Thiên 10 — Hội 3 Lực sĩ Kim Cang Mật Tích – phần 2

 Hội Mật Tích Kim Cang Lực Sĩ, thứ ba, phần hai

 Mật Tích Kim Cang Lực Sĩ (vị lực sĩ hộ pháp tay cầm chày kim cương, luôn theo hầu bảo vệ Phật và được biết những việc kín nhiệm của Phật) nói với Bồ-tát Tịch Ý (Bồ-tát: người tu hành phát nguyện thành Phật để cứu giúp mọi loài):

 "Lời Bồ-tát nói ra thì miệng chưa từng thốt lời ô uế, lời độc ác, lời bất nhân, lời giận dữ hay lời ngu si. Bồ-tát cũng không nịnh hót. Không có lời cứng cỏi gút mắc, lời quanh co gập ghềnh, lời trêu ghẹo bông đùa hay lời văn vô ích. Không cười cợt bừa bãi, không gièm pha, không nói hai lưỡi (đến chỗ này nói xấu chỗ kia để gây chia rẽ). Không đoái nhìn chuyện trai gái. Không cứng cỏi thô bạo, không có lời thô lỗ hay tính nóng nảy hung tợn. Không ôm lòng hại người, không có lòng chọn lấy bỏ thiên vị, không mất phép tắc lễ độ, cũng không có lòng kết buộc. Không chấp trước (bám dính vào điều gì), không có lời tranh chấp kiện tụng, không nương dựa vào đâu. Không có trần lao (phiền não, như bụi bặm làm nhọc nhằn và nhơ bẩn tâm). Không tự đề cao, không khinh suất buông lung, không tự tung tự tác. Không làm việc ngang trái, không hợp lẽ, không nói lời trái lúc. Không tham muốn, không sai trái xấu ác, không có gì đắm say ưa thích. Không có chỗ bám trụ, cũng không có điều gì không trong sạch. Không trái thời, không mất chừng mực.

 Các căn (các giác quan: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân và ý) không hư tổn, giọng nói không tì vết. Lòng không ôm ý hại, cũng không thiên vị bè phái. Không buông thả khoe khoang, không che đậy giấu giếm, không cãi cọ, không oán hờn, không kết mối thù hận. Không tùy tiện nhận lấy điều tà sai. Không chỉ lo quy về mình (?). Không chấp cái ta. Không quấy nhiễu người khác, không làm phiền não người và mình. Không nói lời gây thương tổn, không có việc gây tai ương tội lỗi. Không sai lời đã nói, không có điều gì đã nói mà không làm theo. Không có việc làm nào không thuận, không có gì không nhẫn chịu được. Lời nói ra đều hòa nhã. Không bàn chuyện dòng dõi giai cấp, không có lời dạy khinh bạc đùa cợt. Bỏ việc làm trái pháp, không hủy hoại việc làm đúng pháp. Không vượt quá thời tiết, không trái mức độ thích đáng. Không nói lời hời hợt chốc lát (?). Không tự khen phe mình, không phá hoại bạn bè của người khác.

 Mình được khen thì không lấy làm mừng; thấy người khác được khen cũng không buồn bực. Cẩn thận giữ gìn phép tắc, không khinh mạn người. Không nói điều không thích đáng, không chê bai điều thích đáng. Không phỉ báng lời kín nhiệm, luôn tùy lúc mà giữ gìn. Không báng bổ người sáng suốt, không quở trách bậc hiền thánh. Lời nói không hư dối, không chối bỏ điều có chứng cứ. Không gán tội cho người, không bới tìm lỗi người. Lời răn dạy không làm người đau đớn tổn thương, không nêu điều xấu của người. Chí nguyện hướng đến đạo cao nhất. Không nhìn sắc mặt người mà chiều theo, không tìm bè phái khác. Không nghĩ đến lợi lộc trong công việc (?). Không làm việc ngang ngược. Lòng luôn mềm mỏng hiền hòa."

 Mật Tích Lực Sĩ nói với Tịch Ý: "Đó là lời nói và việc làm của Bồ-tát tương ứng với nhau. Bồ-tát lấy cái không, cái mờ mịt không nắm bắt được và thần lực dũng mãnh làm sức mạnh. Công đức báo ứng chính là quả thật của việc làm. Bồ-tát nói lời chí thành, đúng như quả báo của việc đã làm.

 Giả sử có người đi đến dưới một cây lớn, đứng lại quan sát cây ấy, quan sát xong quay sang hỏi người khác: 'Này anh, có biết cây này mọc ra bao nhiêu chiếc lá không?' Có người đại trí, không nhìn cây, cũng chẳng đếm, mà biết số lá cây ấy, liền mở miệng nói: 'Số lá là như thế.' Người ấy ngồi cùng bạn bè, cũng không đếm. Tuy chưa hề đo đếm, nhưng nhờ đạo đức mà biết được con số. Ai đến hỏi, người ấy đều nói ra bao nhiêu, lời nói lần nào cũng như nhau, không sai khác.

 Nếu có người đến hỏi cát sông lớn có bao nhiêu hạt, đếm từng hạt một thì được bao nhiêu trăm, nghìn, ức, triệu, tải, cai (các đơn vị số cực lớn); nước có bao nhiêu thăng, đấu, hộc (các đơn vị đong lường: mười thăng là một đấu, mười đấu là một hộc). Những điều ấy không thể lấy ví dụ mà đo lường được. Thế mà không nhìn giới hạn, cũng không đếm, vẫn biết hết cát sông nhiều ít bao nhiêu ức, triệu, tải; biết hết nước bao nhiêu thăng, đấu, hộc, rồi nói ra cho từng loại một. Chỉ bậc Đại Thánh mới biết, trời không thể chứng biết. Các loài rồng, quỷ thần, A-tu-luân (loài thần hiếu chiến, thường đánh nhau với chư thiên), Ca-lâu-la (chim thần cánh vàng), Chân-đà-la (thần ca hát, đầu có sừng), Kiền-thát-hòa (thần âm nhạc trên trời, sống bằng mùi hương), Ma-hưu-lặc (thần mình rắn lớn), người và loài chẳng phải người, Thanh văn (người tu nhờ nghe lời Phật dạy mà giác ngộ, chỉ cầu tự giải thoát), Duyên giác (người tự quán lẽ nhân duyên mà giác ngộ, không cần thầy) đều không thể chứng biết. Chỉ có Phật Thế Tôn mới biết được. Do đó mà xét, trí tuệ của Như Lai Chí Chân Đẳng Chính Giác (các danh hiệu của Phật: bậc đến từ chân như, bậc chân thật tột cùng, bậc giác ngộ chân chính và trọn khắp) không thể đo lường. Ngài nói ra muôn ức âm thanh, chúng sinh đều nghe, ai nấy đều được tỏ ngộ."

 Mật Tích Kim Cang Lực Sĩ nói với Bồ-tát Tịch Ý: "Về thời quá khứ xa xưa, có một vị thần tiên tên là Lâu Di. Đời ấy có một vị Phạm chí (người tu theo đạo Bà-la-môn) tên là Tịch Nhiên. Bấy giờ trong nước có một cây lớn tên là Nhân Hiền, cành lá hoa quả sum suê. Thần tiên Lâu Di thường ở dưới gốc cây ấy, suốt mười hai năm đếm lá cây rồi lại xem xét. Về sau, một hôm Phạm chí Tịch Nhiên từ trong thành đi ra, đến chỗ cây Nhân Hiền, ngày đêm dạo chơi ngắm cảnh. Ăn cơm xong, (Lâu Di) đếm cành lá của cây, lại dùng sự sáng suốt thánh thiện, chuyên một lòng mà đếm (?). Lại nói: 'Thưa thần tiên, nên nói gì đây? Tôi sẽ đếm để biết có bao nhiêu lá' (?). Bấy giờ Phạm chí Tịch Nhiên không nhìn cây, không đếm lá, liền nói kệ (bài thơ tụng) rằng:

 Có tám nghìn cai, tám nghìn ức lá; đốt cành có chín nghìn

 sáu trăm hai mươi; cành nhánh có năm (?), hai trăm năm mươi (?);

 mấu sần sáu nghìn sáu trăm sáu mươi. Thánh sư muốn biết

 lá cây bao nhiêu, đếm thân cành cây, phân bố nơi nào,

 cùng điều biết hiểu, xin thưa như vậy. Nay chẳng buông lung,

 có nghi thì đếm.

