật; chỗ của sức Phật như thế nào thì tất cả các pháp cũng như thế, như thế. Này thiên tử, như vậy là Bồ-tát an trụ đúng như pháp. An trụ như thế thì không còn tin theo việc khác, cũng không chạy theo việc khác. Người như thế thì còn nhân điều gì mà khiến Phật phải nói gì nữa?"
Lúc ấy Hiền giả Đại Mục-kiền-liên (một trong các đại đệ tử của Phật, nổi tiếng thần thông bậc nhất) đang ở trên điện Tử Cám trong cung của Thích-đề-hoàn-nhân (tức vua trời Đế Thích, chúa cõi trời Đao-lợi), thuyết pháp cho các thiên tử. Khi ấy Đại Mục-kiền-liên rời chỗ ngồi đứng dậy, đi qua lại thong thả, trong lòng nghĩ: "Như Lai — bậc Vô Sở Trước (không còn vướng mắc vào đâu), Đẳng Chánh Giác (giác ngộ chân chính, trọn vẹn) — vắng mặt, nên cõi Diêm-phù-đề (cõi đất loài người chúng ta sinh sống) này hẳn đã trống vắng. Ở Diêm-phù-đề có vô số người đói khát mong làm công đức, mà không thấy Phật, không nghe pháp, nên việc làm lành ngày càng giảm sút."
Đại Mục-kiền-liên nghĩ như thế rồi, dùng thiên nhãn (con mắt thần thông nhìn thấy xa, xuyên suốt mọi nơi) nhìn khắp Diêm-phù-đề, liền thấy Phật Như Lai, bậc Vô Sở Trước, Đẳng Chánh Giác, đang thọ trai trong cung vua Bình-sa (tức vua Tần-bà-sa-la nước Ma-kiệt-đà), cùng với đại chúng tỳ-kheo (tu sĩ nam xuất gia) một nghìn hai trăm năm mươi người. Lúc ấy Đại Mục-kiền-liên lại thấy chính mình đang ngồi bên trái Phật; thấy thân hình, y phục của mình ngồi bên Phật không hơn không kém. Ông lại tự nghĩ: "Chẳng lẽ Thế Tôn đã trở về Diêm-phù-đề rồi sao?" Ông lại nhìn xuống dưới gốc cây Ba-chất (cây san hô thần ở cõi trời Đao-lợi), thấy Phật Thế Tôn được vô số chúng trời vây quanh và đang thuyết pháp cho họ; thấy Xá-lợi-phất (đại đệ tử trí tuệ bậc nhất của Phật) ngồi bên phải Phật, thấy chính Mục-liên cùng các tỳ-kheo ngồi bên trái Phật, lại cùng với đại chúng tỳ-kheo.
Bấy giờ Hiền giả Đại Mục-kiền-liên thấy vậy vô cùng lạ lùng: "Việc làm của chư Phật Thế Tôn thật không thể nghĩ bàn. Uy thần của chư Phật Thế Tôn thật lớn, năng lực thật lớn: vừa chia thân ở Diêm-phù-đề thuyết pháp như cũ không gián đoạn, vừa ở trên cõi trời Đao-lợi (tầng trời thứ hai của cõi Dục, trên đỉnh núi Tu-di, do Đế Thích làm chủ) thuyết pháp cho chư thiên."
Lúc ấy Đại Mục-kiền-liên lại rất nghi ngờ, lấy làm lạ, bèn nhìn kỹ lần nữa, thấy Phật đang ở vườn Kỳ-hoàn Cấp Cô Độc tại thành Xá-vệ (kinh đô nước Câu-tát-la), được vô số chúng vây quanh và đang thuyết pháp cho họ. Ông lại thấy chính mình ở trong hội ấy, đúng hình dáng của mình. Các vị Xá-lợi-phất, Ma-ha Ca-chiên-diên, Phân-nậu, Tu-bồ-đề, Ly-việt, Hiền giả Kiếp-tần-nô cùng tất cả chúng đại đệ tử, ông đều thấy ở Xá-vệ, cũng như ở La-duyệt-kỳ (thành Vương Xá), cũng như ở cõi trời Đao-lợi.
Bấy giờ Đại Mục-kiền-liên lại suy nghĩ lần nữa. Ở Diêm-phù-đề, ông lại thấy vườn Ni-câu-loại ở nước lớn Ca-duy-la-vệ (quê hương của Phật, đất của dòng họ Thích), thấy Phật từ vườn Ni-câu-loại đi vào nước lớn Ca-duy-la-vệ để khất thực (phân-vệ: đi xin thức ăn), lại thấy vị tỳ-kheo có hình dáng giống Mục-liên. Rồi lại thấy Phật ở nước lớn Duy-da-ly (tức thành Tỳ-xá-ly) cùng với đại chúng tỳ-kheo đến nhà đồng tử Ly Cấu Nguyệt thọ trai; Mục-liên lại thấy hình dáng của mình đang cùng với đại chúng tỳ-kheo. Rồi Đại Mục-kiền-liên thấy Phật ở nước lớn Ba-la-nại khất thực trở về, thấy hình dáng của mình cũng ở trong đó. Ông lại suy nghĩ, nhìn khắp Diêm-phù-đề, ở bất cứ nơi nào cũng đều thấy có Phật, hoặc dưới gốc cây, hoặc giữa núi đá; khắp mặt đất Diêm-phù-đề đều đầy Phật. Đâu đâu cũng thấy Phật cùng chư tăng tỳ-kheo vây quanh; hàng trăm nghìn xóm làng ở khắp nơi, ông đều thấy hết.
