Thiên 3 — Quyển 3: tâm thuật, đức, thần, khí và khí sắc

 Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ sách lớn gom đủ bốn loại kinh, sử, tử, tập, do vua nhà Thanh ra lệnh biên soạn).

 Thái thanh thần giám, quyển ba.

 Bàn về tâm thuật (tâm thuật: lòng dạ và cách người ta chọn đường lối hành xử). Hình (dáng vóc thân thể) không hơn được mạo (vẻ mặt); lòng không được mê muội về đường lối (?); mê muội lâu thì không còn sáng suốt.

 Bị vật bên ngoài sai khiến nên lòng dùng sai lệch; bị công việc lôi cuốn nên chọn đường lối sai lầm. Rốt cuộc tai họa, lỗi lầm, ân hận, nhục nhã kéo tới, rồi mới oán trời trách người. Kẻ như vậy nhan nhản khắp nơi. Mỗi lần nghĩ đến, chưa lần nào tôi không thở dài.

 Khi xử việc, đối vật, tâm thuật ngay thẳng đáng chọn có bảy điều, tâm thuật trái lệch không đáng chọn cũng có bảy điều. Bảy điều đáng chọn là gì? Một là trung hiếu. Hai là bình đẳng (công bằng, không thiên vị). Ba là khoan dung. Bốn là thuần túy (trong sạch, không pha tạp). Năm là ban ơn cho người. Sáu là có nề nếp trước sau như một. Bảy là cương trực.

 Bảy điều không đáng chọn: một là ác ngầm, hai là tà vạy dơ bẩn, ba là soi mói khắt khe, bốn là khoe khoang, năm là chạy chọt tranh giành, sáu là nịnh bợ (?), bảy là cẩu thả, sống tạm bợ cho qua. Những điều ấy đều do tâm thuật khác nhau mà cảm ứng ra khác nhau. Đó là lời răn của người xưa về việc giữ lòng và chọn đường lối.

 Có người hỏi: “Tâm thuật đáng chọn và không đáng chọn mỗi bên đều có như vậy, vậy có thể nhận ra trên hình tướng không?” Đáp: Mặt đoan chính, khí (cái hơi sống toát ra từ con người, biểu hiện qua hơi thở, giọng nói, vẻ ngoài) hòa nhã là người trung hiếu. Xương ngay, sắc (màu da hiện trên mặt) tĩnh là người công bằng. Mày giãn, mắt to là người khoan dung. Khí hòa, dáng thong thả là người thuần túy. Mặt mở, chuẩn (đầu mũi) vàng là người hay ban ơn. Mũi thẳng, thần (thần thái, tinh thần toát ra chủ yếu qua ánh mắt) định là người có nề nếp. Dáng nghiêm, mặt cổ kính là người cương trực. Có bảy điều này là thuộc loại đáng chọn.

 Mắt hung dữ, thần lộ ra ngoài là người hiểm ác. Dưới mắt có sắc non mướt là người tà vạy dơ bẩn. Mắt sâu, thịt ngang là người soi mói khắt khe. Mắt có khí giận là người khoe khoang. Mắt vội vã, sắc pha tạp là người chạy chọt tranh giành. Mắt liếc lướt, mặt hay cười là người nịnh bợ (?). Khí thô, thân lắc lư là người cẩu thả. Có bảy điều này là tâm thuật thuộc loại không đáng chọn.

 Như dưới mắt thịt nổi đầy, ở long cung (vùng mí dưới mắt) và phúc đường (vùng trên đuôi lông mày) có khí vàng quấn quanh, đó là người có âm đức (phúc đức tích được nhờ làm việc thiện thầm lặng). Người có đức thì đối với vật không vướng lòng, gặp việc như không có vật; thuận theo Đạo mà ra, thuận theo Đạo mà vào; muôn việc ở đời không một thứ gì dính đến linh đài (tấm lòng) của ta, thì còn tâm thuật gì để bàn nữa? Cái gọi là tâm thuật chỉ để khích lệ người chưa đạt tới mà thôi. Biết sợ mà làm theo thì cũng có thể cùng quay về điều thiện mà nhận lấy Đạo. [Sách Ngọc quản chiếu thần nói về bảy điều đáng chọn cũng giống như vậy.]

 Bàn về đức. Ý nghĩa của đức lớn lao thay! Trời có đức lớn: bốn mùa vận hành mà trời mãi ở chỗ cao. Đất có đức tột bậc: muôn vật sinh ra mà đất mãi ở chỗ dày. Người có đức cũng như thế, nên đạo trời phù hộ, lòng người quy theo, được hưởng vinh hiển và sống lâu. Lại biết hiếu với cha mẹ, trung với vua, hòa với người, giúp đỡ muôn vật — đó là cái đứng đầu của đức, là khuôn mẫu của nết hạnh. Tuy chưa được thưởng công khai, ắt sẽ được báo đáp ngầm; nếu chưa đến đời mình thì ắt đến đời con cháu.

 Vì vậy người giỏi xem tướng trước hết xét đức, sau mới xem hình. Cho nên đức tốt mà hình xấu vẫn không ngại làm quân tử; hình đẹp mà nết hung ác vẫn không khỏi là tiểu nhân. Tuân Tử nói: “Xem hình không bằng xem lòng, bàn lòng không bằng bàn đức.” Đó là khuyên người làm điều thiện, lại nói đức phải đặt lên trước.

 Hình ví như việc của người thợ: gỗ dù đã tốt, nếu thợ vụng thì cũng bỏ đi, thành gỗ vô dụng. Hình người dù đẹp, nếu không có đức thì hình chỉ đẹp suông, trời giáng họa, người làm hại, gặp phải lăng nhục là điều chắc chắn. Do đó biết đức ở trước hình, hình ở sau đức; thà có đức mà hình xấu, chứ không thể hình đẹp mà không có đức.

 Bàn về sống chết. Bậc chí nhân (người đạt Đạo cao nhất) thời xưa coi sống là lúc làm lụng, coi chết là lúc nghỉ ngơi. Vì vậy biết việc đến và đi không phải do mình, nên có thể sống, có thể chết. Người ấy đứng một mình trên muôn vật, xoay chuyển càn khôn (trời đất) trong cõi thái hư (khoảng hư không bao la), thì còn lấy đâu ra sống chết để mà xem tướng?

 Đó là chuyện thầy đồng thần ở nước Trịnh gặp người đeo đai (?) — tức chuyện xem tướng cho thầy Hồ Tử (?): lúc đầu cho rằng ông ta không thể chữa được nữa, cuối cùng ông ta chưa chết mà thầy đồng phải bỏ chạy (?).

 Chỉ kẻ ngu tột bậc không biết Đạo, chìm đắm trong việc đời, cho thân là có thật, nhận vật là mình, lấy sống làm vui, lấy chết làm ghét. Bên trong chất chứa trong lòng, lo nghĩ vương vấn, vọng tưởng suốt một đời, nên mặt mũi biến đổi, khiến người ta có thể xem tướng được.

 Cho nên thần mờ thì chết, thần loạn thì chết, thần nổi phù thì chết, thần tạp thì chết. Nếu thêm nói năng, cử động đều mất chừng mực thì chẳng quá vài tuần (mỗi tuần mười ngày) là chết. Nhưng phải xem nông sâu mà đoán, không thể câu nệ.

 Than ôi, sống chết cũng là việc lớn thay! Người đời mê muội, đổi đầu thay mặt (đầu thai hết kiếp này sang kiếp khác), chìm đắm trong biển khổ mà không biết tìm đến tận cùng. Sao không dứt bỏ để về nơi tịch diệt (cõi lặng yên, hết mọi phiền não), quán tướng mà nhận ra bản lai diện mục (bộ mặt thật vốn có của mình), chứng quả (đạt thành quả tu hành) việc lớn? Nếu không như vậy thì khó tránh khỏi trôi lăn trên con đường sống chết mà chịu khổ não.

 Bàn về thần. Thần, khi hiện ra thì không thể thấy, khi ẩn đi thì không thể tìm. Vì nó trống rỗng không có hình, nên phải tìm nó ở trong lòng; vì nó ẩn kín không có hình tượng, nên có thể đo nó qua hình thể. Nó rõ ràng hiện lên trên mày mắt, lặng lẽ vận hành trong ngũ tạng (năm tạng: tim, gan, tỳ, phổi, thận).

 Cho nên người ta nói: khi thức thì thần dạo ở mắt, khi ngủ thì thần nghĩ ở trong lòng (?). Thần ra vào nơi hình mà làm cái biểu hiện bên ngoài, giống như ánh sáng của mặt trời mặt trăng chiếu ra ngoài muôn vật, còn thần của nó thì ẩn ở bên trong mặt trời mặt trăng.

 Mắt người sáng thì thần trong, mờ thì thần đục. Thần trong thì sáu đức (?) nhiều, sáu điều mê muội (?) ít; thần đục thì sáu điều mê muội nhiều, sáu đức ít.

 Cảnh giới trong giấc mộng là do thần dạo chơi trong lòng; chỗ nó dạo dù xa cũng không ra ngoài khoảng ngũ tạng lục phủ (năm tạng và sáu phủ: dạ dày, ruột non, ruột già, mật, bàng quang, tam tiêu) và trong phạm vi tai nghe mắt thấy. Hình tượng nó dạo gặp và việc nó thấy, hoặc do nghĩ ngợi mà thành, hoặc do gặp việc mà đến, đều là cái tự có trong thân ta. Cho nên việc thấy trong mộng là ở trong thân ta, không phải ở ngoài thân ta.

 Vì vậy thiền sư Bạch Nhãn nói mộng có năm cảnh: một là cảnh hư, hai là cảnh thực, ba là cảnh quá khứ, bốn là cảnh hiện tại, năm là cảnh tương lai. Thần động thì cảnh sinh, thần tĩnh thì cảnh diệt; từ đó biết cảnh là do động tĩnh của người mà sinh ra.

