Hội Bồ Tát Thiện Tý, thứ hai mươi sáu, phần một (Bồ Tát: người phát nguyện tu hành để thành Phật và cứu giúp mọi chúng sinh; Thiện Tý nghĩa là "Cánh Tay Lành", tên một vị Bồ Tát; "hội": một buổi thuyết pháp, một phần trong bộ kinh)
Tôi nghe như vầy (câu mở đầu các kinh Phật: ngài A-nan, thị giả của Phật, thuật lại điều chính tai mình nghe). Một thời, Phật ở vườn Trúc Ca-lan-đà thuộc thành Vương Xá (Vương Xá: kinh đô nước Ma-kiệt-đà ở Ấn Độ xưa; vườn Trúc Ca-lan-đà: khu vườn tre do trưởng giả Ca-lan-đà dâng cúng). Lúc ấy có một vị Bồ Tát Ma-ha-tát (Bồ Tát lớn, bậc Bồ Tát tu hành đã cao sâu), là thiện nam tử (người nam có lòng lành, cách gọi người tu theo Phật), tên là Thiện Tý, đến chỗ Phật, cúi đầu sát chân Phật mà lễ. Lễ xong, lui ra ngồi một bên. Bấy giờ đức Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, một danh hiệu của Phật) bảo Bồ Tát Thiện Tý rằng: "Này thiện nam tử, sáu ba-la-mật này (ba-la-mật: hạnh tu đưa người từ bờ mê sang bờ giác ngộ, tức một hạnh lành được làm đến mức trọn vẹn), Bồ Tát phải luôn luôn làm cho đầy đủ. Sáu điều ấy là gì? Là đàn ba-la-mật (bố thí trọn vẹn: đem của cải, giáo pháp, sự che chở cho người khác), thi ba-la-mật (trì giới trọn vẹn: giữ gìn giới luật, tức các điều răn), sằn-đề ba-la-mật (nhẫn nhục trọn vẹn: chịu đựng điều trái ý mà không giận), tỳ-lê-da ba-la-mật (tinh tấn trọn vẹn: siêng năng không lười biếng trong việc lành), thiền ba-la-mật (thiền định trọn vẹn: giữ tâm lặng yên, chuyên nhất) và bát-nhã ba-la-mật (trí tuệ trọn vẹn: trí hiểu thấu bản chất thật của mọi sự). Này thiện nam tử, sáu ba-la-mật này, Bồ Tát phải luôn luôn làm cho đầy đủ.
Này Thiện Tý, thế nào là Bồ Tát thực hành đầy đủ đàn ba-la-mật? Này Thiện Tý, Bồ Tát ở các làng xóm tìm của cải bằng chánh mạng (cách sinh sống chân chính, đúng đạo lý), không tìm bằng tà mạng (cách sinh sống gian dối, sai trái); thuận theo lẽ phải mà không làm trái, không làm khổ hay bức ép chúng sinh để lấy của cải đem đi bố thí. Không vì muốn được cung kính, cúng dường, được tiếng tăm mà bố thí; không vì xấu hổ hay sợ hãi; không vì mong quả báo (kết quả mình sẽ nhận được do việc mình làm); không vì muốn được sinh lên cõi trời; không vì nịnh bợ mà bố thí. Đối với người giữ giới hay người phạm giới đều không chê bai cũng không khen ngợi; dù là người quen hay người không quen, đối với họ đều dùng lòng bình đẳng mà cúng dường, cung kính, tôn trọng, khen ngợi. Lại đối với người giữ giới hay phạm giới, người thân hay không thân, người quen hay không quen, kẻ thù hay không phải kẻ thù, đều luôn giữ lòng kính yêu, tin tưởng, vui mừng sâu nặng.
Bồ Tát này tùy theo những gì mình có mà thường nên ban cho: có ít cho ít, có nhiều cho nhiều, có đồ thô cho đồ thô, có đồ mịn cho đồ mịn, có đồ quý đẹp cho đồ quý đẹp, có đồ không quý đẹp cho đồ không quý đẹp. Nếu đem cỗ bàn thượng hạng, thức ăn uống ngon ngọt trị giá mười vạn ra cho người, hoặc chia một đồng tiền làm mười sáu phần rồi đem một phần ra cho, thì lòng vui mừng vẫn như nhau, không khác gì nhau.
Này thiện nam tử, Bồ Tát này đối với những người đi xin: ai cần ăn thì cho ăn, để được đầy đủ sức mạnh của nhất thiết trí (trí biết hết thảy mọi sự, tức trí tuệ của Phật); ai cần uống thì cho uống, để cắt đứt sức mạnh của khát ái (lòng tham đắm khao khát như người khát nước) nơi chúng sinh; ai cần áo thì cho áo, để được tấm áo tàm quý (biết hổ thẹn với mình và với người khi làm điều sai) cao tột; ai cần xe cộ thì cho xe cộ, để được Bồ Tát thừa và Phật thừa (thừa: cỗ xe, ví với con đường tu đưa người đến quả vị; Bồ Tát thừa là con đường của Bồ Tát, Phật thừa là con đường thành Phật); ai cần hương thì cho hương, để được hương giới của bậc chánh giác (bậc giác ngộ chân chính, tức Phật; hương giới: đức hạnh giữ giới tỏa ra như mùi thơm); ai cần hoa thì cho hoa, để được hoa thất giác (bảy yếu tố đưa đến giác ngộ: nhớ nghĩ chân chính, phân biệt đúng sai, siêng năng, vui mừng, thân tâm nhẹ nhàng, tâm định, buông xả) của Như Lai (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc từ chân lý mà đến); ai cần hương bột thì cho hương bột, để được dứt trừ mùi hôi bất thiện (điều chẳng lành, xấu ác) của tất cả chúng sinh; ai cần hương xoa thì cho hương xoa, để được thân có hương giới không sứt mẻ; ai cần lọng che thì cho lọng che, để dập tắt lửa phiền não (những thứ làm tâm rối loạn, đau khổ như tham lam, giận dữ, si mê) của chúng sinh; ai cần giày da thì cho giày da, để được hưởng niềm vui của trí tuệ vô lượng; ai cần giường thì cho giường, để chúng sinh được sức mạnh của niềm vui nơi giường thánh của Thích và Phạm (Thích: Đế Thích, vua cõi trời Đao Lợi; Phạm: Phạm Thiên, vua cõi trời cao hơn); ai cần chỗ ngồi thì cho chỗ ngồi, để khi ngồi dưới cây bồ-đề (cây mà Phật ngồi dưới gốc để thành đạo), các ma (những thế lực phá hoại việc tu hành) và kết sử (phiền não trói buộc và sai khiến con người) không thể phá rối chỗ ngồi ấy; ai cần nhà thì cho nhà, để chúng sinh có nơi che chở, không còn sợ hãi, được sức mạnh của vô ngã (thấy rõ không có một cái "ta" thường còn, cố định).
