Phẩm Phá Phàm Phu Tướng, thứ tám (phẩm phá bỏ cách nhìn chấp vào hình tướng của phàm phu, tức người tầm thường chưa giác ngộ).
Bấy giờ Thiện Trụ Ý Thiên tử (Thiên tử: một vị trời; Thiện Trụ Ý là tên vị trời này) lại thưa với Văn-thù-sư-lợi (vị bồ-tát tiêu biểu cho trí tuệ trong đạo Phật): "Thưa Đại sĩ (cách gọi tôn kính dành cho bồ-tát), nay ngài cho phép tôi tu phạm hạnh (đời sống trong sạch của người tu, nhất là giữ mình không dâm dục) chăng?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Được, Thiên tử. Nếu nay ông có thể không nghĩ đến việc làm, việc cầu, không nghĩ đến việc tiến tới, như vậy tôi sẽ cho phép ông tu phạm hạnh." Thiện Trụ Ý hỏi: "Thưa Đại sĩ, vì lẽ gì ngài nói như vậy?"
Văn-thù-sư-lợi đáp: "Này Thiên tử, nếu có làm thì có thể gọi là phạm hạnh; nếu không có làm thì sao gọi là phạm hạnh? Lại nữa, này Thiên tử, nếu có thấy, có được thì có thể gọi là phạm hạnh; nếu không có thấy, có được thì sao gọi là phạm hạnh?" Thiện Trụ Ý hỏi: "Thưa Đại sĩ, nay ngài lẽ nào không có phạm hạnh sao?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Đúng vậy, đúng vậy, Thiên tử, tôi không có phạm hạnh. Vì sao? Vì phạm hạnh thì không phải là phạm hạnh; vì không phải là phạm hạnh nên tôi gọi là phạm hạnh."
Khi ấy Thiện Trụ Ý Thiên tử khen Văn-thù-sư-lợi: "Hay thay, hay thay, Đại sĩ! Ngài có đầy đủ lạc thuyết biện tài (tài ăn nói khéo léo, ưa giảng nói không bao giờ cạn), nên có thể nói năng không chướng ngại như vậy." Văn-thù-sư-lợi nói: "Này Thiên tử, nếu tôi có đầy đủ biện tài không chướng ngại, thì đó chính là thành chướng ngại. Vì sao? Vì phàm bám chấp vào cái ta và cái của ta đều do phân biệt, mà mọi sự phân biệt không gì không phải là chướng ngại."
Bấy giờ Văn-thù-sư-lợi lại nói với Thiện Trụ Ý Thiên tử: "Này Thiên tử, nếu nay ông có thể cắt đứt mệnh căn (gốc rễ sự sống, cái giữ cho sự sống còn tiếp tục) của mọi chúng sinh (các loài có sự sống), mà không cầm dao, không cầm gậy, không nắm chày, không cầm cục đất, mà vẫn làm được việc ấy, thì tôi sẽ cùng ông tu phạm hạnh." Thiện Trụ Ý hỏi: "Thưa Đại sĩ, lại vì lẽ gì ngài nói như vậy?" Văn-thù-sư-lợi hỏi: "Này Thiên tử, ý ông thế nào về cái gọi là chúng sinh?" Thiện Trụ Ý đáp: "Thưa Đại sĩ, tôi nói chúng sinh, chúng sinh ấy, cho đến tất cả đều chỉ có tên gọi, đều do tưởng (sự nhận biết, hình dung trong tâm) nắm lấy mà có."
Văn-thù-sư-lợi nói: "Này Thiên tử, vì vậy tôi nói rằng nay ông cần phải giết cái tưởng về ta, giết cái tưởng về người, giết cái tưởng về chúng sinh, giết cái tưởng về thọ mạng (một sự sống tồn tại suốt một đời), cho đến diệt trừ các tưởng về tên gọi; giết như vậy đó." Thiện Trụ Ý hỏi: "Thưa Đại sĩ, phải dùng đồ giết nào để giết?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Này Thiên tử, tôi thường dùng con dao trí tuệ sắc bén để giết. Khi giết, phải cầm con dao trí sắc bén ấy như thế này, phải giết như thế này, nhưng cũng không có ý tưởng cầm nắm và ý tưởng giết. Này Thiên tử, vì lẽ ấy, ông nên khéo biết giết cái tưởng về ta và tưởng về chúng sinh; đó gọi là thật sự giết mọi chúng sinh. Như vậy tôi sẽ cho phép ông tu phạm hạnh."
