Hội Bị Giáp Trang Nghiêm (bị giáp: "mặc áo giáp", ví cho việc bồ-tát phát nguyện bền chắc như khoác áo giáp ra trận; trang nghiêm: tô điểm, làm cho đẹp đẽ trọn vẹn), hội thứ bảy, phần năm
Lại nữa, này Vô Biên Tuệ (tên vị bồ-tát đang nghe Phật giảng)! Ta nhớ thuở xưa, cách đây hơn hai a-tăng-kỳ kiếp (a-tăng-kỳ: con số lớn đến mức không đếm xuể; kiếp: một khoảng thời gian cực kỳ dài trong sự thành hoại của thế giới), có một đức Phật ra đời, hiệu là Nguyệt Đăng Vương Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật Thế Tôn (đây là mười danh hiệu của một đức Phật: Như Lai – bậc từ chân lý như thật mà đến; Ứng Cúng – bậc xứng đáng được cúng dường; Chánh Biến Tri – bậc biết đúng và biết khắp mọi sự; Minh Hạnh Túc – bậc trọn đủ trí sáng và đức hạnh; Thiện Thệ – bậc đã khéo đi đến nơi giải thoát; Thế Gian Giải – bậc hiểu thấu thế gian; Vô Thượng Sĩ – bậc cao tột không ai hơn; Điều Ngự Trượng Phu – bậc khéo dạy dỗ, uốn nắn con người; Thiên Nhân Sư – thầy của trời và người; Phật Thế Tôn – bậc giác ngộ được cả thế gian tôn kính).
Kiếp ấy tên là Cam Lộ, cõi nước tên là Thanh Tịnh. Thế giới của đức Phật ấy làm bằng pha lê, luôn có ánh sáng chiếu khắp cõi. Chúng sinh nào gặp ánh sáng ấy đều trở nên trong sạch, đẹp đẽ, đoan chính; vì thế thế giới ấy được gọi là Thanh Tịnh. Ở đó không có tên gọi riêng cho thành thị hay làng xóm. Các ngã đường giao nhau đẹp lạ thường, có dây vàng giăng làm ranh giới trang trí. Khoảng cách giữa các ngã đường đều bằng nhau, mỗi khoảng nửa câu-lô-xá (đơn vị đo đường của Ấn Độ xưa, bằng khoảng cách tiếng bò rống còn nghe được, chừng vài cây số). Dọc mỗi con đường có những cột báu phát sáng xen với cây đa-la (một loại cây cọ thân cao thẳng), mỗi thứ tám mươi bốn hàng, ánh sáng soi chiếu lẫn nhau. Lại có bốn cái ao, bờ đê bao quanh. Nhân dân ở trong các đài lầu làm bằng bảy thứ báu, trên phủ lưới chuông, treo những dải lụa; hoa trang trí và đồ quý giống hệt như ở cõi trời.
Chúng sinh cõi ấy sống yên lặng, an vui, đều đã thành tựu thập thiện nghiệp đạo (mười điều lành: không giết hại, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không nói đâm thọc, không nói lời độc ác, không nói lời thêu dệt, không tham lam, không giận dữ, không thấy biết sai lầm); dung mạo đoan chính, tuổi thọ lâu dài, tham sân si (tham lam, giận dữ, mê muội) mỏng nhẹ, dễ được khai ngộ, chỉ cần chút phương tiện là hiểu rộng các pháp. Đức Phật ấy thọ một nghìn câu-chi (câu-chi: mười triệu) năm. Sau khi ngài diệt độ (nhập niết-bàn, rời bỏ thân đời này), chánh pháp (giáo pháp còn được giữ gìn và thực hành đúng đắn) tồn tại ở đời một câu-chi năm. Ngài mở mười hội thuyết pháp. Trong mỗi pháp hội, chúng thanh văn (hàng đệ tử nghe lời Phật dạy mà tu để tự giải thoát) còn ở bậc hữu học (bậc còn phải tu học, chưa chứng quả cuối cùng) có đến hai mươi câu-chi na-do-tha (na-do-tha: một con số cực lớn, khoảng hàng trăm tỷ); còn chúng bồ-tát hướng về Nhất thừa (con đường duy nhất đưa tới quả Phật) thì nhiều vô lượng.
