Phẩm Chiên-đà-la (giai cấp thấp hèn nhất trong xã hội Ấn Độ xưa, làm nghề giết mổ, lo việc xác chết, bị mọi người xa lánh), thứ ba
Phật bảo Ca-diếp (Ma-ha Ca-diếp, một đại đệ tử của Phật): "Thế nào là sa-môn (người xuất gia tu hành) chiên-đà-la? Ca-diếp, ví như người chiên-đà-la thường đi tìm xác chết ở bãi tha ma, nhìn chúng sinh không có lòng từ bi, thấy được xác chết thì lòng rất vui mừng. Ca-diếp, sa-môn chiên-đà-la cũng vậy: thường không có lòng từ, đến nhà thí chủ (người bố thí) mang lòng bất thiện; cầu được thứ gì rồi thì sinh lòng quý trọng; nhận lợi dưỡng (lợi lộc và đồ cúng dường) từ nhà thí chủ rồi mà không dạy cho thí chủ Phật pháp và tỳ-ni (giới luật); vì lợi dưỡng mà gần gũi người tại gia, không vì pháp, cũng không có lòng từ, thường chỉ cầu lợi dưỡng. Ca-diếp, đó gọi là sa-môn chiên-đà-la.
Ca-diếp, như người chiên-đà-la bị mọi người bỏ rơi — các đại thần, trưởng giả (người giàu có, có thế lực), các tiểu vương, giai cấp sát-lợi (giai cấp vua chúa, võ tướng), giai cấp bà-la-môn (giai cấp tu sĩ, lo việc tế lễ) và thứ dân, cho đến cả người hạ tiện đều xa lánh, không muốn làm bạn. Ca-diếp, sa-môn chiên-đà-la cũng bị mọi người xa lánh: những người giữ giới có đức được người kính trọng, các tỳ-kheo (tăng xuất gia đã thọ giới đầy đủ), tỳ-kheo-ni (ni cô xuất gia đã thọ giới đầy đủ), ưu-bà-tắc (nam cư sĩ tại gia đã quy y), ưu-bà-di (nữ cư sĩ tại gia đã quy y), trời, rồng, quỷ thần và càn-thát-bà (loài thần nhạc ở cõi trời), vì biết người ấy phá giới, làm điều ác. Ca-diếp, đó gọi là sa-môn chiên-đà-la.
Ca-diếp, như áo quần, đồ ăn uống và mọi đồ dùng của người chiên-đà-la, người tử tế đều không ưa thích, cũng không dùng. Ca-diếp, sa-môn chiên-đà-la cũng vậy: nếu có áo, bát và đồ dùng, đều là do phá giới, trái pháp, do thân miệng ý xu nịnh mà có được; các sa-môn và bà-la-môn giữ giới bỏ đi, không ưa thích, cũng không dùng, mà đối với người ấy lại sinh lòng thương xót. Ca-diếp, đó gọi là sa-môn chiên-đà-la.
Ca-diếp, như người chiên-đà-la mang lòng xấu hổ, cầm đồ đựng của mình đi xin ăn của người khác. Ca-diếp, sa-môn chiên-đà-la cũng vậy: mang lòng xấu hổ mà vào phòng xá, đến nhà người, hoặc vào giữa đại chúng; cũng mang lòng xấu hổ mà đến chỗ Phật; cũng mang lòng xấu hổ mà lễ tháp Như Lai (tháp thờ xá-lợi của Phật; Như Lai là danh hiệu của Phật); cũng mang lòng xấu hổ mà đi lại, co duỗi; cũng mang lòng xấu hổ mà đi, đứng, ngồi, nằm. Mọi việc làm đều mang lòng xấu hổ, vì che giấu điều ác.
Ca-diếp, nay ta sẽ nói: người chiên-đà-la đi đến đâu cũng không đến được chỗ tốt. Vì sao? Vì tự mình làm điều ác. Ca-diếp, sa-môn chiên-đà-la đi đến đâu cũng không đến được đường lành, làm nhiều nghiệp ác, vì không có pháp ngăn chặn các đường ác. Ca-diếp, đó gọi là sa-môn chiên-đà-la.
