Hội "Bị Giáp Trang Nghiêm" (hội "Mặc áo giáp trang nghiêm"; mặc áo giáp ví cho lòng quyết tâm vững chắc của Bồ-tát, như người mặc giáp ra trận), thứ bảy, phần bốn.
Lại nữa, này Vô Biên Tuệ (tên một vị Bồ-tát trong hội chúng), các vị Bồ-tát Ma-ha-tát (Bồ-tát: người tu hạnh giác ngộ, vừa cầu thành Phật vừa cứu giúp chúng sinh; Ma-ha-tát: bậc lớn, tức các vị Bồ-tát lớn) khi quán xét tất cả các pháp (mọi sự vật, hiện tượng, cả vật chất lẫn tinh thần) như thế, thì đối với các pháp được "pháp quang minh" (ánh sáng của chánh pháp, tức trí tuệ soi thấy rõ bản chất thật của các pháp). Họ không ở trong "không" mà thấy không (không: tính trống rỗng, nghĩa là các pháp không có một bản thể riêng, cố định), cũng không lìa không mà thấy không. Họ không thấy có chút pháp nào tương ứng (khớp hợp, gắn liền) với không, hay không tương ứng với không. Họ không dùng cái không để làm cho trống không, không thấy không, không thấy chẳng không, cũng không dùng cái thấy để quán xét tất cả các pháp.
Khi thấy như thế, họ không ở trong "vô tướng" (không có hình tướng, không có dấu hiệu nào để nắm bắt) mà thấy vô tướng, cũng không ở ngoài vô tướng mà thấy vô tướng, và cũng không có chút pháp nào hoặc tương ứng hoặc không tương ứng với vô tướng. Họ không ở nơi vô tướng mà thấy bằng cái thấy vô tướng, không ở nơi có tướng mà thấy bằng cái thấy có tướng; đó chẳng phải cái thấy có tướng, cũng chẳng phải cái thấy vô tướng. "Vô sinh" (không có sự sinh ra thật sự) và "vô tác" (không tạo tác, không mong cầu điều gì) cũng đều như vậy.
Họ không ở trong "tận" (sự diệt hết, chấm dứt) mà thấy tận, cũng không ở ngoài tận mà thấy tận. Họ không thấy chút pháp nào tương ứng hay không tương ứng với tận. Họ không ở nơi tận mà thấy bằng cái thấy tận, cũng không ở nơi tận mà thấy bằng cái thấy không tận; đó chẳng phải cái thấy tận, cũng chẳng phải cái thấy không tận. Khi các vị Bồ-tát Ma-ha-tát thấy như thế, thì không có chút pháp nào là có thể thấy hay không thể thấy, có thể bày tỏ rõ hay không thể bày tỏ rõ, có thể đi vào hay không thể đi vào, có thể hay biết hay không thể hay biết.
Này Vô Biên Tuệ, đó gọi là Bồ-tát Ma-ha-tát an trú trên con đường ấy, được ánh sáng lớn của chánh pháp. Nhờ ánh sáng chánh pháp mà thấy tất cả các pháp đều không có bờ mé. Đối với bờ mé và khoảng giữa, họ cũng không chấp giữ. Vì không chấp giữ nên đối với Phật pháp mà phát tâm tiến tới. Bấy giờ Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, tức Đức Phật) nói kệ (bài thơ tụng) rằng:
Không ở trong không mà thấy không, không lìa không mà thấy không;
Thấy được như thế, mới gọi là thấy không.
Không trụ nơi chút pháp nào, cũng không thấy chút pháp nào
Tương ứng với tính không ấy, hay không tương ứng.
Không vốn do tự tánh (bản chất riêng của nó) mà không; đối với không, chẳng nắm giữ gì.
Vì không nắm giữ gì, nên biết được tất cả các pháp.
Đối với cái thấy, không nắm giữ; đối với sự quán xét, không chấp trước;
Biết rõ cái thấy và sự quán xét, cả hai đều không nhận lấy.
Đối với cái thấy, thảy đều trong sạch; đối với sự quán xét, không thể nắm bắt.
Quán xét các pháp như thế, rốt ráo không chấp giữ gì.
Không dùng vô tướng mà thấy, không dùng vô tướng mà quán,
Cũng không ở nơi vô tướng mà khởi ra phép quán vô tướng.
Vô tướng thì không có gì để bày tỏ; "vô nguyện" (không mong cầu, không vướng vào điều gì để cầu được) thì không thể nắm bắt.
Không có chút thể chất của pháp nào mà có thể đem ra tu tập.
Không nghĩ đến vô tướng, cũng không nghĩ đến vô nguyện;
Không phân biệt như thế, mới bày tỏ rõ được có tướng và vô tướng.
Không hướng về vô tướng, cũng không đi vào vô tướng;
Không hướng về, không đi vào, bày tỏ rõ mà an trú trong sự bình đẳng.
Người trí không thấy tướng, cũng không thấy vô tướng;
Không thấy, không suy nghĩ, tất cả đều không có gì bày tỏ.
Nếu người thường suy nghĩ rằng: không có suy nghĩ, không có bày tỏ,
Thì đối với suy nghĩ và bày tỏ, đều an trú trong sự bình đẳng tuyệt đối.
Như đối với vô tướng thế nào, thì đối với vô tác cũng như vậy;
Dù bày tỏ mà không có gì được bày tỏ, vì đã suy nghĩ và biết rõ.
Vô sinh cũng như vậy: chưa từng có chút pháp nào sinh ra;
Tự tánh vốn không có gì, bày tỏ rõ mà không có thể chất.
Hoặc sinh hoặc không sinh, có tạo tác hay không tạo tác,
Cũng không chấp giữ chút nào; người trí không phân biệt.
Niệm và tuệ không lay động, bày tỏ rõ mà không suy lường chọn lựa;
Có thể chất hay không có thể chất, đều bình đẳng, lìa mọi tính chất.
Không ở nơi tận mà thấy tận, cũng không thấy không tận;
Bày tỏ rõ mà không có gì được thấy; "tận trí" (trí biết rõ phiền não đã dứt sạch) không gì cao hơn.
Hoặc tận hoặc không tận, cả hai đều không phân biệt;
Vì không phân biệt, nên không vọng niệm, an trú trong bình đẳng.
Ở nơi tận không có cái thấy tận, cũng không có cái thấy không tận;
Khi thấy tận như thế, không chấp tận hay không tận.
Nếu đối với tận và không tận, tất cả đều không chấp giữ,
Thì vì không chấp giữ, tận trí sẽ hiện bày rõ ràng.
Cảnh giới của tận trí là chỗ đạt được của bậc không sợ hãi;
Vì bày tỏ rõ pháp này, Bồ-tát khéo an trú.