 Thần tiên Lâu Di thán phục mà nói: 'Hay thay! Đó là lời chí lý, lời chân thật không dối. Tôi mười hai năm ngồi tính đếm; còn ngài, số lá cây cũng chẳng đếm, mà biết rõ đầu đuôi lá có bao nhiêu. Xin Phạm chí nói cho tôi biết: lời nói và việc làm ấy do đâu mà có được?' Tịch Nhiên liền đáp: 'Thần tiên hãy nghe: chẳng phải trời giúp tôi, cũng chẳng phải người đời giúp; nhờ chí thành nên truyền được hạnh chân chính lớn lao; tất cả đều do chân thật, trong sạch, không tranh cãi.' Thần tiên Lâu Di thuở ấy nay là Xá-lợi-phất (vị đệ tử trí tuệ bậc nhất của Phật); Phạm chí Tịch Nhiên nay là Thích Sư Tử (tức Phật Thích-ca, bậc dũng mãnh như sư tử trong dòng họ Thích). Hãy giữ gìn lời dạy chân thật này, trụ nơi chí thành để hợp với pháp."

 Mật Tích Kim Cang Lực Sĩ nói với Tịch Ý: "Đó là việc làm kín nhiệm tột bậc của Bồ-tát, là cội nguồn thanh tịnh. Trí tuệ vô cùng của ngài đi sâu vào chỗ vô lượng, cao vời vô hạn, tùy lúc mà thị hiện (hiện thân ra cho chúng sinh thấy); chân thật tột cùng, không hình tướng, không thể gọi tên."

 Mật Tích Kim Cang Lực Sĩ lại nói với Bồ-tát Tịch Ý: "Thế nào là tâm mật (sự kín nhiệm nơi tâm của Bồ-tát)? Tâm hành thanh tịnh, không mất thần thông (năng lực siêu phàm do tu tập mà có); tạo lập sự nghiệp trí tuệ; dùng thần thông tự tại vui chơi, ở đâu cũng thị hiện; trụ vững nơi thần thông; dựng nên sự nghiệp đại bi vô cùng; dùng thần thông biến hóa vô số cách; nhờ sự thông suốt chân thật mà hiện khắp mọi thứ; lấy trí tuệ làm nhà; tận mắt thấy rõ mọi pháp (mọi sự vật, hiện tượng). Đó là pháp chân chính của Bồ-tát.

 Trí tuệ thông suốt vô cùng, chế ngự khắp tất cả. Tuệ thần thông của ngài thấy rõ mọi hình tượng, hiểu thấu các sắc (mọi thứ có hình tướng) vốn không có sắc. Ngài dùng thần thông nghe khắp mọi âm thanh, biết tiếng vang vốn bình đẳng. Ngài đều có thể quan sát ý nghĩ và việc làm trong tâm của hết thảy chúng sinh, nhân đó thấy tâm vốn thanh tịnh, thường thấy tất cả và tùy lúc mà khai hóa (mở mang, dạy dỗ). Ngài thường nhớ biết (các đời trước), chưa từng quên sót, dứt lòng vướng vào quá khứ và tương lai. Ngài hiện khắp thần túc (phép đi lại, biến hóa tự tại), không bị ngăn ngại, một mình đi khắp ba cõi (cõi dục, cõi sắc, cõi vô sắc — toàn bộ thế giới luân hồi) mà không bị trói buộc; thấy hết thảy đều không có thật nên không tạo tác. Thần thông sáng suốt của ngài dứt sạch mọi lậu (phiền não rỉ chảy làm tâm ô nhiễm), hiểu rõ thời cơ, không mất chừng mực, thị hiện nỗi khổ sinh tử, chỉ bày việc vượt khỏi thế gian, điều ngài xét thấy thật xa thẳm. Thần thông sáng suốt ấy vượt hơn tất cả Thanh văn và Duyên giác, đi sâu vào chỗ vi diệu. Ngài ngồi dưới cây Bồ-đề hàng phục quân ma, hiểu thấu đạo pháp của tất cả chư Phật, thuận theo thời mà chuyển bánh xe thánh của đạo pháp (tức giảng pháp), khai hóa hết thảy chúng sinh mười phương, khiến họ vào được pháp luật, cho đến bậc A-duy-nhan (?) (địa vị cao nhất của Bồ-tát, sắp thành Phật), chuyển hết thảy các pháp. Tịch Ý nên biết, đó là việc làm tâm mật của Bồ-tát, tâm hành thanh tịnh.

 Nếu tâm chân thật thanh tịnh thì mãi mãi không có chỗ quy về, cũng không có gì không vui; tính tình an ổn hòa nhã, theo việc làm mà rất hiền lành. Bồ-tát dùng tam muội (trạng thái tâm định, chuyên chú một chỗ) Phổ Tuệ mà định ý, nhập chính thọ (trạng thái thiền định chân chính) nhưng không vào hẳn diệt độ (Niết-bàn, dứt hẳn sinh tử). Ngài không chán dục giới (cõi của những loài còn ham muốn, như người và trời thấp); dù sinh ra trong đó cũng không vướng mắc, không bị trói buộc; nơi sinh ra đều quyết định rõ ràng, chưa từng có kết buộc. Vì sao vậy? Vì ngài đã vượt qua mọi vọng tưởng hư không, cởi bỏ mọi nút buộc phiền não và những cảm nhận điên đảo, lòng không chấp trước. Vì thế mà được thoát khỏi sinh, già, bệnh, chết. Tuy có sinh ra mà kỳ thật đều không sinh.

 Ngài lấy gốc Đại thừa (cỗ xe lớn: con đường tu hành cứu độ tất cả chúng sinh để cùng thành Phật) mà thành tựu đạo pháp của tất cả chư Phật. Các pháp Phật ấy che chở mười phương; tìm nó thì không ở đâu cả, không thể nắm được. Thế mới hiểu rõ pháp của tất cả chư Phật: hết thảy các pháp đều quy về pháp Phật; pháp của chư Phật chính là hết thảy các pháp. Hết thảy các pháp và pháp Phật không phải là pháp, cũng chẳng phải phi pháp. Vì sao vậy? Vì tìm gốc ngọn và chỗ ở của hết thảy các pháp đều không thể nắm được. Nếu tìm các pháp mà đều không có chỗ ở thì không có số lượng, vượt khỏi mọi con số của hết thảy các pháp đang trụ. Biết hết thảy các pháp thì không nương tựa vào pháp nào. Vì không nương tựa vào pháp nào, nên ai cầu lợi lộc thì lại gặp suy sụp lớn; ai không mong cầu thì không có lợi, cũng không có suy tổn. Tiến lên học tiếp, khi thấy lợi lộc thì lòng không lo buồn, cũng không vui mừng. Lòng không lo, chí không vướng mắc thì không có chỗ trụ. Không có chỗ trụ thì không tạp loạn. Không tạp loạn thì không có chỗ hướng về. Không có chỗ hướng về như thế mới là hướng về; hướng về như thế thì lại là không hướng về. Không có chỗ hướng về thì không có cái ta. Không có cái ta thì không có gì để nhận lấy. Không nhận lấy gì thì không tranh cãi. Không tranh cãi thì không đánh nhau rối loạn. Không đánh nhau rối loạn, đó là pháp của sa-môn (người xuất gia tu hành).

 Tâm ngài bình đẳng như hư không. Trụ trong sự bình đẳng như hư không thì không theo dục giới, không ở sắc giới (cõi của những vị trời đã hết ham muốn thô nhưng còn thân hình), không vướng vô sắc giới (cõi của những vị trời không còn thân hình, chỉ còn tâm thức). Nếu đối với tất cả đều không chấp trước thì không có khen, không có chê. Không khen không chê, đó gọi là hết thảy các pháp. Những vị ấy đều hiểu được nghĩa sâu như vậy. Nhờ biết được sáu việc này, nên giảng giải phân biệt cũng như thế. Vì sao giảng giải phân biệt? Vì lẽ ấy mà hết thảy các pháp đều không thể nắm được. Người có thể giảng giải phân biệt các pháp thì biết các pháp vốn không có chỗ ở, ba cõi đều trống rỗng, nên mới có thể giảng giải, phân biệt tất cả. Đó là tâm mật."

 Mật Tích Kim Cang Lực Sĩ lại nói với Bồ-tát Tịch Ý: "Tâm hành của ngài kín nhiệm: ngài thực hành lòng từ (thương yêu, mong chúng sinh được vui) vì không chấp cái ta; thực hành lòng bi (xót thương, mong chúng sinh hết khổ) vì không có chúng sinh (thật); thực hành lòng hỷ (vui theo niềm vui của người) vì không có sinh mạng (thật); thực hành lòng xả (che chở bình đẳng, buông bỏ phân biệt) vì thông đạt không có thọ mạng (thật). Ngài thực hành bốn (?) bố thí vì lòng không keo kiệt; giữ giới cấm vì điều hòa tâm mình; thực hành nhẫn nhục vì dứt hết nghiệp của tâm; tu tinh tấn vì suy nghĩ lặng yên; thiền định nhất tâm vì bỏ chỗ trụ của tâm; trí tuệ thánh vì tâm không chỗ hành.