Ca-diếp, thế nào là sa-môn hư hỏng? Ca-diếp, ví như rượu ngon đủ hương vị, phần đề-hồ (phần tinh túy nhất) của rượu đã được múc lấy hết thì dưới đáy còn lại cặn bã, người ta chê ghét, không dùng được vào việc gì. Ca-diếp, sa-môn hư hỏng cũng vậy: lìa bỏ vị ngọt của pháp, giữ lấy cặn bã phiền não (những thứ làm tâm rối loạn, khổ não như tham, giận, si mê), bị người chê ghét, không dùng được vào việc gì; lìa hương thơm giữ giới mà ngửi mùi phiền não; đến đâu cũng không lợi cho mình, cũng không ích cho người. Ca-diếp, đó gọi là sa-môn hư hỏng.
Ca-diếp, hư hỏng là như thức ăn biến thành phân dơ, hôi thối không sạch, người người chán ghét xa lánh. Ca-diếp, sa-môn hư hỏng cũng như phân dơ, vì nghiệp thân, miệng, ý không trong sạch. Ca-diếp, đó gọi là sa-môn hư hỏng. Ca-diếp, ví như hạt giống hư gieo xuống đất lớn, rốt cuộc không nảy mầm, không kết hạt. Ca-diếp, sa-môn hư hỏng cũng vậy: tuy ở trong Phật pháp mà không sinh được căn lành, không đắc được sa-môn quả (các quả vị chứng đắc của người tu). Ca-diếp, đó gọi là sa-môn hư hỏng.
Ca-diếp, thế nào là sa-môn cái hộp? Ca-diếp, ví như cái hộp vẽ hoa văn do thợ khéo làm ra, bên trong đựng đồ hôi hám và đủ thứ dơ bẩn. Ca-diếp, sa-môn cái hộp cũng vậy: bên ngoài tỏ ra đầy đủ, giống như hạnh sa-môn, bên trong có đủ thứ dơ bẩn, làm các nghiệp ác. Ca-diếp, đó gọi là sa-môn cái hộp.
Ca-diếp, thế nào là sa-môn câu-lan-đồ (tên một loài hoa, sắc đẹp mà mùi hôi) (?)? Ca-diếp, ví như hoa câu-lan-đồ màu sắc tươi đẹp, mà thân cứng như gỗ đá, mùi hôi thối như bị trét phân. Người có trí thấy hoa này thì không đến gần, không sờ đến, tránh xa mà đi; kẻ ngu thấy thì không biết tai hại, đến gần mà ngửi. Ca-diếp, sa-môn câu-lan-đồ cũng vậy: bề ngoài giống hạnh sa-môn mà thô lỗ hung hăng, kiêu ngạo tự cao, hôi thối không sạch, lại phá giới, làm điều không có oai nghi phép tắc, phá hoại chánh kiến (sự thấy biết đúng đắn). Ca-diếp, sa-môn câu-lan-đồ như thế, người trí không gần gũi, không lễ kính, không đi nhiễu quanh bên phải (cách bày tỏ lòng tôn kính), vì là người ác nên xa lánh. Ca-diếp, nếu có những kẻ ngu như trẻ con, thì bọn người ngu ấy gần gũi, lễ kính, đi nhiễu quanh bên phải và tin nghe lời họ, như hoa câu-lan-đồ bị kẻ ngu cầm lấy. Ca-diếp, đó gọi là sa-môn câu-lan-đồ.
Ca-diếp, thế nào là sa-môn cầu lợi? Ca-diếp, ví như kẻ gian xảo, lòng thường keo kiệt, bị tham lam che lấp, thấy của cải người khác thì mong muốn chiếm lấy; mang theo dao bén gậy gộc, không biết hổ thẹn, không có lòng thương, thường có lòng hại người. Khi đi qua đầm hoang, núi rừng hay làng xóm, hắn đều khởi lòng như thế, mong chiếm của cải người khác, thường tự ẩn mình không cho ai thấy.