Đem vườn tược đẹp đẽ dâng cho Phật và Tăng (đoàn thể những người xuất gia tu theo Phật), để được sức mạnh của thiền định lặng yên cao tột. Đem các đồ cúng quý đẹp và đủ thứ trang hoàng dâng lên tháp miếu của chư Phật, để được sức mạnh của bậc đại trượng phu với ba mươi hai tướng tốt và tám mươi vẻ đẹp (những nét đặc biệt trên thân Phật). Nếu ở nơi tháp Phật và nơi đường tối mà thắp đèn cho sáng, là để được ánh sáng của Phật nhãn (mắt Phật, thấy biết tất cả) vô lượng. Dùng đủ thứ âm nhạc cúng dường Tam Bảo (ba ngôi báu: Phật; Pháp là giáo lý; Tăng là đoàn thể tu hành), để được thiên nhĩ (tai nghe được mọi âm thanh xa gần, như tai của các vị trời) vô lượng. Đem y bát (áo cà-sa và bình bát đựng thức ăn của người xuất gia) bố thí, để được giới hạnh đoan nghiêm cao tột. Đem quạt và chậu rửa cho người, để chúng sinh được mát mẻ, trong sạch. Đem giấy, bút, mực và tòa cao (tòa ngồi để giảng pháp) bố thí, để được trí tuệ lớn cao tột. Cho người bệnh thuốc men, để trừ bệnh kết sử của chúng sinh. Đem đất cho người, để chúng sinh được phần cõi cam lộ (nước ngọt bất tử, ví với sự giải thoát khỏi sinh tử) của tam thừa (ba con đường tu: Thanh văn, Duyên giác, Bồ Tát). Xây tháp, tạc tượng, để chúng sinh được nghe chánh pháp (giáo pháp chân chính của Phật). Có vật gì liền nhanh chóng đem cho người, để được sức mau lẹ của thần thông (năng lực siêu phàm do tu tập mà có). Bố thí trong sạch, để trên con đường vô thượng (con đường giác ngộ cao nhất, không gì hơn) không gặp trở ngại. Thường bố thí không dứt, để được sức biện tài (tài nói năng, giảng giải lưu loát) không gián đoạn. Bố thí theo ý người xin, để chúng sinh được lòng đại bi (lòng thương lớn, muốn cứu khổ cho tất cả). Không ép người lấy của đem bố thí, để các ma và ngoại đạo (các tôn giáo, học thuyết ngoài đạo Phật) không thể phá rối, tự nhiên thành được đạo vô thượng.
Bồ Tát bố thí nên làm như đã nói ở trên. Nếu Bồ Tát muốn bố thí như trên mà tự mình không có của, thì nên khởi tâm bố thí (bố thí bằng ý nghĩ), muốn chỉ bày cho vô lượng vô biên tất cả chúng sinh, dù có sức hay không có sức, rằng: "Bố thí như trên là việc làm lành của ta; ta là người tốt đẹp hơn hết; đây là của báu của ta, có thể làm cho tất cả chúng sinh trong thế gian được thành tựu mọi niềm vui." Tức là được niềm vui hòa hợp, có thể buông bỏ tất cả, không chút ngờ vực, mọi điều nguyện đều thành tựu, được hạnh an vui. "Nếu chúng sinh trong thế gian mong muốn có được vật gì cần dùng, ta sẽ cho họ thỏa mãn: châu báu, vàng bạc, áo quần, tiền của chất cao như núi; đồ ăn uống như biển lớn, vô lượng vô biên."
Bồ Tát này, ban ngày ba thời, ban đêm ba thời, đem quả báo có được từ tài thí (bố thí của cải) và pháp thí (bố thí giáo pháp, giảng đạo cho người) mình đã làm, nguyện cùng chia chung với tất cả chúng sinh, khiến cho tất cả chúng sinh còn tạo tác (?) trong quá khứ, vị lai, hiện tại được sinh vào cõi nước tốt đẹp và được niềm vui xuất thế (vượt ra khỏi vòng sinh tử của thế gian). Người này tuy bố thí như thế mà rốt cuộc không mong cầu quả báo; chỉ bày phương tiện (cách khéo léo để giáo hóa) như vậy là để giáo hóa chúng sinh bước vào điều lành. Bồ Tát này khi bố thí, nguyện cho tất cả chúng sinh được độ (được đưa qua biển khổ), được giải thoát (thoát khỏi mọi trói buộc khổ đau), vì để được nhất thiết trí, đầy đủ tất cả Phật pháp. Khi bố thí và khi bố thí xong cũng nguyện cho chúng sinh được độ, được giải thoát, vì để được nhất thiết trí, đầy đủ tất cả Phật pháp.
Bố thí như thế, nếu không có sức, không học theo được, không buông bỏ của cải được, thì Bồ Tát này nên suy nghĩ thế này: "Nay ta phải siêng năng gắng sức hơn nữa, từng lúc từng chút dứt trừ vết nhơ keo kiệt, tham lam, bủn xỉn. Ta phải siêng năng gắng sức hơn nữa, từng lúc từng chút học buông bỏ của cải đem cho, luôn làm cho lòng bố thí của ta tăng trưởng rộng lớn, cho đến hết đời rốt cuộc không biếng nhác, lòng luôn vui mừng."
Bồ Tát như thế phát tâm bồ-đề (tâm cầu giác ngộ thành Phật để cứu độ chúng sinh), nhớ nghĩ tâm bồ-đề, tu tâm bồ-đề, mong mỏi bồ-đề, nguyện cầu bồ-đề; đó gọi là sự bố thí lớn, buông bỏ lớn, xả ra lớn vô lượng a-tăng-kỳ (số lớn không đếm xuể) của Bồ Tát. Vì sao? Vì bố thí như thế là hơn hết, bậc nhất trong các sự bố thí, khiến cho ở đời sau, giữa tất cả chúng sinh trong thế gian, ta sẽ tuôn mưa pháp, tuôn mưa cam lộ, ban mưa pháp, ban mưa cam lộ, rưới mưa pháp, rưới mưa cam lộ (mưa pháp: giáo pháp thấm nhuần chúng sinh như mưa thấm cây cỏ). Này Thiện Tý, Bồ Tát Ma-ha-tát thực hành bố thí như vậy, không cho là khó mà cho là vui, nên mau chóng đầy đủ đàn ba-la-mật.