 Ngài tu tứ ý chỉ (bốn phép quán: quán thân, quán cảm thọ, quán tâm, quán các pháp) vì không có ý, không có niệm; tu tứ ý đoạn (bốn sự gắng sức chân chính: dứt điều ác đã sinh, ngăn điều ác chưa sinh, làm cho điều thiện chưa sinh được sinh, làm cho điều thiện đã sinh được tăng trưởng) vì tâm đã hiểu rõ, không khởi không diệt; tu thần túc (bốn nền tảng của thần thông, như những bàn chân đưa đến sự tự tại) vì tâm bay rộng không bờ bến. Ngài thực hành lòng tin sâu vì tâm không vướng ngại; tu tinh tấn vì tâm hành lặng yên; giữ niệm vì tâm hành được tự tại; định ý vì tâm bình đẳng, không có sai khác; có căn trí tuệ vì tâm không có tưởng. Ngài có thế lực vì thuận theo dòng gốc của tâm; có giác ý (các yếu tố giúp giác ngộ) vì tâm phân biệt bằng trí tuệ; vâng làm đạo nghiệp (con đường tám chính đạo) vì tâm không có tưởng. Ngài tu chỉ (lặng tâm) vì điềm đạm, suy nghĩ yên tĩnh; tu quán pháp vì tâm thấy không chấp trước; tu hành theo bậc hiền thánh vì rốt ráo hiểu được tâm.

 Tâm niệm Phật, sáng suốt trí tuệ, vì tâm không vọng tưởng; tâm suy nghĩ về đạo vì chí không thể đo lường; suy niệm về pháp vì tâm bình đẳng; suy niệm về thánh chúng (đoàn thể các vị tu hành đã chứng đạo) vì tâm không có chỗ trụ, để dạy dỗ chúng sinh. Tâm lắng trong thanh tịnh vì giữ gìn chính pháp; các cõi pháp vì tâm không bị hư hoại; cõi Phật thanh tịnh vì tâm bình đẳng như hư không; đầy đủ các tướng tốt vì tâm không có hình tướng riêng biệt. Đạt được nhẫn vì tâm không điên đảo; thành bậc A-duy-việt-trí (bậc không bao giờ thoái lui trên đường tu thành Phật) vì tâm không còn quay lại. Trang nghiêm đạo tràng (nơi thành đạo) trong ba cõi vì tâm không sa đọa. Hàng phục việc của ma vì tâm thu nhiếp chúng sinh. Đạo dạy bảo hết thảy các pháp vì tâm giác ngộ bình đẳng. Chuyển bánh xe pháp (giảng dạy chân lý) mà các pháp không hề chuyển, vì dụng tâm không quay lại. Thị hiện đại diệt độ, hiểu cội nguồn sinh tử, vì tâm bình đẳng tự nhiên."

 Mật Tích Kim Cang Lực Sĩ nói với Tịch Ý: "Bồ-tát nếu đạt được bất khởi pháp nhẫn (sự an nhiên chấp nhận chân lý rằng các pháp vốn không sinh khởi) thì tâm rất kín nhiệm, tâm cũng thanh tịnh. Tâm đã thanh tịnh thì hiểu được tâm của hết thảy chúng sinh cũng thanh tịnh, đi vào khắp tâm của chúng sinh, đi vào tâm đạo. Tâm của hết thảy chúng sinh hướng về tâm đạo đều được soi sáng, như hư không bình đẳng khắp nơi, đi vào khắp tâm đạo của mọi loài có hình và không hình. Như vậy, tất cả đều đi vào tâm hành của chúng sinh."

 Khi Mật Tích Kim Cang Lực Sĩ nói về sự kín nhiệm không thể nghĩ bàn của thân, miệng và tâm Bồ-tát, có bảy vạn hai nghìn chư thiên và người đều phát ý đạo vô thượng chính chân (tâm cầu giác ngộ cao nhất, chân chính). Ba vạn hai nghìn Bồ-tát đạt được vô sở tùng sinh pháp nhẫn (sự an nhiên chấp nhận chân lý rằng các pháp không từ đâu sinh ra). Một vạn bốn nghìn người xa lìa bụi nhơ, được pháp nhãn thanh tịnh (con mắt trí tuệ trong sạch thấy rõ chân lý). Tám nghìn tỳ-kheo (các vị tăng xuất gia) hiểu ra, được vô lậu (dứt sạch phiền não). Tam thiên đại thiên thế giới (một nghìn lần một nghìn lần một nghìn thế giới nhỏ, tức cõi giáo hóa của một vị Phật) chấn động sáu lần. Ánh sáng lớn chiếu khắp mười phương. Trên hư không, trời mưa xuống các loài hoa. Đàn không hầu và các nhạc cụ không ai gảy mà tự kêu. Trong tiếng nhạc ấy vang ra lời như sau: "Ai nghe được nghĩa pháp do Mật Tích Kim Cang Lực Sĩ nói mà vui tin, những người ấy sẽ được thọ quyết (được Phật báo trước sẽ thành Phật), ưa thích kinh điển, thọ trì đọc tụng, giảng rộng cho người, không mất tâm đạo, gốc công đức chất chứa không bao giờ uổng phí. Họ đã từng cúng dường vô số Phật, gieo trồng nhiều gốc đức, làm lợi cho chúng sinh, không ai không được cứu giúp."

 Bấy giờ Thế Tôn bảo Tịch Ý: "Ông có nghe tiếng nói vang ra từ tiếng nhạc kia không?" Tịch Ý đáp: "Bạch Thế Tôn, con đã nghe. Thưa bậc Đại Thánh, đó là do oai thần của ai?" Phật bảo Tịch Ý: "Có vị Bồ-tát tên là Lôi Âm, từ cõi Phật của Như Lai Lôi Âm Vương mà đến; cõi nước ấy tên là Lưỡng Thị. Ngài đến Nhẫn giới (cõi Sa-bà, thế giới chúng ta, nơi chúng sinh phải nhẫn chịu nhiều khổ) muốn gặp ta, cúi đầu làm lễ, thưa hỏi pháp cốt yếu, muốn nghe giảng pháp dạy kín nhiệm cốt yếu của Như Lai. Ngài ở trong hư không, không hiện thân, cúng dường Như Lai và kinh điển này, nên mưa hoa trời, trổi các thứ nhạc, và từ tiếng nhạc vang ra những lời như thế."

 Phật nói chưa bao lâu, Bồ-tát Lôi Âm từ hư không đi xuống, cúi đầu sát chân Phật, đi quanh Phật bảy vòng, đứng trước Phật mà thưa với bậc Thầy của trời: "Bạch Thế Tôn, Như Lai Lôi Âm Vương kính hỏi thăm Ngài vô lượng: Ngài đi đứng có nhẹ nhàng, đi lại có an khang không?" Bấy giờ Thế Tôn hỏi Bồ-tát Lôi Âm: "Lành thay, bậc chính sĩ đã đến! Thật vui thay, ngài vì nghĩa lý mà đến đây. Ngài có muốn nghe nhận trí tuệ trong kinh điển kín nhiệm cốt yếu của Như Lai không? Nay Mật Tích Kim Cang Lực Sĩ nương oai thần của Phật mà tuyên giảng."

 Lúc ấy trong hội chúng có các Bồ-tát tự nghĩ trong lòng: "Mật Tích Kim Cang Lực Sĩ này đã chất chứa gốc đức ở đời nào, phát tâm đạo ở chỗ Phật nào, nhờ thệ nguyện gì mà có được tài biện luận rộng lớn, vô cùng, cao vời như thế?" Bấy giờ Phật biết hết điều các Bồ-tát ấy nghĩ trong lòng, bảo Bồ-tát Tịch Ý:

 "Về thời quá khứ xa xưa, cách đây vô số kiếp (kiếp: một khoảng thời gian dài đến mức không thể tính đếm) không thể nghĩ bàn, bấy giờ có Phật hiệu là Vô Lượng Huân Bảo Cẩm Tịnh Vương ra đời, với các danh hiệu Như Lai, Chí Chân, Đẳng Chính Giác, Minh Hạnh Thành, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Đạo Pháp Ngự, Thiên Nhân Sư, Phật Thế Tôn (mười danh hiệu của Phật: bậc đến từ chân như; bậc chân thật tột cùng; bậc giác ngộ chân chính trọn khắp; bậc trí tuệ và đức hạnh đầy đủ; bậc đã đi đến nơi tốt đẹp; bậc hiểu rõ thế gian; bậc cao nhất không ai hơn; bậc điều khiển, dẫn dắt người tu đạo; bậc thầy của trời và người; bậc giác ngộ được cả đời tôn kính). Thế giới ấy tên là Trang Nghiêm, kiếp tên là Thiện Kiến.