 Nhìn hình dáng người: hoặc thanh thoát mà trong, hoặc vươn cao mà thanh tú, hoặc trắng trong mà sáng, hoặc đọng lại mà long lanh; mày mắt linh động, ánh tinh anh rọi vào người — đều do thần phát ra từ bên trong mà hiện ra bên ngoài.

 Thần trong mà hòa, sáng mà thấu suốt là tướng giàu sang; mờ mà đục, mềm mà nhút nhát là tướng nghèo, phúc mỏng. Thần chắc mà tĩnh thì thần hòa. Sách Ngọc quản nói: điềm đạm mà tĩnh thì thần yên; rỗng mà gấp thì thần nóng nảy. Cho nên người quân tử khéo nuôi tính thì không để khí bạo; khí không bạo thì hình yên; hình yên mà thần không toàn vẹn thì chưa từng có.

 Lại nói: khí là sự chuyển dời của âm dương; người mà không có nguyên do nóng lạnh thì chẳng phải khó lắm sao (?). Trong khoảng mờ mịt hỗn độn, biến đổi thì có khí; thần thì cùng với khí mà có chỗ làm chủ. Đến khi khí biến đổi mà có hình, thần dừng ở hình mà có chỗ gửi. Biến đổi mà có sống, nhưng thần chưa từng sinh; biến đổi mà có chết, nhưng thần chưa từng chết.

 Người đắc Đạo thời xưa không nhiễm bụi trần, không bị việc đời sai khiến; biết cái diệu của thần cùng một thể với thái hư, biết cái (?) của thần cùng một công dụng với tạo hóa, thì là thánh nhân, chí nhân, thần nhân. Thần được dùng như thế đó.

 Còn hình ở giữa cõi đời thì thần chứa trong lòng, phát hiện ra giữa mày mắt, chưa mất bản chân (cái chân thật vốn có): lấy “cổ” làm bậc trên, “thanh” bậc kế, “tàng” (ẩn kín) bậc kế, “mị” (duyên dáng) bậc kế nữa. Nếu là lưu tán, hôn trọc thì đó là từ mê đến mê, sa sút đến mức ấy, không đáng bàn.

 Sừng sững không động, nhìn vào thấy có uy, gọi là cổ. Lắng trong long lanh suốt, nhìn vào thấy đáng yêu, gọi là thanh. Vui vẻ thanh thoát, nhìn vào thấy khó rời, gọi là mị. Mỗi loại được thể cách, thần khí như thế mà bẩm thụ thì không ai không làm đến công khanh (quan to bậc cao trong triều); vượt lên trên nữa thì thành thần tiên.

 Mị tuy có quý nhưng là người a dua nịnh hót; dù ở triều đình, việc tiến lui của bản thân cũng chẳng đáng kể. Giống sáng mà không sáng, giống nghiêm mà không nghiêm, gọi là lưu tán (trôi tản). Giống say mà không say, giống mệt mà không mệt, gọi là hôn trọc (mờ đục). Than ôi, người mất tinh mất linh, không biết thần là gì, đến nỗi cùng với muôn vật ra vào trong guồng máy tạo hóa mà không hề hay biết.

 Bàn về thần hữu dư (thần dồi dào). Người thần dồi dào thì sắc mắt trong long lanh, nhìn ngó không liếc xéo, mày thanh tú mà dài, ánh tinh anh linh động, dung mạo trong suốt, cử chỉ rộng rãi thong dong. Nhìn từ xa thì thanh thoát như trăng thu chiếu trời sương; nhìn gần thì sừng sững như gió hòa lay hoa xuân. Gặp việc thì cương nghị như mãnh thú bước giữa núi sâu; ở giữa đám đông thì phóng khoáng vượt trội như phượng đỏ bay trên đường mây.

 Lúc ngồi thì như tảng đá không động; lúc nằm thì như chim đậu không lay. Dáng hình thì mênh mang như dòng nước phẳng trôi, hiên ngang như ngọn núi lẻ vươn cao. Không nói bừa, tính không nóng nảy bừa; mừng giận không làm động lòng, vinh nhục không đổi được tiết tháo; muôn vẻ rối ren bày trước mắt mà lòng vẫn trước sau như một. Những điều ấy đều gọi là thần dồi dào. Người thần dồi dào đều là tướng quý bậc cao, tai họa khó vào, lộc trời giữ được trọn đến cuối đời.

 Bàn về thần bất túc (thần không đủ). Người thần không đủ thì không say mà như say, thường như người say rượu mệt mỏi; không buồn mà như buồn, thường như đang lo âu; không ngủ mà như ngủ, như người vừa mới tỉnh giấc; không cười mà như cười, chợt như giật mình mừng rỡ; không giận mà như giận, không vui mà như vui, không sợ hãi mà như sợ hãi, không ngây dại mà như ngây dại, không e sợ mà như e sợ.

 Dáng điệu mờ đục như mắc chứng điên giản (động kinh); thần sắc thảm thương thường như mất mát điều gì; lơ mơ hoảng hốt thường như đang sợ hãi; lời nói rụt rè ngắc ngứ như thẹn thùng giấu giếm; thân dáng cúi gập rã rời như bị lăng nhục; sắc mặt lúc đầu tươi rồi sau tối; lời nói lúc đầu nhanh nhảu rồi sau ấp úng. Những điều ấy đều gọi là thần không đủ. Người thần không đủ thường chuốc lấy tù ngục, oan ách; có làm quan cũng chủ về mất chức.

 Bàn về khí. Cái tuyệt diệu của trời đất (?) là điều khiển hai khí âm dương để thành đức. Hai khí giao thông mà hòa thì muôn vật được thuận theo tính mệnh; trái nghịch không điều hòa thì muôn vật mất lẽ thường. Đó là khí của trời đất hiện ra qua sự biến hóa. Đá chứa ngọc thì núi sáng rực, vực giấu ngọc trai thì sông tươi đẹp — đó là của báu tinh túy nhất hiện ra nơi núi sông. Cái đẹp trong tình trạng của muôn vật không gì không phát ra từ khí mà hiện ra ở sắc.

 Hình là phần chất, khí là phần dụng. Khí để làm đầy chất, chất để vận chuyển khí. Vì vậy nhờ khí mà giữ được hình, nhờ hình mà yên được khí. Cho nên chất rộng lớn thì khí khoan thai, thần yên thì khí tĩnh. Được mất không đủ làm động khí, mừng giận không đủ làm kinh thần, thì về đức là người có lòng bao dung, về độ lượng là người có chừng mực; đó gọi là tướng nặng nề vững chãi, có phúc.

 Hình như gỗ, có loại tùng bách, có loại gai góc khác nhau; khí như công cụ của thợ, có compa, thước vuông, dây mực. Tùy gỗ mà làm thành đồ, tùy hình mà chế ra thể. Cho nên người quân tử lấy hình làm nền cho thiện ác, lấy khí làm con ngựa kỳ ký (ngựa hay chạy nghìn dặm); khéo điều khiển nó thì được đúng đường.

 Vì vậy khí của người thiện không gấp, không bạo, không loạn, không nóng nảy; rộng rãi mà bao dung được vật, như biển lớn mênh mang; hòa nhã mà tiếp được vật, như gió xuân hiu hiu; cứng cỏi mà chế ngự được, muôn vẻ không đủ lay động tiết tháo; trong sạch mà tinh khiết, nghìn thứ bụi không đủ làm bẩn sắc.

 Tiểu nhân thì ngược lại: không rộng mà hẹp, không hòa mà ngang ngược, không cứng mà hèn yếu, không trong mà đục, không ngay mà lệch, không thư thái mà gấp gáp. Chỉ cần xem khí nông hay sâu, xét sắc nóng nảy hay tĩnh lặng, thì phân biệt được quân tử và tiểu nhân. Khí dài mà thư thái, hòa, rộng rãi mà không bạo là người có phúc thọ; gấp gáp không đều, bạo phát hiện ra sắc mặt là tướng phúc mỏng.

 Hơn nữa, khí còn phát ra ngoài mặt mà làm điềm báo cát hung. Khi tản ra thì như sợi lông sợi tóc, khi tụ lại thì như hạt kê; nhìn thì có hình, sờ thì không dấu vết; nó ra vào các bộ vị (những vùng, những điểm được đặt tên trên mặt) trên một gương mặt, lại ứng với họa phúc của người.

 Nếu hơi thở ra vào không có tiếng, chính tai mình không nghe thấy, hoặc nằm ngủ mà không thở dốc, thì gọi là tướng sống lâu theo hơi thở. Còn nếu thở ra vào hơi đầy mà rung động thì là người chết yểu. Mạnh Tử không màng bổng lộc vạn chung (lương bổng cực lớn) là người khéo nuôi khí của mình. Còn kẻ tranh cái lợi từng thăng từng hộp (chút lợi cỏn con), hằn học, sắc mặt ngang ngược, khí hung bạo, thì có đáng nói gì!

 Khí dùng để nuôi hình ở trong khoảng ngũ tạng lục phủ, theo thất tình (bảy thứ tình cảm: mừng, giận, buồn, sợ, yêu, ghét, muốn) mà thu lại hay tản ra, cho nên phát lên trên ngũ nhạc tứ độc (ngũ nhạc: năm chỗ nhô cao trên mặt là trán, cằm, mũi, hai gò má; tứ độc: bốn đường thông là tai, mắt, miệng, mũi), có sáu loại khí biến đổi. Người nào trong đục không thừa, lặng trong tịch mịch như vực sâu của núi sông, thì không thể dựa vào sáu khí mà đoán được.

 Khí Thanh long (rồng xanh) như mây lành viền quanh mặt trăng. Khí Chu tước (chim sẻ đỏ) như ráng sớm soi xuống nước. Khí Câu trần như gió đen thổi mây. Khí Đằng xà (rắn bay) như cây cỏ sắp hóa tro. Khí Bạch hổ (hổ trắng) như mỡ đông bôi dầu. Khí Huyền vũ (rùa đen) như khói nhờn hòa trong sương. (Sáu tên này là lục thần, sáu vị thần dùng để gọi tên sáu loại khí sắc.) Trong sáu khí, chỉ Thanh long là tốt; những khí khác hoặc chủ về tan vỡ, hoặc chủ về lo sợ, hoặc chủ về khóc lóc, hoặc chủ về kẻ gian hại ngầm.