Này Vô Biên Tuệ! Cây bồ-đề báu của Nguyệt Đăng Vương Như Lai (cây mà Phật ngồi dưới gốc để thành đạo) có chu vi năm mươi do-tuần (do-tuần: đơn vị đo đường dài của Ấn Độ xưa, mỗi do-tuần khoảng mười mấy cây số), cao một trăm do-tuần; rễ bằng san hô, thân bằng lưu ly (một loại ngọc xanh), cành bằng vàng ròng, lá bằng mã não. Đạo tràng (nơi Phật ngồi thành đạo) dọc ngang một trăm do-tuần, nền và bậc thềm có lan can bao quanh khắp nơi; những cây đa-la đẹp được trồng thành hàng; lưới báu có chuông vàng phủ khắp để trang hoàng. Tòa đại bồ-đề cao ba do-tuần, trên trải đệm mềm mịn, trăm nghìn tấm y đẹp xen nhau rủ xuống, hai mươi cây cờ phướn dựng thành hàng hai bên. Nguyệt Đăng Vương Phật ngồi trên tòa này mà chứng A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chánh và trọn vẹn — tức quả vị Phật). Khi ấy, cõi nước kia không có tam ác thú (ba đường xấu: địa ngục, quỷ đói, súc sinh), cũng không có cả tên gọi của các đường xấu; không có các nạn (những hoàn cảnh chướng ngại khiến người ta không được gặp Phật, nghe pháp), cũng không có cả tên gọi các nạn. Nguyệt Đăng Vương Phật thường ở trong tất cả các thế giới hóa hiện thân mình mà chuyển pháp luân (giảng dạy giáo pháp; pháp được ví như bánh xe lăn đi, nghiền nát mọi phiền não).
Này Vô Biên Tuệ! Nguyệt Đăng Vương Như Lai có hai vị bồ-tát, một vị tên là Vân Âm, một vị tên là Vô Biên Âm. Hai vị bồ-tát này bạch với đức Như Lai ấy rằng: "Bạch Thế Tôn! Các bồ-tát ma-ha-tát (bồ-tát: người tu hành cầu thành Phật để cứu độ chúng sinh; ma-ha-tát: bậc lớn) làm thế nào để ở trong lý thú (ý nghĩa và đường hướng sâu xa) của tất cả các pháp mà được thiện xảo phương tiện an lập (khéo léo dùng phương cách thích hợp để xác lập và đứng vững)?" Khi ấy đức Như Lai ấy, muốn cho các bồ-tát ma-ha-tát ở trong lý thú của tất cả các pháp mà được thiện xảo phương tiện an lập, liền vì hai vị bồ-tát giảng rộng pháp này. Các bồ-tát ma-ha-tát nghe pháp ấy xong, liền được thiện xảo phương tiện an lập trong lý thú của tất cả các pháp.
Từ đó về sau, suốt hai vạn năm, hai vị bồ-tát ấy không ngủ, không có ham muốn, giận dữ hay phiền muộn, không khởi ý nghĩ về ăn uống, không khởi ý nghĩ về nằm nghỉ, cũng không có ý nghĩ về bệnh tật, thuốc thang; không ưa dạo chơi ngắm cảnh hay chuyện trò đùa giỡn ở thế gian. Khi đức Như Lai ấy thuyết pháp, ngay tại pháp tòa hai vị liền chứng được vô sinh nhẫn (sự chứng ngộ và an trụ vững chắc rằng mọi pháp vốn không sinh không diệt).