 Cõi nước của Phật ấy có oai đức khác thường. Dân chúng đông đúc, đều được yên ổn. Năm thứ lúa được mùa, đất đai rất phì nhiêu, mọi người cùng vui sướng. Trời và người đông đúc. Mặt đất bằng phẳng như lòng bàn tay, không có cát bụi dơ bẩn, gai góc, ngói vụn, đá sỏi, chỉ có lưu ly, thủy tinh, ngọc minh nguyệt (ngọc sáng như trăng), châu ngọc, san hô, hổ phách, xa cừ, mã não trải khắp mặt đất. Đất mềm mại như áo của trời, có hương thơm ngọt ngào, màu sắc rất đẹp. Mọc lên cỏ tốt như tấm đệm của trời; chân dẫm lên thì lún xuống bốn tấc, nhấc chân lên lại như cũ. Cõi ấy vui sướng, không quá lạnh, cũng không quá nóng. Dân chúng nhân từ, tính nết hòa thuận, thân, miệng và tâm đều yên định. Hương thơm xông khắp mặt đất, đất có màu lưu ly xanh biếc. Dân nước ấy đều được tự tại, ai cũng nghe theo lời dạy bảo, dâm dục, giận dữ và ngu si đều mỏng nhẹ, yên ổn lặng lẽ, đều có oai lực; nghe giảng pháp thì đều hiểu nghĩa lý. Vào thời Phật Thế Tôn ấy, chúng Thanh văn có mười hai cai người, các Bồ-tát có ba nghìn hai ức người. Phật ấy thọ ba mươi sáu ức năm, không có ai chết yểu.

 Trong nước Trang Nghiêm ấy có bốn thành, gọi là Khoái Kiến, rất to lớn rộng dài. Mưa gió đúng mùa, năm thứ lúa dồi dào, dân chúng yên ổn, kẻ mạnh không lấn kẻ yếu, ai nấy đều được chỗ của mình. Mỗi thành vuông vức, dài rộng mỗi bề tám mươi vạn dặm, cách nhau bốn trăm dặm. Có các nước lớn, mỗi nước lớn có một nghìn quận huyện cùng các thôn xóm làng mạc. Người dân cõi ấy thân cao bốn dặm. Bấy giờ ngoài bốn thành lớn Khoái Kiến ở bốn phương, còn có một thành lớn tên là Thanh Tịnh, là nơi nhà vua cai trị, đất đai rộng dài. Thành ấy theo chiều đông tây dài hai nghìn năm trăm sáu mươi dặm, theo chiều nam bắc rộng một nghìn hai trăm tám mươi dặm. Quận, nước, huyện, ấp mỗi loại có một vạn, đầy đủ vui sướng. Các vườn dạo chơi mỗi nơi cũng có một vạn, hết sức trong sạch, đều do bảy thứ báu hợp thành.

 Bấy giờ có vị Chuyển luân thánh vương (vị vua lý tưởng cai trị cả thiên hạ bằng chính pháp, có bánh xe báu bay trước dẫn đường) tên là Dũng Quận, có bảy báu: một là bánh xe vàng; hai là voi trắng sáu ngà; ba là ngựa xanh biếc bờm và đuôi màu đỏ; bốn là ngọc thần minh nguyệt; năm là người vợ ngọc nữ; sáu là vị thánh thần coi giữ kho tàng; bảy là đại tướng quân chỉ huy quân đội. Vua làm chủ bốn thiên hạ (bốn châu lớn bao quanh núi Tu-di, tức cả thế giới). Vua đã từng cúng dường các Phật đời quá khứ, gieo trồng nhiều gốc đức, oai thần khó lường, đã phát tâm đạo vô thượng chính chân, đạt bậc bất thoái chuyển (không bao giờ thoái lui trên đường tu thành Phật).

 Ở giữa thành, vua dựng một tòa cung điện rộng dài cao lớn, mỗi bề dài rộng sáu trăm bốn mươi dặm, dùng bảy báu dựng bảy lớp tường vách lan can, bảy lớp đường giao nhau, bảy lớp màn báu, bảy lớp hào sâu. Trong cung có bốn vườn cây trái lớn, mọc nhiều loài hoa: một tên Diệu Hoa, hai tên Công Huân A, ba tên Sơn Hà, bốn tên Xuân An. Có các ao nước đầy, mỗi ao dài rộng hai mươi dặm, đều dùng các thứ báu làm lan can, lấy vàng tía làm ao, lấy vàng tía và lưu ly làm cát đáy, đầy nước tám vị (nước có tám phẩm chất tốt: trong, mát, ngọt, nhẹ, mềm, êm, uống không hại, trừ được bệnh), mọc lên hoa báu. Vịt trời, ngỗng trời, uyên ương và các loài chim lạ bơi lội vui đùa trong đó. Một ao tắm tên Thí Tài, hai tên Thượng Quật, ba tên Thượng Hương, bốn tên Diệu Ngự.

 Trong cung có bảy vạn sáu nghìn thể nữ (cung nữ hầu hạ vua), như ngọc nữ trên trời, ai nấy đều có tướng đẹp, đoan trang xinh đẹp khác thường, không phải thứ có ở đời. Hoàng hậu chính của vua tức ngọc nữ báu cùng các thể nữ đều phát ý đạo vô thượng chính chân. Vua có một nghìn người con, ai cũng dũng mãnh, khác hẳn mọi người, đoan chính tuyệt vời, hai mươi tám tướng tốt (những dấu hiệu đặc biệt trên thân của bậc vĩ nhân) trang nghiêm thân thể, tính tình nhân hậu hiền hòa, cũng cùng một lòng phát ý đạo lớn.

 Bấy giờ Phật ấy du hóa ở nước lớn Thanh Tịnh. Vua Dũng Quận cúng dường Như Lai Vô Lượng Huân Bảo Kế Tịnh Vương suốt một ức năm, cùng chúng Bồ-tát và Thanh văn, đủ cả áo mặc, đồ ăn uống, giường nằm, thuốc men và mọi thứ cần cho sự an ổn; vườn cảnh, ao tắm, nhà cửa, giảng đường, phòng ốc, tinh xá (nơi ở của người tu hành), đài cao lầu gác. Mỗi vị tỳ-kheo có hai người hầu cung cấp những gì cần dùng. Các con của vua tính tình an hòa, không có việc làm buông lung, thường hết lòng phụng thờ Như Lai, nghe nhận kinh điển, không ưa ái dục, cười đùa và việc làm tà vạy. Nhờ không buông lung nghe nhận kinh điển, không khởi lòng vướng mắc (?), nên chẳng bao lâu đều được năm thần thông (năm năng lực siêu phàm: thấy xa, nghe xa, biết tâm người, nhớ đời trước, biến hóa đi lại tự tại). Được thần thông rồi, họ vọt lên hư không, như vua ngỗng trời bay lượn tự tại không gì ngăn ngại, từ vườn cảnh này đến vườn cảnh khác, từ huyện này đến huyện khác, từ nước này sang nước khác, từ thiên hạ này đến thiên hạ khác, đi khắp nơi ngắm xem, và đọc bài kệ cốt yếu này cho đại chúng nghe:

 Chư Phật xuất hiện ở đời, xa vời rất khó gặp;

 được sinh làm người ở thế gian cũng thật khó được.

 Mọi người cùng một chí, đều tin vui nghe kinh;

 trong trăm nghìn ức kiếp, điều ấy lại càng khó gặp.

 Nay bậc anh hùng trong loài người đã xuất hiện ở thế gian,

 muốn cho mọi người được định lặng yên, nên giảng nghĩa kinh pháp.

 Từ Thế Tôn An Trụ, thưa hỏi nhận lời dạy bảo,

 cầu nơi bậc Đại Thánh sáng suốt, kính thưa lời chí lý của Phật.

 Nhờ nghe nhận kinh pháp, bỏ được các đường ác (các cõi khổ như địa ngục, quỷ đói, súc sinh);

 nhờ được nghe chính pháp, được ngồi nơi rất an ổn;

 nhờ được nghe chính pháp, tiêu trừ mọi phiền não;

 nhờ trí tuệ nghe nhận, đạt được pháp chân chính.