Này thiện nam tử, Bồ Tát không được tự đem thân thể, tay chân của mình cho người xin, dù tự cắt hay bảo người khác cắt. Vì sao? Vì nếu thành việc ấy thì khiến người xin kia phải chịu vô lượng tội trong địa ngục lớn. Bồ Tát Ma-ha-tát không nên tiếc thân thể tay chân mình. Vì sao vậy? Vì muốn cho người xin xa lìa nghiệp (hành động tạo tác, sẽ dẫn đến quả báo) bất thiện rộng lớn. Nếu có người xin đến xin Bồ Tát vật cần dùng, lúc ấy nếu Bồ Tát tự mình không có của, thì không nên ép buộc cha mẹ, vợ con, quyến thuộc, bà con, tôi tớ, lấy tài vật của họ, khiến họ nghèo túng, để đem cho người. Vì sao? Vì Bồ Tát Ma-ha-tát muốn thực hành lòng từ bình đẳng đối với tất cả chúng sinh. Nếu Bồ Tát Ma-ha-tát không ép cha mẹ, vợ con, quyến thuộc, bà con, tôi tớ lấy tài vật đem bố thí, thì lúc ấy Bồ Tát được lòng từ bi đối với chúng sinh. Này thiện nam tử, Bồ Tát không nên có lòng keo kiệt đối với chúng sinh khác (?), mà ép chúng sinh khác lấy của đem bố thí; việc ấy chư Phật Thế Tôn không khen ngợi, huống chi tự cắt tay chân cho người khác. Đó gọi là Bồ Tát đầy đủ đàn ba-la-mật.
Này Thiện Tý, thế nào là Bồ Tát Ma-ha-tát đầy đủ thi ba-la-mật? Này Thiện Tý, Bồ Tát này đối với tất cả chúng sinh, cho đến trọn đời, tự mình không giết hại, dạy người khác không giết, nguyện không giết hại; tự mình không trộm cắp, dạy người không trộm cắp, nguyện không trộm cắp; tự mình không tà dâm (quan hệ nam nữ bất chính), dạy người không tà dâm, nguyện không tà dâm; tự mình không nói dối, dạy người không nói dối, nguyện không nói dối; cho đến trọn đời, tự mình không uống rượu, dạy người không uống rượu, nguyện không uống rượu. Bồ Tát này đối với năm giới (năm điều răn căn bản vừa kể) luôn giữ vững, chuyên tâm nhớ nghĩ, không lơi lỏng, không sứt mẻ, siêng năng gắng sức. Những việc như làm người khác sợ hãi, trói buộc, giam cầm, đánh roi đánh gậy, hành hình giết chóc, đối với những việc ấy đều vĩnh viễn dứt bỏ, xa lìa; đối với nói hai lưỡi (nói đâm thọc gây chia rẽ), nói lời độc ác, nói dối, nói thêu dệt (lời trau chuốt bông lơn, không chân thật, vô ích) cũng như vậy.
Bồ Tát này suy nghĩ thế này: "Ta nên đối với tất cả chúng sinh khởi lòng thương yêu nhớ nghĩ như cha mẹ thương yêu đứa con một. Nếu cha mẹ ta dùng đủ thứ việc khổ, cung tên dao gậy làm hại ta, ta đối với việc ấy rốt cuộc không trả đũa. Ta đối với tất cả chúng sinh nên như cha mẹ thương yêu đứa con một." Ví như cha mẹ, vợ con xa cách đã lâu, một hôm gặp lại, lòng vui mừng hớn hở vô cùng; Bồ Tát thấy tất cả chúng sinh, lòng vui mừng cũng như vậy.
Bồ Tát này giữ giới không giết hại là vì muốn cho chúng sinh được an trụ trong giới không giết hại của bậc vô học (bậc đã tu hành viên mãn, không còn gì phải học nữa). Bồ Tát này giữ giới không trộm cắp là vì muốn cho chúng sinh được an trụ trong giới không trộm cắp của bậc vô học. Bồ Tát này giữ giới không tà dâm là vì muốn cho chúng sinh được an trụ trong giới không dâm của bậc vô học. Bồ Tát này giữ giới không nói dối là vì muốn cho chúng sinh được an trụ trong giới nói lời chân thật của bậc vô học. Bồ Tát này giữ giới không uống rượu là vì muốn cho chúng sinh được an trụ trong giới không uống rượu của bậc vô học. Bồ Tát này giữ giới không làm người khác sợ hãi là để thành tựu kim cang định (thiền định vững chắc như kim cương, phá được mọi phiền não). Bồ Tát này giữ giới không trói buộc người là vì muốn cho tất cả chúng sinh dứt được sự trói buộc của kết sử. Bồ Tát này giữ giới không giam cầm người là vì muốn cho chúng sinh ra khỏi năm đường (năm cõi luân hồi: địa ngục, quỷ đói, súc sinh, người, trời). Bồ Tát này giữ giới không đánh roi đánh gậy là để xa lìa sự ngăn trở của các ma và kết sử, được pháp định (sự vững vàng an định trong chánh pháp). Bồ Tát này giữ giới không hành hình giết chóc là để thân, miệng, ý được bất hộ nghiệp (việc làm của thân, lời nói, ý nghĩ đều trong sạch, không cần phải giữ gìn che giấu, như của Phật). Bồ Tát này giữ giới không nói hai lưỡi là để có được đoàn thể hòa hợp không ai phá được. Bồ Tát này giữ giới không nói lời độc ác là để được năm thứ phạm âm (giọng nói trong sạch, vang xa, êm dịu như tiếng Phạm Thiên, là giọng của Phật). Bồ Tát này giữ giới không nói thêu dệt là để khi lên tiếng thuyết pháp không gặp trở ngại.
