Thiên 9 — Hội 3 Lực sĩ Kim Cang Mật Tích – phần 1

 Hội thứ ba: Hội Mật Tích Kim Cang Lực Sĩ (vị lực sĩ cầm chày kim cang, chuyên giữ gìn và bảo vệ Phật; tên ông là Mật Tích, nghĩa là "dấu vết bí mật"), phần một.

 Tôi nghe như vầy. Một thời, Phật (bậc đã giác ngộ hoàn toàn) ở núi Linh Thứu (núi Kên Kên), thành Vương Xá (kinh đô nước Ma-kiệt, Ấn Độ xưa). Cùng ở với Ngài có đông đủ chúng đại tỳ-kheo (những người xuất gia đã thọ giới đầy đủ), bốn vạn hai nghìn vị Bồ-tát (người phát nguyện tu thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh), và tám vạn bốn nghìn bậc đại thánh. Các vị đã thông suốt thần thông. Họ vốn ở trong các hội chúng thuộc những cõi Phật khác trong mười phương, nên đến tụ họp nơi đây.

 Các vị đều đã đắc pháp nhẫn (trí tuệ an nhiên chấp nhận lẽ thật rằng mọi pháp không sinh không diệt). Họ đã đến bậc bất thoái chuyển (không còn lùi bước trên đường thành Phật), và bậc nhất sinh bổ xứ (chỉ còn một đời nữa là thành Phật, kế vị ngôi Phật). Họ đã đạt tổng trì (năng lực ghi nhớ và giữ gìn trọn vẹn mọi giáo pháp, không quên mất). Tài biện luận của họ không bị ngăn ngại, đi khắp vô số cõi Phật trong mười phương, dùng thần thông làm niềm vui. Họ đã bỏ mọi học thuyết bên ngoài đạo Phật, hàng phục các ma, dẹp tan mọi kẻ thù oán. Lòng họ bình đẳng với chúng sinh, thấy rõ cội nguồn của mọi sự. Họ hiểu thấu gốc rễ của chúng sinh trong ba cõi (cõi Dục là cõi còn ham muốn, cõi Sắc là cõi còn thân hình vi tế, cõi Vô Sắc là cõi không còn thân hình). Họ thâm nhập khắp các pháp độ vô cực (các hạnh tu đưa người sang bờ giác ngộ, như bố thí, trì giới…).

 Họ thường ở nơi vắng lặng yên tĩnh. Về thiện quyền phương tiện (khéo léo dùng cách thích hợp với từng người để dẫn dắt họ), không gì họ không thông suốt. Chư Phật đều khen ngợi, tán dương đức hạnh của họ. Họ đã tu trong vô số kiếp (một kiếp là khoảng thời gian cực kỳ dài), vâng làm hạnh khai sĩ (tức Bồ-tát, người mở đường cho chúng sinh), chất chứa công đức qua hàng ức, hàng triệu, hàng nghìn tỷ năm. Từ vô số đời đến nay, lòng họ bằng phẳng như mặt đất. Cõi nước Phật của họ rộng không thể đo lường. Việc họ làm đều trong sạch. Họ đã bỏ mọi vướng mắc, trừ hết các âm cái (những thứ che lấp tâm trí như tham muốn, giận dữ, mê muội, xao động, nghi ngờ).

 Thân họ bền chắc như những khoen xích móc nối vào nhau. Họ có ý chí vững như kim cang (thứ cứng nhất, không gì phá nổi), đạt đến bản tính thánh của đạo. Họ cất tiếng sư tử hống (lời thuyết pháp oai hùng như tiếng sư tử gầm, khiến tà thuyết phải im) và một mình nổi bật giữa đại chúng. Họ hiểu thấu những điều mình đã thâm nhập, nên không còn sợ hãi gì. Ánh sáng của họ lấn cả mặt trời mặt trăng, soi tỏ chân pháp. Họ bình đẳng trong ba đời; với quá khứ, tương lai, hiện tại, họ đều tỉnh ngộ khỏi mê lầm, dứt hết nghi ngờ. Họ đi sâu vào lẽ vi diệu, thấu suốt duyên khởi (lẽ mọi sự đều do nhiều nhân duyên hợp lại mà sinh ra), và giáo hóa những kẻ cứng đầu. Họ đã bỏ cả cái thấy cho rằng mọi thứ chết là mất hẳn lẫn cái thấy cho rằng mọi thứ còn mãi.

 Họ giữ gìn và thông suốt mọi phép thiền định, tam muội chánh thọ (trạng thái tâm định một chỗ, tiếp nhận đúng đắn chánh pháp), ở đâu cũng thâm nhập được. Người trong mười phương nghe tiếng họ là hiểu ngay, không cần hỏi lại. Họ không để Tam Bảo (Phật, Pháp và Tăng) bị đứt đoạn, luôn dạy bảo khuyên răn. Họ chứa công đức vô lượng, làm hưng thịnh báu vật của đạo. Họ đã vượt qua địa vị Thanh văn (người tu nhờ nghe lời Phật dạy mà giải thoát cho riêng mình) và Duyên giác (người tự quán lẽ nhân duyên mà giác ngộ, không đi giáo hóa người khác).

 Họ thực hành lòng từ (thương yêu, đem vui cho người) không cùng tận, noi theo lòng bi (xót thương, cứu khổ cho người) không bờ bến. Họ thâu tóm bốn phạm hạnh (bốn tâm cao thượng: từ, bi, hỷ là vui theo cái vui của người, xả là buông bỏ, bình đẳng), dùng bốn ân (bốn cách thu phục lòng người: bố thí, nói lời dịu dàng, làm việc lợi ích, cùng làm việc với người) để cứu giúp khắp nơi, tùy lúc mà mở lối cứu độ. Họ đã qua ba cửa giải thoát (quán thấy mọi pháp là không, không có tướng, không có gì để mong cầu), đạt đến ba trí sáng suốt (biết rõ đời trước, thấy rõ sinh tử của chúng sinh, và dứt sạch phiền não).

 Họ đi khắp ba cõi như mặt trời mặt trăng, qua lại bốn châu thiên hạ như vị Chuyển luân thánh vương (vị vua lý tưởng dùng chánh pháp cai trị cả thiên hạ). Họ dùng trí tuệ dũng mãnh vượt qua sinh, già, chết. Họ ra vào năm đường (năm nẻo luân hồi: địa ngục, ngạ quỷ là quỷ đói, súc sinh, loài người, cõi trời) như ngọn đuốc soi trong bóng tối. Lòng họ không dính mắc, như hoa sen mọc lên từ bùn nhơ. Hạnh của họ không thêm không bớt, như hư không chẳng có gì để thêm thương ghét. Họ ban giảng Tam tạng (ba kho kinh điển: kinh là lời Phật dạy, luật là giới luật, luận là các bài giảng giải) như vị vua sáng suốt ban thưởng ấn tín, phong chức tước.

 Họ vượt khỏi tám pháp thế gian (được và mất, chê và khen, tiếng xấu và tiếng tốt, khổ và vui), không vì chúng mà buồn hay mừng. Họ vào trong tám nạn (tám hoàn cảnh khó gặp Phật nghe pháp, như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh…) để giáo hóa những kẻ gặp nguy khốn. Nhờ trí tuệ, họ thành tựu việc chuyển bánh xe bất thoái (giảng pháp khiến người nghe không còn lùi bước). Họ gỡ rối những điều rối loạn, chỉ bày pháp chân chánh về bản vô (tính chân như, tức bản chất "vốn như thế" của mọi sự, không có tự thể riêng). Họ phát ra lời dạy vượt bậc, đạt đến nhất thiết trí (trí biết hết thảy mọi sự của Phật), khiến ba cõi chấn động. Họ có mười tám pháp của Phật (mười tám đức riêng chỉ Phật mới có) để dạy dỗ những kẻ ngu tối. Họ lìa tam độc (ba thứ độc: tham, sân, si) dễ như thổi tan đám mây trôi.