Bấy giờ Mục-liên lại càng nghi ngờ, lạ lùng hơn. Suy nghĩ xong, ông dùng thiên nhãn nhìn đến châu Uất-đan-viết (một trong bốn châu lớn quanh núi Tu-di, ở phía bắc), thấy Phật cùng chư tăng tỳ-kheo đang thọ thực, cũng thấy chính mình ở trong đó, cũng thấy các đệ tử khác. Ông lại nhìn đến châu Phất-vu-đãi (châu lớn ở phía đông), cũng thấy Phật đang thuyết pháp giữa đám người thân hình to lớn. Ở đất Câu-da-ni (châu lớn ở phía tây) cũng như vậy: ông thấy Phật Thế Tôn ngồi thiền, vô số nghìn người đều đến lễ Phật; chúng đệ tử cũng mỗi người tùy theo hình dáng của mình mà ngồi nhập tam-muội, tam-ma-việt (các trạng thái thiền định, tâm lắng yên chuyên nhất); ông cũng thấy chính mình ở trong đó.
Bấy giờ Mục-liên lại càng thêm nghi ngờ, lạ lùng, bèn ngồi xuống suy nghĩ. Ở chỗ các vị thần trên mặt đất, ông lại thấy Phật cùng chúng đệ tử, lại thấy chính mình cùng chúng đệ tử ở trong đó. Cũng thế, ở chỗ các vị thần trong hư không, ông cũng thấy Phật ở đó, đang thuyết pháp cho vô số trăm nghìn vị trời trong hư không; cũng thấy chính mình cùng chúng đệ tử ở trong đó. Cứ như thế, ông nhìn khắp từ tầng thứ nhất là cõi trời Tứ Thiên Vương (tầng trời thấp nhất của cõi Dục, nơi bốn vị Thiên vương hộ thế ở), lên cõi trời Diệm (tầng thứ ba), cõi trời Đâu-thuật (tầng thứ tư), cõi trời Ni-ma-la-đề (tức cõi Hóa Lạc, tầng thứ năm), cõi trời Ba-la-ni-mật-hòa-da-bạt-trí (tức cõi Tha Hóa Tự Tại, tầng thứ sáu, cao nhất cõi Dục), cho đến cõi Phạm thiên (các tầng trời của cõi Sắc, nơi chúng sinh đã lìa dục). Ông lại thấy Phật ở cõi Phạm thiên, được vô số trăm nghìn Phạm thiên vây quanh và đang thuyết pháp cho họ; cũng thấy hình dáng của chính mình cùng tất cả những người trong hội. Ai nấy đều như Đại Mục-kiền-liên, mọi việc làm bằng thần túc biến hóa đều như vậy; ông thấy chính mình ở giữa đó thuyết pháp cho tất cả, ai cũng giống Mục-liên. Rồi những người trong hội lại biến thành ai nấy đều như tỳ-kheo Xá-lợi-phất, ánh sáng trí tuệ ở giữa đại chúng cất tiếng rống sư tử (ví lời thuyết pháp dũng mãnh, quả quyết, khiến mọi tà thuyết đều khiếp phục). Những vị như thế, mỗi người tự dùng sức trí tuệ của mình mà giảng pháp của bậc đại đệ tử.
Bấy giờ Đại Mục-kiền-liên kinh sợ, lông trên mình dựng đứng, thấy thật quá lạ lùng; ông mừng rỡ phấn khởi, liền sinh tâm lành, ba lần tự khen ngợi rằng: "Thật như vậy, thật như vậy! Chư Phật Thế Tôn thật vô cùng lạ lùng, hạnh không chướng ngại cùng những việc làm của các Ngài cũng thật lạ lùng!" Ông vô cùng phấn khởi, vui mừng nhảy nhót, năm vóc sát đất (hai đầu gối, hai khuỷu tay và trán chạm đất, cách lạy cung kính nhất), ngợi khen rằng: "Nam-mô Phật (con xin quy kính Phật)!" Lúc ấy vang lên một tiếng lớn, cả cõi trời Đao-lợi đều chấn động. Bấy giờ vô số trăm nghìn vị trời tụ hội, cùng đến chỗ Phật bạch rằng: "Bạch Thế Tôn, do nhân duyên gì mà có tiếng lớn này làm rung động mặt đất đến như vậy?" Họ hỏi Như Lai như thế. Phật nói: "Đúng vậy, các thiên tử. Đại Mục-kiền-liên nhân thấy sự to lớn của Phật mà vui mừng quy y, năm vóc sát đất nên làm rung động như thế." Phật lại nói: "Như vậy đó, các thiên tử, tỳ-kheo Mục-liên này sẽ tự đến hỏi." Bấy giờ tỳ-kheo Mục-liên đứng dậy, vội vàng đi đến chỗ Phật, đến trước cúi đầu mặt sát chân Phật, đi quanh Phật ba vòng rồi đứng trước Phật, chắp mười ngón tay lễ Phật. Lúc ấy, trước mặt Phật, Mục-liên nói kệ (bài thơ tụng trong kinh) rằng:
Sức gìn giữ không thể lường, Phật đã đạt được trọn vẹn;
hạnh Phật đã làm, bậc Thế Hùng (bậc anh hùng của thế gian, chỉ Phật) khó nghĩ bàn.
Đã lìa ba thứ nhơ bẩn (tham, sân, si), tâm ý đều đã thuần phục;
bậc tôn quý giữa trời và người, được tất cả cúng dường.