Bấy giờ trong hội chúng lại có vị Bồ-tát Ma-ha-tát tên là Thắng Tuệ, từ chỗ ngồi đứng dậy, để trần vai phải (phép tỏ lòng cung kính), gối phải quỳ sát đất, chắp tay hướng về Phật mà bạch rằng: "Bạch Thế Tôn, các vị Bồ-tát Ma-ha-tát vì muốn thâu nhận trí tuệ về các pháp, nên khởi tu hành mới được ánh sáng lớn của chánh pháp này. Trong ánh sáng chánh pháp không có chút gì có thể thấy. Nhờ ánh sáng chánh pháp mà hiểu rõ tất cả các pháp: "hữu vi" (những gì do nhân duyên tạo thành, có sinh có diệt) và "vô vi" (những gì không do nhân duyên tạo thành, không sinh không diệt), thế gian và xuất thế gian (vượt ra khỏi thế gian), thuận hay nghịch, có "hí luận" (lời bàn luận hư vọng, phân biệt vô ích) hay không có hí luận. Bạch Thế Tôn, ánh sáng chánh pháp này, lẽ nào các vị Bồ-tát Ma-ha-tát không tu hành mà được sao?"
Bấy giờ Thế Tôn bảo Bồ-tát Ma-ha-tát Thắng Tuệ rằng: "Này Thắng Tuệ, các vị Bồ-tát Ma-ha-tát không có chút tu hành nào, không có tu hành thù thắng, không tu hành theo, không tu hành khắp, mà được ánh sáng lớn vô biên của chánh pháp. Ngay chính các vị Bồ-tát Ma-ha-tát còn không thể nắm bắt, không thể thấy được, huống chi hạnh của Bồ-tát lại có thể nắm bắt, có thể thấy được sao? Làm sao lại thấy rằng phải tu hạnh trải qua bao nhiêu kiếp (khoảng thời gian cực kỳ dài) mới được ánh sáng lớn vô biên của chánh pháp? Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát, khi tất cả hạnh đều lặng dứt, chỗ làm được trong sạch, thì được ánh sáng chánh pháp. Hạnh ánh sáng chánh pháp không phải hạnh có thể đếm lường, không phải hạnh chạy theo hình tướng; vậy từ đâu mà đặt bày ra các hạnh? Thế nhưng hạnh được tu không phải là hạnh do đặt bày, mà cũng không lìa sự đặt bày.
Này Thắng Tuệ, khi các vị Bồ-tát Ma-ha-tát an trú trong hạnh này, thì buông bỏ tất cả các hạnh, không chấp giữ gì. Người đầy đủ hạnh này thì không phải hạnh có thể đếm lường, không phải hạnh chạy theo hình tướng; không tướng, không hạnh, mới được ánh sáng lớn của chánh pháp này." Bấy giờ Thế Tôn nói kệ rằng:
Bồ-tát không có chỗ làm, mà cũng không có hạnh;
Người được cái "không có hạnh", không sợ hãi mà tiến tới.
Chưa từng có hạnh thù thắng, cũng không có hạnh tu khắp;
Không hạnh, không hạnh thù thắng, bình đẳng mà tiến tới.
Hạnh này không có gì để chỉ bày; chỉ bày rằng không có các tướng;
Không tướng, không người làm hạnh, đó là tướng của hạnh.
Bồ-tát làm hạnh vô tướng, không trụ vào các sự việc;
Không hạnh, không chỗ trụ, người trí mới thành tựu.
Không hạnh thì không lay động; hạnh ấy là bậc cao nhất;
Làm được hạnh không lay động, mạnh mẽ dũng tiến mà đi tới.
Bồ-tát không thể nắm bắt, hạnh cũng không thể thấy,
Cũng không thấy thân hình sắc tướng; đó là người khéo thuận theo.
Không sắc, không hình tướng, nên không có tất cả các hạnh;
Đối với cái thấy không nắm giữ gì; đó là hạnh không gì sánh bằng.
Hạnh cao nhất của Bồ-tát không rơi vào sự đặt bày,
Cũng không có biến đổi, trong đó không chấp giữ gì.
Vì hạnh không có đặt bày, nên mới là hạnh cao nhất;
Nếu được hạnh như thế, sẽ có ánh sáng lớn của chánh pháp.
Hạnh mà Bồ-tát tu, không lời nói, không thể lấy số kiếp mà đo,
Dù có thể dùng vô lượng kiếp để giảng nói về các hạnh.
Hạnh Bồ-tát trong sạch, an trú nhiệm mầu trong sự trong sạch;
Buông bỏ hết thảy các hạnh, chưa từng có gì để thâu giữ.
Bồ-tát luôn an trú trong sự buông bỏ, mà giữ gìn các hạnh;
Đã buông bỏ tất cả hạnh, an trú nhiệm mầu trong sự buông bỏ.
Hạnh vô biên của Bồ-tát lìa cả có bờ mé và không bờ mé;
Hạnh ấy không lay động, gọi là hạnh cao nhất.
Bồ-tát làm hạnh vô tướng, hạnh ấy là bậc cao nhất;
Khi tu hạnh này, vượt qua mọi cõi của ma (những thế lực phá hoại sự tu đạo).
Bồ-tát làm hạnh vô tướng, hiểu rõ về vô tướng;
Hoặc có tướng hay vô tướng, tất cả đều không nương tựa.
Bồ-tát an trú trí tuệ này, hạnh này khéo thành tựu;
Không có chút việc gì được làm, nên gọi là người "không làm".
Bồ-tát luôn trong sạch, đối với hạnh không sợ hãi;
Với chánh niệm (tâm nhớ nghĩ đúng đắn) mà tiến tới, đó là khéo an trú.
Bấy giờ Bồ-tát Ma-ha-tát Thắng Tuệ lại bạch Phật rằng: "Thật hiếm có, bạch Thế Tôn! Những hạnh mà các bậc thiện trượng phu (người nam tử hiền thiện, cao quý) tu tập thật là sâu xa; những kẻ phàm phu ngu muội tu theo lối có tướng, có tạo tác thì ít ai làm được. Bạch Thế Tôn, không có chút pháp nào đi vào trong hạnh này, vì thế hạnh này là hạnh bình đẳng của bậc thiện trượng phu. Bạch Thế Tôn, hạnh của bậc thiện trượng phu không phải số lượng hay giới hạn nào có thể đo lường được." Bấy giờ Bồ-tát Ma-ha-tát Thắng Tuệ liền dùng kệ tụng khen ngợi Như Lai (danh hiệu của Phật: bậc từ chân như mà đến) rằng:
Đấng Đại Hùng (bậc anh hùng lớn, hàng phục được mọi phiền não), bậc Chánh Đẳng Giác (bậc giác ngộ chân chính, bình đẳng, trọn vẹn), Đấng Lưỡng Túc Tôn (bậc tôn quý nhất trong loài hai chân, cũng hiểu là bậc đầy đủ cả phúc đức lẫn trí tuệ) cao nhất,
Giảng nói hạnh sâu xa, đem lợi ích cho các Bồ-tát.
Tài biện thuyết nhiệm mầu của Thế Tôn, mức độ thật khó đo lường;
Bậc có tài biện thuyết vô biên, là đấng đại trượng phu thù thắng nhất.
Đấng Pháp Vương (vua của chánh pháp, tức Phật) dẹp yên lời chê bai tranh cãi, đó là nhờ bậc Chánh Biến Tri (bậc biết đúng đắn và khắp cùng mọi sự),
Mới vì các Bồ-tát nói ra hạnh cao nhất này.