 Họ dùng con thuyền đạo pháp chở chúng sinh qua bờ, khuyên mười hai biển (?) thoát khỏi vòng sinh tử. Họ qua lại ba cõi, cứu giúp chúng sinh khỏi mười hai nhân duyên (mười hai khâu nối nhau tạo thành vòng luân hồi, từ vô minh cho đến già chết). Các vị Bồ-tát trong hội đều đầy đủ công đức.

 Tên các vị là: Bồ-tát Nguyệt Thí, Bồ-tát Nguyệt Anh, Bồ-tát Tịch Anh, Bồ-tát Thủ Anh, Bồ-tát Quang Anh, Bồ-tát Quang Thủ, Thủ Tích, Thủ Tịch, Câu Toả, Long Hân, Long Thí, Chấp Tượng Mật Thiên, Duyên Thắng, Duyên Thủ, Thường Cử Thủ, Thường Hạ Thủ, Bảo Ấn Thủ, Bảo Chưởng, Phổ Thế, Tú Vương, Kim Cang Ý, Kim Cang Bộ, Bất Động Hành Tích, Quá Tam Thế Độ, Vô Lượng Tích, Vô Lượng Ý, Hải Ý, Kiên Ý, Thượng Ý, Trì Ý, Tăng Ý, Thường Thảm, Thường Tiếu, Hỷ Căn, Thiện Chiếu Uy, Ly Cấu, Khí Ác Thú, Khứ Chúng Cái, Cực Tinh Tấn, Trí Tích, Thường Quán, Quang Thế Âm (tức Bồ-tát Quán Thế Âm), Đại Thế Chí, Sơn Đỉnh, Hư Không Tạng, Bất Thuấn, Bất Mộ Lạc, Bảo Thượng, Bảo Tâm, Thiện Tư, Thiện Tư Nghĩa, Châu Kết Tổng, Hào Vương, Tịnh Vương, Nghiêm Độ, Bảo Sự, Ân Thí, Đế Thiên, Thủy Thiên, Đế Võng, Minh Võng, Dụ Thiên, Tích Khoái, Tý Thiện, Bạch Tượng, Hương Thủ, Chúng Hương Thủ, Sư Tử, Anh Phổ, Lợi Ý, Diệu Ngự, Đại Ngự, Tịch Ý, Từ Thị (tức Bồ-tát Di-lặc, vị Phật tương lai), Phổ Thủ, Đồng Chân. Danh hiệu của tám vạn bốn nghìn vị Bồ-tát đều như thế.

 Bấy giờ, trong cõi Phật tam thiên đại thiên này (một thế giới lớn gồm một tỷ thế giới nhỏ), các bậc tôn quý oai nghiêm cao vời: Đế Thích (vua cõi trời Đao Lợi), Phạm Thiên (vua cõi trời Phạm), Tứ Thiên Vương (bốn vị vua trời giữ bốn phương), các trời, rồng, thần, a-tu-luân (tức a-tu-la, loài thần hay ganh đua, gây chiến với chư thiên), ca-lưu-la (loài chim thần cánh vàng), chân-đà-la (thần âm nhạc, đầu có sừng), ma-hưu-lặc (thần rắn lớn), kiền-đạp-hòa (thần nhạc của trời, sống bằng hương thơm), cùng các vua và quần thần của họ, đều đến tụ hội.

 Long vương A-nậu-đạt, long vương Hòa Luân, long vương Ma-na-tư, long vương Đa Chu, long vương Tuyết Sắc, long vương Vô Lượng Sắc, long vương Tu Thâm, cùng vô số trăm nghìn long vương khác và quần thần của họ, đều đến dự hội. A-tu-luân Nhàn Cư, a-tu-luân Tu-ma-chất, a-tu-luân Quyết Hà, a-tu-luân Thuận Thụ, a-tu-luân Anh Lạc, a-tu-luân Cuồng Hoặc, a-tu-luân Đoạn Tuyệt, a-tu-luân Chấp Quỷ, mỗi vị cùng vô số quyến thuộc vây quanh, đều đến dự hội. Vua nước Ma-kiệt là Bình Sa, cùng cung nhân và quyến thuộc, đều đến dự hội. Các tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni (nữ tu đã thọ giới đầy đủ), thanh tín sĩ (nam cư sĩ tin Phật, tu tại gia), thanh tín nữ (nữ cư sĩ tin Phật, tu tại gia), các vị trời chủ quản, thần đất, các trời cõi Dục, các trời cõi Sắc, các trời Tịnh Cư (cõi trời của các bậc thánh đã không còn trở lại cõi Dục), đều đến dự hội.

 Lúc ấy, Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, tức Phật), được vô số trăm nghìn đại chúng và quyến thuộc vây quanh, giảng kinh cho họ, tuyên bày các hạnh nghiệp của Bồ-tát, bậc đại sĩ. Pháp ấy tên là "Tịnh Tế Quảng Bố Đạo Nghĩa" (Trong sạch cứu độ, truyền rộng nghĩa lý của đạo).

 Thế nào là hạnh nghiệp của Bồ-tát? Thực hành bố thí, để giáo hóa chúng sinh, cứu giúp kẻ nguy khốn. Tu hạnh giữ giới, để làm tròn mười điều thiện mà mình nguyện. Tu hạnh nhẫn nhục, để có đủ ba mươi hai tướng tốt và tám mươi vẻ đẹp phụ (những nét đặc biệt trên thân Phật) trang nghiêm thân mình. Tu hạnh tinh tấn, để các gốc công đức đã gây dựng đều đầy đủ, không thiếu sót. Tu hạnh thiền định, để tâm tính hòa nhã an ổn, thành tựu điều không thể nghĩ bàn. Tu hạnh trí tuệ, để dứt mọi trần lao (phiền não làm tâm nhơ nhớp, mệt mỏi), thành tựu sự sáng suốt của bậc thánh, giáo hóa những người chưa hiểu.

 Tu hạnh nghe nhiều học rộng, để đạt tài biện luận không ngăn ngại, nói ra trôi chảy như nước chảy, người nghe liền tiếp nhận. Tu hạnh công đức, để khuyên làm lợi ích cho chúng sinh, đem lại phúc vô hạn. Tu hạnh sáng suốt của bậc thánh, để nhờ đó đạt tài biện luận chân thật cao tột không lường. Tu hạnh vắng lặng, để những việc mình làm khởi lên nơi đại chúng điều không thể nghĩ bàn. Tu hạnh quán xét đúng đắn, để bỏ hạnh tà và những việc vô ích. Tu hạnh lòng từ, để luôn sống nhân hậu hòa thuận, chưa từng mang ý hại ai. Tu hạnh lòng bi, để muốn cứu chúng sinh mà không chán nản từ đầu đến cuối. Tu hạnh lòng hỷ, để vui với niềm vui của pháp mà tự làm vui mình, lại giáo hóa chúng sinh khiến họ mến mộ đạo pháp. Tu hạnh che chở, để dứt vô lượng mối gây tội, chỉ cho người biết tội và phúc, dùng pháp làm lợi cả mình lẫn người.

 Tu hạnh dự hội nghe pháp, để trừ các âm cái, khiến mình không tự cao. Tu hạnh xuất gia, để bỏ lòng ân ái, quyến luyến, oán giận và thói quen thế tục. Tu hạnh ở nơi vắng vẻ, để giữ những nghĩa lý cốt yếu đã lập mà không mất sự nhất tâm. Tu hạnh có chí hướng ghi nhớ, để đạt tổng trì, nhớ pháp không quên mà giáo hóa mọi người. Tu hạnh suy niệm, để ý mình sáng tỏ, không gì không thông suốt. Tu hạnh đi lại (?), để hiểu nghĩa lý hướng về đâu, chỉ có lợi chứ không có hại.