Dù có trăm nghìn mặt trời chiếu đầy khắp hư không,
người mù vẫn chẳng thấy gì, người mù chẳng được nhờ ánh sáng.
Đấng Thập Lực (danh hiệu Phật, vì Phật có mười thứ trí lực) phóng ánh sáng, đệ tử nhờ đó mới thấy;
tất cả các đệ tử không thể theo kịp ánh sáng của Phật.
Như người mù từ trong thai chẳng thấy gì, hạnh của đệ tử cũng thế,
không thể biết trí tuệ Phật, cũng không thể giữ được.
Dù có tin nhận lời dạy giáo pháp của Như Lai,
vẫn không thể biết hết, không theo kịp hạnh của bậc Tôn.
Ví như biển lớn mà muốn so với nước đọng trong vết chân trâu;
đức của Ngài như núi Tu-di (núi chúa lớn nhất ở trung tâm thế giới theo vũ trụ quan Phật giáo), lại đem ví với hạt cải.
Ánh sáng mặt trời sao lại bằng ánh đom đóm?
Đức của Phật Thế Tôn, đệ tử không theo kịp.
Không thể đem núi Tu-di mà so sánh với hạt cải;
ánh sáng mặt trời, mặt trăng (không thể) đem so với đom đóm;
đem so với nước vết chân trâu, không thể lấy biển lớn;
đem so với hàng đệ tử, không thể lấy Bồ-tát.
Ví như người mù mà đem so với người có mắt;
hoặc có kẻ ăn xin mà đem so với Già-ca-việt (Chuyển luân thánh vương: vị vua lý tưởng cai trị cả thế giới bằng chánh pháp);
ví như ánh trăng mà đem so với các vì sao;
đức của Phật Thế Tôn, đệ tử không sánh nổi.
Đang đi ở cõi người, lại hiện trên đỉnh Tu-di;
những gì hiện ra như ảo thuật, tất cả đều được nhờ phúc che chở.
Con không biết Phật ở đó, con tưởng thiên hạ trống vắng,
không còn được thấy Phật cùng chư tăng tỳ-kheo.
Con ở trong cung điện này, thường ngồi yên trong đó,
vì các thiên nữ cõi trời mà răn dạy, giảng việc pháp.
Liền tự dùng thiên nhãn nhìn khắp Diêm-phù-lợi (tức Diêm-phù-đề),
thấy ngay hàng trăm nước, cho rằng đó là đất không có phúc.
Suy nghĩ về thiên hạ ấy, liền thấy Thế Tôn
ở thành La-duyệt-kỳ cùng đệ tử thọ trai,
ở nhà vua Bình-sa, trong cung điện lớn,
cùng với đại chúng, quyến thuộc vây quanh.
Ở nơi ấy con thấy Phật, như nhìn núi băng tuyết trắng ngời.
Tự thấy thân Mục-liên đứng ở bên trái Phật,
lại thấy Xá-lợi-phất hầu ở bên phải Phật,
cùng với tất cả các đệ tử khác.
Con tự nhớ lại, tưởng Phật đã xuống ở Diêm-phù-lợi,
nhưng trở về cõi trời Đao-lợi, Phật vẫn ở chỗ ấy.
Bấy giờ con nhìn kỹ lại mình, vẫn đang ở cõi Đao-lợi;
suy nghĩ kỹ lần nữa, (lại thấy mình) ở Diêm-phù-lợi.
Lại thấy Thế Tôn ở nước Xá-vệ,
ngồi giữa đại chúng, rộng thuyết pháp cho tất cả;
cũng tự thấy thân mình ở trong đại hội,
cũng thấy Xá-lợi-phất cùng các đệ tử.
Lại hiện ở chỗ dòng họ Thích, hiện ra đi khất thực;
thấy ở Duy-da-ly đi nhận thức ăn của người;
hiện ở Ba-la-nại, bước đi ra vào;
bất cứ nơi nào có Phật, đều tự thấy thân mình.
Hiện đến Uất-đan-viết, cùng chúng đệ tử
cùng đi khất thực; thấy đến hồ A-nậu-đạt (hồ thiêng ở vùng núi Tuyết, nguồn của bốn con sông lớn),
cũng hiện ra ở đó cùng chúng đệ tử,
đều ngồi cùng ăn. Lại thấy Thế Tôn
hiện đến Câu-da-ni, lại ở Phất-vu-đãi,
vì vô số câu-lợi (koṭi: một số rất lớn, thường hiểu là mười triệu) người mà giảng giải nghĩa lý.
Đều tự thấy Mục-liên ở đó làm biến hóa,
tự hiện sức thần túc, chỉ cho người thấy hạnh vốn đã làm.
Bấy giờ các vị thần đất thấy chỗ mình ở;
các thần, các trời trong hư không, được sắp đặt việc pháp cho,
đều được chỉ bày đầy đủ, nay được thấy pháp cao tột.
Ở cõi trời Tứ Vương, đều được nói chánh pháp;
điều thấy ở cõi trời Diệm cũng đều như thế.
Thấy ở cõi trời Đâu-thuật, lại thấy cõi trời của ma (cõi Tha Hóa Tự Tại, nơi ma vương ở),
hiện ở cõi Ni-ma-la, cõi trời Ba-da-ni-mật,
đều thấy các đệ tử cùng với Thế Tôn.
Ở trên cõi Phạm thiên, điều thấy cũng như thế:
vì hàng câu-lợi Phạm thiên mà thuyết pháp cho tất cả.