 Nếu xương và hình không hợp cách thì suốt đời bị khí ấy làm lụy. Nếu hình và xương ngay ngắn đúng cách thì đợi đến đủ số vận, sau đó khí tan mà danh tiếng hiển đạt. Cũng phải xem phần bẩm thụ nông sâu mà cân nhắc. Người có tướng lạ mà không quý là vì bị khí tạp quấn quanh, như núi xa đỉnh lạ, vách đẹp mà bị mây mù che lấp một chút thì không thể nhìn thấy. Một khi gặp gió mát thổi khắp mặt đất, trăng sáng giữa trời, thì đỉnh lạ vách đẹp không chỉ ngắm được trước mắt, mà còn khiến người lưu luyến khó rời.

 Bài ca bí truyền về thần khí của Đại súc. Ở thiên trung (điểm giữa trán sát chân tóc) hiện sắc xanh thì trong năm mắc bệnh nặng (?). Nếu chạy thẳng xuống đến niên thượng (đoạn giữa sống mũi) thì chắc chắn gặp Diêm La (tức là chết). Chỉ đến thiên lao (một bộ vị trên mặt) thì vào tù cũng do người khác. Nếu ánh xanh nổi lên cả ở chuẩn đầu thì lo sợ, bệnh tật kéo đến nhiều. Trong sắc xanh lại thêm đen thì ắt hao tiền nhà mình. Nếu tản xuống hai bên song ngục (hai bộ vị gọi là ngục) thì việc quan sắp lôi kéo đến.

 Ở ấn đường (giữa hai đầu lông mày) nổi khí vàng thì quan lộc chắc chắn thăng cao. Khí trắng thì nhà gặp tang (?); sắc xanh đến thì bị miệng tiếng quấn lấy. Ở trung chính (vùng trán ngay trên ấn đường) hiện sợi vàng thì chắc chắn được chức thái thú, huyện lệnh. Sắc đỏ (?) từ chính giữa hiện ra thì vì việc công mà phải xa vợ con. Ánh xanh thì ắt kinh sợ; sắc đen thì có quỷ thần quái lạ dòm ngó. Sắc trắng thì lo việc tang (?), việc trắc trở ngày ngày theo nhau.

 Sợi trắng chắn ngang trên mũi, vòng quanh miệng thì trong năm có việc thương đau. Sắc đen sinh ra thì trong một tháng bị giặc cướp lấn hiếp tài vật. Khí đen nổi lên dài theo chiều ngang thì vợ chồng sắp chia lìa. Ánh trắng vắt ngang qua mũi thì con cái lại bị tổn hại. Khí ngang của kiện tụng, tù ngục nổi lên thì đang bị giam được tháo gông (?). Sợi xanh chạy xuống đầu mày thì vào tù, cùng nhau than thở. Khí đen đến như thế thì chết trong tù, không cứu được. Sắc đỏ lại nổi sắc xanh thì ra khỏi tù cũng còn lỗi.

 Khí vàng sinh ở cao quảng (vùng trán hai bên thiên trung), như cái trống treo lơ lửng giữa không thì trong trăm ngày làm thứ sử sáng suốt; người chưa có chức (?) cũng chắc được phong quý. Sắc vàng đến vào bốn tháng cuối mùa thì ứng nghìn việc tốt (?). Sắc ấy lại ứng ở phòng tâm (một bộ vị trên trán) thì quan cao, chức chuyển lên mạnh mẽ. Nếu chiếm vị trí thiên trung thì vinh hoa cũng như ở cao quảng (?). Hai người cùng đẩy một cái trống (?) thì chắc chắn được bái làm Tam công (ba chức quan cao nhất triều đình). Vào đến chuẩn đầu và ứng ở thiên trung thì được làm vương hầu, được chia đất phong.

 Ở ấn đường sắc vàng như trăng thì đỗ đầu, nắm giữ trong triều. Ở nhật giác (góc trán bên trái, trên lông mày) có sợi vàng như sợi tóc thì anh em vui vẻ. Ánh trắng đến khố mộ (một bộ vị trên mặt) thì gặp binh đao, tự mình lỡ hẹn (?). Vào kim quỹ (bộ vị cạnh cánh mũi, chủ tiền của) thì ham tài vật (?); ở đó mà ngồi (?) thì kiện tụng, ngờ vực, ồn ào. Ở chỗ tranh quán (?) trên dưới có ánh đỏ thì miệng tiếng thị phi.

 Ở nội trù (bộ vị gần miệng, chủ ăn uống) hiện sắc vàng thì việc vui đến trong hơn sáu tuần (hơn sáu mươi ngày). Hoặc nhân việc của châu phủ mà được chức, lại không phải hư. Ở phòng tâm sinh hoa như ánh mặt trời (?), bay theo đường vào sơn gia (?), không đến ở dưới nhật giác (?), thì mang bệnh, chủ về điên tà (?).

 Ở thiên đình (vùng trán ngay dưới thiên trung) hiện sắc vàng thì nhà tranh vách đất sinh ra công khanh. Nếu xanh trắng lại nổi lên thì quan cao bị bãi chức. Trắng vàng ở vị trí này thì vợ con lại bị tổn hại (?). Nếu gặp vợ người khác thì ắt cùng tư tình.

 Ở hương lộ (một bộ vị trên mặt) hiện sợi vàng thì giữa ban ngày được phong công khanh. Khí đỏ thì bỏ quê mà đi; ánh đen thì chết giữa đường. Sắc trắng lên đến trán thì không quá năm tuần (năm mươi ngày) phải bỏ trốn (?); rốt cuộc vẫn có, muốn tránh chắc khó (?).

 Ở đầu mày nổi sắc vàng thì việc vui tự đến đón. Nếu thấy ánh hồng nổi lên thì việc lành càng thêm vinh hiển. Khí trắng vòng quanh mày thì vì đó mà có khi bị kinh sợ. Anh nên xem nó có chạy thẳng xuống không: nếu có thì vào tù, gặp tai ương trắc trở. Nếu xuống đến niên thượng thì phải đề phòng cẩn thận việc bị tội đồ, tội lưu (bị đày làm khổ sai hoặc đày đi xa).

 Ở trung dương (vùng giữa quanh mắt) nổi khí vàng thì đến cuối năm chắc được phong hầu. Khí đỏ đến gian môn (đuôi mắt hướng về tóc mai, chủ vợ chồng) (?) thì vợ ở ngoài bị kẻ dụ dỗ. Ở xích dương (một bộ vị quanh mắt) vàng tươi nhuận thì vợ thiếp đâu phải người thường. Dưới mắt có sắc vàng chạy đến tai thì quan chức tự làm vinh thân. Đầu mày sinh khí đỏ, trên chuẩn đầu lại có khí đỏ đón nhau, thì phần nhiều trong một năm vô tội mà vào cõi mờ mịt (chết).

 Ánh trắng dạo dưới mắt thì ngay lúc ấy nghe tiếng khóc. Nếu vòng quanh khoảng giữa mày thì nhà vì phạm quỷ thần. Ánh đen dạo dưới mắt thì con cái bị bệnh xâm hại. Nếu rộng vuông tròn một tấc thì tội đến mức phải xử hình.

 Trên gò má sắc vàng mới hiện thì ra đón gặp quý nhân. Ánh trắng dừng ở hạng lộ (một bộ vị trên mặt) thì chắc sẽ đi xa. Vàng trắng vào gian môn, bay đến vào tinh xá (bộ vị gần mắt) thì vợ từ đó ngoại tình, không kể xuân hay hạ. Chạy thẳng lên ngang chuẩn đầu thì ngầm có kẻ trộm mượn (?); đi đến dừng ở gò má phải thì chị em gái bị người ngoài dị nghị. Vào đến bộ gia nhân (bộ vị chủ người trong nhà) thì chắc chắn làm vợ người trai trẻ.

 Ánh vàng chạy qua hai tai thì trong năm được phong tước thọ (?). Chạy thẳng xuống giống hình người thì đàn bà được chồng quý. Sắc đỏ ở biên đình (vùng trán bên ngoài sát chân tóc) thì cả nhà bị kinh sợ lớn. Nếu lên đến sơn lâm (góc trán hai bên sát chân tóc) thì lửa bùng mà chết non (?). Ánh xanh ở bên tai thì rắn rết độc ác xâm hại anh. Sợi trắng đến hai mắt thì là người sắp chết vì bệnh.

 Ánh đỏ sinh ở giáp quỹ (bộ vị hai bên đầu mũi), vào đến mệnh đường (bộ vị chủ mạng sống), chỉ vì việc tài sản mà kiện tụng, gặp tai hung. Sắc đỏ vào chuồng (bộ vị chủ trâu ngựa) thì trâu ngựa không đi được; ánh xanh thì bị va chạm tổn thương; khí đen đến thì không sống được. Ở bộ đầy tớ nổi khí đỏ thì đầy tớ bỏ trốn, thôi khỏi than thở. Nếu có ánh (?) phát ra thì thân sẽ chết ở nhà đàn bà (?).

 Ở pha trì (bộ vị hai bên dưới miệng gần cằm) hiện sắc xanh thì ruộng nước có tai hung. Ánh trắng thì đề phòng chết đuối dưới giếng; khí đen thì đau thương vì rơi xuống sông. Các bộ vị cùng với sinh khắc của ngũ hành (năm hành kim, mộc, thủy, hỏa, thổ, sinh ra nhau và khắc chế nhau), phải xét ý mà đoán. Một khoảng hư không chứa muôn vật, việc cân nhắc tăng giảm là thuộc về tài trời phú.

 Bài ca Linh ứng bổ khí của Tử đường. Khí đỏ dừng ở thiên trung và niên thượng, nếu quấn đến mép mày thì chắc chắn chết (?). Chỉ ở riêng thiên trung đứng ngang một mình thì người ấy giữa ban ngày bị binh đao. Sắc đỏ xuống đến mắt mà hồng tươi nhuận thì nhờ việc công mà được tước, chắc chắn rõ ràng. Sắc đỏ nếu ở đầu mày tách xuống dưới mắt thì đàn ông tư thông với đàn bà ngoài, đàn bà có tình với người khác.