 Bấy giờ Phật giảng dạy, diễn bày vị ngọt thơm này;

 do điềm lành ấy, mặt đất sáu lần chấn động.

 Khắp báo cho trời người, chư thiên cất lời khen;

 liền mưa hoa trời xuống, hoa có nhiều loại khác nhau.

 Chúng sinh đều đến họp, không thể đếm kể xiết;

 bậc Tối Thắng khai hóa, ai nấy đều vào đạo pháp.

 Đến trước cúi đầu nơi chân, lễ bậc tôn quý của trời người;

 ai nấy đều chắp tay, cung kính mà đứng hầu.

 Bậc Thánh Sư Tối Thắng biết rõ tâm ý ấy,

 tùy thời thuận nghĩa lý mà giảng nói kinh pháp.

 Những bạn bè ấy được nghe pháp an trụ,

 ba mươi sáu ức người đều phát tâm đạo lớn.

 Ba trăm ức người ấy, đầy đủ không thiếu một,

 đều được pháp nhãn (con mắt trí tuệ thấy rõ chân lý) cao nhất, trong sạch.

 Lòng họ đã chán ngán việc nhà thế tục,

 đều ở trong đời ấy bỏ nhà đi học đạo.

 Vô số người, đến ức, tải, triệu, cai người,

 đều thưa nhận kinh giới, làm thanh tín sĩ (người tu tại gia, giữ giới, có lòng tin trong sạch).

 Nhờ được nghe kinh pháp, cúi đầu dưới chân Phật,

 ai nấy đến trước từ biệt, đều tự trở về nhà.

 Phật bảo Tịch Ý: "Bấy giờ các thái tử cùng với vua cha dùng gỗ chiên-đàn (gỗ đàn hương thơm quý) dựng một tòa lầu gác rộng dài trong sạch, trang trí đẹp đẽ, làm các cửa sổ bằng nhiều thứ báu. Chiên-đàn đầu trâu (loại đàn hương quý nhất) chỉ cần đốt một thăng thì hương lan khắp thiên hạ đều thơm ngát; vua dùng thứ chiên-đàn ấy dựng lầu gác rộng dài cao lớn, cao bốn trăm dặm, trang hoàng lộng lẫy, oai thần hiển hiện, cao vời vô lượng, vuông vức bốn bề, bốn góc bốn cột, làm ra ngay ngắn, vững vàng không nghiêng lệch.

 Vua Dũng Quận muốn đến chỗ Như Lai Vô Lượng Huân Bảo Kế Tịnh Vương để chiêm ngưỡng, cúi lễ, thưa hỏi và nghe nhận kinh điển, nên khuyên bảo quyến thuộc của vua: 'Thân người khó được, Phật ra đời khó gặp, ức tải năm mới có một lần; kinh đạo khó được nghe. Nên đến chiêm ngưỡng, thưa hỏi nhận kinh điển.' Vua cùng thái tử, phu nhân, thể nữ, đại thần, trăm quan, dân chúng lớn nhỏ đều vào lầu gác đài cao trang sức lộng lẫy, ngồi trên trăm nghìn giường báu trang nghiêm, mang theo các thứ hoa, hương thơm, các loại hương, y phục, lọng báu, cờ phướn, trống và các loại nhạc, với lòng cung kính mà phụng sự tôn kính. Lầu gác đài cao trang sức châu báu ấy được dâng lên Phật. Tất cả cùng một lòng nhân hòa, bay lên hư không như vua chim phượng hoàng, cùng mọi người không bị ngăn ngại, bay nhanh như lướt đến chỗ Phật. Lầu gác đài cao trang sức châu báu ấy đến đại hội, tiến đến trước Phật, đi quanh Phật bảy vòng rồi dừng lại ở một bên. Vua và đại chúng đều bước xuống ra ngoài, đến lễ chân Phật và lễ thánh chúng, đi quanh Phật bảy vòng rồi đứng ở phía trước, thưa với Thế Tôn: 'Lâu nay con kính phục tiếng thánh, nhưng nước nhiều việc nên không sớm đến hầu, hổ thẹn không còn mặt mũi. Nỗi lòng đói khát mong mỏi, hôm nay mới được toại nguyện.'

 Bấy giờ Phật Đại Thánh thấy vua cùng cung nhân quyến thuộc thật lòng đến nghe pháp, liền tùy theo chỗ quan sát, theo gốc tâm của họ, như tùy bệnh cho thuốc mà giảng kinh pháp. Phật bảo đại vương: 'Người lập chí theo Đại thừa (cỗ xe lớn: con đường tu hành cứu độ tất cả chúng sinh, hướng đến thành Phật) có bốn pháp, nhờ đó việc làm thù thắng, không trái đạo lớn. Bốn pháp ấy là gì?

 Một, nếu học Đại thừa thì tin sâu và kính trọng người, nhờ đó việc làm thù thắng, không trái ý đạo. Thế nào là tin? Là vui vẻ phụng thờ các bậc hiền thánh; điều không nên làm thì trọn không làm. Hai, đại vương cung kính thì là học Đại thừa, việc làm thù thắng, không trái đạo lớn: nếu khiêm cung lắng nghe kinh của bậc hiền thánh, hết lòng để vào tai, nghe rồi thọ trì, không tự cao, đó là học Đại thừa, việc làm thù thắng, không trái đạo lớn. Ba, vì không tự cao nên khi thấy các bậc thánh thì cúi đầu làm lễ, một lòng quy mạng (đem cả thân mạng nương về). Bốn, nếu tôn trọng tinh tấn mà học Đại thừa thì việc làm thù thắng, không trái đạo lớn: dùng tinh tấn khiến thân, miệng, tâm nhẹ nhàng, cử động thích đáng, tu hành để vượt qua mọi hạnh. Đó là bốn việc.'

 Phật bảo vua: 'Lại có bốn việc để thấy sự không buông lung và được che chở. Bốn việc ấy là gì? Giữ gìn các căn, thấy được tai họa của ái dục; hiểu rõ mọi cảm thọ và tưởng (những cảm nhận và ý niệm trong tâm); biết vô thường (mọi thứ đều đổi thay, không thường còn); nhờ pháp mà được sống, coi mạng sống bằng pháp là bậc nhất (?). Đó là bốn việc.

 Bồ-tát có bốn việc gọi là Pháp vương (vua của chánh pháp). Bốn việc ấy là gì? Một là không bỏ tâm đạo. Hai là khuyên bảo người khác phát tâm. Ba là đem các gốc đức hồi hướng, giúp cho tâm đạo; những gì được nghe đều mở rộng tâm ý vô cùng. Bốn là (vượt hơn) tất cả Đế Thích, Phạm Thiên (các vị vua trời), bốn Thiên vương (bốn vị vua trời giữ bốn phương) cùng các bậc Thanh văn và Duyên giác, đạt đến sự nghiệp vô cùng, không hư hoại, rộng lớn không cùng tận. Đó là bốn việc.

 Vì thế, đại vương nên thực hành không buông lung, thường tu lòng tin sâu, ưa thích nghĩa lý của đạo pháp vô lượng, thường thọ nhận chính pháp, lấy niềm vui pháp để tự vui. Nếu dùng tinh tấn để cầu đạo pháp thì việc đại vương làm sẽ không tham đắm cảnh giới. Vì sao vậy? Đại vương nên hiểu: tham dục không biết chán, như uống nước mặn (càng uống càng khát). Ai thấy được ánh sáng trí tuệ của bậc hiền thánh thì mới biết chừng mực. Mạng người rất ngắn, vui ít khổ nhiều; có sinh thì không ai không chết, rồi sẽ đi đến đời sau. Hãy thường sợ đời sau, vì lòng mình không thể bảo đảm.

 Hôm nay đại vương cúng dường Phật, nhờ gốc đức ấy mà có bốn việc được đầy đủ trợ giúp. Bốn việc ấy là gì? Đời đời giàu có không thể đo lường; công đức phúc báo không thể cùng tận; trí tuệ sáng suốt của bậc thánh không có bờ đáy; tài trí biện luận không bao giờ cạn. Đó là bốn việc. Lại có bốn việc nên trợ giúp. Bốn việc ấy là gì? Thân hành thanh tịnh, là nghiệp công đức; lời nói thanh tịnh, giới cấm đầy đủ; tâm hành thanh tịnh, học rộng không chán; pháp thanh tịnh, lấy sự sáng suốt của bậc thánh làm bạn. Đó là bốn việc. Lại có bốn việc trợ giúp gốc đức. Bốn việc ấy là gì? Dùng phương tiện khéo léo tu hạnh thanh tịnh; dạy dỗ chúng sinh bằng trí độ vô cực (trí tuệ ba-la-mật: trí tuệ đưa người vượt sang bờ giác ngộ); dùng nghiệp thanh tịnh hàng phục quân ma, thệ nguyện thanh tịnh, lời nói và việc làm tương ứng; hết thảy các pháp của chư Phật đều thanh tịnh, chất chứa công đức mà được thấy chư Phật. Đó là bốn việc.'