Bấy giờ tự thấy thân mình ở khắp giữa các Phạm thiên;
tất cả các đệ tử khác, chúng ấy cũng đều như vậy.
Các đức Phật quá khứ trước kia, hạnh làm cũng đều như thế:
chỗ đi kinh hành (đi bộ chậm rãi qua lại để tu tập), dưới gốc cây, trong hốc đá và chỗ nằm nghỉ.
Bấy giờ đều thấy hết vô số Pháp vương (vua của pháp, chỉ Phật),
các vị như thế đều giống như Thích Sư Tử (sư tử dòng họ Thích, chỉ Phật Thích-ca).
Con tự ở nơi đây, điều thấy thật lạ lùng;
việc pháp được thấy hùng mạnh, đặc biệt, không gì hơn.
Chư Phật Thế Tôn phóng ánh sáng lạ lùng,
làm được biến hóa như thế, tôn quý nhất trong các thần túc.
Ở cõi Đao-lợi thuyết pháp, chẳng hề đi lại,
vậy mà khắp Diêm-phù-đề, chỗ nào cũng đều thấy;
trong nước, trong ấp, quận, huyện, xóm làng và các nơi khác,
Ngài thường được ngợi khen như nhau, và vì họ mà thuyết pháp.
Như con đã thấy, là thấy hết Thế Tôn,
cùng thấy các đệ tử, đều đã được định lặng yên.
Đại Câu-lộ Câu-lộ (?) (có lẽ là Ma-ha Câu-hy-la, một đại đệ tử), cùng với Ly-việt,
Ca-chiên-diên, Phân-nậu, cùng với Đại Ca-diếp.
Con đều đã thấy dấu tích của chư Phật Thế Tôn;
vô số lời ngợi khen, nghe như biển cả.
Bấy giờ đều tự thấy thân mình ở trong đó.
Đức vô lượng như thế, hội chúng như thế.
Tiếng lớn như thế vang ở đỉnh Tu-di,
vì đó mà lễ Thế Tôn, đức Ngài khó nghĩ bàn.
Sợ hãi tìm chỗ nương về, lông trên mình dựng đứng.
Nay nguyện đem năm vóc, cúi đầu mặt quy y đảnh lễ.
Tiếng lớn như thế vang khắp, không đâu không nghe;
khắp cõi ba nghìn (tam thiên đại thiên thế giới: một hệ thống gồm một tỷ thế giới) này đều chấn động lớn.
Trên đỉnh Tu-di phóng rộng ánh sáng lớn;
con cũng ở đó, đều thấy khắp cả.
Con vì vậy kinh sợ, vội vàng đến chỗ Phật.
Liền đi đến, trước mặt thấy bậc tôn quý trong loài người,
mà hỏi về pháp này, lòng sợ hãi lấy làm lạ:
Ngài đã thực hành những gì mà làm được biến hóa ứng hiện như thế?
Thế nào là việc của Phật? Cúi xin vì con mà nói.
Ở Diêm-phù-lợi như thế, trên trời cũng như vậy,
ở đông, tây, nam, bắc, cả bốn phương đều như thế,
hoặc ở cõi Phạm thiên, trong hư không cũng như vậy.
Con tự cho mình có đức, ban phúc giúp người, cho là lợi ích;
tự cậy lúc đắc đạo, thần túc không ai sánh.
Con cầu (quả) quá vội vàng, đốt cháy gốc rễ của đạo,
trái mất hạnh của Như Lai, xa lìa trí tuệ Phật.
Bấy giờ tự nghĩ: tâm này chưa phải là giải thoát (?).
Lúc ban đầu lẽ ra phải như thế: phát tâm cầu Phật đạo.
Nay hối hận cũng vô ích, vì hạnh tu đã xong hết (đã thành A-la-hán, không còn tái sinh để tu tiếp).
Các tình đều đã dứt, đối với Phật pháp (quả Phật) không còn ích gì.
Ví như người vào biển, đi tìm các thứ báu,
bỏ ngọc ma-ni (ngọc quý như ý) không lấy, lại đi tìm bùn nhơ.
Tự xét trí như con, cùng với những người khác,
bỏ hạnh của Thế Tôn mà lại cầu (quả vị) đệ tử.
Nếu còn nghi ngờ, còn lười biếng, hạnh ấy không thành Phật.
Tinh tấn phát tâm cầu đạo, gom góp các đức lành,
siêng năng khổ nhọc tu hành như thế, có thể vượt khỏi ba cõi (cõi Dục, cõi Sắc, cõi Vô Sắc — toàn bộ vòng sinh tử).
Ai làm được hạnh ấy, trí tuệ Phật có thể mau đạt.
Cúi xin đảnh lễ, quy mạng chư Thế Tôn,
những bậc đã đạt được, giữ trí tuệ Phật tôn quý nhất.
Có thể hiện biến hóa vô cùng, chỉ có đấng Thích Sư Tử.
Những ai được thấy, được nghe, nghi ngờ vĩnh viễn dứt trừ.