Bấy giờ Văn-thù-sư-lợi lại nói với Thiện Trụ Ý Thiên tử: "Này Thiên tử, tôi lại nói với ông: nếu ông làm mười nghiệp đạo ác (mười điều ác: giết hại, trộm cắp, tà dâm, nói dối, nói hai lưỡi, nói ác, nói thêu dệt, tham, giận, tà kiến), lại có thể thành tựu những pháp đen tối nhơ đục, buông bỏ mọi nghiệp đạo thiện, phá hoại, làm tan rã các pháp trong sạch, thì tôi sẽ cùng ông tu phạm hạnh." Thiện Trụ Ý hỏi: "Thưa Đại sĩ, vì lẽ gì ngài lại nói như vậy?"
Văn-thù-sư-lợi đáp: "Này Thiên tử, mọi thứ nhơ đục và trong sạch đều bình đẳng (vốn như nhau, không có khác biệt thật). Nếu là sự bình đẳng ấy, tôi được như thế thì cùng ông tu phạm hạnh. Này Thiên tử, ý ông thế nào? Ông lấy pháp gì làm sự bình đẳng của nhơ đục?" Thiện Trụ Ý đáp: "Không tham, không làm, không thoái lui, không sa đọa; đó là sự bình đẳng của nhơ đục." Văn-thù-sư-lợi hỏi: "Này Thiên tử, lại lấy pháp gì làm sự bình đẳng của trong sạch?" Thiện Trụ Ý đáp: "Lấy như (cái vốn như thế, chân tướng không đổi của mọi sự), pháp tính (bản tính chân thật của mọi pháp), thực tế (chỗ tận cùng của sự thật) và ba cửa giải thoát (không: thấy mọi sự trống rỗng; vô tướng: không bám vào hình tướng; vô nguyện: không còn mong cầu); đó là sự bình đẳng của trong sạch."
Văn-thù-sư-lợi hỏi: "Này Thiên tử, nay tôi khiến ông ở trong pháp giới (toàn thể mọi sự vật hiện tượng, xét ở bản chất chân thật của chúng) chân thật mà tu hành đầy đủ, đi lại quanh quẩn, việc ấy có được chăng?" Thiện Trụ Ý đáp: "Thưa Đại sĩ, không." Văn-thù-sư-lợi nói: "Này Thiên tử, vì lẽ ấy tôi nói như vậy: nhơ đục và trong sạch hết thảy đều bình đẳng, rồi sau mới có thể cùng tu phạm hạnh."
Bấy giờ Văn-thù-sư-lợi lại nói với Thiện Trụ Ý Thiên tử: "Này Thiên tử, nếu nay ông có thể bắt kẻ đáng chết, tay cầm dao sắc chặt đầu nó, tôi sẽ cho phép ông tu phạm hạnh như vậy." Thiện Trụ Ý hỏi: "Thưa Đại sĩ, vì lẽ gì ngài lại nói thế này?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Này Thiên tử, ai là kẻ đáng giết? Cái gì là đầu? Ai có thể giết? Này Thiên tử, nay ông nên biết: phải giết tham dục (lòng tham muốn), phải giết sân khuể (lòng giận ghét), phải giết ngu si (sự mê muội), như thế cho đến ngã mạn (lòng kiêu căng cho mình hơn người), ganh ghét, lừa dối, xu nịnh quanh co, bám chấp, chấp tướng (bám vào hình tướng), và thọ (cảm giác), tưởng v.v. Này Thiên tử, đó là những thứ đáng giết.
Này Thiên tử, nếu người nào một lòng chuyên tâm tự giữ mình, khi tâm tham dục khởi lên thì phải biết ngay, dùng phương tiện (cách thức khéo léo) làm cho nó tan đi, khiến tâm trở lại vắng lặng. Làm tan đi thế nào? Nên nghĩ thế này: 'Cái này là không, cái này là bất tịnh (nhơ nhớp). Hãy tìm xem tâm ham muốn này sinh ở đâu, diệt ở đâu, từ đâu đến, đi về đâu? Trong đó ai bị nhiễm, ai là người nhiễm, cái gì là pháp gây nhiễm?' Khi quán xét như vậy, không thấy cái làm nhiễm, không thấy cái bị nhiễm, không thấy việc nhiễm. Vì không thấy nên không có nắm lấy. Vì không nắm lấy nên không có buông bỏ. Vì không buông bỏ nên không có nhận. Không bỏ, không nhận, thì gọi là lìa dục, vắng lặng, niết-bàn (cảnh giới dứt sạch phiền não, không còn sinh tử). Như vậy cho đến mọi tâm thọ nhận khác cũng nói như thế.