 Bấy giờ Thế Tôn vì Chuyển luân thánh vương Dũng Quận mà giảng trí tuệ trong kinh, phân biệt nghĩa sâu. Vua hiểu ra, liền vui mừng, cởi ngay vô số trăm nghìn chuỗi ngọc châu quý lạ trên thân và cổ dâng lên Phật. Cả nước phụng sự Phật, cung cấp những gì cần dùng. Vua giữ năm giới (không giết hại, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không uống rượu), suốt đời tu phạm hạnh (hạnh trong sạch, sống không dâm dục). Phu nhân và thể nữ trong cung của vua nghe Phật giảng pháp, trong lòng vui mừng, tùy thuận ôm lòng nhu hòa, không còn tâm bị phiền não che lấp, cởi áo xống và chuỗi ngọc báu quý lạ trên thân phủ lên Phật, rồi thưa với vua xin được bỏ nhà xuất gia làm sa-môn, tu phạm hạnh trong sạch, suốt đời giữ giới cấm. Vua liền cho phép.

 Như thế đó, Tịch Ý! Vua Dũng Quận vâng theo pháp vô cùng, được giàu có pháp tài (của cải là chính pháp), cúi đầu sát chân Phật, đi quanh Phật bảy vòng, cùng thể nữ trong cung và quan thuộc vào tòa lầu gác đài cao trang sức lộng lẫy, liền vọt lên hư không, trong chốc lát đã trở về nước lớn Thanh Tịnh.

 Rồi vào ngày rằm, lúc trăng tròn đầy, thánh vương (mang) nhiều loại hoa, đi đến vườn dạo chơi; quyến thuộc trong cung ngắm xem cảnh đất đẹp. Bấy giờ thánh vương ở trong vườn dạo chơi, trổi các thứ nhạc. Hai vị phu nhân chính của vua, một tên là Bất Hành Bộ, hai tên là Vô Hư Tổn, từ trong cung đi ra tắm gội, vừa trở về, xông áo bằng hương thơm, ngồi trên giường đệm tuyệt đẹp trên đài hoa sen. Có hai đứa trẻ tự nhiên hiện đến, ngồi kết già phu tọa (ngồi xếp bằng, hai bàn chân đặt ngửa trên hai đùi) trên gối hai phu nhân, đoan chính xinh đẹp khác thường, đời chưa từng thấy, có hai mươi tám tướng của bậc đại nhân trang nghiêm thân thể. Khi hai đứa trẻ vừa tự nhiên hiện ra, liền có trăm nghìn chư thiên trên hư không cất tiếng khen rằng: 'Hai đứa trẻ này là bậc thần thánh của pháp, một tên là Pháp Ý, một tên là Pháp Niệm.' Khi hai đứa trẻ vừa tự nhiên hiện ra, đứa tên Pháp Niệm ngồi trên gối phu nhân Bất Hành Bộ (?), còn đứa tên Pháp Ý hóa sinh (sinh ra tự nhiên do biến hóa, không qua bào thai) trên gối phu nhân Vô Hư Tổn. Vừa ngồi kết già phu tọa, hai đứa trẻ cùng một lời mà nói kệ rằng:

 Nếu ai biết giữ gìn thân mình, có thể phát tâm Bồ-đề (tâm cầu giác ngộ thành Phật),

 những người học đạo ấy sẽ được phúc lành tốt đẹp,

 vì đã từng được thấy (Phật) Hộ Hống (?) xuất hiện ở đời,

 thường với lòng vui mừng, một lòng cúng dường Phật.

 Làm nghiệp thần thông lớn, vui được nhận sự che chở,

 được tiêu bánh xe sinh tử, mau dứt, không còn sinh ra.

 Nếu phát tâm Bồ-đề mà chưa từng quên lãng,

 để cứu giúp chúng sinh, phá tan nạn sinh tử.

 Ở cảnh giới phương trên có cõi Phật không kể xiết;

 cõi ấy có Phật hiệu là Thời Tiết.

 (Chúng tôi) từ cõi Phật ấy đến, vì pháp mà cất bước,

 cũng muốn thấy những gì có nơi cõi nước của bậc công đức (?).

 Bấy giờ hai đứa trẻ đều đứng dậy khỏi chỗ ngồi,

 liền từ gối mẹ bước xuống mặt đất,

 cùng lên đường, đến chỗ bậc tôn quý của trời người,

 đến trước cúi đầu sát chân Phật, lui lại chắp tay đứng.

 (Rằng:) "Bốn phương truyền đức Phật, nay vì thế đến nghe kinh.

 Phật pháp rất khó đạt, được nghe nhận cũng khó gặp;

 nay được nghe pháp này, xin thưa bậc tôn thắng trong loài người.

 Chí thành nơi đạo Phật, sự nghiệp vô thượng chân chính.

 Đạo pháp của chư Phật thật rất khó được gặp;

 người ưa thích nghĩa kinh lại càng gấp bội khó gặp.

 Hôm nay được nhàn tĩnh, thân cận bạn lành và pháp tốt,

 thuận theo oai nghi phép tắc, kính tin lời dạy của pháp,

 ham mến sự tinh tấn, việc làm không buông lung,

 được làm sa-môn, ở nơi nhàn vắng như vậy,

 trụ trong lòng thương xót như thế, chất phác, bình đẳng, vô lượng,

 thường ôm lòng hổ thẹn, biết học rộng thật khó gặp.

 Lòng từ đầy đủ khắp nơi, thương xót chúng sinh;

 nhờ thông suốt pháp sâu mới đạt được pháp nhẫn (sự an nhiên chấp nhận chân lý các pháp không sinh không diệt).

 Tính các sức oai lực, lòng không khiếp sợ yếu hèn,

 nhiếp cứu các chúng sinh, khai mở mọi khó khăn.

 Nếu ở một mình, tạo nghiệp không thể nghĩ bàn,

 vì không tham thân mình, với mạng sống cũng vậy.

 Học giới cấm không chán, ta suy nghĩ về đạo pháp;

 nhờ vậy mà hiểu rõ, đạt công đức như thế.

 Nếu học được như vậy là bậc nhất, rất khó được;

 sự nghiệp của Pháp vương, khen ngợi đây là tối thượng.

 Đó là cốt yếu của các pháp, quả báo đầy đủ khắp nơi.

 Hãy lên đường cùng đến chỗ Phật, bậc Thánh An Trụ."

 Các bậc sáng suốt ấy thọ nhận đạo hạnh Bồ-tát,

 vâng làm pháp trắng trong, dùng để truyền rộng lời dạy,

 tùy lúc mà nhàn tĩnh, đạt được năm thần thông,

 nhờ đó nhớ biết hết, pháp tu điềm đạm lặng yên.

 Hai thái tử của vua cùng phu nhân, thể nữ,

 hai bậc sáng suốt ấy tu theo pháp Bồ-tát,

 được trí tuệ thần thông, đi lại giữa hư không,

 đến chỗ Thế Tôn, biển công đức và trí tuệ,

 đến trước cúi đầu sát chân Phật, quy y bậc tôn quý trong loài người.

 Tất cả đều hòa đồng, cùng đến chắp tay lễ.

 Pháp Ý đến trước thưa Phật, cùng với mọi người khác:

 "Cúi mong bậc Đại Thánh Tôn giảng đạo pháp cho chúng con."

 Bậc Tối Thắng biết rõ điều họ nghĩ trong lòng,

 liền phân biệt giảng nói nghĩa pháp sâu mầu:

 "Hết thảy các pháp này đều do nhân duyên mà khởi;

 vốn không có chủ, không có thầy dạy, do tạo hóa mà hiện sinh.

 Hiểu bên trong là không, bên ngoài thì không có nhân duyên.

 Hết thảy các pháp này mờ ảo, đều trống rỗng.

 Nhờ xét được gốc ngọn, không tạo tác, thấy thanh tịnh;

 tính ra như hư không, thường không thể giữ nắm."

 Phật dùng vô số phương tiện vì những người ấy mà giảng nói,

 phân biệt diễn bày chân lý sâu xa này.

 Bảy mươi sáu cai người và hai ức tải người

 cùng một lúc đều đạt được nhu thuận pháp nhẫn (sự nhẫn chịu, thuận theo chân lý, bậc đầu của pháp nhẫn).