Thế Tôn có thể giảng nói phương tiện (cách thức khéo léo) để dứt các hạnh;
Vượt qua hết thảy các hạnh, người trí nên tiến tới.
Đấng Đại Long (rồng lớn, ví Phật có uy lực lớn) không thể nghĩ bàn, cảnh giới trí tuệ vô biên;
Bậc biết khắp, Đấng Lưỡng Túc Tôn, khéo mở bày hạnh nhiệm mầu này.
Điều Thế Tôn mở bày là hạnh không lay động của bậc Mâu-ni (bậc thánh tịch tĩnh, một danh hiệu của Phật);
Hạnh này không gì lay động được, nên gọi là hạnh không gì sánh bằng.
Hạnh mà Đấng Đại Hùng, Đại Mâu-ni đã tu thuở xưa,
Dù có tu hạnh qua nhiều kiếp, cũng không ai đạt tới được.
Bồ-tát nghe pháp này, tuy còn sống ở thế gian,
Nhưng đối với "chủng trí" (nhất thiết chủng trí: trí tuệ biết rõ tường tận mọi pháp, trí của Phật) chẳng bao lâu cũng sẽ chứng được.
Chúng con thương xót chúng sinh, trong đời mạt thế (đời sau cùng, khi chánh pháp suy tàn)
Đối với pháp cao nhất này, sẽ là người giữ gìn.
Chúng con nghe pháp này rồi, trong đời mạt thế
Vì các chúng sinh, có thể thực hành và cũng có thể giảng nói.
Chúng con dùng ánh sáng này, trong đời mạt thế
Vì những người cầu pháp mà đem lại lợi ích lớn.
Chúng con phát lời thề nguyện, trong đời mạt thế
Vì các chúng sinh mà giữ gìn và dựng lập chánh pháp.
Chúng con thường nghĩ nhớ, trong đời mạt thế
Cúng dường biển Phật pháp, nguyện giữ pháp cao nhất.
Chúng con đối với kho tàng pháp, sẽ là bậc trượng phu thù thắng;
Nguyện giữ pháp môn này, giữ gìn cho được lâu dài.
Chúng con đối với nước pháp, thề nguyện đều uống được hết;
Và đối với pháp môn này, sẽ là người giữ gìn.
Chúng con nghe pháp rồi, trong đời mạt thế
Nguyện làm bậc đại trượng phu, thọ trì (nhận lấy và giữ gìn) chánh pháp của Phật.
Chúng con thà mất mạng, chứ không bỏ pháp cao nhất;
Nguyện ở trong pháp này mà làm người giữ pháp.
Chúng con giữ pháp này, chưa từng thấy vui đủ,
Vì khát khao được nghe khế kinh (lời kinh hợp với chân lý và căn cơ người nghe) sâu xa, quyết định này.
Chúng con trong đời mạt thế, vì những người cầu pháp
Sẽ giảng chánh pháp này, khiến tất cả đều vui mừng.
Đấng Pháp Vương không thể nghĩ bàn, làm chỗ nương tựa lớn;
Nguyện thương xót che chở con, nghĩ đến con là người giữ pháp.
Bấy giờ Thế Tôn bảo Bồ-tát Ma-ha-tát Thắng Tuệ rằng: "Lành thay, lành thay, Thắng Tuệ! Ông có thể trong đời mạt thế về sau, vì muốn giữ gìn các pháp này mà mặc áo giáp lớn. Cũng như các vị Bồ-tát Ma-ha-tát thuở xưa, ở chỗ các Đấng Tối Thắng (các vị Phật) cúng dường, phụng sự, gieo trồng các thiện căn (gốc lành, những việc làm tốt sinh ra phúc báo), tu phạm hạnh (đời sống trong sạch, giữ giới) lâu dài, mặc áo giáp lớn, giữ gìn pháp của chư Phật Thế Tôn, không khác gì." Bấy giờ Thế Tôn nói kệ rằng:
Vào thời đáng sợ về sau, ông nên giữ pháp này,
Vì lợi ích các chúng sinh, đem pháp này mở bày.
Vào đời mạt thế về sau, ông giữ pháp thù thắng nhất;
Ai được nghe pháp này, đều sẽ sinh lòng yêu thích.
Vào đời mạt thế về sau, ông làm người giữ pháp;
Pháp sâu xa Ta nói, ông nên thọ trì trọn vẹn.
Tu-đa-la (kinh điển) bí mật, ông nghe rồi nên ghi nhớ;
Đối với lý thú (nghĩa lý sâu xa, ý chỉ) này, chớ còn nghi ngờ.
Nghĩa sâu xa quyết định, ông nghe rồi nên ghi nhớ;
Làm lợi ích các chúng sinh, làm người giữ kho tàng pháp.
Đem pháp bố thí cho tất cả, thấm nhuần khắp chúng sinh;
Nghe rồi khiến họ thỏa mãn vui vẻ, thân tâm đều hoan hỷ.
Vì lý thú của đường lối mà Bồ-tát thực hành,
Và vì rốt ráo thọ trì Tu-đa-la ấy,
Ông sẽ có thể độ (cứu giúp đưa qua bờ khổ) rộng khắp vô lượng chúng sinh,
Những kẻ mà trong tất cả thế gian không ai độ được.
Vì ông giữ pháp này, nên làm lợi ích cho thế gian,
Được khối phúc đức thù thắng, nhờ đó mà tiến tới.
Nay Ta nói pháp này, ông nên thọ trì trọn vẹn;
Vào đời mạt thế về sau, giảng cho những người sáng suốt.
Trong đời hiện tại và đời vị lai, ai giữ được pháp này,
Thì là người thọ trì được chánh pháp của nghìn vị Phật.
Vì các chúng sinh mà giữ gìn pháp môn này,
Vào đời mạt thế về sau, đem lại lợi ích lớn.
Nếu ai trong đời mạt thế giữ gìn được pháp này,
Người ấy không phải chỉ gần gũi phụng sự một vị Phật.
Nếu ai trong đời mạt thế giữ gìn được pháp này,
Người ấy đã từng phụng sự nhiều bậc khéo nói pháp này.
Ai đối với pháp này không có chút nghi ngờ,
Trong đời mạt thế giữ gìn pháp, đó là người sáng suốt.
Mặc áo giáp lớn vô biên, đối địch chiến đấu thật thù thắng,
Mà trong đời mạt thế mới giữ được pháp này.
Người ấy đối với chánh pháp của Phật, lưới nghi ngờ đều đã trừ sạch;
Nghe pháp không sợ hãi, mới giữ được pháp này.
"Vì thế, này Thắng Tuệ, nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân (người nam, người nữ có lòng lành, tin Phật pháp) siêng năng cầu công đức lớn thù thắng nhất, thì trong đời mạt thế, vì pháp sâu xa, nên mặc áo giáp, thọ trì, đọc tụng, giải nói nghĩa lý của pháp ấy.