 Tu hạnh ý chỉ (tức bốn chỗ dừng ý để quán, còn gọi là tứ niệm xứ), để quán thân, cảm thọ đau ngứa, tâm ý và các pháp. Tu hạnh ý đoạn (tức bốn sự gắng sức chân chánh: dứt điều ác đã sinh, ngăn điều ác chưa sinh, làm điều thiện chưa có, giữ điều thiện đã có), để dứt hết mọi tội ác, tu khắp nghĩa lý của đạo và các pháp hạnh vi diệu. Tu hạnh thần túc (năng lực thần thông đi lại tự tại), để thân tâm nhẹ nhàng, đến nơi nguy khốn mà cứu giúp những kẻ thấp kém. Tu hạnh các căn (năm căn lành: tin, tinh tấn, nhớ nghĩ, định, tuệ), để đầy đủ sự vắng lặng, giữ mắt, tai, mũi, miệng, thân, tâm được định, không loạn. Tu hạnh các lực (năm sức mạnh phát sinh từ năm căn lành), để tiêu trừ trần lao và lỗi lầm nhơ nhớp, luôn biết tự chế ngự mình, lại giáo hóa mọi người. Tu hạnh giác ý (bảy yếu tố đưa đến giác ngộ), để thông suốt pháp tự nhiên mà sửa mình cho ngay thẳng.

 Tu hạnh đạo (tám con đường chân chánh), để vượt qua chín mươi sáu loại đường tà (các phái ngoại đạo thời bấy giờ). Tu hạnh chân chánh, để làm việc nhân nghĩa, không có giận hay mừng. Tu hạnh hiểu biết và biện giải, để thấy được tâm chúng sinh mà mở bày cho họ. Tu hạnh tự nương tựa, để chính mình tự thông đạt, không phải trông cậy vào người. Tu hạnh bạn lành, để mở cửa công đức, dùng trí tuệ và đức hạnh mà cứu giúp. Tu hạnh tính thuần, để hòa hợp khắp ba đời, không lừa dối mê hoặc. Tu hạnh ứng thời, để đầy đủ mọi điều, vượt qua mọi khó khăn. Tu hạnh thánh hiền, để đi đến đâu cũng đặc biệt, khác hẳn mọi người. Tu hạnh ngồi yên tĩnh, để đúng như pháp đã nghe mà luôn vâng làm. Tu hạnh bốn ân, để tụ họp mọi người mà diễn giảng kinh pháp. Tu hạnh chánh pháp, để thuận theo lời dạy của Tam Bảo, khiến không bị đứt đoạn. Hiểu rõ hạnh khuyên giúp, để siêng năng giáo hóa chúng sinh, làm trang nghiêm trong sạch cõi Phật. Hạnh quyền xảo phương tiện, để dùng khắp, đầy đủ mọi trí tuệ thương xót.

 Thế Tôn đã như thế giảng rộng cho mọi người về hạnh nghiệp của Bồ-tát, gọi là "Thanh Tịnh".

 Khi ấy có vị Kim Cang Lực Sĩ tên là Mật Tích, đứng bên phải Thế Tôn, tay cầm chày kim cang, bước tới bạch Phật rằng: "Thật là điều chưa từng có, thưa Như Lai Chí Chân (Như Lai là danh hiệu Phật, nghĩa là bậc đến từ chân như; Chí Chân là bậc chân thật tột cùng)! Ngài đã nói thật hay về cốt yếu của bộ kinh tên là 'Tịnh Tế Nghiệp' của Bồ-tát. Như bậc Đại Thánh vừa tuyên giảng pháp này, con xét nghĩ thấy mọi hạnh nghiệp ấy đều nằm trong hai hạnh: hạnh công đức và hạnh trí tuệ của Bồ-tát. Vì sao vậy? Công đức vi diệu là niềm vui của các vị Bồ-tát; những gì họ biến hóa chỉ bày, đều dùng niềm vui ấy để thu nhiếp, dẫn dắt chúng sinh. Còn hạnh trí tuệ là lời nói thanh nhã của Bồ-tát, khiến nhiều người vui lòng.

 Nếu có Bồ-tát hiểu rõ và nắm được cốt yếu của hạnh công đức, lại tu hạnh trí tuệ sáng suốt, thì đó là hạnh bậc nhất, chân thật chí thành. Vì sao vậy? Hạnh công đức chính là thiện quyền phương tiện của Bồ-tát, là các pháp độ vô cực đầy đủ phúc lành. Hạnh trí tuệ chính là trí độ vô cực (sự hoàn thiện của trí tuệ đưa sang bờ giác) của Bồ-tát, mọi hạnh đều đầy đủ. Nhờ hai hạnh ấy mà đầy đủ khắp mọi đường lối của Bồ-tát, đem ân đức cứu độ rộng rãi, quần thần của các ma không ai chống nổi, nhờ đó vượt khỏi cõi ma. Bồ-tát như thế đạt đến bất thoái chuyển, sẽ thành đạo Vô thượng Chánh chân (sự giác ngộ cao nhất, chân chánh nhất của Phật). Xét theo gốc của pháp, các vị bất thoái chuyển gần với Phật Thế Tôn, đều đạt được kho tạng bí mật cốt yếu của Như Lai, tùy ý tuyên giảng, chưa từng che giấu."

 Lúc ấy Bồ-tát Tịch Ý nói với Kim Cang Lực Sĩ Mật Tích: "Này Mật Tích, ông nói có hai hạnh nghiệp gần với trí tuệ của Như Lai. Ông có thể vui lòng tuyên giảng về hạnh nghiệp bí mật của Như Lai, là điều mà địa vị Thanh văn, Duyên giác không thể theo kịp, huống gì là hạng phàm phu?" Khi ấy Kim Cang Lực Sĩ Mật Tích im lặng không đáp.

 Bồ-tát Tịch Ý liền bước tới bạch Phật: "Lực sĩ Mật Tích có thể nào hạ ý vì hội chúng này, tùy thời mà diễn giảng những điều bí mật của Bồ-tát và những điều bí yếu của Như Lai chăng? Cả hội chúng đều khao khát mong được nghe. Nếu được nghe điều ông ấy nói, lòng sẽ thênh thang, vui mừng hớn hở, vâng làm hạnh Bồ-tát, thành tựu đầy đủ những việc bí mật cốt yếu này, tâm tính điều hòa, vào được lòng từ không bờ bến."

 Phật bảo Mật Tích: "Này Kim Cang Lực Sĩ, ông có thể gánh vác trọng trách vì hội chúng này mà nói về điều bí mật của Bồ-tát và điều bí yếu của Như Lai. Nghìn đức Phật đều khuyến khích, khen ngợi. Ông hãy tuyên giảng các phẩm đạo và các hạnh của Bồ-tát; hội chúng đều vui lòng muốn nghe."

 Kim Cang Lực Sĩ Mật Tích bước tới bạch Phật: "Con ít có khả năng đảm đương việc vì hội chúng mà tuyên giảng điều bí mật của Bồ-tát và điều bí yếu của Như Lai. Nếu được Như Lai dùng oai thần khuyến khích, giúp đỡ, nâng đỡ con, con nương ánh sáng trí tuệ lớn, vâng theo thánh ý của Phật, thì mới dám tuyên bày điều bí mật của Bồ-tát và điều bí yếu của Như Lai. Bạch Thế Tôn, cũng như trong đêm tối mờ mịt, người ta nhờ ánh đèn lửa mà thấy được hình sắc, thấy đường qua lại, đẹp xấu, biết đông tây nam bắc nên tiến hay lùi. Cũng thế, bạch Thế Tôn, nếu được Ngài gây dựng nâng đỡ, vâng theo thánh ý của Phật, thì con xin đem chút hiểu biết nhỏ nhoi mà nêu sơ lược, khen ngợi."

 Phật nói: "Lành thay! Hãy tuyên giảng ngay đi."

 Khi ấy Lực sĩ Mật Tích nói với Bồ-tát Tịch Ý: "Nhân giả (cách gọi tôn trọng, như 'ngài') hãy lắng nghe, cùng với mọi người đến dự hội: khi nghe về điều bí mật của Bồ-tát và điều bí yếu của Như Lai, chớ hoảng sợ, chớ kinh hãi, đừng ôm lòng sợ sệt."