Này Thiên tử, nên biết, phép giết như vậy là vừa giết vừa sinh (?). Vì thế được nói rằng khi người ấy giết thì trước hết chặt đầu; đó là giết chân thật. Vì lẽ ấy tôi nói như vậy."
Bấy giờ Văn-thù-sư-lợi lại nói với Thiện Trụ Ý Thiên tử: "Này Thiên tử, nếu nay ông có thể quay lưng với chư Phật, phỉ báng Pháp và Tăng (Pháp: giáo lý của Phật; Tăng: đoàn thể người tu), tôi sẽ cùng ông tu phạm hạnh như vậy." Thiện Trụ Ý hỏi: "Thưa Đại sĩ, vì sao nay ngài lại nói như vậy?" Văn-thù-sư-lợi hỏi: "Này Thiên tử, theo ý ông, lấy gì làm Phật?" Thiện Trụ Ý đáp: "Thưa Đại sĩ, như như và pháp giới, tôi nói đó là Phật." Văn-thù-sư-lợi hỏi: "Này Thiên tử, ý ông thế nào? Như như và pháp giới có thể nhiễm trước (bám dính, đắm chấp) được chăng?" Thiện Trụ Ý đáp: "Thưa Đại sĩ, không." Văn-thù-sư-lợi nói: "Này Thiên tử, vì lẽ ấy tôi nói như vậy: nếu nay ông có thể phỉ báng chư Phật, tôi sẽ cùng ông tu phạm hạnh như vậy."
Văn-thù-sư-lợi hỏi: "Này Thiên tử, theo ý ông, lấy gì làm Pháp?" Thiện Trụ Ý đáp: "Thưa Đại sĩ, lìa dục và vắng lặng, tôi gọi là Pháp." Văn-thù-sư-lợi hỏi: "Này Thiên tử, ý ông thế nào? Pháp vắng lặng ấy có thể nhiễm trước được chăng?" Thiện Trụ Ý đáp: "Thưa Đại sĩ, không." Văn-thù-sư-lợi nói: "Đúng vậy, Thiên tử. Vì lẽ ấy tôi nói như vậy: nếu nay ông có thể phỉ báng chính pháp, tôi sẽ cùng ông tu phạm hạnh như vậy."
Văn-thù-sư-lợi hỏi: "Này Thiên tử, theo ý ông, lấy gì làm Tăng?" Thiện Trụ Ý đáp: "Thưa Đại sĩ, pháp vô vi (không do tạo tác mà có, không sinh không diệt) gọi là Thánh tăng. Như Thế Tôn dạy: mọi bậc thánh đều nhờ vô vi mà được tên gọi; cho nên pháp vô vi gọi là Tăng Thanh văn (đoàn thể các đệ tử nghe Phật giảng mà giác ngộ)." Văn-thù-sư-lợi hỏi: "Này Thiên tử, ý ông thế nào? Pháp vô vi ấy có thể bám chấp được chăng?" Thiện Trụ Ý đáp: "Thưa Đại sĩ, không." Văn-thù-sư-lợi nói: "Đúng vậy, Thiên tử. Vì lẽ ấy tôi nói như vậy: nếu nay ông có thể phá hoại Thánh tăng, tôi sẽ cùng ông tu phạm hạnh như vậy."