 Bấy giờ Chuyển luân thánh vương Dũng Quận cùng người trong cung, thái tử, quyến thuộc và muôn dân đi quanh Phật làm lễ, cúng dường Thế Tôn và thánh chúng suốt bảy ngày đêm, xong rồi trở về cung. Rồi Chuyển luân thánh vương Dũng Quận ngồi yên một mình trên lầu gác cao trong sạch trang sức lộng lẫy, tự nghĩ trong lòng: "Các con ta đều đã phát ý đạo vô thượng chính chân. Nay ta nên thử xem thái tử nào sẽ đạt được đạo vô thượng chính chân, thành bậc Tối Chính Giác (bậc giác ngộ chân chính cao nhất, tức thành Phật) trước tiên." Vua liền sai thợ làm một chiếc bình bằng bảy báu thật tròn trịa, làm một chiếc bệ (?) bằng bảy báu, đẹp đẽ vi diệu, cao bảy nhận (nhận: đơn vị đo chiều cao, mỗi nhận bảy thước), tức bốn mươi chín thước. Vua cho cả nghìn thái tử mỗi người ghi tên mình, làm thẻ bằng bảy báu bỏ vào bình, đặt bình lên trên bệ (?). Mọi người cùng sớm tối suốt bảy ngày cúng dường, dùng hoa trời, hương thơm, hương bột, các loại hương, lọng hoa, cờ phướn, trổi các thứ nhạc, cúng dường những tên hiệu đã ghi trong bình báu. Một vạn vị thiên tử cũng đến giúp sức cúng dường các tên hiệu ấy.

 Qua bảy ngày, Chuyển luân vương lấy chiếc bình bảy báu ấy, trước mặt phu nhân, thể nữ trong cung và các thái tử, đặt lên chiếc án bằng vàng tía, sai người nâng bình lên, cho các thái tử lần lượt rút thẻ. Có thái tử tên là Tịnh Ý rút được thẻ thứ nhất. Vừa rút được thẻ ấy thì tam thiên đại thiên cõi nước chấn động sáu lần, các thứ nhạc của phu nhân, thể nữ trong cung không ai đánh mà tự kêu.

 (Phật nói:) "Tịch Ý, ông nghĩ sao? Thái tử Tịnh Ý thuở ấy há phải người nào khác ư? Chớ nghĩ khác. Vì sao vậy? Đó chính là Như Lai Câu-lưu-tôn. Thái tử kế tiếp tên là Ly Danh Văn Binh, chính là Phật Câu-na-hàm Mâu-ni. Thái tử kế tiếp tên là Tịch Căn, chính là Như Lai Ca-diếp. Thái tử kế tiếp tên là Nhất Thiết Khổ Lợi, chính là thân ta đây. Thái tử kế tiếp tên là Vũ Thất, chính là Như Lai Di-lặc. Thái tử kế tiếp tên là Minh Nguyệt Châu Phục, đời sau sẽ thành Phật hiệu là Sư Tử. Thái tử kế tiếp đời sau thành Phật hiệu là Diệu Anh. Thái tử kế tiếp tên là Hiền Thị, đời sau thành Phật hiệu là Cúng Dường. Thái tử kế tiếp tên là Quang Thủ, sau thành Phật hiệu là Diệu Hoa. Thái tử kế tiếp tên là Liên Hoa Thị, sau thành Phật hiệu là Phụng Dưỡng. Thái tử kế tiếp tên là Ly Cấu Quang, sau thành Phật hiệu là Thiện Mục. Thái tử kế tiếp tên là Binh Thị, sau thành Phật hiệu là Khoái Tý. Thái tử kế tiếp tên là Ý Diệu, sau thành Phật hiệu là Diệm Quang. Thái tử kế tiếp tên là Tịnh Phục Tịnh, sau thành Phật hiệu là Diệm Vị. Thái tử kế tiếp tên là Phú Đảng, sau thành Phật hiệu là Vô Thoái Một. Thái tử kế tiếp tên là Ly Cấu Tịnh, sau thành Phật hiệu là Chấp Đức. Thái tử kế tiếp tên là Kiên Cường, sau thành Phật hiệu là Bảo Sự. Thái tử kế tiếp tên là Bảo Xưng, sau thành Phật hiệu là Vô Khi Thế.

 Này Tịch Ý, nói tóm lại, cứ thế lần lượt cho đủ, có thái tử tên là Cam Khải, là người thứ chín trăm chín mươi chín, thiếu một thì đủ một nghìn, sau thành Phật hiệu là Vô Lượng Đức Bảo Xưng. Các vị ấy sẽ ra đời trong Hiền kiếp này (kiếp hiện tại, trong đó có một nghìn vị Phật ra đời)."

 Phật nói: "Như thế đó, Tịch Ý! Có thái tử tên là Ý Vô Lượng rút được thẻ cuối cùng. Vị thái tử ấy sẽ là người sau cùng thành đạo giác ngộ. Bấy giờ các thái tử khinh thường trêu chọc, nhiều lần cười nhạo, ai nấy đều nói: 'Khi ta thành Phật sẽ hàng phục quân ma, chuyển bánh xe pháp, khai hóa độ thoát vô lượng chúng sinh, đưa họ đến diệt độ. Giả sử chúng sinh đã hết, người sau cùng còn làm gì được? Còn cứu độ ai?' Vị thái tử sau cùng tên Ý Vô Lượng tự mắt thấy mình rút được thẻ cuối cùng, phải đợi đến tận cùng mới thành Phật, liền buồn rầu: 'Riêng ta có lỗi gì mà phải rút thẻ cuối cùng?' Thái tử gieo năm vóc (đầu, hai tay, hai chân) xuống đất như núi Thái Sơn đổ, miệng tự nói: 'Đạo pháp của chư Phật không thể đo lường, cõi chúng sinh cũng không có giới hạn, điều ta nguyện thù thắng không thể nghĩ bàn.'

 Thái tử liền lập mọi lời nguyện: 'Nguyện cho nghìn anh em ta thành Phật, rồi số đệ tử các vị ấy dạy dỗ, số người các vị ấy độ thoát nhiều ít, thọ mạng dài ngắn, gom hết tất cả thọ mạng ấy lại, thì lúc ta thành Phật thọ mạng dài lâu cũng đúng bằng chừng ấy. Tất cả thánh chúng của các anh, khi ta thành Phật, riêng thánh chúng của ta cũng bằng chừng ấy. Ta giảng kinh pháp, giáo hóa độ thoát hết thảy chúng sinh cũng như thế, công đức cao vời bằng đúng nghìn anh, không khác, không thể đo lường. Nếu lời ta nói là chí thành, hợp lẽ, không hư dối, xin tam thiên đại thiên thế giới hiện điềm lành cho ta: chấn động sáu lần, trời mưa các loài hoa, đàn không hầu và các nhạc cụ không ai gảy mà tự kêu.'

 Thái tử Ý Vô Lượng vừa lập lời thệ ấy, tức thì tam thiên đại thiên thế giới chấn động sáu lần, trời mưa các loài hoa, đàn không hầu và các nhạc cụ không ai gảy mà tự kêu. Trăm nghìn chư thiên trên hư không khen ngợi rằng: 'Sẽ đúng như lời nguyện, thành Phật sau cùng, hiệu là Như Lai Chí Chân Đẳng Chính Giác Lâu Do.'"

 Phật nói: "Tịch Ý, vì sao gọi là Lâu Do? Vì lúc ấy thái tử buồn rầu tự gieo mình xuống đất, vì rút phải thẻ cuối mà tự lập thệ nguyện, cho nên Thế Tôn ấy hiệu là Lâu Do (Lâu Do, theo tiếng Tấn nghĩa là khóc lóc). Ở đời ấy, thái tử của vua lập thệ nguyện xong thì nói kệ rằng:

 Đạo pháp của chư Phật ngang bằng như hư không;

 ý giác ngộ như huyễn hóa, chúng sinh không thể hết.

 Lời thệ nguyện tốt lành, giữ giới thành thanh tịnh.

 Các anh hãy lắng nghe thệ nguyện tôi muốn lập:

 gom hết các anh lại, tuổi thọ có hạn định,

 các bậc thánh vương tôn quý, tất cả đều thấy rõ;

 tính hết các vị Phật ấy, bằng tuổi thọ một mình tôi.

 Thành Phật hiệu Lâu Do, chúng tỳ-kheo cũng thế.

 Thái tử của vua cảm thương nên nói ra lời ấy.