 Lúc ấy Bồ-tát Tịch Ý nói với hội chúng: "Như Lai tuyên giảng bốn điều không thể nghĩ bàn; nhờ đó mà thành đạo Vô thượng Chánh chân, đạt Tối chánh giác (sự giác ngộ chân chánh cao nhất). Bốn điều ấy là gì? Hạnh nghiệp đã gây dựng là không thể nghĩ bàn. Ý chí như long vương, hạnh làm không thể tính đếm. Thiền định nhất tâm không thể đo lường. Những gì chư Phật làm thì không có bờ bến. Đó là bốn điều. Nhân giả nên biết, đó là bốn điều không thể nghĩ bàn. Những gì đạo Phật thực hành là không thể nghĩ bàn, là tôn quý tột bậc, nhờ đó mà thành Chánh giác. Vì thế gọi là bốn điều không thể nghĩ bàn. Thưa các nhân giả trong hội, nếu nghe về sự không thể nghĩ bàn của Bồ-tát và chư Phật Thế Tôn, không nên hoảng sợ mà ôm lòng e ngại, mà hãy càng thêm hớn hở, càng thêm cung kính, mới đạt được đạo lớn."

 Bấy giờ, Tịch Ý liền nhập vào tam muội chánh thọ đúng như thế, khiến cả hội chúng nghe pháp của Như Lai mà không ai phỉ báng, ai nấy đều vui mừng. Trên khắp chỗ hội chúng tụ họp, trời mưa xuống đủ loại hoa, những loài hoa hiện ra theo ý niệm trong lòng, rải lên Phật và lên hội chúng để cúng dường.

 Khi ấy Lực sĩ Mật Tích nói với Tịch Ý: "Hãy lắng nghe, lắng nghe, khéo suy nghĩ kỹ! Nay tôi sẽ tuyên giảng điều bí mật của Bồ-tát và điều bí yếu của Như Lai.

 Ngày đêm vắng lặng, tu tập sự điềm đạm yên tĩnh. Lời của Như Lai và Bồ-tát là chí thành, không phân biệt đoán định, rồi mới trao các sự khác nhau của đạo. Từ đó trở đi, thuận theo năm hạnh của Bồ-tát: Bồ-tát không nịnh hót, không che giấu dối trá, không tự cao ngạo mạn, hiện tướng hợp thời, biến hóa tự tại. Với tâm tự tại, Bồ-tát không tính đến những việc tà vạy, xảo trá, phi pháp. Bồ-tát thận trọng hành vi của thân, giữ oai nghi lễ tiết để giáo hóa chúng sinh. Miệng không nói gì, không nói lời càn. Oai nghi của Bồ-tát không thể đo lường.

 Lại nữa, này Tịch Ý, Bồ-tát tùy theo hành vi của chúng sinh, nhân đó có thể giáo hóa bằng mọi việc oai nghi lễ tiết. Những gì họ học hỏi, thiền định, lễ tiết, Bồ-tát đều khiến học các thứ âm thanh, lời nói, khiến mỗi thứ đều rõ ràng. Với hành vi, cử động, đi đứng, oai nghi lễ tiết của nam và nữ, của người lớn, người nhỏ cho đến trẻ còn bú, ai đáng được thấy mà giáo hóa thì Bồ-tát đều giữ oai nghi cẩn thận. Với hạng già cả, trung niên, trẻ nhỏ, oai nghi lễ tiết nào đáng dùng để giáo hóa thì dùng. Với người sang hay hèn, giàu hay nghèo, sáng suốt hay ngu, người thông hay người bế tắc, người lanh lợi hay đần độn, hành vi nhiều hay ít, oai nghi lễ tiết thế nào, Bồ-tát đều nhân đó dạy dỗ, ai đáng được độ thì giáo hóa.

 Với loài địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, các trời, rồng, thần, a-tu-luân, ca-lâu-la, chân-đà-la, ma-hưu-lặc, người và chẳng phải người, ai đáng giáo hóa thì Bồ-tát dẫn dắt. Với tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni, thanh tín sĩ, thanh tín nữ, Đế Thích, Phạm Thiên, Tứ Thiên Vương, các vị thần lớn, các trời vi diệu, ai đáng giáo hóa thì Bồ-tát dạy bảo. Bồ-tát đều biết ai sâu ai cạn, ai dày ai mỏng, ai khó độ ai dễ hóa, như thầy thuốc theo bệnh mà cho thuốc, vì họ mà nói pháp, khiến những kẻ tham dâm không còn tham của cải, lập oai nghi theo lễ tiết của họ.

 Bồ-tát ở nơi ấy vô vi vắng lặng, dùng thân để tu hành, không rời sự tĩnh lặng mà hiện ra oai nghi của thân. Nếu có kẻ tham lam ganh ghét, Bồ-tát đều thị hiện cho từng người, không tiếc thân mạng, tùy lúc cứu giúp. Hành vi của thân trong sạch, thân tỏa ánh sáng. Những chúng sinh ở địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh chịu khổ nhọc, Bồ-tát cứu họ khỏi nguy khốn, đặt họ vào chỗ yên ổn, không còn tai nạn.

 Nếu có chúng sinh nhiều tính keo kiệt, Bồ-tát tùy theo điều họ ưa mà hiện ra nhiều thứ châu báu, của cải, khiến ai nấy đều được như ý. Đầu, mắt, da thịt, xương khớp, tay chân, tủy não, vợ con, họ hàng, xe ngựa, tôi tớ, áo quần lông thú, theo ý ai ưa gì đều đem cho. Nếu ai cầu món ăn ngon, áo chăn tốt nhất, đều khiến họ thỏa lòng, ai cũng được như ý. Bồ-tát nhận lấy vô số thân của chúng sinh; pháp giới (toàn thể mọi cõi, mọi pháp) vô lượng, nâng đỡ khắp nơi không chỗ nào sót (?), làm no đủ tất cả. Trí tuệ của đạo vô cùng, Bồ-tát hiện thân khắp mười phương, không thể hạn lượng. Phương tiện tùy duyên cũng không cùng tận. Bồ-tát dùng vô số thân, tùy thời hiện hình, giáo hóa chúng sinh, khiến ai cũng được chỗ của mình.

 Nếu có chúng sinh nhiều tham dục, tơ tưởng sắc dục, Bồ-tát hóa hiện hình người nữ đoan chính tuyệt đẹp. Người ấy thấy thì vui mừng hướng về, cùng vui đùa, nhìn mãi không chán như ngắm ngọc minh châu quý. Bỗng chốc hình ấy trở nên hôi thối nhơ nhớp, sắc mặt rất xấu. Người ấy thấy sự biến đổi đó thì trong lòng chán ghét. Bồ-tát lại hiện ra cái chết, càng khiến thấy ghê sợ hơn. Nhân đó Bồ-tát nói pháp về vô thường, khổ, không: toàn thể ba cõi như huyễn hóa, không có một điều gì là thật. Người ấy nghe liền thông suốt, bèn phát tâm cầu đạo Vô thượng Chánh chân, đạt bất thoái chuyển.

 Lại nữa, vị Bồ-tát ấy dùng một chiếc lọng báu che trùm khắp cả thế giới tam thiên đại thiên này, không chỗ nào không khắp. Lại có thể thu nó vào trong một hạt cải. Khi đến kiếp hỏa thiêu (lúc cuối kiếp, lửa lớn đốt cháy thế giới), Bồ-tát nâng hết mọi thứ đặt trong một bàn tay, mà thân không lớn ra, cũng không thêm bớt. Thân Bồ-tát đi cúng dường khắp chư Phật Thế Tôn trong mười phương.