Lại nữa, này Thắng Tuệ, Ta nhớ thuở xưa, trải qua vô lượng kiếp, lại gấp bội số ấy, có Phật ra đời hiệu là Biến Chiếu (Soi Khắp) Như Lai, Ứng Cúng (bậc xứng đáng nhận sự cúng dường), Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc (bậc đầy đủ trí tuệ sáng suốt và đức hạnh), Thiện Thệ (bậc đã khéo đi đến nơi giải thoát), Thế Gian Giải (bậc hiểu rõ thế gian), Vô Thượng Sĩ (bậc không ai hơn), Điều Ngự Trượng Phu (bậc khéo điều phục, dẫn dắt người), Thiên Nhân Sư (thầy của trời và người), Phật Thế Tôn. Kiếp ấy tên là Siêu Thắng, nước tên là Ly Cấu (Lìa Nhơ). Đất nước ấy bằng phẳng, rộng lớn, trang nghiêm trong sạch, do bảy thứ báu làm thành. Bấy giờ châu lớn ấy rộng dài trải ra bảy vạn do-tuần (đơn vị đo đường dài thời xưa ở Ấn Độ, mỗi do-tuần khoảng mười mấy cây số). Trong đó lại có sáu vạn thành lớn, mỗi thành lớn dọc ngang đều mười sáu do-tuần. Tường thành bao quanh, lầu gác và tường lũy trang hoàng đẹp đẽ; cổng thành và cột phướn thù thắng, ai thấy cũng vui thích. Hàng cây đa-la (một loại cây cọ cao, lá dùng để viết kinh) nhiệm mầu xếp hàng vây quanh, trăm nghìn vườn hoa cùng tô điểm. Trong các vườn, đài, tòa, giường, nệm bày biện trang nghiêm khắp nơi. Ao hồ, kênh rạch, dòng chảy đều tràn đầy nước; bờ và bậc thềm được trang sức bằng các thứ báu; chung quanh bằng phẳng, ra vào yên ổn. Bên bờ, các loại cây thơm như trầm thủy, chiên-đàn (gỗ đàn hương), đa-ma-la (một loại cây thơm) mọc um tùm thành hàng. Mỗi thành ấy đều có mười nghìn câu-chi (một câu-chi là mười triệu) người dân sinh sống. Các chúng sinh ấy đều đã thành tựu "thập thiện nghiệp" (mười điều lành: không giết hại, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không nói thêu dệt, không nói hai lưỡi, không nói lời độc ác, không tham lam, không giận dữ, không tà kiến), nên tất cả đều hưởng sự an vui như thế.
Đức Như Lai ấy xuất hiện vào khoảng sau khi đã qua hai trăm kiếp kể từ kiếp đầu, vì thế kiếp ấy gọi là Siêu Thắng (Vượt Hơn). Trong kiếp ấy có năm trăm vị Như Lai lần lượt ra đời. Cõi nước của mỗi vị đều do bảy báu làm thành. Sau khi mỗi vị Phật diệt độ (nhập niết-bàn, qua đời), chánh pháp còn ở lại thế gian mười nghìn năm. Năm trăm vị Như Lai như thế hiện ra giáo hóa ở đời, có nhiều pháp hội (buổi họp nghe pháp) của Thanh văn (người nghe lời Phật dạy mà tu để tự giải thoát) và Bồ-tát. Mỗi pháp hội đều có vô lượng Bồ-tát, số đến câu-chi na-do-tha (na-do-tha: một con số cực lớn), hướng về đạo "nhất thừa" (con đường duy nhất đưa tất cả đến quả Phật) và đạt được "vô sinh nhẫn" (trí tuệ an nhiên chấp nhận chân lý các pháp vốn không sinh không diệt, không còn lay động).
Vào kiếp ấy có vị Chuyển luân vương (vị vua lý tưởng cai trị cả thế giới bằng chánh pháp) tên là Dũng Mãnh Quân, thành tựu bảy báu (bảy thứ quý của Chuyển luân vương: bánh xe báu, voi báu, ngựa báu, ngọc báu, người nữ báu, quan giữ kho báu, tướng quân báu), làm vua cả "tứ thiên hạ" (bốn châu lớn ở bốn phía núi Tu-di, tức toàn thế giới loài người). Ở cõi Diêm-phù-đề (châu phía nam, cõi loài người chúng ta ở) có một thành lớn, chu vi sáu mươi do-tuần, lại có tám vạn câu-chi người dân sinh sống, yên ổn vui sướng, giàu có thịnh vượng. Thành có bảy lớp hào, bảy hàng cây, bảy lớp đường phố, bảy lớp cột phướn (?), bảy lớp lưới chuông; một nghìn vườn hoa cùng bao quanh tô điểm thành lớn. Mỗi vườn dọc ngang đều hai mươi do-tuần, trong đó đều có bảy lớp tường, bảy lớp lưới giăng, trang hoàng đủ kiểu; mỗi thứ đều là đồ quý giá bằng các báu nhiệm mầu, giống như cõi trời. Mỗi vườn lại có một trăm ao hồ, lấy báu tỳ-lưu-ly (một thứ ngọc quý màu xanh biếc) làm bờ, mã não và các thứ ngọc làm bậc thềm; muôn hoa nở rộ, cây báu xếp hàng.
Trong thành lớn, chánh điện của vua rộng bảy do-tuần, làm bằng vàng ròng và ngọc xanh xen kẽ, chung quanh có cột báu, trang sức bằng lưu ly, lưới ngọc ma-ni (ngọc báu trong sáng, như ý) phủ kín bên trên, các cây đa-la chiếu sáng tô điểm. Hai mươi ao sâu bao quanh như dải thắt lưng, đáy trải vàng ròng, phủ lưới vàng, các thứ báu lưu ly làm cầu bến, vàng ròng tinh khiết làm lối đi bậc thềm. Trong ao có hoa ưu-bát-la (sen xanh), hoa câu-vật-đầu (sen đỏ hoặc sen vàng), hoa phân-đà-lợi (sen trắng) nở rộ khắp nơi.
Vị Chuyển luân vương ấy cùng hai nghìn thể nữ, sáu vạn người con và quyến thuộc vui chơi "ngũ dục" (năm thứ ham muốn: sắc đẹp, âm thanh, mùi hương, vị ngon, cảm xúc thân thể) trong vườn ấy, thầm nghĩ rằng: "Các dục lạc đều vô thường, chẳng bao lâu sẽ biến đổi hư hoại. Ta nhất định dốc chí cầu Phật pháp; nếu được nghe pháp thì sẽ tu hành đúng như lời dạy, khiến ta được lợi ích an vui lâu dài." Vừa nghĩ xong, bỗng có vị trời hiện ra giữa hư không, bảo vua rằng: "Lành thay, đại trượng phu! Nay có Biến Chiếu Như Lai ra đời, giảng nói chánh pháp, phần đầu, phần giữa, phần cuối đều tốt lành. Vua nên mau đến chỗ Đức Phật ấy để được nghe chánh pháp, khiến vua được lợi ích an vui lâu dài, thành tựu Phật pháp, viên mãn Phật pháp." Vua nghe lời vị trời, vui mừng hớn hở, cùng quyến thuộc và người hầu vây quanh, liền đến chỗ Biến Chiếu Như Lai, cúi đầu mặt lễ dưới chân Phật mà bạch rằng: "Bạch Thế Tôn, dùng pháp gì mà có thể nắm được phương tiện khéo léo của các pháp, có thể khiến phạm hạnh mau được viên mãn? Con sẽ tu hành theo." Hỏi như thế xong, Đức Như Lai ấy liền vì vua mở bày rộng rãi.