Bồ Tát này giữ giới cứu chúng sinh sợ chết, là vì muốn cho tất cả chúng sinh thoát khỏi sinh, già, bệnh, chết, dứt hết lo buồn, sầu khổ, phiền muộn, sợ hãi. Bồ Tát này giữ giới thương giữ của cải người khác, không để thất lạc, là để được định giác ngộ bồ-đề vô thượng. Có vợ con, phụ nữ của chúng sinh khác bị bắt giữ, lúc ấy Bồ Tát cứu cho thoát ra, là để được pháp định không sứt mẻ. Bồ Tát này nếu khuyên người khác thả ra, là để được tâm tự tại (tâm làm chủ, không bị ràng buộc). Bồ Tát này nếu tự mình thả ra hoặc khuyên người khác thả ra, là để khi ngồi dưới cây bồ-đề phá tan tất cả ma và kết sử. Bồ Tát này nếu thấy chúng sinh bị giam trong ngục, tự mình thả ra hoặc khuyên người khác thả ra, là để được tâm tự tại không chướng ngại. Bồ Tát này nếu thấy chúng sinh sắp bị đánh roi đánh gậy, tự mình tha hoặc khuyên người khác tha, là để được bốn điều không sợ (bốn sự tự tin vững chắc, không chút sợ hãi của Phật khi giảng pháp giữa đại chúng). Bồ Tát này nếu thấy chúng sinh sắp bị hành hình giết chóc, tự mình tha hoặc khuyên người khác tha, là để được bốn loại pháp thân (pháp thân: thân chân lý, thân giác ngộ của Phật) (?). Bồ Tát này giữ giới không lừa dối, là để khi ngồi trên tòa sư tử (chỗ ngồi của Phật, ví Phật như sư tử là chúa muôn thú) dưới cây bồ-đề, tất cả ma và kết sử không thể ngăn trở, được pháp định. Bồ Tát này khéo hòa giải tranh chấp, chỉ một lòng vui mừng, là để có được đại chúng thánh hiền không ai phá được. Bồ Tát này giữ giới nói lời thương yêu, là vì muốn cho tất cả chúng sinh tai nghe lời hay, lòng được vui mừng. Bồ Tát này nói theo lời thương yêu ấy, là vì muốn lời mình nói không hư dối.
Bồ Tát này giữ giới đọc tụng lời văn của Phật, là để được oai đức của bậc thánh, thành tựu đại chúng. Bồ Tát này thọ trì (nhận lấy và giữ gìn) giới trong ba thời gieo năm vóc xuống đất (hai đầu gối, hai khuỷu tay và đầu chạm đất, cách lễ kính cao nhất) quy mạng (đem cả thân mạng nương về) vô lượng vô biên chư Phật, Pháp, Tăng và Bồ Tát quá khứ, vị lai, hiện tại ở khắp mọi nơi trong tất cả thế gian, là để tòa sư tử dưới cây bồ-đề không thể bị phá hoại, chuyên an trụ trong lòng tin, sự tinh tấn, chánh niệm (nhớ nghĩ chân chính), định và tuệ, được pháp định. Bồ Tát này thọ trì giới trong ba thời quét dọn, rưới nước và đi nhiễu quanh tháp, là để đầy đủ tất cả Phật pháp. Bồ Tát này giữ giới khen ngợi Pháp, là để chuyển pháp luân (bánh xe pháp, tức việc giảng dạy giáo pháp, ví như bánh xe lăn đi nghiền nát phiền não) vô thượng. Bồ Tát này giữ giới khen ngợi Tăng, là để được đại chúng vây quanh. Bồ Tát này giữ giới ba thời quy y (nương tựa) Tam Bảo, là vì muốn cho tất cả chúng sinh được chỗ nương tựa cao tột. Bồ Tát này thọ trì giới trong ba thời nguyện cho tất cả thế gian luôn có Phật, Pháp, Tăng và Bồ Tát, không bao giờ trống vắng, là để được niềm vui bồ-đề vô thượng. Bồ Tát này thọ trì giới trong ba thời khuyên thỉnh tất cả chư Phật giảng nói tất cả các pháp, là để được ở bậc thập trụ (mười giai vị tu hành của Bồ Tát) mà tuôn mưa pháp. Bồ Tát này thọ trì giới trong ba thời sám hối (thú nhận lỗi lầm và nguyện không tái phạm) các tội, bỏ ra mọi điều xấu ác dơ bẩn, là để dứt sạch tập khí (thói quen, dấu vết còn sót lại của phiền não) của mọi sự tham ái. Bồ Tát này thọ trì giới trong ba thời gom góp tất cả căn lành (những việc lành làm gốc rễ sinh ra quả tốt), là để làm cho tất cả các ba-la-mật được đầy đủ.
Bồ Tát này thọ trì giới trong ba thời nhớ nghĩ và tùy hỷ (?) mọi căn lành của chư Phật, Thanh văn (người tu nghe lời Phật dạy mà giác ngộ, chứng quả A-la-hán, tức bậc dứt hết phiền não), Duyên giác (người tự quán xét lẽ nhân duyên sinh diệt mà giác ngộ), các bậc thánh, Bồ Tát quá khứ, vị lai, hiện tại ở khắp mọi nơi trong tất cả thế gian, cho đến chúng sinh trong sáu đường (sáu cõi luân hồi: trời, người, a-tu-la, súc sinh, quỷ đói, địa ngục), là để có được vốn liếng cho bồ-đề vô thượng. Bồ Tát này thọ trì giới trong ba thời nguyện cầu bồ-đề, là để được sự quyết định chân chính về bồ-đề vô thượng. Bồ Tát này trong ba thời thọ trì giới đem tất cả căn lành hướng về đạo vô thượng, là để chắc chắn được các lực (mười năng lực trí tuệ của Phật) và các điều không sợ của Như Lai. Bồ Tát này thọ trì giới phụng dưỡng cha mẹ, thầy dạy và bậc trưởng thượng, là để được pháp định không gì hơn. Bồ Tát này nếu thấy người sợ hãi, nghèo khó, thì thọ trì giới làm cho họ không sợ hãi và bố thí cung cấp cho họ, là để được phương tiện biện luận những điều khó mà không ai bẻ gãy được. Bồ Tát này thọ trì giới cứu giúp người khỏi nạn quan quyền, giặc cướp, nước, lửa, là để được các lực ba-la-mật. Bồ Tát này nếu thấy thần túc (năng lực thần thông đi lại, biến hóa tự tại) và các phép biến hóa của Phật, Duyên giác, Thanh văn, Bồ Tát, thì theo đó mà giữ giới, là để được sức thần túc vô thượng. Bồ Tát này thọ trì giới giữ gìn nghiệp của thân, miệng, ý của người khác, là để được sức biết tâm người khác vô lượng của Như Lai. Bồ Tát này nếu thấy người buông lung, mất chánh niệm, tức là người đánh mất nghĩa lý của tam thừa ở hiện tại và vị lai, thì nguyện giúp họ khởi lại chánh niệm, giữ gìn không mất. Bồ Tát này giữ giới nghe pháp, gom góp pháp, giảng nói pháp, là để được đầy đủ bốn tài biện thuyết không trở ngại (thông suốt không vướng mắc về giáo pháp, về ý nghĩa, về ngôn từ, và về sự giảng nói lưu loát).