 Bồ-tát lại biến hóa ra hoa lớn như núi Tu-di (ngọn núi cao nhất, trung tâm của thế giới theo vũ trụ quan Phật giáo), ôm vào vạt áo, làm thành lọng hoa dâng lên Như Lai. Hóa ra một lò hương lớn như nghìn cõi Phật, làm một ngọn đuốc lớn như núi Tu-di để cúng dường Như Lai, soi sáng các cõi Phật nhiều như cát sông Hằng, để dâng lên Phật. Bồ-tát lấy lụa mịn và vải lông [?] quấn quanh thân, tưới dầu mè vào làm đèn; tự nhiên thân mình tỏa ánh sáng, soi khắp cõi Phật tam thiên đại thiên.

 Chúng sinh thấy vậy lấy làm lạ, hoặc nhờ đó mà nghĩ đến cảnh giới của Bồ-tát. Thấy sự biến hóa này, vô số chúng sinh đều phát tâm cầu đạo, được vui vẻ vừa ý, đầy đủ no nê. Bồ-tát mặc áo giáp của lời thệ nguyện lớn, hiện thế lực hòa-la (?), nắm giữ điều không bờ bến; tay cầm chày kim cang, làm lực sĩ hầu Phật mà tự hiện oai sáng, khiến mọi người sợ hãi, quy phục làm lễ.

 Bồ-tát đại sĩ nghe nhận kinh pháp, lại thị hiện làm một đại lực sĩ ở giữa bãi tha ma nơi đông người tụ họp, tự hiện thân chết; thân hình to dài, bị bỏ giữa bãi tha ma lớn. Các loài chim thú đến ăn thịt; loài bốn chân, loài hai chân ăn thân ấy, sau khi hết đời đều được sinh lên cõi trời, lấy đó làm gốc mà cho đến khi được diệt độ (Niết-bàn, chấm dứt hoàn toàn khổ đau luân hồi). Tất cả đều do bản nguyện đặc biệt của Bồ-tát mà có. Vì sao vậy? Vì khi vị Bồ-tát ấy mới phát tâm, đã tự thề nguyện: "Nếu có người, chim thú, chim bay thấy thân ta chết mà đến ăn thịt, thì sau khi hết đời sẽ được sinh lên trời, vượt khỏi thế gian mà đắc đạo." Vì vâng giữ giới cấm nên điều nguyện đều thành. Như thế, này Tịch Ý, nên quán như vầy: Bồ-tát làm việc đều tùy theo phép tắc hợp thời mà giáo hóa."

 Kim Cang Lực Sĩ Mật Tích nói với Bồ-tát Tịch Ý: "Thuở xưa, đời quá khứ rất lâu xa, cõi thiên hạ Diêm-phù-lợi (tức châu Diêm-phù-đề, cõi người chúng ta ở) rộng lớn, hợp lại thành một vùng, có tám vạn bốn nghìn nước, ngoài ra quận huyện, làng xóm nhiều đến vô số trăm nghìn, dân chúng đông đúc không đếm xuể. Bấy giờ của báu, áo cơm rất nhiều, tự nhiên đầy đủ khắp nơi. Các cây báu kỳ lạ đan xen quanh nhà cửa. Nhưng chúng sinh khi ấy mắc nhiều thứ bệnh, không yên, bao nhiêu khổ hoạn, nhiều người gầy yếu; nào vết thương do đao kiếm, ung nhọt, đau nhức, bệnh dữ. Lại có vô số trăm nghìn thầy thuốc giỏi mà cũng không chữa được. Mọi người mắc bệnh đã nhiều năm, không thể tự yên, cầu xin thương xót, tìm chỗ nương tựa. Khi mọi người gặp tai ách ấy mà không ai cứu giúp, ai nấy đều than oán, kêu trời, rồng, thần, kiền-đà-la, chân-đà-la, ma-hưu-lặc, người và chẳng phải người: 'Ai có thể chữa trị, trừ bệnh khổ cho chúng tôi?'

 Bồ-tát bấy giờ đứng đầu tất cả, hiện làm thầy thuốc giỏi chữa bệnh cho mọi người, luôn dùng lòng từ, chuyên tâm chạy việc, hầu hạ theo sau họ như kẻ tôi tớ, cung cấp những gì họ cần, để đáp ơn từ và cứu người nguy khốn.

 Vì vậy, này Tịch Ý, thuở xưa ấy, đức Thế Tôn hiện nay khi đó làm Thiên Đế Thích tên là Thiện Tự. Ở trên trời, Ngài trông xa thấy mọi người mắc đủ thứ bệnh, khốn khổ, hoạn nạn không nói hết; dùng thiên nhĩ (tai trời, nghe được mọi âm thanh xa gần) nghe mọi người khốn đốn rên rỉ than khóc. Thấy và nghe như thế, Ngài khởi lòng thương xót lớn, tự nghĩ: 'Nay những người này rơi vào khốn ách rất cùng cực, không có chỗ nương tựa. Nay ta nên cứu giúp mọi người khỏi khốn ách: người không ai cứu thì ta lập ra sự cứu giúp tốt lành; người không chỗ nương thì ta làm chỗ nương; người không chỗ quy về thì ta làm nơi để họ quy về.'

 Bấy giờ trong cõi thiên hạ Diêm-phù-lợi có một nước lớn, thành tên là Cụ Lưu. Khi ấy Thiên Đế Bồ-tát, ở chỗ cách nước ấy không xa, hóa làm một con vật tên là Nhân Lương (nghĩa là "hiền lành, tốt đẹp"), tự nhiên hóa sinh trong cõi nước ấy. Lúc ấy Thiên Đế Thích đến giữa hư không, dùng bài kệ bảo người trong thiên hạ Diêm-phù-lợi:

 "Cách cõi nước này không mấy xa, có một con vật tên Nhân Lương.

 Ai ăn thịt con vật ấy, liền thoát khỏi mọi tai ách.

 Các ngươi chớ sợ, đừng lo lắng, thấy thân nó cứ tùy ý lấy thịt.

 Nó trọn không giận, chẳng chán ghét; đó là thuốc hay thần diệu."

 Kim Cang Lực Sĩ Mật Tích lại nói với Bồ-tát Tịch Ý: "Khi ấy những người bệnh ở các thành lớn, quận huyện, thôn xóm của nước ấy nghe tiếng nói này, đều cùng kéo đến nước lớn Cụ Lưu, tới chỗ con vật, lấy thịt nó đem về chữa bệnh, ai cũng khỏi bệnh. Mà thịt trên thân con vật vẫn như cũ, không hề giảm. Lúc ấy con vật ở giữa đồng hoang trong cõi nước ấy nói bài tụng rằng:

 "Nhờ lời thề nguyện cốt yếu này, khiến mọi người thành Phật đạo,

 khiến trí tuệ vi diệu của ta rốt ráo không cùng tận.

 Học khắp giới cấm, lấy thịt da bố thí;

 nhờ lời chí thành này, mau đạt đạo chân chánh."

 Kim Cang Lực Sĩ Mật Tích nói: "Như thế, này Tịch Ý, những người bệnh trong thiên hạ Diêm-phù-lợi đều đến lấy thịt con vật Nhân Lương ấy mà ăn, bệnh tật nơi thân không ai không khỏi. Khi ấy con vật thương xót chúng sinh, thân nó vẫn như cũ, không thêm không bớt; mỗi người cắt lấy thì thịt lại mọc ra như cũ, thân vẹn toàn, không thiếu sót. Những người khổ hoạn ở các quận, nước, huyện, ấp, châu, thành, nước lớn, dám đến ăn thịt con vật Nhân Lương đều được yên ổn. Trong bảy ngày, khiến người khắp thiên hạ không còn tai nạn bệnh tật, khổ hoạn. Nhưng chỉ mới trừ được bệnh nơi thân, chưa tiêu được bệnh trong tâm là dâm, giận, si.

 Lúc ấy người trong thiên hạ, nam nữ lớn nhỏ, đều được yên ổn, không còn bệnh nơi thân. Ai nấy đều nghĩ: 'Nay chúng ta dùng cách nào để báo đáp ơn nuôi dưỡng từ ái của Nhân Lương, nhờ nó mà gánh lấy mọi bệnh tật, khiến chúng ta khỏi bệnh, thân được yên ổn, mãi không còn khổ hoạn?' Những người đã khỏi bệnh cùng tụ họp, đến nước Cụ Lưu, tới chỗ con vật Nhân Lương, cùng chắp tay, nói bài kệ này với con vật Nhân Lương:

 "Ngài là người cứu giúp che chở, thân ngài là thuốc hay.