Bấy giờ Phật khen Hiền giả Đại Mục-kiền-liên: "Đúng như cảnh giới của ông, ông nhìn được, thấy được (đến mức ấy). Lại nữa, Mục-liên, cảnh giới của chư Phật Thế Tôn không thể nghĩ bàn. Giả sử khiến tất cả mọi người cùng các loài bay lượn, bò trườn đều thành Bích-chi-phật (bậc tự mình giác ngộ không nhờ thầy, thường tu riêng, không giáo hóa rộng), rồi gom hết trí ấy lại cùng nhau suy xét, cũng không thể biết, không thể thấy. Huống chi ông chỉ là một đệ tử mà muốn đo lường để biết? Việc làm ở một chỗ còn chưa biết được, huống gì muốn biết cảnh giới của Phật? Như vậy đó, Mục-liên. Lại nữa, những người đời sau sẽ cùng nhau tụ hội; tụ hội rồi cùng ngồi một chỗ xem sự biến hóa của đạo. Như vậy là Như Lai Đẳng Chánh Giác biến hóa, hiện thần túc của đạo; đó gọi là lời pháp nói về 'biến hóa của đạo, biến hóa của thần túc, biến hóa vô cùng'." Mục-liên thưa: "Đúng vậy, bạch Thế Tôn." Hiền giả Đại Mục-kiền-liên nghe Phật nói xong, tự thấy thân mình ở trên hoa sen, thân phóng ánh sáng, đang ở cõi Phạm thiên; từ chỗ ấy ông nói, cả bốn châu thiên hạ đều nghe. Bấy giờ Mục-liên nói kệ rằng:
Phật ra đời trong thế gian, thật khó gặp được,
trải qua vô số trăm nghìn ức, khó đếm câu-lợi kiếp (kiếp: một khoảng thời gian cực kỳ dài).
Ví như hoa ưu-đàm-bát (loài hoa tương truyền rất lâu mới nở một lần), hoa ấy rất khó gặp;
Phật khó thấy cũng như thế, mà Thế Tôn còn hơn thế nữa.
Ví như vị vua tôn quý, Già-ca-việt bay đi được,
thường có thần túc, sức phúc đức cũng thế,
có nghìn người con, bảy báu (bảy thứ báu của Chuyển luân vương: bánh xe báu, voi báu, ngựa báu, ngọc báu, người nữ báu, quan giữ kho báu, tướng quân báu) đều đầy đủ,
(vẫn) đi đến chỗ Phật để nghe nhận lời pháp cao thượng.
Phạm thiên và Đế Thích, điều mong muốn đều được tự tại;
nếu muốn vui trên trời, hay lại vui ở cõi người,
lấy năm thú vui (năm dục lạc: sắc đẹp, âm thanh, hương thơm, vị ngon, xúc chạm êm ái) để tự giải trí, thỏa lòng vui sướng,
thì hãy đến chỗ đấng Pháp vương, mọi điều nguyện đều được.
Nếu có thể buông bỏ tất cả mọi ái dục,
đến nơi tịch lặng nê-hoàn (Niết-bàn: sự dứt sạch phiền não, ra khỏi sinh tử), như uống vị cam lộ (thứ nước ngọt giúp bất tử).
Ai muốn đạt chỗ vô cùng, được sức thần túc cao nhất,
hãy đến chỗ bậc Thế Hùng nghe nhận lời pháp cao thượng.
Dù có Bích-chi-phật cùng các đệ tử,
thì trong loài hai chân này, Phật là tôn quý cao nhất,
hàng phục ma vương cùng các quan thuộc của nó.
Hãy đi đến Như Lai, gặp vị chủ của pháp.
Bấy giờ Đại Mục-kiền-liên khích lệ vô số na-thuật (nayuta: một số cực lớn) ức trăm nghìn thiên tử ở cõi Dục và cõi Sắc. Họ vội vàng, mỗi người đem hoa trời, hương trời, hoa trang sức cõi trời (?), hương thoa cõi trời mà mình có, đều mang theo muốn đến chỗ Phật. Mỗi người cầm hoa ấy cúng dường, rải lên trên Phật, cúi đầu mặt đảnh lễ chân Phật rồi lui đứng một bên. Bấy giờ Mục-kiền-liên dùng sức thần túc tụ họp các chúng trời lại một chỗ, rồi đi đến chỗ Phật, đến trước cúi đầu mặt sát chân Phật; tất cả đều lui đứng một bên. Lúc ấy Phật bảo Mục-liên: "Mục-liên, hãy nghe ta nói lời pháp về đạo thần túc biến hóa vô cùng." Mục-liên vâng lời lắng nghe. "Lại nữa, Mục-liên, cõi nước ba nghìn đại thiên gồm trăm ức mặt trời mặt trăng, trăm ức biển lớn, trăm ức núi Tu-di, trăm ức bốn châu thiên hạ (bốn đại lục quanh núi Tu-di, hợp thành một thế giới); đó gọi là tam thiên đại thiên thế giới, là một cõi Phật (phạm vi giáo hóa của một vị Phật). Ý ông thế nào? Ông cho rằng ta chỉ đắc đạo ở trong một cõi Diêm-phù-lợi này thôi sao? Mục-liên, chớ nhìn như thế. Vì sao? Mục-liên, ở tất cả các bốn châu thiên hạ, ta tùy theo điều mong cầu cao, vừa hay thấp của họ mà thuyết pháp; ta biết hết ai sẽ thành Phật, ai đang ở trong bụng mẹ, ai đang ở cõi trời Đâu-thuật, ai sẽ bát-nê-hoàn (nhập Niết-bàn hoàn toàn, tức sự qua đời của bậc giác ngộ)."