Vua nghe pháp rồi, cùng quyến thuộc bỏ hết các đồ dùng sinh sống sung sướng, cung kính cúng dường Biến Chiếu Như Lai và đại chúng suốt hai vạn năm. Vua xuất gia trong giáo pháp của Biến Chiếu Như Lai, tu hành chánh pháp. Nhờ nghe pháp, bấy giờ vua được thiện căn nhận pháp, thiện căn giữ pháp, thiện căn nói pháp; pháp nào đã nghe thì suy ngẫm không quên, siêng năng tu tập vô lượng công đức. Rồi vua phát lời thề nguyện: "Nguyện giữ gìn chánh pháp ba thời (?) của Như Lai, vì các chúng sinh mà tuyên nói đủ cách." Phát nguyện xong, ở chỗ các vị Như Lai trong kiếp Siêu Thắng, vua đều gần gũi, cúng dường, phụng sự từng vị; đối với chánh pháp thời hiện tiền, chánh pháp thời giữa và chánh pháp thời sau của các Như Lai ấy, vua đều thọ trì được hết. Vua giáo hóa làm cho thành thục bốn vạn tám nghìn câu-chi na-do-tha chúng sinh, hướng về A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (quả giác ngộ cao nhất, chân chính, trọn vẹn của Phật), và dùng phương tiện điều phục vô lượng chúng sinh, cho họ an trú trong Thanh văn thừa và Bích-chi Phật thừa (con đường của bậc tự mình giác ngộ nhờ quán xét nhân duyên, không có thầy dạy trực tiếp).
Vị Như Lai sau cùng trong kiếp ấy hiệu là Điện Quang (Ánh Chớp). Tỳ-kheo (người nam xuất gia đã thọ giới đầy đủ) Dũng Mãnh Quân, khi nghe Điện Quang Như Lai thuyết pháp, liền được vô sinh nhẫn. Điện Quang Như Lai liền thụ ký (báo trước việc thành Phật trong tương lai) cho vị ấy: "Này Dũng Mãnh Quân, ở đời vị lai ông sẽ cúng dường vô lượng nghìn vị Phật Thế Tôn, thọ trì chánh pháp ba thời của Như Lai, làm lợi ích cho vô lượng vô số chúng sinh, đặt trăm nghìn câu-chi na-do-tha chúng sinh vào A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, và vô lượng chúng sinh an trú trong Thanh văn thừa. Như thế trải qua a-tăng-kỳ kiếp (số kiếp nhiều không đếm được), ông sẽ chứng A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, hiệu là Vô Biên Tinh Tấn Quang Minh Công Đức Siêu Thắng Vương Như Lai. Cõi Phật của vị ấy tích tụ vô lượng công đức trong sạch, yên ổn, giàu vui, nhân dân đông đúc, có nhiều chúng Thanh văn và Bồ-tát. Thọ mạng của Đức Phật ấy đến năm tiểu kiếp (một đơn vị kiếp nhỏ, vẫn là thời gian vô cùng dài); sau khi Phật diệt độ, chánh pháp còn ở đời một tiểu kiếp. Giáo pháp lưu truyền, trời và người thọ trì; tháp miếu thờ xá-lợi (di cốt của Phật sau khi hỏa táng) có khắp các cõi nước."
"Vì thế, này Thắng Tuệ, các vị Bồ-tát Ma-ha-tát đối với pháp trong sạch sâu xa này nên tôn trọng, thọ trì, tu tập, lấy pháp làm đồ trang sức để tô điểm thân mình. Nhờ được pháp trang nghiêm mà chứng được thân kiên cố của Như Lai, như thân Đại Na-la-diên (vị lực sĩ thần có sức mạnh vô song) làm bằng kim cương. Giả sử tất cả chúng sinh trong tam thiên đại thiên thế giới (một vũ trụ rộng lớn gồm một tỷ thế giới nhỏ) dốc hết sức thân thể muốn phá hoại thân kiên cố ấy, cũng không ai có thể làm nó khuất phục. Trong tất cả thế gian, giữa chúng trời, người và A-tu-la (loài thần hay ganh đua, hiếu chiến), khi diễn nói ánh sáng chánh pháp cũng không ai có thể đối đáp tranh luận được. Nếu có chúng sinh đối với pháp sâu xa này thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu tập, thì tùy theo ý muốn sẽ sinh vào nhà dòng họ lớn trong sạch, cho đến khi ngồi dưới cây bồ-đề (cây nơi Phật thành đạo), danh tiếng đầy đủ. Thế giới của người ấy thù thắng đẹp đẽ, không lẫn các đạo khác; ngay đến tên gọi của Phạm chí (người tu theo đạo Bà-la-môn) hay Già-la-ca (?) (một phái tu sĩ du hành ngoại đạo) còn không có, huống chi là hạng người có cái thấy xấu ác, tìm cầu theo lối tà. Các pháp bất thiện cũng chưa từng nghe đến, làm sao còn có kẻ quen làm theo gốc bất thiện. Người ấy có thể từ ngón chân phóng ra ánh sáng lớn, soi khắp tất cả thế giới vô biên; tất cả chúng sinh gặp ánh sáng ấy đều được an vui, và sẽ chứng A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Vì thế, này Thắng Tuệ, nếu các vị Bồ-tát Ma-ha-tát siêng năng tu hành trong giáo pháp của Ta, sẽ được công đức thù thắng như vậy. Nếu Ta nói đầy đủ thì không thể nào nói hết."
Bấy giờ Thế Tôn bảo Bồ-tát Ma-ha-tát Vô Biên Tuệ rằng: "Này Vô Biên Tuệ, nếu có người an trú trên đạo Bồ-tát này, siêng tu pháp sâu xa trong sạch như thế, tương ứng với không, tương ứng với sự vắng lặng, thì được ánh sáng chánh pháp. Nhờ ánh sáng chánh pháp mà thấy tự tánh của tất cả các pháp không khác nhau. Vì tự tánh không khác nên cái thấy trong sạch. Vì cái thấy trong sạch nên không có cái thấy về pháp, cũng không có pháp nào lìa tự tánh mà thấy. Cái thấy về pháp trong sạch, mà cũng không có sự trong sạch. Không có người trong sạch, không có lúc trong sạch, mới được cảnh giới của trí trong sạch. Thấy các pháp giới (toàn thể các pháp, xét theo bản chất chân thật của chúng) chẳng phải giới, chẳng phải chẳng phải giới, cái thấy về giới được trong sạch (?). Lìa xa mọi ý tưởng về các loại tính chất của các giới. Vì lìa ý tưởng về tính chất, nên đối với lời lẽ bí mật về lý thú của giới, có thể hiểu thấu; cũng có thể biết khắp rằng các pháp chẳng phải giới. Vì thấy pháp giới không sai khác, không thể phá hoại, không biến đổi, nên được phương tiện khéo léo về lý thú của tất cả pháp giới. Nhờ phương tiện khéo léo, có thể biết rõ khắp lý thú của pháp giới. Nhờ sức đẳng trì (trạng thái thiền định, tâm chuyên nhất giữ bằng phẳng), có thể thuận theo mà đi vào lý thú sai khác của các pháp giới.