 Ngài khiến chúng tôi đều hết bệnh, lấy gì báo đáp ơn nuôi dưỡng của ngài?"

 Khi ấy con vật Nhân Lương tự ẩn thân mình, hiện ra hình Thiên Đế, vì đại chúng mà nói bài tụng:

 "Như thân ta hôm nay, không cần đến nhà cửa của cải,

 không cần dâng cúng đồ ăn uống, vàng bạc và châu báu,

 không cần xe voi đẹp, không cần ngựa nhanh hay xe tinh xảo.

 Nam nữ lớn nhỏ, chỉ xin cùng dâng một tấm lòng hòa hợp:

 hãy đổi bỏ lỗi xưa, tu sửa về sau, thân vâng làm mười điều thiện (không giết hại, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không nói hai lưỡi, không nói lời độc ác, không nói lời thêu dệt, không tham lam, không giận dữ, không tà kiến).

 Hãy hướng về nhau với lòng từ, lần lượt thương xót lẫn nhau,

 nhìn nhau như ruột thịt, như cha mẹ với con cái.

 Lòng không ôm ý hại ai, như thế là báo đáp ơn nuôi dưỡng từ ái."

 Kim Cang Lực Sĩ Mật Tích nói với Bồ-tát Tịch Ý: "Khi ấy mọi người nghe lời dạy bảo, nhờ phúc đời trước cảm hóa, đều cùng vâng làm mười nghiệp thiện ấy, đầy đủ trong sạch, không để thiếu sót. Như thế, này Tịch Ý, người trong thiên hạ lúc ấy, nam nữ lớn nhỏ, vâng làm mười điều thiện cho đến hết đời, không rơi vào ba đường ác (địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh) đầy khốn nạn. Sau khi hết đời, tự nhiên được sinh lên cõi trời Đao Lợi (cõi trời thứ hai của cõi Dục, nơi Đế Thích làm chủ). Thiên Đế Thích lại giảng pháp cho họ, chỉ bày hạnh nghiệp lớn; tất cả đều phát tâm cầu đạo Vô thượng Chánh chân, ngay lúc ấy đều đứng vững nơi địa vị bất thoái chuyển.

 Này Tịch Ý, nên hiểu rằng: đó là hạnh bí mật mà Bồ-tát tu, giữ thân trong sạch, không tiếc thân mạng, đem chính mình ra bố thí để giáo hóa cứu giúp vô số chúng sinh, đưa họ đến đạo lớn."

 Phật bảo Bồ-tát Tịch Ý: "Những hạnh bí mật nơi thân [của Bồ-tát] bền vững chắc chắn, không thể phá hoại, như kim cang. Thân ấy phân tán ra theo điều mọi người học, theo chí hướng và giới luật (?), nên dù có muốn phá hủy cũng không phá nổi. Chúng sinh nhờ học theo pháp học mà an trụ, tất cả đều không hoại. Lời dạy được tuyên giảng thì lửa không đốt được, dao không làm tổn thương được; thân ấy bền chắc, rốt cuộc không thể hủy hoại.

 Như vậy, này Tịch Ý, thân của Bồ-tát thuận theo pháp luật mà điều phục giáo hóa chúng sinh. Tâm của Bồ-tát không chấp vào sự vắng lặng, không ôm vọng tưởng. Thân của tất cả chúng sinh vốn là bản vô (chân như, không có tự thể); thân mình cũng vậy, cũng vốn là không. Vì đã hiểu bản vô, nên thân mình vốn là bản vô; tất cả các pháp cũng vốn là bản vô. Các pháp vốn là bản vô, lại hiểu thân mình cũng quy về bản vô. Tất cả các pháp cũng vốn là bản vô; các pháp vốn là bản vô, thì thân mình tự nhiên cũng quy về bản vô. Thân mình đã là bản vô, thì pháp quá khứ, vị lai và hiện tại cũng vốn là bản vô. Pháp quá khứ, vị lai, hiện tại đã hiểu là bản vô, thì thân mình cũng là bản vô.

 Bản vô của quá khứ, bản vô của vị lai, không lẫn lộn với nhau. Bản vô của vị lai không trái với bản vô của quá khứ. Bản vô của quá khứ không trái với bản vô của hiện tại. Bản vô của hiện tại không trái với bản vô của quá khứ. Bản vô của hiện tại không trái với quá khứ và vị lai. Bản vô của quá khứ và vị lai không trái với bản vô của hiện tại. Bản vô của vị lai không trái với bản vô của hiện tại. Bản vô của quá khứ, vị lai, hiện tại không trái với bản vô của hiện tại. Bản vô của quá khứ, vị lai, hiện tại, với người tu hành, với các ấm (năm nhóm hợp thành con người: sắc thân, cảm thọ, tri giác, hành động tạo tác, nhận thức), các chủng (mười tám giới: các căn, các trần và các thức), các nhập (mười hai xứ: sáu giác quan và sáu đối tượng của chúng), những thứ suy hoại và tứ đại (bốn yếu tố đất, nước, lửa, gió tạo nên vật chất), chưa từng trái nhau.

 Giả sử sinh tử và vô vi (pháp không do nhân duyên tạo tác, tức Niết-bàn) tự nhiên là bản vô: bản vô của sinh tử, vì không có chỗ hành nên bản vô là tự nhiên; bản vô của sự không hành không trái với bản vô; bản vô của các hành là tự nhiên.

 Lại nữa, này thiện nam tử (tộc tánh tử: người con dòng dõi tốt, cách Phật gọi người tu tập), cái gọi là bản vô, bản vô ấy bình đẳng, không có khác biệt, không lìa dục (?), không có gì được lập thành. Bản vô không có tranh cãi; cái tranh cãi ấy đối với các sự tranh cãi cũng không có gì để tranh. Vì không có gì để tranh, nên bản vô cũng không có gì để tranh. Đó gọi là bản vô của Như Lai. Như Lai không có hình tướng, quy về bản vô này; đó gọi là hình tướng của Như Lai, hiện ra khắp mọi sắc tướng. Vì thế, hình tướng, hình tướng của Như Lai, tất cả vốn là không; đó gọi là hình tướng của Như Lai.

 Vì vậy Bồ-tát hiện ra mọi hình tướng, còn Như Lai chưa từng tạo ra hiện hình tướng nào. Không có hình tướng, không có tranh cãi, mới hiện ra khắp mọi hình tướng, mà không do bản vô mà có gì được lập thành. Dùng hạnh bản vô mà tự quán thân mình: các thân vốn là bản vô. Tự xét pháp thân (thân chân thật của Phật, chính là chân lý, không phải thân xác thịt): mọi thân đều không có thân. Quán thân Như Lai, hiểu mọi thân đều do nhân duyên sinh ra, nhờ đó mà hiểu rõ pháp thân. Nhân của những hạnh đã làm từ gốc cùng với pháp thân mới thành pháp thân. Không có ấm, chủng, nhập, thì gọi là pháp thân, thực hành hạnh bình đẳng, tiêu trừ những duyên do chúng sinh thấy biết, những điều nghe được, những điều đã trải qua, dù thô hay tế.