Ca-diếp, sa-môn cầu lợi cũng vậy: lòng thường keo kiệt, bị tham lam che lấp; với lợi lộc đã được thì lòng không biết đủ; thấy của cải người khác thì mong muốn chiếm lấy; đi đến đâu, làng xóm hay thành ấp, thường vì lợi dưỡng chứ không vì pháp lành, che giấu các điều ác. Hắn nghĩ rằng: "Các tỳ-kheo tốt mà biết ta phá giới, thì khi thuyết giới (buổi tăng chúng họp tụng giới luật định kỳ) có thể sẽ đuổi ta ra." Đối với tỳ-kheo tốt, hắn chỉ sinh lòng sợ hãi; lòng thường xu nịnh, bề ngoài làm ra vẻ có oai nghi phép tắc.
Tất cả trời, rồng, quỷ thần có thiên nhãn (mắt của cõi trời, thấy được mọi nơi) đều biết tỳ-kheo này: lúc hắn đến là giặc đến, lúc hắn đi là giặc đi, lúc hắn bước là giặc bước, lúc hắn ngồi là giặc ngồi, lúc hắn nằm là giặc nằm, lúc hắn lấy áo là giặc lấy áo, lúc hắn mặc áo là giặc mặc áo, lúc hắn vào làng là giặc vào làng, lúc hắn ra khỏi làng là giặc ra khỏi làng, lúc hắn ăn là giặc ăn, lúc hắn uống là giặc uống, lúc hắn cạo tóc là giặc cạo tóc.
Ca-diếp, mọi cử chỉ đi lại của kẻ ngu ấy đều bị trời, rồng, quỷ thần thấy biết; thấy rồi thì quở mắng: "Kẻ ác như thế này đang phá hoại Phật pháp của Phật Thích-ca Mâu-ni!" — họ quở trách các tỳ-kheo ác như vậy. Còn các vị trời, rồng, quỷ thần ấy khi thấy sa-môn, bà-la-môn giữ giới, sống phạm hạnh (đời sống trong sạch, dứt dâm dục), thì càng thêm lòng tin, lễ kính tôn trọng, cho rằng người này đáng được nhận lợi dưỡng trong Phật pháp. Ca-diếp, sa-môn cầu lợi này xuất gia trong Phật pháp mà không thể khởi được một niệm tâm tịch diệt (lặng dứt phiền não), lìa dục, huống chi là đắc sa-môn quả; nếu nói hắn đắc được thì không có lẽ ấy. Ca-diếp, đó gọi là sa-môn cầu lợi.
Ca-diếp, thế nào là sa-môn cỏ dại? Ca-diếp, ví như trong ruộng lúa mạch mọc lên thứ cỏ dại giống lúa mạch, hình dáng giống lúa mạch không phân biệt được. Bấy giờ người nông dân nghĩ: "Những cây này đều là lúa mạch tốt." Về sau thấy trổ bông mới biết không phải, không thể nói tất cả đều là lúa mạch. Ca-diếp, sa-môn cỏ dại cũng vậy: ở giữa đại chúng, trông giống người giữ giới có đức hạnh; thí chủ thấy thì cho rằng tất cả đều là sa-môn. Nhưng kẻ ngu ấy thật không phải sa-môn mà nói là sa-môn, không phải người phạm hạnh mà tự xưng là phạm hạnh; từ trước đã hư hỏng, lìa bỏ việc giữ giới, cũng không thuộc vào số đại chúng; trong Phật pháp không có mạng sống trí tuệ, sẽ đọa vào đường ác, như cỏ dại ở giữa lúa mạch tốt.
Bấy giờ trời, rồng, quỷ thần có thiên nhãn thấy kẻ ngu ấy đọa vào địa ngục, thấy rồi bảo nhau rằng: "Đây là kẻ ngu trước kia làm ra vẻ sa-môn mà làm điều bất thiện, nay sẽ đọa vào địa ngục lớn; từ nay về sau rốt cuộc không thể có được đức hạnh sa-môn và sa-môn quả, như cỏ dại ở giữa lúa mạch tốt." Ca-diếp, đó gọi là sa-môn cỏ dại.