Bấy giờ đức Như Lai ấy hỏi: "Này các thiện nam tử! Sự thiện xảo phương tiện an lập như vậy trong lý thú của tất cả các pháp, nay các ông có cầu không?" Hai vị bồ-tát liền bạch Phật: "Bạch Thế Tôn! Chúng con còn không thấy có cái tên 'thiện xảo an lập trong lý thú của tất cả các pháp', cũng không thấy có cái pháp 'thiện xảo an lập trong lý thú của tất cả các pháp', huống chi là 'thiện xảo phương tiện an lập trong lý thú của tất cả các pháp'. Bạch Thế Tôn! Chúng con cũng không nắm bắt được tất cả các pháp, cũng không nắm bắt được sự an lập của các pháp; đối với tất cả các pháp, không trụ mà cũng không phải không trụ. Bạch Thế Tôn! Chúng con thấy như vậy, thì sao còn nói rằng đối với sự thiện xảo phương tiện an lập như vậy trong lý thú của tất cả các pháp là cầu hay không cầu?
Bạch Thế Tôn! Chúng con cũng không thấy có ai cầu sự thiện xảo phương tiện an lập như vậy trong lý thú của tất cả các pháp; cũng không thấy có người nào — dù ở trong, ở ngoài hay ở khoảng giữa hai bên, dù là tất cả các pháp hay sự thiện xảo phương tiện trong lý thú của pháp — là kẻ an lập; cũng không thấy có pháp nào — dù ở trong, ở ngoài, ở khoảng giữa hai bên, dù là tất cả các pháp hay sự thiện xảo phương tiện trong lý thú của pháp — là cái có thể được an lập. Bạch Thế Tôn! Chúng con cũng không thấy dù chỉ một chút pháp nào ở trong, ở ngoài hay ở giữa, thuộc về sự thiện xảo phương tiện an lập trong lý thú, mà có thể hướng tới, có thể gần gũi. Bạch Thế Tôn! Đã không có chút pháp nào có thể hướng tới, có thể gần gũi, thì chúng con sẽ an lập ở đâu trong đó?
Bạch Thế Tôn! Chúng con cũng không thấy quá khứ, hiện tại hay vị lai là chỗ để an lập. Nếu chỗ an lập vốn không có gì, thì chúng con có thể an lập ở chỗ nào? Bạch Thế Tôn! Vì không có sự an lập, nên không phù hợp với 'trụ', cũng không phù hợp với 'không trụ'; mà phù hợp với sự vô tận, phù hợp với sự vô sinh. Bạch Thế Tôn! Chúng con cũng không thấy tâm, ý, thức (ba tên gọi của hoạt động tinh thần: tâm – nơi tích chứa, ý – nơi suy lường, thức – nơi nhận biết phân biệt) của mình sinh ra hay diệt đi là từ ai, do ai, ở nơi nào, vào lúc nào. Vậy thì làm sao có thể nói rằng dùng tâm, ý, thức mà được thiện xảo phương tiện an lập trong lý thú của tất cả các pháp?"
Này Vô Biên Tuệ! Khi hai vị bồ-tát nói như vậy trước đức Như Lai, có một nghìn vị bồ-tát chứng được vô sinh nhẫn, nghìn câu-chi bồ-tát phát tâm bồ-đề (khởi lòng quyết cầu giác ngộ thành Phật để cứu độ chúng sinh). Khi ấy Nguyệt Đăng Vương Như Lai lại bảo rằng: "Này các thiện nam tử! Các ông lấy cái không trụ mà trụ, trụ nơi không có chỗ nào, mà trụ trong sự thiện xảo phương tiện an lập về lý thú của tất cả các pháp. Này thiện nam tử! Tất cả các pháp cũng đều như vậy. Như Lai vì thuận theo đường lối thế tục (cách nói theo quy ước thông thường của thế gian) nên mới hiện chứng A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Nếu nơi Như Lai mà không theo thế tục để hiện chứng A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, thì cũng như vậy (?). Này thiện nam tử! Các pháp không có chỗ, mà cũng không phải không có chỗ. Dù là có chỗ hay không có chỗ, đều là theo thế tục mà nói. Nếu đã theo thế tục, thì trong đó không có chút pháp nào có thể sinh ra, có thể được biết rõ. Vì vậy, này thiện nam tử, hãy tăng thêm sự siêng năng, mau chóng đạt được giải thoát đối với các pháp." Hai vị bồ-tát nghe pháp này trước đức Như Lai xong, liền bay lên không trung, dùng kệ tụng (lời thơ để ca ngợi hay tóm ý) khen ngợi đức Như Lai rằng:
Pháp vương (vua của chánh pháp, chỉ Phật) không thể nghĩ bàn, được pháp xưa nay chưa từng có;
Bậc biết khắp, Lưỡng túc tôn (bậc tôn quý nhất trong loài hai chân, tức loài người và trời), Phật pháp không gì vượt hơn.