 Chư thiên đứng giữa hư không cất tiếng khen ngợi rằng:

 Người thanh tịnh như nay, điều nguyện ắt sẽ thành;

 vì chúng sinh mà thành được lời thệ cốt yếu.

 Phật bảo Bồ-tát Tịch Ý: "Ông có muốn biết thái tử Ý Vô Lượng thuở ấy là ai không?" Tịch Ý đáp: "Con không biết ạ." Phật nói: "Vị ấy trong Hiền kiếp này sẽ thành Phật sau cùng, hiệu là Lâu Do. Trong Hiền kiếp, so với các Phật cùng thời, thiếu một thì đủ một nghìn, số chúng sinh, Bồ-tát học đạo, tỳ-kheo và thánh chúng mà mỗi vị độ được đều không bằng Phật Lâu Do. Ngài thành Phật sau cùng, thọ nửa kiếp, số chúng sinh, Bồ-tát, Thanh văn và hết thảy thánh chúng mà ngài độ được, cho đến hết Hiền kiếp, bằng đúng số mà chín trăm chín mươi chín vị Phật độ được, không sai khác."

 Phật bảo Tịch Ý: "Hãy xem Bồ-tát dùng phương tiện khéo léo, thành tựu giới cấm một cách thù thắng, đầy đủ thệ nguyện, một mình đi, một mình ngồi, đi khắp ba cõi chưa từng ngừng nghỉ. Vì sao vậy? Vì Như Lai Lâu Do chỉ một thân mình khai hóa chúng sinh mà số người độ được không khác với nghìn vị Phật ra đời, lợi ích vô hạn, cao vời như thế.

 Như thế đó, Tịch Ý! Trong nghìn thái tử của vua, hai người con sau (tức Pháp Ý và Pháp Niệm) mỗi người tự nghĩ trong lòng và hỏi nhau: 'Các bậc chính sĩ có chí nguyện thế nào?' Thái tử Pháp Ý nói: 'Tôi tự thệ rằng, khi mọi người thành Phật, tôi sẽ làm Kim Cang Lực Sĩ, thường gần gũi Phật, giữ oai nghi ở bên ngoài, xem xét mọi điều kín nhiệm cốt yếu của các Như Lai, thường được các Ngài tin cậy giao phó, được nghe khắp mọi việc kín nhiệm cốt yếu của chư Phật, tin vui đón nhận, không ôm lòng nghi ngờ.' Thái tử Pháp Niệm nói: 'Các bậc chính sĩ hãy nghe, tôi tự thệ trong lòng rằng: khi các anh thành Phật đạo, tôi sẽ thân hành thỉnh cầu, khuyến khích các Ngài chuyển bánh xe pháp; vừa thấy tôi khuyến thỉnh, các Ngài liền chuyển bánh xe pháp.'

 Tịch Ý, ông có muốn biết Chuyển luân thánh vương Dũng Quận thuở ấy là ai không?" Tịch Ý đáp: "Con không biết ạ." Phật nói: "Đó chính là Như Lai Định Quang (vị Phật đời quá khứ, đã thọ ký cho Phật Thích-ca) đời quá khứ. Các con của vua thuở ấy chính là nghìn vị Phật ra đời trong Hiền kiếp này, bắt đầu từ Câu-lưu-tôn làm Phật cho đến Lâu Do là trọn nghìn Phật. Thái tử Pháp Ý nay chính là Kim Cang Lực Sĩ tên Mật Tích. Thái tử Pháp Niệm nay chính là vị Phạm Thiên (vua cõi trời Phạm) tên Thức Kỳ (?). Phu nhân và thể nữ trong cung của thánh vương thuở ấy, nay chính là những người đến dự hội này. Ở đời ấy, những người được các thái tử khuyên bảo xuất gia làm sa-môn, cùng những người được giáo hóa, đều trong Hiền kiếp này dần dần được thọ ký, sẽ lần lượt thành bậc Tối Chính Giác.

 Tịch Ý, hãy xem mười hai duyên khởi (mười hai mắt xích nhân duyên nối nhau tạo nên vòng sinh tử), gốc đức không rối loạn thì được quả báo ứng. Những gì đã phát tâm đều không mất công. Các bậc chính sĩ ấy đầy đủ thập lực (mười năng lực trí tuệ đặc biệt của Phật), đều được như sở nguyện. Vì thế, Tịch Ý, nếu có Bồ-tát muốn mau đạt được đạo vô thượng chính chân, thành bậc Tối Chính Giác, thì nên học theo việc làm của các bậc chính sĩ ấy, siêng tu vâng làm, giữ trọn Phật đạo.

 Thế nào là Phật đạo? Là không đem lòng hại chúng sinh; khởi lòng từ, vâng làm các độ vô cực (ba-la-mật: các hạnh tu đưa người vượt từ bờ mê sang bờ giác ngộ); tập làm bốn ân (bốn cách thu phục người: bố thí, nói lời ái ngữ, làm việc lợi ích, cùng làm việc với người); thường tu phạm hạnh; theo các pháp đạo phẩm (ba mươi bảy pháp tu trợ giúp cho sự giác ngộ); tiến tu đầy đủ thần thông; dùng phương tiện khéo léo, thành tựu gốc đức. Đó là Phật đạo."

 Phật lại bảo Tịch Ý: "Đạo ấy tâm trong sạch, tính tình thông đạt. Đạo ấy hòa nhã, chí tính an ổn. Đạo ấy chất phác, không nịnh hót. Đạo ấy rộng khắp, không bị ngăn ngại. Đạo ấy bình đẳng, lòng không thiên vị. Đạo ấy không sợ hãi, không phạm các điều ác. Đạo ấy giàu có, là bố thí độ vô cực (sự cho đi trọn vẹn, đưa đến giác ngộ). Đạo ấy dồi dào, là trì giới độ vô cực. Đạo ấy không oán trách (?), là nhẫn nhục độ vô cực. Đạo ấy lìa chỗ ở (?), là tinh tấn độ vô cực. Đạo ấy không rối loạn, là thiền định độ vô cực. Đạo ấy khéo chọn lựa, là trí tuệ độ vô cực. Đạo quy về trí tuệ của mình, vâng làm lòng đại từ. Đạo không cong vạy, đạt đến lòng đại bi. Đạo đón nhận niềm vui, thực hành lòng đại hỷ. Đạo quy về sự chế ngự tuyệt diệu, đạt đến lòng đại xả (che chở bình đẳng, buông bỏ phân biệt).

 Đạo trừ bỏ nỗi khổ não của mọi đau khổ, tiêu diệt những ý nghĩ tham lam, hãm hại, giận dữ. Đạo hướng về an vui, lòng không vướng sắc dục. Đạo giáo hóa kẻ khó dạy, dẹp bỏ sắc, tiếng, mùi, vị và sự xúc chạm êm mịn. Đạo hàng phục quân ma, khiến dứt lòng tự cao và mọi giặc oán. Đạo tiêu trừ ấm (năm nhóm yếu tố hợp thành con người: thân thể, cảm thọ, tưởng, hành, thức), chủng (các cõi yếu tố) và các nhập (các giác quan cùng đối tượng của chúng), đều không chấp trước. Đạo bỏ việc của ma, ở giữa mọi phiền não mà được tự tại. Đạo quy về tâm cao thượng, lìa ý niệm của Thanh văn và Duyên giác. Đạo tập theo việc làm của các Phật đã qua và sẽ đến, đạt đến giác ngộ bình đẳng. Đạo chế ngự kho báu lớn, thuận theo trí tuệ nhất thiết (trí tuệ biết hết tất cả). Đạo thường phân biệt, trí tuệ sáng suốt không ngăn ngại. Đạo nói ra việc làm lành, thu nhiếp bạn lành. Đạo lấp bỏ hầm hố, tiêu trừ mọi nút buộc chấp trước. Đạo bỏ phiền não, vượt khỏi chốn giận dữ tranh cãi. Đạo quy về an ổn, bỏ mọi điều sai trái xấu ác. Đạo quy về điều tốt lành, hướng đến sự nghiệp Nê-hoàn (Niết-bàn: cảnh giới dứt sạch phiền não, chấm dứt sinh tử khổ đau). Đó là ba mươi hai việc Bồ-tát thực hành Phật đạo. Bồ-tát trụ nơi những điều này thì mau thành đạo vô thượng chính chân, đạt bậc Tối Chính Giác."

 Kinh Đại Bảo Tích, quyển thứ chín

 Kinh Đại Bảo Tích, quyển thứ mười

 Đời Tây Tấn, Tam Tạng (vị tăng thông suốt cả ba kho kinh điển Phật giáo: kinh, luật, luận) Trúc Pháp Hộ vâng chiếu dịch

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video