Bồ Tát này giữ gìn, thu nhận và vâng làm tất cả căn lành của thân, miệng, ý, là vì muốn cho tất cả chúng sinh được độ, được giải thoát, để được nhất thiết trí, đầy đủ tất cả Phật pháp. Những căn lành như thế, nguyện vì tất cả chúng sinh mà nhận lấy và thực hành, để chúng sinh được giải thoát, được nhất thiết trí, đầy đủ tất cả Phật pháp. Giữ giới như thế, không sứt mẻ, không vỡ, không bỏ hoang. Nếu không đủ sức để tu học được, thì Bồ Tát này nên suy nghĩ thế này: "Nay ta phải siêng năng gắng sức hơn nữa, từng lúc từng chút xa lìa việc giết hại và các điều bất thiện. Ta lại gắng sức gấp bội, từng lúc từng chút khéo học giữ giới, làm cho giới tăng trưởng đầy đủ, cho đến hết đời rốt cuộc không biếng nhác, không sinh lo buồn." Này Thiện Tý, Bồ Tát Ma-ha-tát như thế phát khởi tâm bồ-đề, nhớ nghĩ tâm bồ-đề, tu đạo bồ-đề, mong mỏi bồ-đề, nguyện cầu bồ-đề; đó gọi là căn lành giữ giới vô lượng vô biên. Vì sao? Vì giữ giới như thế là hơn hết, bậc nhất trong tất cả các giới lành. Thọ trì giới này là vì muốn cho tất cả chúng sinh trong thế gian phát khởi giới vô lậu (giới hoàn toàn trong sạch, không còn rỉ chảy phiền não), phát khởi giới vô học, sinh ra giới vô lậu, sinh ra giới vô học. Này Thiện Tý, Bồ Tát Ma-ha-tát như thế, đối với việc giữ giới này không cho là khó mà cho là vui, nên mau chóng đầy đủ thi ba-la-mật.
Này Thiện Tý, thế nào là Bồ Tát Ma-ha-tát đầy đủ sằn-đề ba-la-mật (nhẫn nhục trọn vẹn: chịu đựng mọi điều trái ý mà không giận)? Bồ Tát này, nếu người trong quyến thuộc mình hay chúng sinh khác đến cướp mạng sống của Bồ Tát, thì lúc ấy, đối với việc này, Bồ Tát rốt cuộc không khởi lòng giận dữ trả thù. Hoặc có người khác đến cướp tài vật, cho đến vợ con của Bồ Tát; hoặc nói hai lưỡi, nói lời độc ác, nói dối, nói thêu dệt; hoặc làm cho sợ hãi, trói buộc, giam cầm, đánh roi đánh gậy, hành hình giết chóc, dùng đủ thứ khổ đau giáng lên Bồ Tát, lúc ấy Bồ Tát cũng không khởi lòng trả đũa. Dù bị cướp mạng sống và mọi vật, cho đến vợ con; dù bị nói hai lưỡi, lời độc ác, lời dối, lời thêu dệt; dù bị làm cho sợ hãi, trói buộc, giam cầm, đánh roi đánh gậy, hành hình giết chóc, Bồ Tát này suy nghĩ về những việc ấy rằng: "Đây là quả báo của việc làm xấu ác, nghiệp bất thiện của ta, mình làm thì mình chịu, hoặc từ đời quá khứ, hoặc ở đời hiện tại; trước đã làm thì nay phải chịu quả báo. Nay sao ta lại vì quả báo của chính mình mà giận người khác?" Lại nữa, này Thiện Tý, Bồ Tát suy nghĩ thế này: "Nếu có người cướp mạng sống và tài vật, cho đến vợ con của ta; hoặc nói hai lưỡi, lời độc ác, lời dối, lời thêu dệt; hoặc làm cho sợ hãi, trói buộc, giam cầm, đánh roi đánh gậy, hành hình giết chóc, thì đối với những việc ấy, ta không nên giận dữ làm hại, trói buộc người khác mà kết thành oan gia. Vì sao? Vì nay ở đời này ta chịu chút khổ não mà còn không ưa, không thích, không vừa ý, huống chi lại khởi giận làm hại người khác, để rồi ở đời sau phải chịu các quả báo tội lỗi, vô lượng vô biên trăm nghìn muôn ức khổ não nhiều vô cùng, là những quả báo không ưa, không thích, không vừa ý."
Lại nữa, này Thiện Tý, Bồ Tát suy nghĩ thế này: "Vì có mạng sống nên mới bị cắt đứt mạng sống; vì có tài vật nên mới bị cướp đoạt tài vật; vì có vợ con nên mới bị cướp vợ con; vì có tai nên mới nghe lời hai lưỡi, lời độc ác, lời dối, lời thêu dệt; vì có thân này nên mới bị làm cho sợ hãi, trói buộc, giam cầm, đánh roi đánh gậy, hành hình giết chóc. Nay chính ta tự nhận lấy mạng sống, tai và thân, chịu sự đi vào của khổ (?), sao lại đem lòng giận làm hại người khác?"
Lại nữa, này Thiện Tý, Bồ Tát Ma-ha-tát suy nghĩ thế này: "Mắt chính là địa đại (yếu tố đất, tức tính cứng chắc, một trong bốn yếu tố đất, nước, lửa, gió cấu tạo nên vật chất), chính là vật của nó, chính là pháp giới (?) (thuộc về thế giới các sự vật tự nhiên), chính là tự tính (bản tính tự nhiên vốn có của nó). Tính ướt là nước, tính nóng là lửa, tính động là gió, cũng chính là vật của nó, chính là pháp giới, chính là tự tính. Như thế, mọi sự sống đều là thứ sẽ hư hoại, sẽ diệt mất, sẽ cạn hết. Như thế, mọi giác quan đều là thứ khổ, là thứ tiếp xúc với khổ, là thứ chịu khổ. Mọi thân thể đều là thứ khổ, là thứ tiếp xúc với khổ, là thứ chịu khổ, chính là vật của nó, chính là pháp giới, chính là tính của nó. Mạng sống này của ta chính là thứ sẽ hư hoại, sẽ diệt mất, sẽ cạn hết, là thứ khổ. Sáu căn (sáu giác quan: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý) này chính là thứ tiếp xúc với khổ, là thứ tiếp xúc với những xúc chạm xấu (?). Nay sao ta lại vì mạng sống vốn sẽ hư hoại, diệt mất, cạn hết này mà sinh giận dữ, xâm hại người khác, kết thành oan gia? Vì sao? Vì đó chính là vật của nó, chính là pháp giới, chính là tự tính."