Văn-thù-sư-lợi nói: "Này Thiên tử, nếu người nào thấy Phật thì người ấy bám vào Phật; nếu người nào thấy Pháp thì người ấy bám vào Pháp; nếu người nào thấy Tăng thì người ấy bám vào Tăng. Vì sao? Vì Phật, Pháp, Tăng không thể nắm bắt được. Này Thiên tử, nếu người nào không thấy Phật, không nghe Pháp, không biết Tăng, thì người ấy là không quay lưng với Phật, không phỉ báng Pháp, không phá hoại Tăng. Vì sao? Vì người ấy không nắm bắt Phật, Pháp, Tăng. Này Thiên tử, nếu người nào yêu Phật, yêu Pháp, yêu Tăng, thì người ấy nhiễm trước vào Phật, Pháp và Tăng. Này Thiên tử, nên biết, nếu người nào không bám vào Phật, Pháp, Tăng, thì gọi là lìa dục, vắng lặng. Này Thiên tử, vì lẽ ấy tôi nói như vậy: nếu nay ông có thể không nhiễm trước vào Phật, Pháp, Tăng, thì tôi sẽ cùng ông tu phạm hạnh như vậy."
Bấy giờ Thiện Trụ Ý Thiên tử lại thưa với Văn-thù-sư-lợi: "Thưa Đại sĩ, thật hiếm có, hiếm có! Hôm nay ngài mới có thể giảng nói những nghĩa lý sâu xa như vậy. Tôi lấy gì để báo ơn Đại sĩ?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Này Thiên tử, ông đừng báo ơn." Thiện Trụ Ý hỏi: "Thưa Đại sĩ, nay làm sao tôi có thể không báo ơn được?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Này Thiên tử, ông đừng báo ơn. Vì sao? Này Thiên tử, nếu ông có thể không báo ơn như vậy, chính là báo ơn rồi." Thiện Trụ Ý hỏi: "Thưa Đại sĩ, nay ngài lẽ nào không báo ơn sao?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Này Thiên tử, đúng vậy, đúng vậy. Tôi không báo ơn, mà cũng không phải không báo ơn." Thiện Trụ Ý hỏi: "Thưa Đại sĩ, ngài lấy nghĩa gì mà lại nói như vậy?"
Văn-thù-sư-lợi đáp: "Này Thiên tử, người phàm ngu tạo ra đủ thứ pháp, khởi đủ thứ kiến chấp, làm đủ thứ hành động; vì tạo ra đủ thứ kiến chấp và hành động như vậy, nên nghĩ rằng: 'Ta phải báo ơn.' Này Thiên tử, đó không phải là thiện nam tử tu hành đúng đắn. Thiện nam tử tu hành đúng đắn thì cho đến không có một chút tạo tác nào, hoặc làm hoặc không làm, người ấy rốt cuộc không nói 'ta nghĩ đến báo ơn'. Lại nữa, này Thiên tử, không báo ơn là như Phật Thế Tôn giảng về sự bình đẳng: mọi pháp đều không có gì được làm, không có chỗ để làm, đều đi vào bình đẳng, không có quay lại, cũng không có vượt qua, không phải tự mình, không phải người khác, không làm cũng không phải không làm. Vì vậy tôi là không báo ơn."
Bấy giờ Thiện Trụ Ý Thiên tử lại thưa với Văn-thù-sư-lợi: "Thưa Đại sĩ, ngài trú ở đâu mà nói như vậy? Trú trong nhẫn (sự chấp nhận, an trú vững vàng trong chân lý) mà nói chăng? Trú trong pháp mà nói chăng?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Này Thiên tử, chỗ tôi trú không phải nhẫn, không phải pháp." Thiện Trụ Ý hỏi: "Thưa Đại sĩ, thật ra ngài trú ở đâu mà nói như vậy?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Này Thiên tử, tôi không trú ở đâu cả. Như thân người hóa hiện (người do phép thần thông biến ra, không có thật), tôi trú như vậy." Thiện Trụ Ý hỏi: "Thưa Đại sĩ, người hóa hiện ấy lại nương vào đâu mà trú?"
Văn-thù-sư-lợi đáp: "Này Thiên tử, như như trú thế nào thì người hóa hiện trú như vậy. Này Thiên tử, nếu là như thế, sao ông lại hỏi trú ở đâu, là nhẫn hay là pháp như vậy? Này Thiên tử, vì thế cái tôi gọi là nhẫn chỉ có tên gọi; tên gọi thì không có chỗ trú. Pháp cũng như vậy, không có chỗ trú, không có lay động chuyển dời, cũng không có phân biệt. Này Thiên tử, nên biết, mọi pháp đều không có chỗ trú; còn nói là trú, ấy là Như Lai (một danh hiệu của Phật, bậc từ chân như mà đến) vì các chúng sinh mà nói như vậy. Vì sao? Như Phật đã dạy: Như Lai trú trong pháp như như ấy, mọi chúng sinh cũng như vậy, trú trong như như, chưa từng lay chuyển. Như của chúng sinh tức là như của Như Lai; như của Như Lai tức là như của chúng sinh. Chúng sinh và Như Lai không hai, không khác."