 Ở thiên trung khí trắng đến biên địa (vùng góc trán ngoài sát chân tóc) thì trong năm gặp tai họa, phải gấp tránh. Chạy thẳng xuống ấn đường thì việc quan nổi lên, vợ chồng sinh lòng muốn ly dị. Sắc đen đến địa bộ (vùng cằm) thì lo người thân bệnh; đàn bà thì sinh khó, cuối cùng chắc chắn như vậy. Nếu từ chuẩn đầu vào gian môn thì vô cớ vì vợ người khác mà mất mạng. Nếu chỉ đến ngồi ở chỗ ấy (?) thì tự mình chịu; đó chắc là có văn thư đến báo tin mừng (?).

 Sắc đen ở thiên trung mà muốn được bình yên (?) thì không được: xuống đến song ngục thì bị trói buộc chịu hình. Nếu đến niên thượng thì thân mắc bệnh; chạy thẳng vào miệng thì chết vì hình phạt. Khí như con quạ đen lảng vảng đến thế gò má (?), chợt đến hai mày thì lo chết đột ngột. Nếu như dải nhỏ vắt ngang trên mày thì tuổi thọ dứt khỏi nhân gian và không có con.

 Ánh tròn sắc vàng hiện ở thiên trung thì kẻ sĩ ắt được bái làm công hầu (?). Phàm hạng người tu độ (?) đều chủ về có quyền; khí sắc phải xem sự thay đổi theo bốn mùa. Hình như chuông trống xuống đến thiên ngục (một bộ vị trên mặt) thì công khanh tự đến, vinh hiển lộc cao. Nếu giống hình rắn thì làm quan lang (chức quan ở các bộ); người thường được thì tiến vàng ngọc. Ở trung đình (giữa trán) như trống treo là tướng Tam công; khí như sợi tơ tằm thì được quan lộc. Sắc nếu vàng nhuận thì suốt đời không có tai họa (?) tù ngục hình phạt.

 Ở ấn đường sắc vàng sáng rộng một tấc vuông thì trong tám tuần (tám mươi ngày) vào triều đình. Sắc đỏ đến thì chủ mất chức; đi lên thì việc trung thành có thể lo liệu (?). Sống mũi có sắc lửa thì lo bị quan quấy nhiễu; sắc xanh đến niên thượng thì bệnh quấn thân. Khí trắng thì trong năm gặp việc khóc lóc; khí đen vào miệng thì chết rõ ràng.

 Ở tư không (vùng trán dưới thiên đình, trên trung chính) sắc vàng đúng mùa mở ra thì trong năm tuần có của bất ngờ đến. Lên đến ấn đường thì được phong tước lộc, như mặt trời mới mọc, ngôi ở hàng phụ tá (tể tướng). Ở chuẩn đầu sắc đỏ như sợi gai sống thì trong tám tuần có việc ồn ào. Nếu người ở chốn công đường gặp khí này thì chắc bị đánh roi đánh gậy vào thân.

 Khí trắng đến má cằm thì trong năm chết, lại biết hồn phách có kinh hoàng vô cớ. Sắc đen ở hai bên thì lo cho cha mẹ; ánh xanh, đen, trắng thì đề phòng cho người thân trong nhà. Ở nhân trung (rãnh giữa mũi và môi trên) sắc vàng thật lạ thay, dù không bằng ở giữa mày thì cũng vui khác thường. Nếu lại thông suốt lên hai má thì chắc chắn vinh hiển làm chính lang (quan lang chính chức).

 Đáng thương thay, ở bộ thuốc (?) hiện sắc thì khi bệnh không cần thầy thuốc. Ở thiên phủ (vùng trán bên) sắc vàng sáng nhuận thì trong ba tuần được của trời cho. Hình như cành liễu nhỏ trổ lá mảnh thì thân vào triều đứng ở đài Phượng (nơi quan to). Nếu như sắc tía ánh hồng tươi nhuận thì không quá một tuần có tin vui đến.

 Ở khuyết đình (vùng giữa trán gần ấn đường) sắc vàng lên đến thiên trung thì trong một quý (ba tháng) được bái làm công hầu. Nếu đến tư trung (?) thì đề phòng việc tiến lui; bốn phương nối tiếp nhau vào cung vua. Ở vũ khố (bộ vị ở trán bên, chủ việc binh) sắc tía vàng như trống treo thì ấn tín và dải đeo của tướng quân là thật. Nếu như đứng như bay vào chỗ tướng (?) thì không nên nhận đồ ký gửi, nên ở nhàn.

 Binh lan (bộ vị ở trán bên, chủ việc binh) và vũ khố xem như nhau: ánh đỏ thì giữa ban ngày bị đao kiếm đâm chém. Sắc trắng từ ngoài đến thì kinh sợ hiểm nạn; ánh vàng thì ra làm tướng và được thăng quan. Khí đen thì gặp binh đao, phải bị hãm mà chết; ánh xanh lên thì đưa đến việc không nhiều mối (?). Nói rằng bốn mùa sinh ra biến đổi, những điều linh ứng trong bài này phải xem xét kỹ.

 Phép quyết xem khí sắc. Phàm xem khí sắc của người, phải vào lúc trời vừa sáng, khi người mới thức dậy, ngay trong màn trướng, lấy nến giấy soi mà xem, phân biệt kỹ thì mới nghiệm được cát hung không sai. Còn nếu xem ở chỗ có ánh sáng mái hiên, mặt quay lưng lại với ánh sáng, thì không phải khí sắc thật của người ấy. Không được rửa mặt, súc miệng, uống nước thuốc; làm những việc đó rồi mới xem thì khó nghiệm.

 Khí sắc của ngũ tạng lúc ban đầu thì sáng sớm chầu lên mặt, (ban đêm) nghỉ ngơi ở tâm (?), cho nên sáng sớm xem thì thấy khí trong của năm sắc ngũ tạng chầu lên mặt. Còn khí sắc hung ác thì lúc nào cũng có thể phát lên mặt: hoặc gặp việc phẫn nộ mà phát, hoặc cảm vật buồn vui mà thành, hoặc uống rượu mà sắc đỏ hay xanh, hoặc bận rộn lo toan mà rối loạn, sắc tràn lan — đều không phải sắc của tạng gốc, mà do nhất thời bộc phát mà thành, cho nên khó phân cát hung.

 Nếu không xem vào lúc sớm hay tối, thì chỉ cần cho người ấy định thần ngồi tĩnh hồi lâu rồi xem, may ra có chứng nghiệm. Còn như không kể sớm tối, sau khi uống rượu, đang say, đang giận, sau khi ra mồ hôi, cũng không chờ đợi mà xem ngay, thì lúc ấy có khí nổi bạo nhất thời phát hiện, điều cát hung thấy trước khó mà biết được.

 Hình trạng khí sắc. Sắc xanh như (?), sắc vàng như sáp, sắc đỏ như lửa, sắc trắng như mỡ, sắc đen như sơn. Năm sắc này là sắc chính phát ra mạnh nhất.

 Về những gì ngũ tạng sinh ra: Một là thủy (nước). Thủy đối với vật là tinh (chất tinh túy nuôi sống); tạng của nó ở thận, thần của nó là Huyền Minh (?), phát ra sắc đen, vượng (thịnh nhất) vào mùa đông. Tinh đã đủ thì thần theo đến.

 Hai là hỏa (lửa). Hỏa đối với vật là khí (ở đây chỉ thần); tạng của nó ở tim, thần là Đan Nguyên, phát ra sắc đỏ, vượng vào mùa hạ. Thần đã đến thì hồn theo đến.

 Ba là mộc (cây). Mộc đối với vật là hồn (?); hồn là vật thuộc dương. Tạng của nó ở gan, thần là Long Yên, phát ra sắc xanh, vượng vào mùa xuân. Hồn đã có thì phách đi kèm.

 Bốn là kim (kim loại). Kim đối với vật là phách; phách là vật thuộc âm. Tạng của nó ở phổi, thần là Hạo Hoa, phát ra sắc trắng, vượng vào mùa thu. Tinh, thần, hồn, phách đủ cả thì ý có ở đó.

 Cho nên năm là thổ (đất). Thổ đối với vật là ý. Tạng của nó ở tỳ, thần là Thường Hoàng (?), phát ra sắc vàng, vượng vào bốn quý (mười tám ngày cuối của mỗi mùa). Vì vậy năm sắc đều chầu lên một gương mặt mà nghỉ ở ngũ tạng.

 Năm sắc sinh ra để định lo âu và nhục nhã. Sắc xanh chủ việc lo: nếu sắc dày thì lo nặng; sắc nhẹ thì lo nhẹ (?); sắc tản thì lo ít (?); sắc thịnh thì lo (?).

 Sắc trắng chủ việc khóc: nếu sắc dày thì có đại tang (?); sắc nổi thì tang nhẹ (?); sắc tản thì để tang người họ ngoài; sắc hiện rõ thì việc tang (?) đã gần.

 Khí đỏ chủ quấy nhiễu: nếu sắc thịnh thì bị hình phạt tù ngục; sắc đậm thì bị hình phạt mà chết; sắc tối thì bệnh nặng; sắc tản thì bệnh khỏi.

 Sắc vàng chủ việc vui mừng: nếu sắc thịnh thì mừng lớn; sắc mỏng thì vui nhỏ; sắc tản thì niềm vui lui đi; sắc gấp thì niềm vui đã gần.

 Khí sắc của sáu thần. Hai mắt đen trắng phân minh, ánh thần hồng vàng, tinh anh rọi người, gọi là sắc Thanh long, chủ việc thăng chuyển quan chức, thu được tiền của, việc vui mừng. Mặt đỏ như rắc chu sa, rối như khói mờ, có bệnh khô nóng, gọi là sắc Chu tước, chủ việc tai họa với quan, miệng tiếng, kinh động quấy nhiễu. Trên mặt phơ phất như sắc tro đất, tinh thần mờ đục, gọi là sắc Đằng xà, chủ việc kinh sợ lo âu, mộng quái chẳng lành, nhà cửa không yên.