Vì pháp không gì cao hơn, nên Như Lai ở đời không ai sánh bằng.
Tất cả các pháp vốn không sinh, nay con đã được sự chứng nhẫn này.
Con thường không phân biệt là sinh hay là không sinh;
Như vậy cũng không nghĩ tưởng, tất cả đều không phân biệt.
Đấng Pháp vương, bậc Đại Mâu-ni (Mâu-ni: bậc thánh vắng lặng, tôn hiệu của Phật), công đức vượt ngoài lời nói và ý nghĩ;
Xin ngài giảng pháp thanh tịnh, khiến đại chúng thảy đều vui mừng.
Đối với công đức thù thắng của Phật, nếu muốn biết đến giới hạn của nó,
Dẫu trải qua vô lượng kiếp, cũng không thể nào biết được.
Vì công đức không có bờ bến, nên tối thắng, không gì vượt hơn.
Tất cả các pháp vốn không sinh, con cũng không phân biệt gì cả.
Con ở trong Phật pháp chưa từng có sự hủy hoại;
Chẳng hề nói rằng các thiện căn (gốc lành, những việc lành làm nền tảng sinh ra quả tốt) làm sao có thể đạt được (?).
Các pháp không có gì để chỉ bày, không sinh cũng không có tướng;
Sự chứng nhẫn vô tướng (an trụ vững chắc rằng các pháp không có hình tướng cố định) như vậy, ở nơi đây con cũng đều chứng được.
Sự chứng nhẫn con được hôm nay rốt ráo không thoái chuyển (không bao giờ lùi bước, rơi mất);
Vì vậy đối với nhất thiết trí (trí tuệ biết tất cả, trí tuệ của Phật), con nhờ đây mà sinh lòng vui mừng.
Con đối với pháp của Như Lai, đã quyết định không còn do dự;
Cũng đối với tất cả các pháp, lìa xa mọi sự nghi ngờ.
Ở trong Phật pháp vô thượng, nay con đã được sự chứng nhẫn này;
Con cũng không phân biệt, mà cũng không phải không phân biệt.
Này Vô Biên Tuệ! Hai vị bồ-tát nói kệ xong, đi nhiễu quanh Nguyệt Đăng Vương Như Lai ba vòng theo chiều bên phải (cách bày tỏ lòng tôn kính), rồi rải hoa trời đẹp và bột hương chiên-đàn (một loại gỗ thơm quý) lên đức Phật. Bấy giờ đức Như Lai liền thọ ký (báo trước việc thành Phật trong tương lai) cho hai vị, bảo rằng: "Các ông Vân Âm, sau hai vạn kiếp nữa sẽ chứng A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề." Hai vị bồ-tát nghe Như Lai thọ ký, vui mừng hớn hở, chăm chú nhìn Như Lai nhập vào các tầng thiền (các mức định tâm sâu), thong dong vận dụng thần thông (năng lực siêu phàm), ẩn hiện tự tại, khói lửa và ánh sáng tỏa ra; rồi lại vì chúng sinh thuyết pháp chỉ bày, khiến hai mươi bốn câu-chi người và trời hướng về A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề.