Ca-diếp, thế nào là sa-môn lúa lép (?)? Ca-diếp, ví như mạ lúa lép, vì không chín nên gọi là lúa lép; vì không có hạt nên bị gió thổi bay, không có sức nặng chắc, giống lúa mà không phải lúa. Ca-diếp, sa-môn lúa lép cũng vậy: hình dáng giống sa-môn mà không ai dạy bảo răn đe; không có sức đức hạnh nên bị gió ma (ma vương, kẻ phá hoại sự tu hành) thổi bay; cũng không có khí huyết của sức giữ giới; lìa sự học hỏi nhiều, mất sức thiền định, cũng xa trí tuệ, không thể phá được giặc phiền não. Người như thế gọi là nhẹ kém không sức, lệ thuộc vào ma, bị ma móc câu kéo đi, chìm trong mọi phiền não, bị gió ma thổi bay như lúa lép. Ca-diếp, lúa lép không dùng làm giống được, cũng không nảy mầm. Ca-diếp, sa-môn lúa lép cũng vậy: trong Phật pháp không có hạt giống đạo, trong pháp của các bậc hiền thánh không được giải thoát (thoát khỏi mọi trói buộc của phiền não và sinh tử). Ca-diếp, sa-môn lúa lép là kẻ phá giới, làm điều ác. Đó gọi là sa-môn lúa lép.
Ca-diếp, thế nào là sa-môn giả? Ca-diếp, ví như người thợ khéo lấy vàng mạ lên đồng, màu sắc giống vàng mà giá trị không bằng vàng; khi cọ mài mới biết không phải vàng. Ca-diếp, kẻ sa-môn giả cũng vậy: khéo tự trang điểm, thường tắm rửa thân thể, mặc áo chỉnh tề, oai nghi phép tắc sa-môn đều đầy đủ, đi lại co duỗi đều đúng phép tắc. Nhưng kẻ ấy thường bị tham, giận, si làm hại, cũng bị lợi dưỡng, sự lễ kính, lời khen ngợi làm hại, cũng bị ngã mạn (kiêu căng cho mình hơn người), tăng thượng mạn (chưa chứng đắc mà tự cho là đã chứng đắc) và mọi phiền não làm hại.
Tuy được người quý trọng mà không có pháp đáng quý trọng; thường siêng trang điểm thân thể, mong cầu ăn uống; không cầu pháp của bậc thánh, không sợ đời sau; hiện tại được tôn trọng mà đời sau không được tôn trọng; chỉ nuôi cho da thịt béo tốt, nương vào lợi dưỡng chứ không nương vào pháp; bị đủ thứ trói buộc, siêng năng lo việc nhà; thuận theo tâm người tại gia, cũng theo đó mà thọ nhận (?): lúc khổ thì chịu khổ, lúc vui thì hưởng vui; bị yêu ghét làm hại; đối với pháp sa-môn thì không có lòng muốn thực hành, lìa bỏ mọi oai nghi phép tắc, chắc chắn sẽ đọa vào địa ngục, ngạ quỷ (loài quỷ đói), súc sinh (loài vật). Người ấy không có thực chất sa-môn, không xứng danh sa-môn, không ngang hàng với sa-môn. Ca-diếp, đó gọi là sa-môn giả.
Ca-diếp, thế nào là sa-môn mất khí huyết? Ca-diếp, ví như đàn ông hay đàn bà, bé trai hay bé gái, bị loài phi nhân (quỷ thần, những loài không phải người) hút mất khí huyết, người ấy gầy ốm, không còn sắc diện sức lực, vì mất khí huyết. Ca-diếp, người như thế vì mất khí huyết nên các thứ thuốc, bùa chú và dao kim đều không chữa được, chắc chắn phải chết.
Ca-diếp, sa-môn cũng vậy: không có khí huyết của giữ giới, thiền định, trí tuệ, giải thoát và giải thoát tri kiến (sự thấy biết rõ ràng rằng mình đã giải thoát); không có khí huyết của từ, bi, hỷ, xả (bốn tấm lòng rộng lớn: ban vui, cứu khổ, vui theo niềm vui của người, buông bỏ và đối xử bình đẳng); cũng không có khí huyết của việc bố thí, điều phục và giữ gìn nghiệp thân, miệng, ý; cũng không có khí huyết của việc an trú trong tứ thánh chủng (bốn "hạt giống" của bậc thánh: biết đủ về áo mặc, về đồ ăn, về chỗ ở, và ưa dứt ác, ưa tu tập); không có khí huyết của oai nghi phép tắc; cũng không có khí huyết của thân, miệng, ý trong sạch. Ca-diếp, đó gọi là sa-môn mất khí huyết.