 Sắc mắt đục ngầu, đen trắng không phân, ánh thần mờ tối như bị màng che, dưới mắt phủ sắc xanh, gọi là sắc Câu trần, chủ việc bị liên lụy, mắc gánh nợ, trắc trở trì trệ. Hai mắt khí trắng lấp lánh, như có nước mắt mà không phải nước mắt, ánh trắng long lanh, gọi là sắc Bạch hổ, chủ việc tang (?), hung, chết chóc, để tang người họ ngoài. Môi đen mà run, hai bên miệng khí đen phơ phất, gọi là sắc Huyền vũ, chủ việc tiểu nhân ngầm hại, thất lạc, tổn thất, trộm cắp.

 Bài văn Linh bảo. Khí sắc phát ở thiên phủ to như hạt đậu, xuyên đến bên tóc mai, có sắc vàng ứng theo, thì chủ được nhận chức trấn giữ một phiên quận. Ánh vàng ở ấn đường, chính giữa có một chấm sắc tía như hạt đậu, thì trong một năm chủ được bái chức lớn. Sắc vàng ở thiên bộ (vùng trán trên) xuyên qua kim quỹ, nối đến tinh xá, đạo thuật (?), lại quấn quanh trên hoa cái (bộ vị ở trán), thì chủ được binh quyền và thăng chức, được thưởng tiền của, lại thêm vợ sinh được con quý.

 Sắc tía to như con tằm nhỏ thì chủ sắp được thăng quan, hoặc được phong bái, kém hơn thì được trấn giữ một nơi. Nếu trên gò má có hai vệt vàng nằm ngang thì chủ ra ngoài ắt có việc vui, trong mười ngày sẽ đến. Nếu sắc xanh từ trước cửa tai đi ra xuống đến đại hải (bộ vị vùng miệng) thì gặp chút kinh sợ. Nếu sắc đen đến thì chủ có lo âu vặt, bên trong ứng nghiệm.

 Sắc vàng ở trên hai pháp lệnh (hai nếp nhăn từ cánh mũi chạy xuống hai bên miệng) và nối đến chuẩn đầu thì được của bất ngờ, ứng trong bốn mươi ngày; nếu thọ thượng (đoạn sống mũi dưới niên thượng) cũng có ứng thì được của từ vạn quan tiền trở lên. Sắc xanh ở sơn căn (gốc mũi giữa hai mắt) chạy qua đầu hai mắt thì chủ có việc quan liên quan chuyện riêng tư kín đáo. Sắc tía từ hai bên thiên trung, thiên phủ chạy thẳng xuống, lại như sợi tơ tằm, thì ba đến năm tháng hoặc ngoài nửa năm được làm thừa lang (quan thừa, quan lang).

 Sắc xanh từ thiên đình rủ xuống to như lá hẹ, dài hai tấc, thì chủ phải để tang người họ ngoài, hạn đến trong mười ngày. Sắc hồng to như hạt ngô đồng ở địa bộ thì chủ trong trăm ngày đi về phương nam trấn giữ một quận. Sắc vàng ở thiên trung chạy thẳng xuống trung chính thì trong tám mươi ngày có chiếu thư ban ơn đến. Một chút sắc đỏ từ trên mày rủ xuống thì chủ bị tra xét. Sắc xanh hoặc ở trên mắt, sắc đỏ rủ xuyên qua mắt và trên gò má đỏ thì trong bốn mươi ngày lo nguy hiểm vì hình pháp.

 Ở ấn đường có đen đỏ rất rõ, mệnh môn (bộ vị trước tai) xanh thì trong một tháng trúng gió, trong sáu mươi ngày chết; nếu đỏ mà tươi nhuận thì không chết. Sắc đỏ từ cửa tai ra giống màu gan ngựa, đó là ách sắp mắc bệnh bụng. Sắc đỏ như chiếc đũa ở chuẩn đầu chạy xuống nhân trung thì trong hai mươi ngày bị người làm hại, có miệng tiếng, việc quan đến. Sắc đỏ từ niên thượng tách ra xuyên đến hai gò má thì trong tám mươi ngày có việc quan về tội giết người lớn liên lụy tới thân, nhưng không đến chết.

 Ở địa bộ nổi sắc đỏ thì mắc bệnh do rượu đục. Sắc đỏ xuyên qua hai pháp lệnh thì lo việc quan, bốn mươi ngày sẽ đến. Sắc đỏ từ đuôi mũi chạy xuống vào gia xá (bộ vị chủ nhà cửa) thì trong đám đầy tớ có việc riêng tư, miệng tiếng xảy ra. Sắc đỏ như sợi lông từ bên tai ra đến lan đài (cánh mũi trái) có ứng thì trong một tháng chủ ách bị ngã ngựa.

 Trên dưới đầu mắt có sắc vàng rủ xuống: bên trái là mừng con trai, bên phải là mừng con gái, và vợ có tin vui. Sắc đỏ từ đầu mày nối ra đến má và bên trán thì chủ việc làm hao hụt của công, bị tra hỏi trách phạt, trong hai mươi ngày sẽ đến. Nếu sắc vàng như tơ tằm, to bằng đồng tiền, xuyên qua trên hai mày trái phải, lại ứng ở giữa ấn đường, thì trong tám mươi ngày chủ được triều đình bổ làm phán quan, thôi quan ở phủ.

 Sắc vàng như chân con dấu nổi lên xuyên đến biên địa thì trong hai mươi ngày gặp việc quan, lo mất chức và đi xa; nếu sắc vàng ứng thì giải được. Sắc đỏ từ thái dương (vùng quanh mắt trái) nổi lên vào biên địa thì bị tổn hại mất mát. Mi mắt có sắc như chiếc đũa: từ ngoài vào thì bị người mưu hại mình; từ trong ra thì sắp có chuyện kiện cáo nhau, phải cẩn thận. Mi mắt trên dưới đều đỏ thì chủ nhà có người bệnh nặng.

 Nếu ở ấn bộ (ấn đường) hai bên trái phải có sắc đỏ thì lo cha mẹ gặp ách. Ở niên thượng có sắc đỏ (?) thì chủ mắc bệnh tỳ, già không được yên. Ở thọ thượng và chuẩn đầu thì cũng lo bệnh nặng. Sắc vàng từ kim quỹ nổi lên xuyên nối đến thọ thượng và giáp quỹ mà không đến huyền bích (bộ vị ở hai bên má) thì chủ được của, niềm vui ấy kèm theo được chức quan về thủy lợi đất đai, trong một năm sẽ đến.

 Sắc từ phía đông nổi lên xuyên vào đại hải thì trong năm chủ bị tai họa nước. Ở địa bộ sắc tía tròn, sắc vàng thì chủ hiển quý. Sắc đỏ như rắc ra thì trong hai lần bảy ngày (mười bốn ngày) chủ có việc tranh tụng nổi lên. Hoặc như sợi gai, chiếc đũa ở hai pháp lệnh thì có ách vào tù. Sắc đỏ (?) thì có hình ngục; ở cả hai phủ đến tần thượng (?) thì chủ việc tranh giành.

 Sắc vàng như chiếc đũa chéo ở hai vị trí thì chủ ở phía đông nam lo liệu việc công mà được của; hoặc ở đinh bộ (?) phía nam đi sứ mà được tài vật. Nếu lại đến kim quỹ to như bánh xe thì được của tính bằng vạn.

 Bàn về sắc. Trời xanh thẳm kia, đó có phải là sắc chính của trời không? Mây mù chỉ là khí của trời mà thôi. Người được phú cho hình thể, nhận mệnh từ trời đất, cùng lưu thông với nhau; cho nên khí bẩm thụ có biến động, còn sắc thì có thể định.

 Sắc có thể định không chỉ là một màu xanh thẳm, mà thuộc về năm hành khác nhau: kim sắc trắng, mộc sắc xanh, thủy sắc đen, hỏa sắc đỏ, thổ sắc vàng. Được sắc chính, năm hành không khắc nhau, không bị ngưng trệ là quý; bị sắc tạp che lấp thì sai lệch. Tuy vậy, sắc chính không thể thiếu khí.

 Sắc hiện ở nhật giác, nguyệt giác (hai góc trán trên lông mày, trái là nhật, phải là nguyệt) ấm áp, thuần, đáng yêu là quý. Nếu khô ráo, mờ tối thì không chỉ khó phát đạt mà cả đời phần nhiều mắc bệnh tỳ, ngực, tim, bụng, gặp ách nước lửa, tù tụng; hoặc vì cốt nhục (?), cục diện các bộ vị không đáng chọn, dù có phát thì tai họa cũng đến ngay.

 Người xưa có thuyết con tằm nhả tơ: tằm nhả tơ bắt đầu từ cằm mà mở ra, toàn thân sáng sủa; người sắp phát đạt thì bắt đầu mở ra từ chuẩn đầu, lúc bừng phát thì không có màng che, sau đó phát vào các bộ vị thì thấy được chức vụ sẽ nhận, phận vị sẽ ở. Nếu chỗ phát vào có vết che lấp thì chức phận không khỏi có điều hung; nếu không có vết che lấp thì hoàn toàn tốt.

 Lại cần biết năm sắc sinh ra không phải thuộc về cát hung (?); bàn về sắc không ngoài điều này. Có người thần sắc chưa thấu đến thiên đình mà vẫn phát đạt, đó là chuẩn đầu đã mở ra mà được các bộ vị quý cùng ứng với nhau, không cần phải đến thiên đình. Hoặc có lúc âm tình (?) chưa định thì không cần phải đến chuẩn đầu.

 Cái gọi là chỗ quý là ấn đường, đế tọa, nội phủ (các bộ vị trên trán), dịch mã (bộ vị hai bên trán trên đuôi mày, chủ đi lại), long hổ (?), nhật nguyệt giác, địa các (cằm). Không có chỗ quý mà bỗng thấy (sắc phát) thì gọi là chẳng lành. Thuyết này lời nói không thể nói hết; công phu tu dưỡng, sự cân nhắc tinh tế đến đâu thì có thể thấy.