 Ví như, này Tịch Ý, vị y vương Kỳ Vực (Jīvaka, danh y nổi tiếng thời Phật) gom góp các vị thuốc, lấy dược thảo làm thành hình một đồng tử, đoan chính xinh đẹp, ít có trên đời. Hình ấy được làm vững chãi, hoàn hảo, đặc biệt không gì sánh được: qua lại đi quanh, đứng, ngồi yên, nằm ngủ, đi kinh hành (đi chậm rãi qua lại để tu tập), không thiếu sót gì. Đó là việc biến hóa được hiện ra. Có khi bậc hào phú, quốc vương, thái tử, đại thần, trăm quan, dòng quý tộc, trưởng giả (người giàu có, có đức vọng) đến chỗ y vương Kỳ Vực, xem đồng tử bằng thuốc ấy, cùng nó ca hát vui đùa, ngắm sắc mặt nó thì bệnh đều khỏi, liền được yên ổn, vắng lặng, không còn ham muốn. Này Tịch Ý, hãy xem: việc y vương Kỳ Vực chữa trị cho thế gian, các thầy thuốc khác không sao bì kịp.

 Như thế, này Tịch Ý, nếu Bồ-tát vâng làm theo pháp thân, giả sử chúng sinh nặng tâm dâm, giận, si, nam nữ lớn nhỏ ham mến nhau, cùng nhau vui đùa [với thân ấy], thì tham dục, trần lao đều được dừng nghỉ. Đã được dừng nghỉ thì trong lòng dứt tưởng, gọi là lìa được lửa dục. Nhân đó mà được giáo hóa. Tất cả đều do nguyện của Bồ-tát đã đầy đủ.

 Như thế, này Tịch Ý, nếu Bồ-tát khéo tu pháp thân, thì các Bồ-tát ấy chính là pháp thân. Họ thị hiện ăn uống cho thân no đủ, mà không dùng đoàn thực (thức ăn vật chất thông thường, phải nhai nuốt) để nuôi thân. Họ đã dứt mọi món ăn, nhưng vì thương xót chúng sinh mà hiện ra việc ăn lại. Cơm ăn không vào trong thân, không bám vào thân. Sức của pháp thân cũng không thêm không bớt.

 Pháp thân của Bồ-tát không biết sinh ra từ đâu, cũng không có chết, không có cuối, không có đầu, nhưng tùy theo tập tục thế gian mà hiện có sinh tử. Dù hiện ra sự chết, nhưng hiểu rõ mọi pháp đều không có chỗ hành. Hiện ra sự sinh, nhưng thông suốt mọi pháp là vô vi, không hợp không tụ. Tất cả các pháp tuy có sinh mà đều không có sinh. Hiểu rõ mọi hạnh, tự hiện thân mình có các căn thiếu khuyết, nhưng việc đi lại không làm tổn hại pháp thân. Bồ-tát dùng pháp thân, pháp thực (món ăn là chánh pháp), pháp lực (sức mạnh của chánh pháp), lấy pháp làm chỗ tự nương tựa mà hiểu rõ thân Như Lai.

 Này Tịch Ý, muốn biết thân Như Lai thì đó là thân hư không, không gì sánh bằng, ở trong ba cõi là tôn quý tột bậc. Thân ấy ban bố cho chúng sinh mà không có chỗ quy về, không thể ví dụ, không có gì sánh được. Thân ấy trong sạch, đã bỏ nhơ bẩn, không có bụi trần. Thân ấy vốn trong sạch, không bị vấy bẩn, tự nhiên tươi sáng, mãi không có bụi tối. Bản tính nhân hậu hòa dịu, đều không có sinh. Thân ấy vắng lặng, không bị tâm, ý, thức thấy biết mà trói buộc. Thân ấy tự nhiên như huyễn hóa, như dã mã (ảo ảnh hơi nóng bốc lên giữa đồng trông như nước), như trăng dưới nước. Thân ấy đã vượt qua không, vô tướng, vô nguyện (ba cửa giải thoát). Thân ấy trùm khắp hư không mười phương. Tâm đều bình đẳng, hiểu rõ gốc của ba cõi; tất cả chúng sinh đều không có cái ta.

 Thân ấy không có đáy, không thể đo lường, không tạo tác, không tưởng niệm. Thân ấy không dính mắc, không có gì để nghĩ tưởng. Chỗ an trụ là chân lý, đạt đến chỗ không thể lui về. Thân ấy không có hình tướng mà tự nhiên hiện ra hình tướng; không có đau mà hiện ra đau; tự nhiên không có tưởng mà hiện ra có tưởng; không có thức sinh tử mà tự nhiên hiện ra các thức sinh tử; không có đất, nước, lửa, gió mà nhân đó thị hiện thân tứ đại đất, nước, lửa, gió. Hiểu rõ mọi pháp hiện ra trong thế gian đều hư dối không thật: mắt không thấy gì, tai không nghe gì, mũi không ngửi hương, lưỡi không ở nơi vị, thân không dựa vào hành, mãi tiêu trừ các thức, ý không có gì để nhận, tâm không chuyển dời, không có tâm, ý, thức, hiểu rõ chân lý, chưa từng tiến lùi.

 Bấy giờ, này Tịch Ý, về pháp thân của Như Lai, nếu có Bồ-tát đạt được thân bình đẳng như Như Lai, thì không đâu không trùm khắp mà vâng làm hạnh Bồ-tát. Ở trong thế giới tam thiên đại thiên này, khắp bốn phương, các quận, nước, huyện, ấp, châu, thành, nước lớn, đều hóa thân hiện ra khắp nơi. Tất cả các ma không thể thấy biết việc Bồ-tát làm. Hiện hay không hiện, Bồ-tát đều thấu rõ những việc vi diệu. Dù không hiện gì mà hiện khắp tất cả, chưa từng niệm hành, mà vẫn thấy, nghe, biết, có tu hành, giáo hóa chúng sinh. Bồ-tát không vì hành động của thân mà mất bốn ý chỉ. Vì loài chúng sinh mà hiện thân mình, chỉ cho họ nghĩa vô thường, khổ, không, chẳng phải thân. Hiểu suốt rằng pháp gốc của mọi thân đều vắng lặng, nên vì chúng sinh mà hiện thân đi đến hư hoại.

 Kẻ nào cầu thân vì quả báo thì vì thế mà thối lui; vì cầu quả báo mà chạy theo bốn điên đảo (bốn cái thấy sai lầm: cho vô thường là thường, khổ là vui, không có ta là có ta, nhơ là sạch). Người nào hiểu thấy không tạo tác, không thấy, biết thân mình như cỏ cây, tường vách, ngói đá, thì vì chúng sinh mà hiện thân trong sạch.

 Như thế, này Tịch Ý, ta từng làm Bồ-tát, từ khi được Phật Đĩnh Quang (tức Phật Nhiên Đăng, vị Phật thời quá khứ) thọ ký (báo trước rằng sẽ thành Phật) đến nay, đã đạt thân thể trong sạch bí mật. Dù cho Bồ-tát miệng có tuyên nói, thì cũng đều không có lời nói. Lại nữa, này Tịch Ý, Như Lai nói điều hợp thời, nhân theo ý nghĩ của chúng sinh mà nói sự vắng lặng của thân bí mật nơi Bồ-tát, từ đó chuyển tiến mà được cứu độ, chỗ đến không có bờ bến. Gọi là sự bí mật nơi thân của Bồ-tát, nhờ đó mà được tự tại. Bồ-tát tuyên nói sự bí mật nơi thân mình, chỉ nêu sơ lược điều cốt yếu; nếu muốn nói đầy đủ thì trải qua số kiếp như cát sông Hằng cũng không nói hết được."

 Kim Cang Lực Sĩ Mật Tích nói với Bồ-tát Tịch Ý: "Thế nào là sự bí mật nơi lời nói? Lời nói của Bồ-tát trong sạch, tùy theo các loài chúng sinh. Những loài rơi vào súc sinh nhiều ít bao nhiêu, Bồ-tát cũng hiện ra bấy nhiêu thứ âm thanh, ngôn ngữ. Bồ-tát xét âm thanh mà hiện ra nhiều loại lời nói, thuận theo câu chữ, ngôn ngữ của chúng sinh mà diễn lời dạy, tùy thời tuyên bày và trò chuyện với họ, nói về những chỗ khổ, vui, thiện, ác. Âm thanh của Bồ-tát vào khắp mọi nơi, không chỗ nào không đến. Có khi qua ca hát, vui đùa, huyễn hóa, giận hay mừng, Bồ-tát diễn ra câu chữ âm thanh, theo lời nói âm thanh của chúng sinh mà đi vào dạy bảo. Nhân theo mọi điều thân và ý họ tin tưởng, lòng họ ưa thích, Bồ-tát đều hiểu rõ mà phân biệt, khiến ai nghe cũng hiểu."