"Lại nữa, Mục-kiền-liên, về phương đông trong cõi ba nghìn đại thiên này, cách bốn châu thiên hạ này một vạn hai nghìn bốn châu thiên hạ, có một thế giới bốn châu thiên hạ tên là Vô Trần (không bụi bặm), có Phật hiệu là Tỳ-la-da-ma-đề (tiếng nước Tấn nghĩa là 'Như Gương Sáng Không Nhơ'), hiện nay đang thuyết pháp. Lại nữa, Mục-liên, nhân dân ở thế giới bốn châu thiên hạ ấy không có dâm dục, giận dữ, si mê, thường gần gũi đạo pháp, vui thích nghe nhận và làm theo. Ở đó người cầu đạo Bồ-tát và người cầu đạo Bích-chi-phật đều ít, còn người cầu hạnh đệ tử thì rất đông. Lại nữa, Mục-liên, mỗi lần đức Phật Như Gương Sáng Không Nhơ ấy thuyết pháp, có chín mươi chín ức người hiểu được thừa đệ tử (con đường tu của hàng đệ tử nghe Phật dạy mà giải thoát, đạt quả A-la-hán). Ở đó không nói bốn quả Sa-môn (bốn bậc thành quả của người tu), không nghe nói bốn quả Sa-môn như ở đây (?). Bốn quả ấy là gì? Là Tu-đà-hoàn (quả thứ nhất: mới vào dòng thánh), Tư-đà-hàm (quả thứ hai: chỉ còn trở lại cõi đời một lần), A-na-hàm (quả thứ ba: không trở lại cõi Dục nữa), A-la-hán (quả cao nhất: dứt hết phiền não, ra khỏi sinh tử). Lại nữa, Mục-liên, người ở thế giới ấy chỉ trong một lần ngồi đều chứng được sáu thần thông, đạt tám giải thoát (tám pháp thiền định giúp thoát khỏi mọi ràng buộc), đều tự biết rõ mình đã thoát khỏi sinh tử, vui mừng vọt lên hư không, cách mặt đất bảy nhận (đơn vị đo chiều cao thời xưa, mỗi nhận khoảng bảy, tám thước), ngồi giữa hư không mà bát-nê-hoàn; trong thân phát ra lửa tự đốt thân mình, không còn xương, cũng không thấy tro, hoàn toàn không còn gì. Như vậy đó, Mục-liên, đức Phật ấy hiện đang thuyết pháp, lặng lẽ độ người, lặng lẽ bát-nê-hoàn. Ở thế giới ấy không có lấy, không có cho; khi đói khát nghĩ đến thì đồ ăn thức uống tự nhiên hiện ra trước mặt; quần áo, đồ trang sức như ở trên cõi trời Đao-lợi. Sự khởi lên, mất đi hay sinh ra đều không nhờ thai mẹ mà sinh; không có người nữ, nhờ phúc mà tự nhiên sinh ra. Đất ở đó toàn màu vàng ròng. Lại nữa, Mục-liên, nhân dân ở cõi nước của đức Phật Như Lai ấy sống năm trăm tuổi, có người dài người ngắn. Ý ông thế nào, ông có biết đức Phật Như Lai Như Gương Sáng Không Nhơ ấy không?" Mục-liên thưa: "Con không biết." "Đức Như Lai ở cõi ấy chính là thân ta. Ta ở nơi ấy dùng pháp để dạy dỗ dẫn dắt. Như vậy đó, Mục-liên, những điều như thế gọi là đạo thần túc biến hóa vô cùng, vượt hẳn lên trên tất cả hàng đệ tử và Bích-chi-phật."
"Lại nữa, Mục-liên, về phương nam trong cõi ba nghìn đại thiên này, cách đây một vạn tám nghìn bốn châu thiên hạ, có thế giới tên là La-đà-na Tam-phi (tiếng nước Tấn gọi là thế giới Bảo Đẳng Hữu, nghĩa là 'có báu ngang nhau' (?)). Thế giới ấy có ba thứ báu: vàng, bạc và thủy tinh. Phật ở thế giới ấy hiệu là La-đà-na Kiền-đầu (tiếng nước Tấn là Bảo Phẩm, nghĩa là 'các loại báu') Như Lai, Chí Chân (bậc chân thật tột bậc), Đẳng Chánh Giác, hiện nay đang thuyết pháp. Như vậy đó, Mục-liên. Lại nữa, đức Phật Như Lai ấy thuyết pháp cho những người theo hạnh Bích-chi-phật. Cõi Phật ấy ít Bồ-tát. Những người theo hạnh đệ tử, khi chết ở cõi ấy thì sinh về nơi trống vắng không có Phật, và ở nơi đó đều sẽ thành Bích-chi-phật. Ý ông thế nào, ông có biết đức Phật Bảo Phẩm Như Lai, bậc Vô Sở Trước, Đẳng Chánh Giác ấy không?" Mục-liên thưa: "Con không biết, bạch đấng Thiên Trung Thiên (Trời trong các trời, danh hiệu tôn xưng Phật)." Phật nói: "Đó chính là thân ta. Ta ở nơi ấy thuyết pháp để dạy dỗ dẫn dắt người. Như vậy gọi là đạo thần túc biến hóa vô cùng. Tất cả hàng đệ tử và Bích-chi-phật còn cách Phật rất xa."