Lại nữa, này Thiện Tý, Bồ Tát Ma-ha-tát suy nghĩ thế này: "Mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý bên trong không phải là ta, không phải là của ta; mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý bên ngoài (?) cũng không phải là ta, không phải là của ta. Sao người sáng suốt lại đối với sáu căn chẳng phải ta, chẳng phải của ta này mà tô điểm, yêu thích, bám víu, rồi sinh giận dữ làm hại người khác?"
Lại nữa, này Thiện Tý, Bồ Tát Ma-ha-tát suy nghĩ thế này: "Ở cõi người khổ ít, ở cõi ngạ quỷ (quỷ đói) khổ nhiều, ở cõi súc sinh khổ lại càng nhiều hơn, còn khổ não ở địa ngục thì gấp bội vô lượng vô biên, không thể đếm được. Chút khổ ở cõi người còn không muốn chịu, huống chi ở đời sau phải chịu vô lượng khổ não trong ba đường ác (ba cõi xấu ác: địa ngục, quỷ đói, súc sinh). Vì thế nay ta không nên sinh giận làm hại người khác."
Lại nữa, này Thiện Tý, Bồ Tát Ma-ha-tát suy nghĩ thế này: "Nay ta nếu chỉ làm lợi ích cho một người thôi, còn không nên giận dữ làm hại người khác mà kết thành oan gia, huống chi ta sẽ đem nghĩa lý thâm sâu của giáo pháp làm lợi ích cho vô lượng chúng sinh trong tất cả thế gian. Ta phát nguyện lớn như khoác áo giáp lớn; đã phát nguyện lớn rồi thì được thọ ký (được Phật báo trước rằng sau này sẽ thành Phật), hướng về Đại thừa (cỗ xe lớn, con đường tu cứu độ hết thảy chúng sinh), và được đầy đủ Phật pháp vô thượng. Trong Phật pháp ấy, không nên không nhẫn nhịn mà xâm hại người khác, ghét ghen, tranh cãi kiện tụng. Ở đây nên thực hành nhẫn nhục để làm lợi ích cho người, khéo hòa giải tranh tụng, không mang lòng ghen ghét."
Này Thiện Tý, nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân (người nữ có lòng lành), dù phải chịu mọi khổ đau trong địa ngục A-tỳ (địa ngục khổ nhất, khổ không lúc nào ngớt), mà đối với kẻ oán thù còn không nên sinh giận dữ, làm hại, xâm phạm, huống chi ở cõi người chịu chút khổ não lại sinh giận làm hại người khác. Thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy bị người khác giận, mắng chửi, quở trách, phỉ báng, khinh rẻ, rêu rao tiếng xấu, thì tất cả những điều xấu như vậy đều nên nhẫn chịu, khởi lòng từ bi trong sạch không vết nhơ, vì muốn có được tâm của Như Lai.
Bồ Tát này khi chịu các thứ roi gậy, sợ hãi, trói buộc, giam cầm, đối với những việc ấy đều nên nhẫn chịu, khởi lòng từ bi, là để trong một niệm (khoảnh khắc ngắn nhất của ý nghĩ) phá tan tất cả cái vỏ tối tăm (?) chướng ngại của vô minh (sự mê muội, không thấy rõ chân lý). Bồ Tát này thực hành nhẫn nhục với lòng từ bi, là vì muốn cho tất cả chúng sinh dứt được tham ái và giận dữ. Nếu khi bị cắt tai, cũng thực hành nhẫn nhục, khởi lòng từ bi, là vì muốn cho tất cả chúng sinh nghe pháp mà sinh lòng tin. Nếu khi bị cắt mũi, cũng thực hành nhẫn nhục, khởi lòng từ bi, là để nhận được hương giữ giới đoan nghiêm cao tột. Nếu khi bị chặt chân, cũng thực hành nhẫn nhục, khởi lòng từ bi, là để được bốn thần túc của Như Lai (bốn nền tảng của thần thông: ý muốn, sự siêng năng, sự chuyên tâm, sự suy xét). Nếu khi bị chặt tay, cũng thực hành nhẫn nhục, khởi lòng từ bi, là vì muốn thu nhận tất cả chúng sinh, làm cho họ được an lặng. Nếu khi bị phân thây, cắt rời tay chân, cũng thực hành nhẫn nhục, khởi lòng từ bi, là để đầy đủ sáu ba-la-mật. Nếu khi bị móc mắt, cũng thực hành nhẫn nhục, khởi lòng từ bi, là để được tuệ nhãn (mắt trí tuệ, thấy rõ chân lý). Nếu khi bị chém đầu, cũng thực hành nhẫn nhục, khởi lòng từ bi, là để được cái đầu nhất thiết trí của Như Lai.
Bồ Tát này nhẫn nhục như thế, hướng về và suy nghĩ, nguyện cho tất cả chúng sinh được độ, được giải thoát, để được nhất thiết trí, đầy đủ tất cả Phật pháp. "Nhẫn nhục như thế, nay ta đã hướng về và suy nghĩ rồi, nguyện cho tất cả chúng sinh được độ, được giải thoát, để được nhất thiết trí, đầy đủ Phật pháp." Nhẫn nhục như thế, không vỡ, không sứt mẻ, không bỏ hoang. Nếu không đủ sức để học được, thì lúc ấy Bồ Tát nên suy nghĩ thế này: "Nay ta phải siêng năng gắng sức hơn nữa, từng lúc từng chút xa lìa, dứt bỏ thói không nhẫn nhịn. Nay ta siêng năng gắng sức, từng lúc từng chút chăm học nhẫn nhục, làm cho sự nhẫn nhục này tăng trưởng rộng lớn, đầy đủ, cho đến hết đời rốt cuộc không biếng nhác, không sinh lo buồn." Bồ Tát Ma-ha-tát như thế phát tâm bồ-đề, nhớ nghĩ tâm bồ-đề, tu tâm bồ-đề, mong mỏi bồ-đề, nguyện cầu bồ-đề. Bồ Tát này phát khởi hạnh chân chính, những sự nhẫn nhịn tốt đẹp vô lượng vô biên a-tăng-kỳ như thế, vì muốn cho tất cả chúng sinh trong thế gian phát khởi nhẫn nhục vô lậu, phát khởi nhẫn nhục vô học, sinh ra nhẫn nhục vô lậu, sinh ra nhẫn nhục vô học. Này Thiện Tý, Bồ Tát Ma-ha-tát như thế thực hành nhẫn nhục, không cho là khó mà cho là vui, nên mau chóng đầy đủ sằn-đề ba-la-mật.