Khi an trú trong hạnh này, nhờ phương tiện khéo léo về tất cả các pháp, đối với tất cả các pháp không trụ, không đắm. Vì không đắm trước, nên đối với lý thú của tất cả pháp giới, có thể tùy chỗ thích hợp mà mở bày đủ cách. Nhờ sức đẳng trì, lại có thể sinh ra tĩnh lự (thiền định, sự lắng tâm suy xét), giải thoát (các phép thiền giúp thoát khỏi ràng buộc), đẳng trì và đẳng chí (các tầng thiền định sâu, tâm đạt đến trạng thái bình đẳng), dạo chơi tự tại với thần thông (năng lực siêu phàm có được nhờ thiền định): biến một thành nhiều, biến nhiều thành một; xuyên qua núi đá tường vách, bay đi tự tại không bị ngăn ngại. Khéo biết sự hòa hợp của "tứ giới" (bốn yếu tố cấu thành vật chất: đất, nước, lửa, gió) mà không trụ vào giới; biết tất cả các giới hòa hợp với "hư không giới" (yếu tố khoảng trống); đối với hư không giới không đắm trước, không ràng buộc. Nhờ trí khéo léo về sự hòa hợp của các giới, đối với tất cả các giới đều dùng phương tiện mà tu tập. Nhờ tu tập nên hiểu thấu thủy giới (yếu tố nước): có thể ở trong nước khiến bốc khói, hoặc khiến phát lửa, hoặc trong đó khói lửa cùng bừng cháy, cho đến vô lượng các kiểu biến hiện, để làm lợi ích lớn cho các chúng sinh. Vì có thể an trú trong phương tiện khéo léo về lý thú pháp giới mà không lay động, nên tùy theo ý muốn, ở bất cứ cõi Phật nào, đều có thể trong các cõi sống bỏ thân sinh từ thai mẹ mà nhận thân hóa sinh (sinh ra tự nhiên, không nhờ cha mẹ). Thường thấy chư Phật Như Lai ở tất cả thế giới mười phương; đối với các Như Lai ấy, danh hiệu như thế nào, dòng họ như thế nào, hội chúng như thế nào, thuyết pháp như thế nào, đều biết rõ từng điều."
Bấy giờ trong hội chúng lại có vị Bồ-tát Ma-ha-tát tên là Vô Biên Thắng, đến trước bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn, các vị Bồ-tát Ma-ha-tát an trú pháp gì mà như lời Phật dạy, có thể được công đức thù thắng nhất như thế?" Bấy giờ Thế Tôn bảo Bồ-tát Ma-ha-tát Vô Biên Thắng rằng: "Này Vô Biên Thắng, các vị Bồ-tát Ma-ha-tát nào đối với tất cả các pháp không trụ vào đâu, thì như Ta đã nói, có thể được công đức thù thắng nhất như thế. Này Vô Biên Thắng, nếu các vị Bồ-tát Ma-ha-tát trụ vào sắc, thọ, tưởng, hành, thức (năm uẩn, năm nhóm tạo nên con người: sắc là thân thể vật chất, thọ là cảm giác, tưởng là nhận biết hình ảnh, hành là ý chí và các hoạt động tâm, thức là sự phân biệt nhận thức), hoặc trụ vào địa giới, thủy giới, hỏa giới, phong giới, không giới (các yếu tố đất, nước, lửa, gió và khoảng trống), hoặc trụ vào dục giới, sắc giới, vô sắc giới (ba cõi: cõi còn ham muốn, cõi còn hình sắc mà hết ham muốn thô, và cõi không còn hình sắc), thì trong kinh này Ta không nói họ có các công đức ấy. Nhưng các vị Bồ-tát Ma-ha-tát đối với tất cả các pháp không trụ vào đâu, không vào không ra, nên Ta nói họ sẽ được biển công đức lớn vô biên.
Vì sao vậy? Vì các vị Bồ-tát Ma-ha-tát không có chút pháp nào có thể nắm bắt, có thể trụ vào, cũng không có chút pháp nào để vào hay ra; họ khéo an trú trong lý thú của các pháp mà không lay động. Vì sao vậy? Vì các vị Bồ-tát Ma-ha-tát không trụ, không động; vì không động nên không cao không thấp; vì không cao thấp nên lìa xa chỗ cao, không trụ chỗ thấp. Vì không trụ nên gọi là khéo trụ nơi chốn. Người khéo trụ nơi chốn thì trụ nơi không có chốn; người trụ nơi không có chốn thì không trụ vào chốn nào. Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát không đối với chút pháp nào mà dựng lập hay tích tụ; không chốn, không trụ, không khởi, không làm. Vì sao vậy? Vì chốn không thể nắm bắt. Vì không có chốn nên không phân biệt; vì không phân biệt nên trụ nơi chốn không lay động, như trụ trong pháp giới. Không có chốn để trụ thì không có sự trụ. Đối với có chốn hay không có chốn đều không chấp đắm, gọi là khéo trụ.
Này Vô Biên Thắng, các vị Bồ-tát Ma-ha-tát an trú trong lý thú của pháp thì dựng lập như thế: trụ nơi không trụ, trụ nơi không có chốn trụ, thấy tất cả các pháp không có phân biệt, an trú trong hạnh không phân biệt như thế. Nhờ hạnh như thế, thấy tất cả các pháp mà không lay động; thì tương ứng với sự an trú đúng như lý, tương ứng với sự không lay động đúng như lý, tương ứng với sự không nắm giữ đúng như lý." Bấy giờ Thế Tôn nói kệ rằng:
Bồ-tát nhớ nghĩ chân chính, khéo suy ngẫm về nghĩa lý,
Không trụ trong các pháp, gọi là người trí.
Chưa từng có chút pháp nào có thể dựng lập;
Vì không có dựng lập, nên không sợ hãi mà tiến tới.
Không dựng lập nơi các sắc, cũng không dựng lập nơi các thọ;
Các tưởng và các hành, thức cũng đều như thế.
Không trụ nơi các uẩn, các giới và các xứ (mười hai chỗ tiếp xúc giữa giác quan và đối tượng của chúng);
Dù là chốn hay không phải chốn, cũng thường không trụ vào đâu.
Không trụ nơi địa giới, cũng không trụ nơi thủy giới;
Hỏa giới và phong giới, cũng thường không trụ vào.
Không trụ nơi dục giới, sắc giới, vô sắc giới;
Vì được sự không dựng lập, nên không trụ nơi ba cõi.
Và cả hư không giới, đối với nó cũng không trụ vào;
Vì không có chỗ trụ, nên bình đẳng mà tiến tới.
Vì thế không có chút pháp nào trong đó có thể trụ vào;
Nếu được sự không trụ, đó là bậc trí nhiệm mầu.