"Lại nữa, Mục-liên, về phương tây trong cõi ba nghìn đại thiên này, cách bốn châu thiên hạ này hai vạn hai nghìn bốn châu thiên hạ, có thế giới tên là La-đà-na Chất-đa (tiếng nước Tấn gọi là Bảo Ý, nghĩa là 'ý báu'). Thế giới ấy có bảy thứ báu: vàng, bạc, lưu ly (ngọc màu xanh biếc), thủy tinh, mã não, ngọc trai đỏ, xa cừ (một loại vỏ sò quý); đó là bảy báu. Như vậy đó, Mục-liên, thế giới ấy lấy báu làm cây, những chỗ đi kinh hành đều bằng báu; lấy báu làm màn lưới kết ngọc như giọt sương, lấy báu làm lan can, tất cả đều được trang hoàng bằng các thứ báu xen lẫn; lấy báu làm ao tắm, trong ao có nước tám vị (nước có tám đức tính tốt: trong, mát, ngọt, mềm, nhuận, êm, trừ đói khát, nuôi thân). Đồ ăn thức uống đều tự nhiên, nghĩ đến thì tự nhiên có. Như quần áo, đồ ăn thức uống của chư thiên trên cõi trời Đâu-thuật thế nào thì nhân dân cõi ấy cũng như thế. Cõi nước ấy không nghe nói đến người nữ, cũng không thấy người nữ, cũng không có nỗi khổ do mẹ sinh ra, cũng không có chuyện nam nữ ăn ở với nhau, cũng không đắm đuối trong dục, không đắm đuối vì của cải, không buông thả trong lười biếng, cũng không sinh ra từ bào thai. Tất cả người ở thế giới ấy đều sinh ra bằng cách hóa hiện từ trong hoa sen ở đó. Mục-liên, lại nữa, ở thế giới Bảo Ý có Phật hiệu là Bảo Đẳng Hữu Như Lai, bậc Vô Sở Trước, Đẳng Chánh Giác, thuyết pháp ở đó. Đức Phật Như Lai ấy không nói việc gì khác, chỉ thuần dùng tạng kinh của Bồ-tát (kho giáo pháp dạy hạnh Bồ-tát), khiến tất cả đều phát tâm cầu giác ngộ, khiến vô số a-tăng-kỳ (số nhiều không thể đếm được) người đều được vô sinh pháp nhẫn (sự thấu suốt và an trụ vững chắc nơi chân lý rằng các pháp vốn không sinh không diệt), lại có vô số a-tăng-kỳ người đều được thọ ký sẽ thành A-nậu-đa-la tam-da tam-bồ. Cõi Phật ấy không có người theo hạnh đệ tử hay hạnh Duyên giác (tức Bích-chi-phật, bậc tự giác ngộ nhờ quán xét lẽ nhân duyên), tất cả đều là Bồ-tát; cũng không có ân ái, trong lòng cũng không nghĩ đến, (Bồ-tát) đầy khắp bốn châu thiên hạ ấy. Đức Như Lai ở cõi ấy thọ tám vạn bốn nghìn tuổi; nhân dân cõi ấy cũng thọ như vậy, có người dài người ngắn. Người cõi ấy khi hết tuổi thọ không rơi vào ba đường ác (địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh), không sinh ở vùng biên địa (vùng xa xôi không có Phật pháp). Bồ-tát ở cõi ấy, nếu hết tuổi thọ ở đó, lại sinh về những cõi nước thanh tịnh hơn, được tận mặt thấy chư Phật Thế Tôn. Ở đó, dù là trời, rồng hay càn-thát-bà (thần âm nhạc của cõi trời), tâm đều không khởi phân biệt, một mực bình đẳng không khác, đều có tâm hướng về tát-vân-nhã (nhất thiết trí: trí biết tất cả của Phật). Các trời, rồng, càn-thát-bà tuy có tên gọi như thế mà đều nguyện như nhau; tuy trí có nhiều bậc, nhưng đều cùng hướng về trí cao tột. Các trời, rồng, càn-thát-bà cùng loài người đều thường gắn mình với trí tuệ (?). Như vậy, ý Mục-liên thế nào, đức Bảo Đẳng Hữu Như Lai hiện đang thuyết pháp ấy, ông có biết không?" Mục-liên thưa: "Con không biết đến được, bạch đấng Thiên Trung Thiên." Phật nói: "Đức Phật ấy chính là thân ta. Ta ở nơi ấy dùng pháp để dạy dỗ dẫn dắt. Những điều như thế gọi là đạo thần túc biến hóa vô cùng, không phải là điều A-la-hán hay Bích-chi-phật có thể biết tới."
"Lại nữa, Mục-liên, về phương bắc trong cõi ba nghìn đại thiên này, cách thế giới bốn châu thiên hạ này ba vạn sáu nghìn bốn châu thiên hạ, có thế giới tên là Vô Khủng Cụ (không sợ hãi). Thế giới ấy có hai thứ báu: vàng và bạc. Cõi Phật ấy không có thân nê-lê (địa ngục), không có thân súc sinh, không có ngạ quỷ (quỷ đói), không phải lo sợ sinh vào vùng biên địa. Ở đó không có ai phạm giới, cũng không ai làm hỏng chánh kiến (cái thấy đúng đắn), cũng không ai làm suy tổn dòng giống, cũng không ai tin theo các đạo khác như Ni-kiền (phái tu khổ hạnh lõa thể, tức đạo Kỳ-na) hay Ba-hòa (?). Mục-liên, ở thế giới bốn châu thiên hạ Vô Khủng Cụ ấy, có Phật hiệu là Vô Úy Dữ (Đấng ban sự không sợ hãi) Như Lai, bậc Vô Sở Trước, Đẳng Chánh Giác, thuyết pháp ở đó.