Này Thiện Tý, thế nào là Bồ Tát Ma-ha-tát đầy đủ tỳ-lê-da ba-la-mật (tinh tấn trọn vẹn: siêng năng không biếng nhác trong việc lành)? Này Thiện Tý, Bồ Tát này nên suy nghĩ thế này: "Nay trong mỗi phương của mười phương (tám hướng cùng phương trên và phương dưới) có vô lượng thế giới, trong mỗi thế giới có vô lượng vô biên chúng sinh tụ họp, không có bờ mé. Nay ta phải phát nguyện lớn như khoác áo giáp, làm cho những chúng sinh ấy được lợi ích lớn, lại được an vui." Lại nữa, vì quán xét biết những pháp làm chỗ dựa cho sự lợi ích, an vui của vô lượng chúng sinh, vì phát khởi pháp căn lành (những việc lành làm gốc rễ sinh ra quả tốt), nên trong vô lượng ngày đêm, dù khi tâm buông lung, hoặc nghĩ sang việc khác, hoặc khi ngủ say, ta vẫn luôn từng niệm từng niệm tăng thêm phúc đức; trong mỗi một niệm phát khởi vô lượng vô biên căn lành làm vốn liếng cho bồ-đề. "Nay ta nên biết: vì trong mỗi một niệm phát khởi, tăng thêm vô lượng căn lành, nên thành A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (giác ngộ cao tột, chân chính, trọn vẹn, tức quả vị Phật) không phải là khó. Nay vì lẽ ấy, ta thấy bồ-đề (?) rất dễ đạt được. Vì vậy, người muốn đạt đạo vô thượng thì cho đến trọn đời không nên biếng nhác."
Lại nữa, này Thiện Tý, Bồ Tát Ma-ha-tát suy nghĩ thế này: "Nếu Bồ Tát, giữa chúng sinh của vô lượng vô biên thế giới, có thể làm cho chúng sinh của một thế giới thoát khỏi mọi khổ, thì ta còn trong mỗi một niệm phát khởi, tăng thêm vô lượng căn lành, huống chi làm cho chúng sinh của vô lượng vô biên thế giới xa lìa, dứt bỏ cái khổ của sinh, già, bệnh, chết, của xa lìa người thương, của gặp gỡ kẻ oán ghét, và cái khổ của ba đường ác."
Lại nữa, này Thiện Tý, Bồ Tát Ma-ha-tát suy nghĩ thế này: "Nếu Bồ Tát Ma-ha-tát trong một niệm muốn làm cho tất cả chúng sinh của vô lượng vô biên thế giới xa lìa, dứt bỏ mọi khổ, thì Bồ Tát ấy cũng trong một niệm phát khởi, tăng thêm vô lượng căn lành, huống chi muốn làm cho chúng sinh của vô lượng vô biên thế giới, trong vô lượng vô biên a-tăng-kỳ kiếp (kiếp: một khoảng thời gian cực kỳ dài) ở tương lai, xa lìa, dứt bỏ cái khổ của sinh, già, bệnh, chết, của xa lìa người thương, của gặp gỡ kẻ oán ghét, và cái khổ của ba đường ác."
Lại nữa, này Thiện Tý, Bồ Tát Ma-ha-tát nên suy nghĩ thế này: "Nếu có người muốn được pháp của Thanh văn (người tu nghe lời Phật dạy mà giác ngộ, chứng quả A-la-hán, tức bậc dứt hết phiền não), Duyên giác (người tự quán xét lẽ nhân duyên sinh diệt mà giác ngộ), người ấy còn được trong mỗi một niệm phát khởi, tăng thêm vô lượng vô biên căn lành, huống chi thiện nam tử, thiện nữ nhân (người nữ có lòng lành) muốn thành tựu đầy đủ oai đức, sức mạnh vô lượng vô biên của Phật pháp. Thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy, với bốn nhân, bốn duyên, bốn cảnh giới (?), trong ngày đêm, dù khi tâm buông lung, hoặc nghĩ sang việc khác, hoặc khi ngủ say, trong mỗi một niệm vẫn tu gom bốn loại căn lành vô lượng vô biên (?), phát khởi, tăng thêm vốn liếng cho bồ-đề. Nay ta nên biết: trong mỗi một niệm phát khởi, tăng thêm bốn loại căn lành vô lượng, thì thành A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề không phải là khó. Vì lẽ ấy, ta thấy bồ-đề rất dễ đạt được. Vì vậy, người muốn đạt đạo bồ-đề thì cho đến trọn đời không nên biếng nhác. Ví như bốn biển lớn, dù phía nam hay phía bắc, phía trên hay phía dưới, còn dễ tìm được bờ mé; còn biển lớn bốn loại căn lành vô lượng làm vốn liếng cho bồ-đề như thế thì khó tìm được bờ mé. Nay cớ sao ta không ở trong mỗi một niệm mà phát khởi, tăng thêm biển lớn bốn loại căn lành vô lượng làm vốn liếng cho bồ-đề? Vì vậy, người muốn thành đạo vô thượng thì cho đến trọn đời không nên biếng nhác."
Lại nữa, này Thiện Tý, Bồ Tát Ma-ha-tát suy nghĩ thế này: "Nếu những loài như sư tử, cáo, sói, kên kên, chim khách, quạ, giao long (?), ruồi trâu, ruồi, bọ chét mà còn đạt được đạo vô thượng, huống chi nay ta được sinh làm người mà lại biếng nhác sao? Vì vậy, người muốn thành đạo vô thượng thì cho đến trọn đời không nên biếng nhác."
Lại nữa, này Thiện Tý, Bồ Tát Ma-ha-tát suy nghĩ thế này: "Cho đến trăm người, nghìn người còn thành được đạo vô thượng, mà nay riêng ta lại không thành được sao? Huống chi chư Phật Thế Tôn hiện tại và vị lai trong mười phương nhiều như cát sông Hằng (con sông lớn ở Ấn Độ, cát của nó ví cho số nhiều không đếm được) đã thành và sẽ thành. Vì vậy, nay ta cho đến trọn đời không nên biếng nhác."