 Còn như nhìn vào thấy lặng lẽ, khó nắm bắt khó buông bỏ, là sắc của người có Đạo. Nhìn vào thấy long lanh, không tạp không loạn, là sắc của người đắc ý. Như yêu kiều như đầy đặn là sắc của người tự mãn. Nhìn vào thấy thảm đạm, âm hợp dương tán, là sắc của kẻ hèn mọn. Nhìn vào thấy mờ mịt, như được như mất, là sắc của người có lo âu. Sự bừng phát của các sắc ấy đều ở chuẩn đầu. [Phần bàn về sắc trong kinh Quan diệu cũng giống như vậy.]

 Người thuộc năm hình (năm loại hình người theo ngũ hành) được sắc gốc của mình, hoặc được sắc sinh ra mình, là tốt. Năm sắc được đúng chỗ: mùa xuân sắc nên xanh, mùa hạ sắc nên hồng, mùa thu sắc nên trắng, mùa đông sắc nên đen, lại càng tốt trọn vẹn. [Phần còn lại giống với kinh Bí mật trong động của Vĩ Lâm.]

 Bốn mùa (?) vượng, tướng, hưu, tù (vượng: đang thịnh nhất; tướng: thịnh thứ hai; hưu: đang nghỉ, suy dần; tù: bị giam hãm, suy yếu; tử: chết, suy nhất). Ba tháng mùa xuân: sắc xanh vượng, sắc đỏ tướng, sắc trắng tù, sắc đen tử. Ba tháng mùa hạ: sắc đỏ vượng, sắc xanh tướng, sắc đen tù, sắc trắng tử. Ba tháng mùa thu: sắc trắng vượng, sắc đỏ tướng, sắc xanh tù, sắc đen tử. Ba tháng mùa đông: sắc đen vượng, sắc trắng tướng, sắc đỏ tù, sắc xanh tử.

 Hình trạng khí sắc theo bốn mùa. Mùa xuân khí sắc nên vươn lên, mùa hạ nên nằm ngang, mùa thu nên rủ xuống, mùa đông nên ẩn kín; trái với thời thì đều không lợi. Cũng như lẽ của vạn vật theo bốn mùa: mùa xuân nên vươn lên vì mùa xuân có tượng sinh ra; mùa hạ nên nằm ngang vì mùa hạ có tượng lớn lên, nuôi dưỡng; mùa thu nên rủ xuống vì mùa thu có tượng thu gom; mùa đông nên ẩn kín vì mùa đông có tượng đóng kín. Còn những hình vuông hoặc tròn, muôn vàn hình tượng khác thì đoán bằng phép khác.

 Sắc xanh hiện và mất. Sắc xanh lúc mới nổi như gỉ đồng xanh; lúc sắp thịnh như cây cỏ mới mọc; lúc sắp đi như sắc mây biếc, lất phất trôi tản. Trong năm hành thuộc mộc, vượng vào mùa xuân, tướng vào mùa hạ, tù vào mùa thu, tử vào mùa đông. Khi phát lên thì chủ lo âu: khô thì chủ lo việc bên ngoài, nhuận thì chủ lo lớn, lẫn lộn thì chủ lo việc xa, tản thì chủ lo được giải. Ứng vào các ngày, các tháng Hợi, Mão, Mùi; lấy sắc đậm nhạt mà đoán.

 Bài ca cát hung của sắc xanh. Ở thiên trung sáng tươi thì được chiếu thư ban chức quý; khô ráo thì phải lo bị chiếu thư trách phạt mà chết. Mùa thu sắc phát ra từ niên thượng thì chuyện riêng tư kín đáo, miệng tiếng, ách nạn khó đương. Ở dương xích (?) thì lo việc đi lại và bệnh tật. Ở thiên đình thì chủ khách bị giam giữ, đáng lo. Ở giao hữu (bộ vị chủ bạn bè) thì vợ ắt tư thông với khách ngoài. Ở tư không chợt nổi lên thì bị tù đày.

 Ở hạng lộ chỉ thành uy trăm dặm (?). Ở thái dương thì chắc đánh nhau với vợ, bị thương bên ngoài, chết oan, bị lời gièm pha. Nếu thái dương nối vào mắt thì ắt chuốc lấy roi vọt dữ của quan huyện. Ở phòng tiểu (?) mùa xuân phát thì sắp sinh con. Ở thọ thượng thì phải lo bị miệng tiếng lôi kéo. Ở khanh tiệm (hố rãnh) (?) thì phải đề phòng điều quái lạ lớn. Ở pha trì [ứng trên thọ thượng cũng như vậy] thì yêu quái rắn rết không thể nói hết. Ở sơn lâm thì ngựa đốm (?) hiện yêu quái. Ở chuồng thì ngựa trâu có quái lạ, tai họa.

 Nếu chợt ở tỉnh táo (bộ vị giếng và bếp) thì nồi kêu vang, nếu không thì giếng tràn trào nước lạnh. Ở mệnh môn, giáp quỹ thì lo hung ách. Ở chuẩn đầu thì anh em, cha mẹ phải đề phòng. Tản ra thì chủ đóng giữ biên phòng mà mất chức. Ở nhân trung thì buồn vì đau thương ly biệt. Ở thừa tương (chỗ lõm dưới môi dưới) thì chẳng bao lâu sẽ mắc bệnh. Ở đại hải thì phải đề phòng chết đuối. Nếu đến nguyệt giác thì phải lo giặc cướp; nếu có vân hình chữ “xuyên” (ba vạch dọc) thì quan lộc thăng tiến.

 Ở nhật giác đến tằm (?) như thoa phấn, ở ấn đường lui đi thì bệnh ở miệng kéo dài. Ở đạo thượng (đường đi) thì có khi gặp lo âu, trở ngại; ở sơn lâm thì ách rắn hổ khó đương. Nếu đến kim quỹ và tường vách (bộ vị hai bên má) thì tài vật trong ba tuần đều bị tổn hại. Ở gian môn thì sợ bị vợ người ngoài quấy rối. Dưới mắt mà vắt ngang thì bệnh khổ quấn thân. Ở thọ thượng nếu gặp thì lo bệnh ách, lại lo nợ nần, tai họa đến dày vò.

 Từ bên miệng đi vào thì lo chết đói, lại thêm việc oan uổng lạm sai lôi kéo. Ở ba vị trí (?) bị tù, thương thì con cháu tổn hại, trong nửa tháng xuống mồ. Ở thiên môn thì ba mươi ngày tiền của đến. Ở thiên tỉnh (bộ vị trên trán) có hạt tròn thì được chức quan võ. Người bệnh gặp sắc này thì bệnh khó yên; người bị giam gặp sắc này lại càng trắc trở.

 Sắc vàng hiện và mất. Sắc vàng lúc mới nổi như tằm nhả tơ; lúc sắp thịnh như kén chưa ươm, hoặc như đuôi ngựa; lúc sắp đi như hoa liễu, tụ thành đám lốm đốm. Trong năm hành thuộc thổ, vượng vào bốn quý, tướng vào mùa xuân, hưu vào mùa hạ, tù vào mùa thu, tử vào mùa đông; lại là khí thai dưỡng (khí đang thai nghén, nuôi dưỡng). Khi phát lên đều chủ việc vui mừng, chỉ không nên vào miệng, vào miệng thì chủ bệnh dịch. Về ngày thì ứng vào các ngày Dậu, Thân, Dần, Ngọ, Tuất; về tuần thì ứng vào các tuần Tý, Ngọ, Tuất, Thìn, vạn lần không sai một. Phải lấy đậm nhạt mà đoán xa gần làm chuẩn.

 Bài ca cát hung của sắc vàng. Sắc vàng ở thiên trung thì được chia đất phong; ánh tròn lớn và nặng thì được bái làm công khanh. Nếu lại qua niên thượng và bộ tỉnh táo thì có công, thường được ban thưởng huân công cao. Hoặc như trăng mọc chiếu đến niên thượng [vào từ thiên trung] thì chắc được làm quan túc vệ (quan canh giữ cung vua) vào cửa triều. Nếu qua hai khuyết (hai bên ấn đường) [vào từ thiên trung] thì được triệu bái chức. Đến kim quỹ [vào từ thiên trung] thì có chiếu ban lụa và bạc.

 Chợt đến khuyết đình [vào từ thiên trung] thì quan chức thăng vọt, nếu không thì được của đầy. Hoặc thành hình rồng thì được thưởng; như chuông trống treo thì ngôi ở hàng Tam công (?). Nếu như tơ tằm thì ắt được quan; mùa xuân đến niên thượng thì vui mừng hớn hở. Ở vũ khố sáng nhuận là phúc của tướng quân, cũng chủ việc vui mừng. Ở dương xích và mẫu mộ (?) thì vui về việc ruộng nhà, lại thêm cha mẹ ít tai nạn trắc trở. Ở tư không thì trăm ngày được của báu. Ở hữu phủ (?) thì trong ngoài có chiếu chỉ đến vời.

 Ở trùng mi (?) và giao hữu như quân cờ, thì trong bảy tuần làm tả hữu thừa (quan phó giúp việc trong các sảnh). Nếu lại qua [từ trùng mi qua] sơn lâm và thiên trung thì được vời làm bác sĩ (chức quan dạy học, giữ kinh sách), rất là vinh hiển. Ở ấn đường như trăng thì trong sáu tuần được bái làm tướng quân trấn giữ trăm thành.

 Nếu như dao liền nhau đến thiên đình [lên đến thiên đình], xuống đến chuẩn đầu cũng rõ ràng, thì đoán người ấy đang làm huyện lệnh chợt được thăng chuyển, làm trưởng lại chia chức quan, thẳng đến triều đình. Đại thể khi phát lên phần nhiều là việc vui, cũng nói tin xa sắp đến ngay. Ở sơn căn thì việc mong muốn đều được như ý. Ở thái dương thì chắc được của, có việc mừng. Ở thiếu dương (vùng quanh mắt phải) thì việc vui qua lại nhiều lần. Ở ngư vĩ (đuôi mắt) thì có điều tốt dẫn đường đi tới.