Ca-diếp, sa-môn mất khí huyết này tuy nhận thuốc pháp của Như Lai mà không dùng để tự cứu mình. Thuốc pháp là: nếu khởi dâm dục thì nên quán bất tịnh (quán xét thân thể là nhơ nhớp để dứt lòng ham muốn); nếu khởi giận dữ thì nên thực hành lòng từ; nếu khởi ngu si thì nên quán mười hai nhân duyên (chuỗi mười hai khâu nối nhau tạo thành vòng sinh tử, từ vô minh đến già chết); đối với các phiền não thì nên suy xét đúng đắn; lìa sự ưa thích đám đông, buông bỏ những gì là "của ta"; ba việc của người xuất gia phải yêu quý giữ gìn. Ba việc là: giữ giới trong sạch, tâm được điều phục, nhập định không tán loạn. Ca-diếp, thuốc pháp như vậy là do ta nói ra, do ta cho phép dùng; kẻ ấy tuy nhận thuốc này mà không dùng để tự cứu mình.
Ca-diếp, lại có pháp xuất thế (pháp vượt ra khỏi thế gian), đó là: phép quán không, quán vô tướng, quán vô tác (thấy mọi vật không có tự tính, không bám vào hình tướng, không còn mong cầu tạo tác); hiểu biết về ấm (năm nhóm hợp thành con người: thân xác, cảm giác, tri giác, ý chí tạo tác, sự nhận biết), giới (mười tám yếu tố: sáu giác quan, sáu đối tượng, sáu thức) và nhập (mười hai yếu tố: sáu giác quan và sáu đối tượng); tứ thánh đế (bốn chân lý của bậc thánh: khổ, nguyên nhân của khổ, sự hết khổ, con đường dứt khổ) và mười hai nhân duyên. Ca-diếp, thuốc pháp như vậy, người ấy cũng không dùng để tự cứu mình.
Ca-diếp, sa-môn như thế hôi thối không sạch, vì phá giới, vì ít phước đức, vì kiêu mạn nên sinh vào chỗ cực kỳ thấp hèn; chết ở đây rồi không sinh vào chỗ nào khác, chắc chắn sẽ đọa vào địa ngục lớn. Như người mất khí huyết chắc chắn phải chết, sa-môn như thế chết ở đây chắc chắn đọa địa ngục. Ca-diếp, đó gọi là sa-môn mất khí huyết."
Khi Phật nói xong lời ấy, có năm trăm tỳ-kheo xả giới hoàn tục (bỏ giới, trở về đời sống thế tục). Lúc ấy có các tỳ-kheo quở trách những tỳ-kheo kia rằng: "Các Đại đức (cách gọi tôn kính các vị tỳ-kheo) thối lui khỏi Phật pháp mà trở về nhà như thế là không tốt, như thế là trái pháp." Phật bảo các tỳ-kheo: "Chớ nói như vậy. Vì sao? Làm như thế gọi là thuận theo pháp. Nếu tỳ-kheo không muốn nhận của tín thí (của cải người có lòng tin cúng dường) của người mà lui về nhà, thì gọi là thuận theo pháp. Các tỳ-kheo ấy vì lòng tin hiểu nhiều nên sinh lòng hối hận. Khi ta nói những lời này, họ nghe rồi nghĩ rằng: 'Chúng ta có thể sẽ làm hạnh không trong sạch mà nhận của tín thí của người, nên sinh lòng hối hận mà lui về nhà.' Ca-diếp, nay ta nói: các tỳ-kheo này chết ở đây sẽ sinh lên cõi trời Đâu-suất (cõi trời thứ tư của cõi Dục), chỗ của Bồ-tát Di-lặc (vị Phật tương lai, hiện đang ở cõi Đâu-suất chờ thành Phật). Khi Như Lai Di-lặc ra đời, các tỳ-kheo này sẽ ở trong số người dự pháp hội đầu tiên."
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video