Bồ Tát này lại nên suy nghĩ thế này: "Nếu có pháp nào do Phật nói, hoặc Thanh văn nói, hoặc Bồ Tát nói, cho đến kẻ điên dại vì Phật mà nói, tức là đàn ba-la-mật, thi ba-la-mật, sằn-đề ba-la-mật, tỳ-lê-da ba-la-mật, thiền ba-la-mật, bát-nhã ba-la-mật (sáu hạnh trọn vẹn: bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ), thì Bồ Tát này vì muốn đầy đủ Phật pháp, muốn thành đạo vô thượng, muốn được nhất thiết trí (trí biết hết thảy mọi sự, tức trí tuệ của Phật), nên đối với pháp ấy siêng năng gắng sức như cứu lửa cháy trên đầu (hết sức gấp rút, không chút chậm trễ): học thuộc, giữ gìn, thông suốt, suy nghĩ phân tích, giảng giải cho người khác, dùng trí tuệ, tinh tấn, một lòng suy nghĩ."
Bồ Tát này, hễ chỗ nào có chúng sinh giảng pháp, dù gặp nạn dao gậy, cũng nhất định đến đó nghe giảng. Hoặc có chúng sinh tu nghiệp (hành động tạo tác, sẽ dẫn đến quả báo) đem lại quả báo an vui, hoặc vui ở đời này, hoặc vui ở đời sau, lúc ấy Bồ Tát liền dùng pháp lành và nghĩa lý tốt đẹp mà giúp đỡ họ đúng như pháp; đối với pháp lành ấy cũng siêng năng gắng sức. Bồ Tát này tự đem thân mình cho chúng sinh, để họ được tùy ý sử dụng. Ví như bốn đại (bốn yếu tố đất, nước, lửa, gió), tất cả chúng sinh đều được tùy ý dùng theo nhu cầu; Bồ Tát Ma-ha-tát đem thân cho người, để người tùy ý sử dụng, cũng như vậy. Dùng trí tuệ, tinh tấn, dù gặp nạn dao gậy, vẫn luôn đối với Phật, Pháp, Tăng và các bậc thầy, bậc trưởng thượng, người già yếu, bệnh khổ, nghèo khó không ai che chở, càng thêm cúng dường, cung kính, khiến mình siêng năng gắng sức như cứu lửa cháy trên đầu.
Tùy theo tâm chúng sinh, dùng bố thí, lời nói thương yêu, làm việc có lợi cho người, cùng làm việc với người (bốn cách thu phục, gần gũi để giáo hóa chúng sinh) mà tùy đó thu nhận họ: ai muốn được Thanh văn thừa thì điều phục (dạy dỗ, uốn nắn cho thuần) và đặt họ vào Thanh văn thừa; ai muốn được Duyên giác thừa thì điều phục và đặt họ vào Duyên giác thừa; ai muốn được Bồ Tát thừa thì điều phục và đặt họ vào Bồ Tát thừa (thừa: cỗ xe, ví với con đường tu tập). Dùng trí tuệ, tinh tấn như cứu lửa cháy trên đầu.
Bồ Tát này vì pháp lành, vì nhân duyên của sáu ba-la-mật, mà không kể lạnh nóng, đói khát, muỗi mòng, côn trùng độc cắn đốt, gió thổi, nắng phơi, xúc chạm xấu ác, bị phỉ báng, mắng chửi, đủ thứ khổ não, mệt mỏi, buồn ngủ; đối với những việc ấy, cho đến trọn đời rốt cuộc không bận lòng nhớ đến, dùng trí tuệ, tinh tấn như cứu lửa cháy trên đầu, dù gặp nạn dao gậy cũng không biếng nhác. Bồ Tát này vì nhân duyên của đạo vô thượng mà chịu được đủ thứ khổ, tức là khổ của a-tu-la (loài thần có phúc lớn nhưng hay ghen tức, hiếu chiến), của loài người và của ba đường ác, mà không cho là khó, dùng trí tuệ, tinh tấn như cứu lửa cháy trên đầu. Bồ Tát này tinh tấn bền chắc mạnh mẽ, ý chí dũng mãnh kiên cố, muốn xuất hiện ở đời, thành Phật với sức tinh tấn vô thượng.
Bồ Tát này muốn được tỳ-lê-da ba-la-mật, hướng về tỳ-lê-da ba-la-mật, là vì nguyện cho chúng sinh được độ, được giải thoát, để được nhất thiết trí, đầy đủ tất cả Phật pháp. "Nay ta đã hướng về tỳ-lê-da ba-la-mật rồi, nguyện cho chúng sinh được độ, được giải thoát, để được biết nhất thiết trí, đầy đủ tất cả Phật pháp." Tinh tấn như thế, không vỡ, không sứt mẻ, không bỏ hoang. Nếu không đủ sức để học cho đầy đủ được, thì Bồ Tát này suy nghĩ thế này: "Nay ta phải siêng năng gắng sức hơn nữa, từng lúc từng chút dứt trừ sự biếng nhác, lười lĩnh. Lại phải siêng năng gắng sức hơn nữa, từng lúc từng chút khéo học tinh tấn, làm cho sự tinh tấn này tăng trưởng rộng lớn, đầy đủ, cho đến hết đời rốt cuộc không biếng nhác, không sinh lo buồn." Bồ Tát như thế phát khởi tâm bồ-đề, nhớ nghĩ tâm bồ-đề, tu tâm bồ-đề, mong mỏi bồ-đề; đó gọi là ba-la-mật tinh tấn tốt đẹp vô lượng vô biên a-tăng-kỳ. Vì sao? Vì tinh tấn như thế là hơn hết, bậc nhất trong sự tinh tấn ở các pháp lành khác, vì muốn cho tất cả chúng sinh ở khắp mọi nơi trong thế gian phát khởi tinh tấn vô lậu (hoàn toàn trong sạch, không còn rỉ chảy phiền não), phát khởi tinh tấn vô học (của bậc đã tu hành viên mãn, không còn gì phải học), sinh ra tinh tấn vô lậu, sinh ra tinh tấn vô học. Này Thiện Tý, Bồ Tát Ma-ha-tát như thế thực hành tinh tấn, không cho là khó mà cho là vui, nên mau chóng đầy đủ tỳ-lê-da ba-la-mật.
Kinh Đại Bảo Tích (bộ kinh lớn gom nhiều kho báu giáo pháp), quyển thứ chín mươi ba.
Kinh Đại Bảo Tích, quyển thứ chín mươi bốn.
Pháp sư Tam Tạng (vị thầy thông suốt cả ba kho kinh điển Phật giáo: Kinh, Luật, Luận) La-thập (tức Cưu-ma-la-thập, nhà dịch kinh nổi tiếng) đời Hậu Tần dịch.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video