 Nếu như hình rồng thấy ở niên thượng, sắc nối đến thiên trung, thì được bái làm thượng khanh. Dưới mày mắt có tượng con: vàng bên trái sinh con trai, bên phải sinh con gái; đàn bà thì ngược với lời trên. Ở kim quỹ thì trong nhà có người mang tiền của tới. Ở thọ thượng như lá liễu thì chủ tiền của vào, người về, tin xa đến. Ở trung đình mà ra từ chuẩn đầu, chỗ đình xung [thiên trung, thiên đình] thì bỗng quý hiển, được phong hầu, có xe để đi.

 Ở lan đài thì ắt được dải ấn chức thượng thư. Ở nội trù thì rượu thịt gặp ơn bội phần. Ở đại hải thì chỉ lợi cho người vượt sông. Ở nhật nguyệt giác thì ngôi Tam công hiển hách trong sạch. Ở giáp quỹ thì có tài chủ (?) đến; trong kho trong vựa như có hình rắn. Ở đạo thượng, ba vị trí thì tiền của như nhặt được. Ở ngưu giác (bộ vị ở trán chủ trâu bò) thì việc vui về trâu ngựa thành. Ở chỗ mày có vườn (?) thì nhiều việc tốt. Ở tửu tôn (bộ vị gần miệng, chủ rượu) thì rượu và thức ăn được dồi dào ngon lành.

 Sắc đỏ hiện và mất. Sắc đỏ lúc mới nổi như lửa vừa bén; lúc sắp thịnh rực rỡ như lụa đỏ thẫm; lúc sắp đi như chuỗi hạt nối nhau rồi đi. Trong năm hành thuộc hỏa, vượng vào mùa hạ, tướng vào mùa xuân, tử vào mùa thu, tù vào mùa đông. Khi phát lên chủ việc công tư tranh đấu kiện tụng, miệng tiếng, kinh động quấy nhiễu; nhuận thì chủ hình ách; mảnh mỏng thì chủ miệng tiếng, bị roi vọt. Ứng vào các ngày Dần, Ngọ, Tuất và Kỷ Mùi; trong tuần thì Thìn, Tuất; lấy sắc mà định.

 Bài ca cát hung của sắc đỏ. Ở thiên trung nối với ấn đường và đầu mũi đều đỏ thì trong tuần giữa bị xe ngựa làm kinh mà chết. Xuống đến niên thượng thì tai họa tranh giành; trái phải đi xa thì phải vì bệnh mà dừng lại. Ở dương xích thì ách kinh sợ, sinh việc đánh nhau. Ở vũ khố, ở hữu phụ (bạn bè, vợ) (?) thì tai họa gãy thương. Ở thiên đình thì ắt có việc lo bị giam. Nếu thấy ở tư không thì có chuyện đánh chửi đến.

 Ở giao hữu thì bạn bè đòi chia tay mà đi. Đang làm quan thì phải lo bị cấp trên trừng phạt; không có chức thì chắc cùng bạn của cha đánh nhau. Gặp ở góc trán thì chết vì binh đao. Ở ấn đường thì tranh đấu, bị lo âu giam cầm. Nếu ở sơn căn thì kinh sợ lo âu. Ở thái dương thì vợ chồng đòi ly biệt. Ở niên thượng thì ách bạo phát, cũng đáng lo; nhưng lại đoán người ấy sinh con quý; ở phòng trung thì vợ không sinh được hiền hầu (?).

 Ở tam nam tam nữ (bộ vị dưới mắt chủ con cái) thì có bệnh tai trắc trở. Ở thọ thượng như hạt đậu thì tranh cãi với vợ. Ở niên thượng nối với chuẩn đầu mà phát thì vợ chồng tranh đấu, rất khó minh bạch. Ở mệnh môn, giáp quỹ thì phải chết vì binh đao. Ở chuẩn đầu thì việc quan phủ quấn lấy. Trên tường vách thì tiền của ắt mất; bên ngoài tròn mà tía thì được quan vinh hiển. Ở võ quan, tuần bổ (?) và ngư vĩ thì bắt được trộm cướp, gấp bội như ý.

 Ở ngưu giác thì đề phòng ách trâu ngựa; ở sơn lâm thì rắn hổ lại đáng sợ. Chợt dưới mắt như tơ tằm phát ra thì vợ con vì sao đó mà có tiếng tranh cãi. Ở kim quỹ, gian môn thì chuốc lấy việc quấy rối. Ở thừa tương thì vì rượu mà nổi lên ồn ào tranh giành. Ở pha trì và tỉnh bộ nối liền nhau thì nhờ nước mà gặp của, lại như ý. Thấy ở điền thượng (bộ vị chủ ruộng đất) thì ruộng đất hao lui. Từ bên miệng vắt ngang vào thì tai họa trọn vẹn phát sinh.

 Ở tửu tôn thì rượu thịt nên đề phòng nhau. Ở địa các và điền ngạn (bờ ruộng) thì thành kiện tụng. Nếu ở sơn lâm thì phải cẩn thận lửa, lại thêm trong nhà hao tổn tiền của. Ở mệnh môn phát đến sơn căn thì dừng; nếu lại qua trên mày, ngang với tai trái, thì chắc trong sáu tuần bị xử theo phép mà chết. Đàn bà ở tai phải thì bệnh đến luôn.

 Sắc trắng hiện và mất. Sắc trắng lúc mới nổi như bụi trắng phơ phất; lúc sắp thịnh như phấn nhờn tản ra, hoặc như giấy trắng; lúc sắp đi như tro bụi tan đi. Trong năm hành thuộc kim, kim vượng vào mùa thu, tướng vào mùa hạ, tù vào mùa xuân, tử vào mùa đông. Khi phát lên chủ khóc lóc, lo âu quấy nhiễu; nhuận thì chủ khóc thương; mảnh thì lo nặng; nổi thì lo nhẹ; tản thì bệnh khỏi. Ứng vào các ngày Tỵ, Dậu, Sửu; về tuần thì ứng trong tuần Tý, Tuất và các tháng mùa thu.

 Bài ca cát hung của sắc trắng. Ở thiên trung, mùa xuân sắc đến niên thượng thì việc chiến đấu binh đao đáng lo. Ở tả sương (?) thì chắc chắn chủ lo phiền. Ở dương xích thì sắp đi đến châu ngoài. Phát ở gian môn thì vì đàn bà, da khô thì vào tù, bị giam bên trong; lại chủ đàn ông đàn bà ghen ghét hại nhau. Ở giao hữu thì vợ ắt bị người ngoài dụ dỗ. Thấy ở sơn căn thì chủ lo bị giam; đàn ông đàn bà gặp phải thì ắt lo chết.

 Ở thọ thượng thì bị tù đày, anh không thấy sao. Ở đường thượng (?) thì cha mẹ chết, đáng buồn. Ở mệnh môn, giáp quỹ thì việc hung đến gấp. Ở nội trù thì vì rượu thịt mà tổn thương chết chóc. Gặp ở thừa tương thì thân mắc tang (?). Gặp ở đại hải thì chủ tai họa nước. Khí trắng ở ấn đường thì khóc cha mẹ. Nếu ở mệnh môn thì ứng với anh em. Gian môn nếu chuốc thì chủ đau buồn riêng. Ở trung nhạc (mũi) có vằn ngang thì nhà có tang (?).

 Ở nhật nguyệt giác thì lo phải để tang nặng. Ở pháp lệnh, pha trì thì chân bị thương. Dưới mắt có vằn ngang thì vợ chồng đánh nhau. Ở chuẩn đầu thì lại tranh ruộng vườn. Ở địa các vắt ngang che lấp thì trâu ngựa tổn hại; nếu xâm đến niên thượng, thọ thượng thì ông bà chết. Vào miệng thì rõ ràng là lo miệng tiếng. Ở trên vựa thóc thì trộm cướp lại nhiều.

 Sắc đen hiện và mất. Sắc đen lúc mới nổi như đuôi chim quạ; lúc sắp thịnh như tóc đen được thoa dầu; lúc sắp đi như cáu bẩn rơi xuống, mờ tối. Trong năm hành thuộc thủy, vượng vào mùa đông, tướng vào mùa thu, tù vào mùa hạ, tử vào mùa xuân. Khi phát lên chủ bệnh tật, tai ách; nhuận thì chủ chết, cũng là chết vì binh đao; khô và bị che lấp thì chết nơi đất khách; tản thì bệnh khỏi. Về ngày ứng vào các ngày Thân, Tý, Thìn; về tuần ứng vào tuần Giáp Dần và các tháng mùa đông; lấy lúc vượng làm ứng.

 Bài ca cát hung của sắc đen. Ở thiên trung thì chắc chắn mất quan tước công lao. Chợt ở trên gò má thì giống như bị hình phạt của quan. Nếu lại xuống đến niên thượng thì bệnh tật quấn lấy, phải đề phòng cho thân. Ở thiên ngục, niên thượng thì ứng với chết trong tù. Gặp ở cao quảng thì bệnh, chủ chết. Đến dương xích thì có điều hung. Ở thiên đình thì chết nơi đất khách ở quê người. Ở tứ sát (?) thì giặc đến thành hung tặc. Ở tư không thì bệnh tật khổ sở quấn thân.

 Sinh ra ở hữu phủ thì lo cho vị trí ấy. Ở trùng mi thì không lợi cho việc đi xa. Ở góc trán đen rộng thì giỏi ăn trộm. Ở ấn đường thì dời chỗ ở, đề phòng châu khác. Ở sơn căn thì ắt chết trong vòng mười ngày. Ở thái dương thì bệnh tật tai ách đáng lo. Ở ngục (?) đến mắt thì lo lao ngục. Từ pháp lệnh vào miệng thì hình chia làm tám (?). Lại có đầu mày sắc xanh ứng theo thì trong trăm ngày uống rượu mà say chết. Ở mắt lại xen sắc đỏ thì trong hai tuần có khi kiện tụng, thấy máu.