Bấy giờ Thiện Trụ Ý Thiên tử lại thưa với Văn-thù-sư-lợi: "Thưa Đại sĩ, cái gọi là sa-môn-na (tức sa-môn, người xuất gia tu hành để dứt trừ phiền não), sa-môn-na ấy nghĩa là gì?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Này Thiên tử, nếu không phải sa-môn, không phải bà-la-môn (giai cấp tu sĩ, tư tế cao nhất trong xã hội Ấn Độ xưa), thì đó gọi là sa-môn chân thật. Vì sao? Vì người ấy không bám vào Dục giới (cõi của những loài còn ham muốn), không bám vào Sắc giới (cõi của các vị trời còn thân hình vi tế), không bám vào Vô sắc giới (cõi của các vị trời không còn thân hình); vì vậy tôi nói là sa-môn chân thật.
Này Thiên tử, nếu mắt không lậu, tai không lậu, mũi không lậu, lưỡi không lậu, thân không lậu, ý không lậu (lậu: phiền não rỉ chảy qua các giác quan, làm tâm hao mất và trôi lăn trong sinh tử), tôi lại nói là sa-môn chân thật. Này Thiên tử, nếu không nương vào lời nói, không nương vào sự chứng đắc, không nương vào nơi chốn, tôi lại nói là sa-môn chân thật. Này Thiên tử, nếu không có chỗ đi, không có chỗ đến, không bị thương, không có vết lở, tôi lại nói là sa-môn chân thật. Này Thiên tử, vì vậy với câu 'không phải sa-môn, không phải bà-la-môn' ấy, tôi mới nói là sa-môn chân thật."
Bấy giờ Thiện Trụ Ý Thiên tử khen Văn-thù-sư-lợi: "Hay thay, hay thay, Đại sĩ! Thật là chưa từng có. Thưa nhân giả (người có lòng nhân, cách gọi tôn kính), chí ngài vững như kim cương (thứ cứng nhất, không gì phá vỡ được); những điều ngài giảng nói không có chương câu, cũng không có chỗ chốn, mà tâm ngài đều thông suốt, không sót điều gì."
Văn-thù-sư-lợi nói: "Này Thiên tử, tâm tôi không cứng. Vì sao? Vì tôi tự buông thả ý, tâm an ổn, mềm mỏng, nhẫn nhịn, vì vậy không cứng." Thiện Trụ Ý hỏi: "Thưa Đại sĩ, nghĩa ấy thế nào?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Này Thiên tử, tôi thả lòng đi vào địa vị Thanh văn, ở trong cảnh giới Duyên giác (bậc tự giác ngộ nhờ quán lẽ nhân duyên), đó gọi là buông tâm. Tôi lại thả lòng đi vào giữa trần lao (bụi bặm nhọc nhằn, chỉ phiền não thế gian) và sinh tử, mà cũng không ghét bỏ những lỗi lầm, tai hại của các phiền não tham, giận, si v.v.; đó gọi là buông tâm."
Khi ấy Thiện Trụ Ý Thiên tử lại khen Văn-thù-sư-lợi: "Hay thay, hay thay, bậc Đại sĩ hiếm có! Ngài nhờ trong quá khứ lâu đời đã cúng dường chư Phật, vun trồng nhiều đức bản (gốc rễ công đức), nên mới có thể giảng nói vi diệu như thế." Văn-thù-sư-lợi nói: "Này Thiên tử, tôi không cúng dường Phật, không vun trồng thiện căn (gốc rễ điều lành). Vì sao? Vì tôi chưa từng thấy những gì đã trải qua trong quá khứ, cũng không biết những gì sẽ làm trong tương lai. Dẫu có làm gì cũng không có gì được làm. Đối với các pháp của Phật, tôi chưa từng gây dựng điều gì, thì làm sao có thể có việc vun trồng các đức bản?"
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video