Đức Phật Như Lai ấy (lúc xưa) đi đến dưới cây Phật (cây Bồ-đề, nơi Phật ngồi thành đạo). Khi Ngài đến dưới cây ấy rồi, có bảy mươi hai ức na-thuật ma đi đến chỗ Ngài. Lúc ấy, trước các ma, Như Lai hiện ra như một vị Bồ-tát đang cầu đạo, chưa đạt được nhất thiết trí. Bấy giờ các ma liền hóa ra bảy mươi hai ức na-thuật cây; lúc ấy Bồ-tát cũng hóa ra bảy mươi hai ức na-thuật Bồ-tát, mỗi vị ngồi dưới một cây do ma hóa ra. Lúc ấy các ma sợ hãi, vô cùng kinh ngạc, tự nghĩ: 'Vị nào mới thật là Bồ-tát? Ta muốn lôi ông ta ra khỏi chỗ ngồi này.' Bấy giờ các vị Bồ-tát hóa hiện nói với ma: 'Huyễn hóa này cũng như các chúng ma các ngươi, tất cả các pháp cũng đều như thế. Sao lại nói vị nào thật là Bồ-tát mà muốn lôi ra? Ta ở đây thiền định suy nghĩ. Như phúc ta đã làm trước sau, ta thường phát tâm A-nậu-đa-la tam-da tam-bồ, và khuyên người phát ý cầu đạo Bồ-tát. Các ngươi sao không có ý khuyến khích giúp đỡ, trái lại muốn lôi ra? Bồ-tát thiền định suy nghĩ: nếu ta làm điều ác, không khuyên người cầu đạo Bồ-tát, thì tự nhiên sẽ tiêu mất, cần gì các ngươi phải lôi kéo? Vì thế các ngươi không thể lôi được. Đừng ở đây mà tự làm hại mình.'
Bấy giờ ma lại hỏi Bồ-tát: 'Ông đã làm bao nhiêu phúc mà phát tâm A-nậu-đa-la tam-da tam-bồ, lại còn khuyên được người cầu đạo Bồ-tát?' Bồ-tát đáp: 'Này các ma, ví như số cát bên bờ sông Hằng (ví số nhiều vô kể), mỗi hạt cát là một cõi Phật, chứa đầy châu báu trong đó đem bố thí; đem việc ấy mà phát tâm cầu đạo thì công đức đã làm còn vượt hơn thế nữa. Lại nữa, này các ma, như các thế giới nhiều như cát sông Hằng, đầy khắp người ở trong đó, đem những thứ khiến họ an vui mà bố thí, cung kính phụng sự họ suốt nghìn kiếp; đem công đức phúc lành như thế mà dùng để cầu đạo.' Ma lại hỏi: 'Công đức ông đã làm đến như vậy, thế thì kẻ tìm cách cướp chỗ ngồi của Bồ-tát, tội ấy thế nào?' Bồ-tát đáp: 'Như đã nói, tất cả người nhiều như cát sông Hằng ấy, nếu có kẻ tìm cách khoét mắt hết những người đó, thì tội ấy có nhiều không?' Ma đáp: 'Rất nhiều.' Bồ-tát nói với ma: 'Kẻ lôi kéo Bồ-tát thì tội còn nhiều gấp bội hơn thế, vì đó là lôi kéo (ngăn trở) A-nậu-đa-la tam-da tam-bồ.'
Lúc ấy bảy mươi hai ức na-thuật chúng ma, nhờ phương tiện (cách khéo léo dẫn dắt) ấy mà thấy sự biến hóa này, đều phát tâm A-nậu-đa-la tam-da tam-bồ. Bấy giờ các Bồ-tát vừa phát tâm ấy đều cầm hoa trời, hương trời, hoa trời không trang sức (?), hương thoa cõi trời rải lên trên Bồ-tát, lại dùng nghìn thứ nhạc cõi trời để cúng dường, làm vui Bồ-tát. Những tiếng nhạc ấy đều nói như thế này: 'Mau lên, mau lên, mong vị Đạo sư (người dẫn đường) của ba cõi mau thành A-nậu-đa-la tam-da tam-bồ, A-duy-tam-phật.' Ngợi khen như thế xong, liền thấy Bồ-tát ngồi dưới cây đã thành A-nậu-đa-la tam-da tam-bồ, A-duy-tam-phật. Bấy giờ lại có trăm nghìn thiên tử khác trong lòng nghĩ: 'Các chúng ma này nay đến đây, sẽ không còn vào ba đường ác, cũng sẽ được giải thoát, và sẽ phát tâm A-nậu-đa-la tam-da tam-bồ.' Bấy giờ có lời tuyên rằng 'Vô Khủng Cụ Thí' (Ban sự không sợ hãi): 'Nay đã thành Phật, vì thế gọi là Vô Khủng Cụ Như Lai.' Vì sao? Vì gọi là Đấng ban sự không sợ hãi. Khi nói đúng thật danh hiệu 'Vô Khủng Cụ Dữ' như thế, các thế giới đều nghe biết Phật đã thành đạo."
Phật nói: "Như vậy đó, Mục-liên, đức Vô Khủng Cụ Thí Như Lai ở thế giới ấy chính là thân ta. Ta ở thế giới ấy dùng pháp để dạy dỗ dẫn dắt. Như vậy đó, Mục-liên, đó gọi là đạo thần túc biến hóa vô cùng của Như Lai, điều mà tất cả hàng đệ tử và Duyên giác đều không thể nắm giữ được."
Kinh Phật nói về Đạo Thần Túc Vô Cực Biến Hóa, quyển thứ ba (hết).
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video