Trí nhiệm mầu không trụ vào đâu; không trụ mới là Bồ-tát;
Được sự trụ như thế, thì trụ trong pháp giới.
Vì tương ứng với sự không trụ, nên người ấy luôn khéo trụ;
Không trụ, không nương tựa, mà an trú được trong pháp.
Nếu được sự không nương tựa, thì thường không lay động;
Không vào cũng không ra, bình đẳng mà khéo an trú.
Trụ trong pháp như thế, đó là người dũng mãnh.
Tất cả các pháp không cao, tất cả các pháp không thấp;
Không lay động như thế, khéo an trú trong pháp giới.
Vì an trú không lay động, liền được sự trụ cao nhất;
Không trụ mà tương ứng với sự trụ, đó là người dũng mãnh.
Không trụ nơi chốn trụ, đối với chốn không lay động;
Thành tựu sự không có chốn trụ, mà được khéo an trú.
Dù là chốn hay không phải chốn, tất cả đều không lay động;
Trụ nơi chốn không lay động, mới gọi là bất động.
Nếu trụ nơi chốn không lay động, thì tất cả đều không trụ;
Không nghĩ đến chốn hay không phải chốn, thường trụ trong không phân biệt.
Vì không trụ nơi chốn, nên không có gì lay động;
Đối với chốn không lay động, thì tất cả đều được không trụ.
Nếu được sự không trụ nơi chốn, thì chốn hay không phải chốn đều không lay động;
Nếu đối với chốn không lay động, mới là khéo trụ nơi chốn.
Khéo trụ nơi chốn mà an trú, thì trụ nơi không có chỗ trụ;
Có thể thấy tất cả các pháp, trụ trong sự tương ứng với pháp.
Thấy các pháp như thế, đủ mọi thứ đều không trụ;
Không trụ, không an trú, mà khéo léo trụ trong pháp.
Thường trụ trong các pháp mà không có phân biệt;
Vì lìa mọi phân biệt, đó là người bất động.
Nếu có thể trụ trong bất động, đối với hạnh không phân biệt,
Lìa xa chốn và không phải chốn, đó là người quán xét.
Nếu có thể quán sự bất động, thì tất cả đều không lay động;
Các pháp thường bình đẳng, như thế mà tiến tới.
Tương ứng với sự trụ đúng như lý, đúng như lý mà không lay động;
Người được chốn không lay động, thường trụ nơi không có chốn.
Bấy giờ Bồ-tát Ma-ha-tát Vô Biên Thắng lại bạch Phật rằng: "Thật hiếm có, bạch Thế Tôn! Ngài có thể dựng lập các vị Bồ-tát Ma-ha-tát trong lý thú của pháp, không có ràng buộc, không có giải thoát. Bạch Thế Tôn, các vị Bồ-tát Ma-ha-tát được dựng lập khéo léo trong lý thú của pháp thì không cùng chút pháp nào hoặc tương ứng hoặc không tương ứng, hoặc hòa hợp hoặc không hòa hợp, hoặc thâu giữ hoặc không thâu giữ, hoặc có chỗ quy về hoặc không có chỗ quy về, hoặc tham hoặc lìa tham, hoặc giận hoặc lìa giận. Bạch Thế Tôn, các vị Bồ-tát Ma-ha-tát được dựng lập khéo léo trong lý thú của tất cả các pháp, nên giả sử có chúng sinh cúng dường cung kính cũng không sinh lòng tham luyến; bị hủy nhục bức bách cũng không sinh lòng giận dữ; không có các thứ ý tưởng, lìa tất cả các pháp, không thấy chút pháp nào có thể cùng chút pháp nào hoặc tương ứng hoặc không tương ứng. Vì vượt qua tương ứng và không tương ứng, nên lìa xa ý tưởng về tương ứng và không tương ứng; biết rõ ý tưởng về tương ứng và không tương ứng, rồi vượt qua cả sự biết rõ ấy; không đối với chút pháp nào, hoặc tiến hoặc lùi, hoặc có chỗ hướng tới hoặc không có chỗ hướng tới, mà làm cho tương ứng. Trong lý thú của tất cả các pháp, không có vọng niệm (ý nghĩ sai lầm, hư dối), cũng không nắm giữ gì; nhờ phương tiện khéo léo mà không phá hoại pháp tánh (bản chất chân thật của các pháp). Bạch Thế Tôn, khi các vị Bồ-tát Ma-ha-tát trụ trong tất cả các pháp như thế, có thể khéo léo tuyên nói lý thú của tất cả pháp giới, và tất cả Phật pháp đều mau được viên mãn."
Bấy giờ Thế Tôn bảo Bồ-tát Ma-ha-tát Vô Biên Tuệ rằng: "Này Vô Biên Tuệ, khi các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ở trong Phật pháp không dựng lập gì, không trụ vào đâu, thì thấy Phật pháp không có dựng lập, không có chỗ trụ, cũng không có trụ thù thắng, cũng không có trụ khắp, mà thấy Phật pháp an trú. Vì không nghiêng động, không trôi lăn, không biến đổi, nên tương ứng với tất cả pháp giới mà trụ; như thế mới gọi là khéo léo dựng lập trong lý thú của tất cả pháp giới. Này Vô Biên Tuệ, các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ở trong Phật pháp không trụ, không phải không trụ, không trụ thù thắng, không trụ khắp, không trụ nơi chốn, không trụ nơi không phải chốn, cũng không lay động, cũng không phân biệt, không phân biệt thù thắng, không phân biệt khắp; như thế mới gọi là khéo léo dựng lập trong lý thú của tất cả pháp giới. Này Vô Biên Tuệ, các vị Bồ-tát Ma-ha-tát không thấy chút pháp nào có thể dựng lập cho chút pháp nào, cũng không thấy có chốn của tất cả các pháp để làm sự dựng lập thù thắng, cũng không phân biệt, không phân biệt thù thắng, không phân biệt khắp; như thế mới gọi là khéo léo dựng lập trong lý thú của tất cả pháp giới. Này Vô Biên Tuệ, các vị Bồ-tát Ma-ha-tát không thấy chút pháp nào hoặc trụ hoặc đi, cũng không phân biệt, không phân biệt thù thắng, không phân biệt khắp; thấy tất cả các pháp như hư không trong sạch, ánh sáng soi tỏ, lìa xa phiền não (những tâm trạng xấu làm tâm rối loạn, khổ sở như tham, giận, si mê). Vì ánh sáng soi tỏ tất cả các pháp, nên mới gọi là lý thú của tất cả pháp giới.
Người được phương tiện khéo léo thì không dùng sự dựng lập mà quán pháp giới. Vì sao vậy? Vì đối với pháp giới không dựng lập chút gì. Ví như hư không và phong giới (yếu tố gió), không có chỗ nơi, cũng không thể thấy, không có chỗ dựng lập, không có chỗ nương tựa, không thể chỉ bày; pháp giới cũng vậy: không có chỗ để vào, không có chỗ để thấy, không có chỗ dựng lập, không có chỗ nương tựa, cũng không có sự biết rõ, cũng không có sự chỉ bày. Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát vì không có chỉ bày, nên tương ứng với "như như giới" (cõi chân như: thật tánh như vốn là, không đổi khác) mà trụ. Này Vô Biên Tuệ, tất cả pháp giới không sinh, không mạng sống, không già, không chết, không lên, không chìm, là cõi không thể chỉ bày; đó là pháp giới. Cõi không biến đổi, đó là pháp giới. Mà pháp giới thì có khắp mọi nơi. Này Vô Biên Tuệ, pháp giới không đi, cũng không có chỗ đi; vì không có chỗ đi nên mới gọi là tương ứng với pháp giới mà trụ. Pháp giới như như, trong đó không có chốn cũng không có không phải chốn. Vì sao vậy? Vì tự tánh như như của pháp giới như như vốn không có gì.