Hai vị bồ-tát ấy cho đến trọn đời siêng tu phạm hạnh (đời sống trong sạch, giữ giới, lìa dục), đối với chánh pháp thời giữa và chánh pháp thời sau của đức Như Lai ấy (giai đoạn giữa và giai đoạn cuối của giáo pháp sau khi Phật diệt độ) đều có thể giữ gìn bảo vệ. Lúc ấy lại giáo hóa, làm cho thuần thục bốn câu-chi chúng sinh, hướng về A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Hai vị bồ-tát ấy lần lượt cúng dường, gần gũi, phụng sự nhiều trăm nghìn đức Phật, và đối với tam-muội (trạng thái định tâm sâu lắng, chuyên nhất) cùng chánh pháp của các đức Như Lai đều nhận lấy và giữ gìn từng điều một.
Qua hai vạn kiếp, hai vị lại gặp Bảo Tràng Như Lai, theo ngài chuyển pháp luân, giáo hóa làm thuần thục vô lượng chúng sinh, hướng về A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Cõi Phật của Bảo Tràng Như Lai thanh tịnh, không có hàng thanh văn, chỉ có các bồ-tát nhất sinh bổ xứ (bồ-tát chỉ còn một đời nữa là thành Phật, nối vào ngôi vị của Phật trước). Khi Bảo Tràng Như Lai sắp diệt độ, ngài mới thọ ký rằng: "Sau khi ta diệt độ, bồ-tát Vân Âm sẽ kế tiếp hiện chứng A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, hiệu là Nhật Đăng Vương Như Lai. Cõi Phật của vị ấy được trang nghiêm trọn vẹn, tích tụ vô lượng vô biên công đức, đại chúng bồ-tát và thanh văn đầy đủ. Sau khi Nhật Đăng Vương Như Lai diệt độ, bồ-tát Vô Biên Âm sẽ kế tiếp hiện chứng A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề."
Này Vô Biên Tuệ! Vì pháp môn (cánh cửa giáo pháp, tức một đường lối tu tập) này không có gì để nắm bắt, không thể diễn bằng lời nên không thể chỉ bày, không sinh không diệt, cho nên các bồ-tát ma-ha-tát phải đúng như lý mà siêng năng tu tập. Nếu có bồ-tát trụ trong sự thiện xảo phương tiện an lập về lý thú của tất cả các pháp, lấy chỗ không nắm bắt mà được vô sinh nhẫn, lấy vô lượng công đức viên mãn của Phật pháp làm trang nghiêm, thì sẽ tiến đến A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Này Vô Biên Tuệ! Ta chưa từng nói rằng ngoài pháp này ra, các bồ-tát ma-ha-tát còn có chút pháp nào khác có thể mau thành tựu nhất thiết trí trí (trí tuệ cao nhất trong mọi trí tuệ, tức trí tuệ toàn giác của Phật).
Nếu có ai siêng năng tu hành pháp tánh Không (lý rằng mọi pháp không có tự thể cố định) rất sâu, không sinh không diệt này, thì mau được sự thiện xảo phương tiện về lý thú của pháp giới bồ-tát (pháp giới: toàn thể các pháp và bản tính chung của chúng) cùng với đà-la-ni (năng lực ghi nhớ, giữ gìn giáo pháp không quên mất), đầy đủ biện tài (tài nói năng, giảng giải lưu loát), khả năng thu nhiếp và giáo hóa vô thượng, được chư Phật Thế Tôn khen ngợi, lấy pháp làm đồ trang sức mà trang nghiêm mình. Người ấy có thể viên mãn bố thí, trụ nơi giới thanh tịnh, được nhẫn nhục thanh tịnh, tinh tấn vô thượng, thiền định vô duyên (thiền định không bám vào đối tượng nào), dùng đại trí tuệ mà tiến đến A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, là bậc thù thắng nhất trong các bậc thù thắng, mau được gọi là bậc Nhất thiết trí (bậc biết tất cả). Khi người ấy ngồi nơi đạo tràng, Tứ đại thiên vương (bốn vị vua trời giữ bốn phương) cầm lọng đến thỉnh chuyển pháp luân; người ấy làm ánh sáng lớn cho trời và người, khiến tất cả đều hướng về A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề.