 Bồ-tát Tịch Ý hỏi Lực sĩ Mật Tích: "Âm thanh mà Bồ-tát hóa ra thế nào?" Mật Tích đáp: "Theo mọi âm thanh của chúng sinh. Lại nữa, âm thanh của Bồ-tát thuận theo vô hạn. Ví như chúng sinh sinh ra ở những nơi khác nhau thì ý nghĩ cũng khác nhau; lời nói âm thanh của năm đường mỗi loài mỗi khác, không thể tính đếm. Bồ-tát cũng thế, theo từng loại lời nói, mà cũng không có lời nói. Đó gọi là tùy theo âm thanh của chúng sinh, không gì không thông đạt, hiểu rằng không có gì cả. Nên quán như vầy: mọi âm thanh, lời nói được tuyên ra, rốt cuộc tất cả đều không thể nghĩ bàn, lời nói không cùng tận. Đó là sự giáo hóa tùy thời của Bồ-tát, không thể ví dụ cho hết. Bồ-tát tùy ý tuyên ra những âm thanh không thể tính đếm: có khi diễn ra tiếng của Đế Thích, Phạm Thiên, Tứ Thiên Vương; có khi tùy ý tuyên ra tiếng của các trời, rồng, thần, a-tu-luân, ca-lâu-la, chân-đà-la, kiền-đạp-hòa, ma-hưu-lặc, người và chẳng phải người. Tùy theo âm thanh của chúng sinh, tiếng bậc trên, bậc giữa, bậc dưới, thô hay tế, hay hay dở, mà diễn ra âm thanh khiến mọi loài vui thích." Bèn nói bài tụng rằng:

 "Dùng những lời nói như thế, giải quyết được nhiều điều, diễn bày vô số.

 Lời dạy nói ra, dùng lòng từ để chữa trị, thấm sâu vào lòng thương xót.

 Tuyên bày giảng rộng, khiến vui mừng, giữ gìn tâm ý; Thiên Đế họp lại,

 tiếng mềm mại hòa dịu; nếu ai được nghe, tiếng ấy át cả mọi âm thanh.

 Nhân theo tiếng kỹ nhạc, diễn ra tiếng bi thiết, từ đó tuyên ra

 lời dạy của kinh điển; các chân-đà-la ưa những bài ca tụng thanh nhã,

 âm thanh ví như vậy, đầy đủ trọn vẹn; nghe rồi khiến dục dừng lại,

 lòng dâm không khởi lên. Tất cả các thần núi đều ưa âm nhạc;

 kể khắp cõi Dục, bao âm thanh tuyệt diệu, các tiếng kỹ nhạc vang ra,

 tiếng của các cõi trời, đều khởi lên từ đây, thật đáng yêu thích.

 Tiếng pháp ấy tùy thời phương tiện mà tuyên thành ca tụng,

 tiêu trừ giận dữ, tham dục, trừ bỏ si mê, kiêu mạn và thói tự cao,

 phân biệt rõ ràng chỗ quy hướng của hạnh, nhờ nghe được đạo thuật,

 vì được truyền giảng. Tất cả các vị trời ở cõi Sắc

 đều được vui lòng; ý của các trời ấy, nhân được nghe

 lời dạy khác thường, phát tâm ngay trong đời, sẽ thành Phật đạo.

 Rồng, kiền-đà-la, ma-hưu-lặc và các loài, mọi tiếng kỹ nhạc

 nhiều loại khác nhau; biển công đức nếu tuyên lời dạy âm thanh vi diệu,

 chúng sinh đều vui, lòng hân hoan hớn hở; vào trong vô số

 các loại âm thanh. Dân chúng sống trong thiên hạ Diêm-phù,

 tiếng ấy vang khắp, vào trong các chúng sinh ấy; nếu ai được nghe

 đều được giải thoát. Các thần trời trong hư không và các thần đất,

 tiếng ấy thông suốt đến tận chỗ họ, đều được nghe lời dạy,

 không ai không vui mừng, cùng dứt hết nghi ngờ, hết lòng hoan hỷ.

 Chim loan, chim hộc, chim nhạn, tiếng quạ mỏ đỏ, chim núi, chim công,

 vẹt, gà côn, nhạn và các loài chim lạ, chim kỳ-vực (?) (có lẽ là chim cộng mạng, loài chim hai đầu hót hay), uyên ương,

 nếu nghe tiếng này đều vừa ý vui thích. Sư tử, hổ, sói,

 gấu, khỉ vượn, nai con, hươu, la, lừa, cáo và các loài thỏ,

 voi, ngựa, chó, trâu bò, dê, các loài lợn, nghe được tiếng ấy

 đều vừa ý vui mừng. Loài bốn chân, loài hai chân, mọi loài có hình dạng,

 loài nhiều chân, loài không chân, đều thích nghe tiếng này,

 hiểu biết âm thanh, được tuyên bày và nhận lời dạy, bỏ mọi nghiệp tà.

 Trong ba nghìn thế giới này, các nước có tiếng nói, bậc trên, bậc giữa,

 người sang và kẻ hèn, địa ngục, ngạ quỷ, cho đến loài súc sinh,

 chư thiên và nhân dân, mọi âm thanh, hành mà không thấy sai lầm,

 chỉ nghĩ đến chân lý tột cùng, cũng không tưởng cầu, chưa từng tranh cãi,

 vâng làm hạnh nghiệp, chí giữ tâm đạo, tuyên bày cho hiện ra,

 ứng đúng thời tiết; chính mình chuyên nhất, nhẫn chịu sự tranh cãi của chúng sinh.

 Dùng âm thanh dạy bảo trăm ức cõi nước, từ đó thông suốt

 số cõi như cát sông Hằng; không nương vào của cải, tâm không có chỗ hành.

 Trong các cõi Phật, những ma chúng có mặt, bọn ấy được nghe

 tiếng hòa nhã lớn này, thương xót che chở, cứu giúp như thế,

 ra vào đi đứng đều cung kính làm lễ. Dù cho chúng sinh

 có đến trăm nghìn ức, lòng mỗi người ôm bao chí hướng, ý nghĩ khác nhau,

 nghe lời nói này đều không bị che lấp, chắp mười ngón tay

 cúi đầu làm lễ. Kẻ nằm ngủ, kẻ điếc câm, miệng không nói được,

 kẻ què quặt không chân, những người bệnh nặng, nếu họ được nghe

 lời hay vi diệu này, được tuyên giảng mềm mại hòa dịu, lời dạy âm thanh tuyệt hảo,

 thì lòng luôn ghi nhớ; những trần lao nguy khốn, điều miệng nói ra

 trần lao của ức năm, nếu ai được nghe tiếng pháp thanh tịnh này,

 thì giáo hóa đến cả loài chim quạ, đưa đến chốn mát mẻ (tức sự an lạc dứt phiền não). Điều miệng tuyên ra,

 chúng sinh đều nghe kinh pháp của chư Phật và các thánh chúng:

 bố thí, giữ giới cấm, làm việc nhẫn nhục, tinh tấn, nhất tâm,

 pháp trí tuệ; nói ra điều ý giữ lấy, công đức của mọi hạnh,

 trăm nghìn ức kiếp cũng không nói hết được; cội nguồn không có đáy,

 ý ấy vô lượng, diễn ra âm thanh của Phật, chỗ đến không cùng tận."

 Kinh Đại Bảo Tích, quyển thứ tám.

 Kinh Đại Bảo Tích, quyển thứ chín.

 Tam tạng (vị pháp sư thông suốt cả ba kho kinh điển) Trúc Pháp Hộ đời Tây Tấn vâng chiếu chỉ dịch.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video