Này Vô Biên Tuệ, các vị Bồ-tát Ma-ha-tát nghe Ta nói điều này, thì đối với lý thú của tất cả pháp giới liền được ánh sáng lớn vô biên của chánh pháp. Nhờ ánh sáng chánh pháp mà được vô sinh nhẫn, mau viên mãn được thập lực của Như Lai (mười năng lực trí tuệ đặc biệt của Phật, như biết rõ đúng sai, biết rõ nghiệp báo, biết rõ căn cơ chúng sinh…), mười tám pháp bất cộng (mười tám đức tính riêng chỉ Phật mới có, không chung với ai khác) và tất cả Phật pháp. Vì muốn làm thành thục thiện căn rộng lớn và tư lương (hành trang, vốn liếng phúc đức và trí tuệ để đi trên đường tu) thù thắng của tất cả chúng sinh, vì dòng giống Như Lai không bị dứt đoạn, nên mau đến đạo tràng (nơi Phật ngồi thành đạo), chuyển bánh xe pháp (thuyết giảng chánh pháp, ví giáo pháp lăn đi khắp nơi phá tan mê lầm như bánh xe), che lấp cung điện của ma, dẹp tan các luận thuyết khác, cất tiếng "sư tử hống" của bậc thiện trượng phu (tiếng rống của sư tử, ví lời thuyết pháp oai hùng không sợ hãi, khiến mọi tà thuyết phải khuất phục), vì các chúng sinh diễn nói pháp nhiệm mầu; tùy theo sở thích, tùy theo chí nguyện, tùy theo sự hướng tới giải thoát chân chính của họ, đều khiến họ hướng về A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề." Bấy giờ Thế Tôn nói kệ rằng:
Tất cả Bồ-tát không trụ nơi các pháp; ở trong Phật pháp
Không dựng lập gì. Tất cả Bồ-tát, vì không dựng lập,
Nên ở trong Phật pháp không sợ hãi mà tiến tới. Tất cả Bồ-tát
Thấy các Phật pháp không trụ, không chốn, mà dựng lập nhiệm mầu khéo léo.
Tất cả Bồ-tát không trụ nơi chốn, có thể thấy các pháp
Không trụ, không lui. Tất cả Bồ-tát thấy pháp không trụ,
Không lay động Phật pháp, không tìm cầu Phật pháp. Tất cả Bồ-tát
Thấy pháp không khác, không lay động Phật pháp, cũng không tìm xét.
Tất cả Bồ-tát thấy pháp như thế, đối với pháp khéo léo
Dùng phương tiện mà trụ. Tất cả Bồ-tát thấy thường bình đẳng,
Không trụ nơi Phật pháp, cũng chẳng phải không trụ; thường không có chỗ trụ,
Cũng chẳng phải không có chốn; thường không phân biệt, cũng chẳng phải không phân biệt;
Các thứ phân biệt thường không có gì. Tất cả Bồ-tát
Tương ứng với sự không trụ, ở mọi lúc mọi nơi đều không lay động.
Tất cả Bồ-tát, khi trụ bình đẳng trong lý thú của pháp,
Gọi là khéo trụ. Tất cả Bồ-tát, trong lý thú của pháp,
Không thấy chút pháp nào có thể trụ bình đẳng. Tất cả Bồ-tát
Có thể thấy các pháp không có chỗ nơi, cũng không lìa chỗ nơi,
Được sự không lay động, cũng không thân cận. Tất cả Bồ-tát
Đối với tất cả các pháp, khéo léo về lý thú, dùng phương tiện mà an trú,
Trụ nơi không có chỗ trụ, gọi là Bồ-tát. Tất cả Bồ-tát
Không đối với chút pháp nào, hoặc đi hoặc đến, mà phân biệt để trụ;
Khi ấy mới trụ trong lý thú của các pháp. Tất cả Bồ-tát
Trong lý thú của pháp, an trú đủ cách, có thể khởi lên vô biên
Ánh sáng lớn của chánh pháp; nhờ ánh sáng chánh pháp, trụ trong cái thấy bình đẳng,
Thấy tất cả các pháp và lý thú của pháp như hư không trong sạch,
Như bóng, như hình in, bình đẳng không nhơ bẩn. Tất cả Bồ-tát
Đối với cái thấy thì biết rõ, mà cũng không có sự biết rõ, lìa xa tự tánh.
Tất cả Bồ-tát quán xét như thế, đối với tất cả các pháp
Trụ trong lý thú; có thể đối với pháp giới kiên cố siêng tu,
Gọi là phương tiện về lý thú của pháp giới. Tất cả Bồ-tát
Không trụ nơi pháp giới, quán các pháp giới rốt ráo chẳng phải có.
Tất cả Bồ-tát hiểu thấu pháp giới, thấy tất cả các pháp
Như hư không và gió, không có dựng lập, có khắp mọi nơi.
Pháp giới cũng vậy, có khắp mọi nơi; pháp giới khó nghĩ bàn,
Không thể chỉ bày; đối với các bậc trí, không làm sự thân cận.
Cõi không thể chỉ bày mới là pháp giới; không có chỗ trụ
Mới gọi là người trụ. Pháp giới không sinh, không mạng sống, không già,
Không chết, không chìm, cũng không ra khỏi; pháp giới khó nghĩ bàn,
Không đến không đi; pháp giới chẳng phải uẩn, chẳng phải giới, chẳng phải xứ,
Cũng không lìa chốn, mà không lay động; pháp giới như như,
Tự tánh chẳng phải có. Tất cả Bồ-tát biết rõ như thế:
Pháp giới khó nghĩ bàn; được ánh sáng chánh pháp, nhờ đó mà tiến tới,
Đi đến đạo tràng; đối với Phật pháp không có nghi ngờ,
Không bị lay động; dùng ánh sáng chánh pháp khiến các chúng sinh
Được an vui lớn.
"Này Vô Biên Tuệ, các vị Bồ-tát Ma-ha-tát nào có thể siêng năng tu hành pháp sâu xa như thế, mới được ánh sáng lớn của chánh pháp như thế, và dùng trí tuệ này mà tiến tới A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề."
Kinh Đại Bảo Tích, quyển thứ hai mươi bốn.
Kinh Đại Bảo Tích, quyển thứ hai mươi lăm.
Đời Đại Đường, Tam tạng (vị pháp sư thông suốt ba kho kinh điển: kinh, luật, luận) Bồ-đề-lưu-chí vâng chiếu chỉ của vua mà dịch.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video