 Ở ngoại dương (?) phát ra thì bị người lừa cướp. Ở niên thượng thì lo chết, khốn khổ, tai thương. Ở nam nữ (bộ vị con cái) thì lo con trai con gái gặp ách. Ở thọ thượng vào đến tai thì trúng gió chết đột ngột. Ở mệnh hạ (?), giáp quỹ thì bị chết cháy. Ở chuẩn đầu thì lo bệnh, tai họa từ ngoài đến. Đen phát ra ở tam dương (vùng dưới mắt trái) khí đen nhiều thì mất quan, thôi chức, việc dồn dập. Lại phát lên đến niên thượng, thọ thượng, thiên trung có đen thì gặp Diêm La.

 Khí đen vào miệng thì chết vào mùa hạ. Ở trên gò má thì anh em, vợ bỏ trốn. Ở gian môn thì kiêng nhất là đàn bà phạm đến. Nếu ở nhật giác thì vợ cũng chết. Khí đen ở tỉnh bộ thì chết đuối. Ở ấn đường ánh sáng lui đi thì không phải giả dối. Vắt ngang bay ở thọ thượng thì đề phòng gặp tai họa, trong sáu mươi ngày phải ứng. Khí đen ở trên trán thì cha mẹ chết; sinh ra dưới mắt thì con cháu gặp tai họa. Nếu thấy xuống đến niên thượng, thọ thượng thì tự nhiên bệnh chết, bước vào đường tang (?).

 Khí đen từ tam dương đến đạo môn (?) thì việc gian dâm, trộm cướp nào đáng kể. Lại thấy sắc đen trên chuẩn đầu thì biết anh phá tài, tránh không có lối. Đen sinh ở thê bộ (bộ vị chủ vợ) và niên thượng thì vợ gặp ách, thân gặp tai, không phải lúc vượng. Lại thêm vào tỉnh bộ, xuống pha trì thì nhớ kỹ tai họa nước, chớ quên trong lòng. Khí đen mù mịt tản khắp mặt thì bốn mùa đều kiêng tai họa nhỏ trắc trở.

 Nếu sinh ở miệng, vào khí trù táo (bếp núc) thì chắc bị người đầu độc. Sắc đen ở thiên trung, niên thượng, thọ thượng, lại từ địa các như khói phủ, lại như sắc đen mới phát tản ra, thì người ấy phải đề phòng mạng ắt dứt. Từ giữa mày vắt ngang vào tai trái phải thì trong trăm ngày người chắc chết. Ở thiên minh (?), thiên tỉnh thì kiêng mất của. Ở dịch mã thì thường đề phòng gặp hiểm mà ngã. Ở hổ giác (bộ vị ở trán) thì luôn bị hổ, chó cắn bị thương.

 Ở nhân trung, tỉnh bộ thì chết dưới nước. Niên thượng, thọ thượng, sơn căn đoán cùng một vị. Ở địa các thì tranh ruộng, kiện tụng gặp tai ương. Nếu xâm đến pháp lệnh thì bị kiện tụng việc quan. Thấy ở đại hải thì đầy tớ bỏ trốn. Sinh ra ở tường vách hợp với trung nhạc thì chắc về dưới suối vàng, tiếng khóc vang cao.

 Sắc tía hiện và mất. Sắc tía lúc mới nổi như lông thỏ; lúc sắp thịnh như cỏ tía; lúc sắp đi như khói nhạt phủ cây khô, mờ mờ ẩn hiện. Nó được khí thừa của thổ và mộc, là khí thai dưỡng của bốn mùa, cũng vượng vào bốn quý, không có hưu tù. Khi phát lên đều là điều lành; ngày ứng nghiệm cũng cùng ý với sắc vàng.

 Bài ca cát hung của sắc tía. Khí tía ở thiên trung thì được chia đất vào tám thời (?). Ở lan đài, nguyệt giác thì được của luôn. Sinh ra ở pháp lệnh thì gặp được ấn tín, rốt cuộc hình phạt không đến thân. Ở thọ thượng bỗng có một vệt ngang như chữ “nhất” thì trong nhà có tin vui về nàng dâu mới, rõ ràng. Ở thiên môn có hình chữ “xuyên” thì được lộc tướng quân. Ở thiên tỉnh có hạt tròn thì hưởng vinh hiển lớn.

 Ở bích (?) và phúc đường thì biết đã tích phúc lành. Nếu ở địa các thì gây dựng nhà cửa. Ở sơn căn bỗng có thì cuối cùng được thăng chức. Ở dịch mã thì sống trọn đời, niềm vui có thừa. Ở bên trái bích (?) thì thăng quan chức. Ở sơn lâm, tinh xá thì niềm vui đi đôi. Ở vị trí pha trì thì thêm phúc thừa. Ở trung nhạc có vằn ngang thì quý hiển tự tại.

 Mười thiên la. Thiên la là thần hung sát của trời; người cũng có điều giống như vậy. Phần nhiều khắp mặt sắc đen nổi lên bốn phía là khí chết. Sắc trắng là thiên la tang khóc (?). Sắc xanh là thiên la lo âu trì trệ. Sách Ngọc quản chiếu thần cục lại nói: sắc xanh đậm cũng chủ tang (?) chết. Sắc vàng là thiên la bệnh tật. Như mỡ bôi trét là thiên la rượu thịt.

 Mắt đảo liếc, nhìn vội vã là thiên la gian dâm. Sắc khô như lửa đốt là thiên la phá bại. Như say như ngủ là thiên la lao ngục. Cười nói mất chừng mực là thiên la quỷ che. Khí như sương mù mờ tối là thiên la lui tan.

 Bàn về quyết đoán sống chết theo khí sắc. Phàm khí sắc: trên trán bỗng có khí như bụi bôi lên, gọi là “y vô hưu phế” (hưu phế: suy kiệt, bỏ đi), trong sáu mươi ngày chết. Trên trán nối đến chân tóc có khí đen hoặc khí trắng, hình như con giun nổi ngang, gọi là “liên thiên hưu phế”, trong hai năm chết. Ở hai lỗ mũi trái phải có khí đen vắt ngang qua như khí hư, gọi là “thùy khởi hưu phế”, không quá sáu ngày chết. Dưới hai mắt trái phải sinh khí đen như bụi, gọi là “linh quang hưu phế”, trong một năm chết.

 Dưới má cằm phơ phất như bụi nổi lên, chạy nối đến cổ, gọi là “triền mệnh hưu phế”, trong tám mươi ngày chết. Trên ấn đường có sắc đỏ trắng như máu, gọi là “hủy lộc hưu phế”, bị cực hình mà chết, ứng trong chín mươi ngày. Trên mũi bỗng mờ mờ như bụi nổi lên, hoặc như thoa phấn, gọi là “lý ngục hưu phế”, chủ đang làm quan thì mất chức, trong ba năm chết.

 Trên trán trái phải phơ phất như bụi nổi lên, gọi là “bàng hành hưu phế”, trong hai năm chết, tài sản tan nát, lục thân (cha, mẹ, anh, em, vợ, con) gặp ách ly tán. Ở hai mắt trái phải bỗng có sắc trắng xuyên vào ánh thần (con ngươi), gọi là “tai thần hưu phế”, trong một trăm ngày chết. Bốn bên miệng có sắc trắng quấn quanh, gọi là “thủ hồn hưu phế”, trong năm mươi ngày chết. Bên tai trái phải bỗng như bụi thành hai ba vệt, gọi là “động hải hưu phế”, trong một trăm ngày chết vì hình ngục.

 Sau vành tai trái phải có tro (?) quấn quanh, gọi là “thông du hưu phế”, trong một trăm ngày chết vì hình ngục. Sau vành tai trái phải có khí như phấn, gọi là “phi thiên hưu phế”, trong sáu mươi ngày chết. Sau gáy nối với đầu có khí trắng như bụi bay lên thành vệt, gọi là “quán trung hưu phế”, trong ba mươi ngày chủ chết, chắc chắn.

 Quyết đoán sống chết theo khí của bệnh. Năm tạng có năm khí, năm khí mỗi loại có thời của mình. Ba tháng mùa xuân mà khí trắng vào miệng, tai, mũi thì chết, vì đó là được sắc tù, tử; những mùa khác cứ theo đó mà suy. Phàm xem người bệnh: sắc xanh từ trên đi xuống thì dễ khỏi, từ dưới đi lên thì khó lành.

 Phàm thường trắng bỗng đen, thường đen bỗng trắng, thường béo bỗng gầy, thường gầy bỗng béo, thần hồn vốn tĩnh mà bỗng lơ mơ như say, sắc mặt vốn trong mà bỗng mờ đục như tối sầm, đầy đặn mà biến đổi bất thường — những điều đó đều là điềm chết đột ngột.

 Người bệnh mắt (?) nhìn bừa, lưỡi cuộn rụt lại, gọi là tâm tuyệt (tim đã kiệt), chết ngay trong ngày. Sắc mặt vàng thảm, môi xanh co rút, gọi là tỳ tuyệt, không quá mười ngày chết. Răng khô cháy, tai đen mà điếc, gọi là thận tuyệt, không quá mười ngày chết. Miệng há không khép, tròng mắt trợn ngược dữ tợn, gọi là can tuyệt (gan đã kiệt), không quá mười ngày chết. Da thịt khô héo, mũi đen, lỗ mũi lộ ra, gọi là phế tuyệt (phổi đã kiệt), không quá mười ngày chết.

 Phàm người dưới mắt năm sắc cùng nổi lên thì không quá mười ngày chết. Tóc dựng đứng khô giòn thì không quá nửa tháng chết. Sắc mặt bỗng như gan ngựa, nhìn vào giống hệt màu đen của Thanh long (?), thì không quá ba ngày chết. Ở bốn mộ (bốn bộ vị gọi là mộ trên mặt) phát sắc đen thì chết. Ở niên thượng có khí đen vắt ngang thì chết. Ở năm mệnh phế (?) mà được sắc tía thì đều là người mang sắc quỷ, sắp chết.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video