Lại nữa, này Vô Biên Tuệ! Nếu các bồ-tát ma-ha-tát siêng năng tu hành Nhất thiết pháp hải ấn tam-muội (một loại định trong đó tất cả các pháp hiện ra rõ ràng như mọi hình ảnh in bóng trên mặt biển lặng), thì thấy tất cả các pháp đồng với pháp giới. Khi thấy như vậy, không thấy tất cả các pháp ở trong pháp giới, cũng không thấy pháp giới ở trong các pháp. Người ấy tinh tấn tu tập, dùng sự thiện xảo phương tiện về sự hòa hợp của các giới (giới: các yếu tố cấu thành, như các giác quan, đối tượng của chúng và sự nhận biết) nơi tất cả các pháp, mà đối với sự hòa hợp của các giới nơi tất cả các pháp không chấp trước, cũng không lay động; đối với sự thiện xảo phương tiện về sự hòa hợp của các giới nơi tất cả các pháp, cũng không chấp trước, cũng không phân biệt.
Người ấy có thể trong sự hòa hợp của một pháp mà thấy sự hòa hợp của tất cả các pháp; có thể trong sự hòa hợp của tất cả các pháp mà lại thấy sự hòa hợp của một pháp. Không vì sự hòa hợp của tất cả các pháp mà gần gũi sự hòa hợp của một pháp; không vì trong sự hòa hợp của một pháp mà gần gũi sự hòa hợp của tất cả các pháp. Vì biết rõ một pháp này nên cũng biết rõ tất cả các pháp; vì biết rõ tất cả các pháp nên đối với chỗ cần biết của một pháp này cũng biết rõ. Không lấy các pháp để gần gũi một pháp. Đối với sự hòa hợp trong các thủ uẩn (năm nhóm yếu tố tạo thành thân tâm — hình sắc, cảm thọ, tưởng tượng, tạo tác, nhận biết — do bám víu mà thành), đều có thể biết rõ; không đối với các tính chất và hình tướng khác nhau của thủ uẩn, dù có hòa hợp hay không hòa hợp, mà sinh chấp trước.
Các bồ-tát ma-ha-tát khi thực hành như vậy, nếu có các pháp do nhiều nhân duyên (nguyên nhân chính và các điều kiện phụ) hòa hợp mà sinh, nếu có các pháp do nhiều nhân duyên hòa hợp mà thành, thì đối với các pháp ấy đều biết rõ. Nếu có các pháp do nhân duyên hòa hợp, tương ứng với nhiều tính chất khác nhau mà khởi lên, thì đối với các pháp ấy cũng biết rõ và cũng không chấp trước. Người ấy thuận theo mà biết rõ tướng thi thiết (sự đặt bày tên gọi theo quy ước) của tất cả các pháp, cũng biết rõ tướng và vô tướng; cũng biết rõ sự sai khác của các giới, sự sai khác về tính chất và hình tướng của các giới; cũng biết rõ lấy cái gì làm nhân mà không do phiền não thúc đẩy để gần gũi, hướng tới các pháp duyên khởi (các pháp do điều kiện nương nhau mà sinh khởi).
Đối với pháp thế gian và pháp xuất thế gian (pháp vượt ra ngoài thế gian, dẫn đến giải thoát) cũng không trái nghịch nhau; thuận theo mà biết rõ tất cả các pháp thế gian và xuất thế gian, đối với dấu ấn hình tướng của thế gian đều biết khắp. Dùng một pháp môn mà biết rõ tất cả pháp môn, dùng các pháp môn lại biết rõ cửa của một pháp; không dùng cửa của tất cả các pháp để gần gũi cửa của một pháp, cũng không dùng cửa của một pháp để gần gũi cửa của các pháp. Các pháp môn như vậy đều có thể làm cho trong sạch.
Này Vô Biên Tuệ! Các bồ-tát ma-ha-tát siêng năng tu tập trong pháp này, nhờ một cửa lời dạy về lý thú mà biết rõ tính chất của tất cả các pháp đều cùng một vị (bản chất như nhau, ví như nước biển chỗ nào cũng mặn); đối với tất cả các pháp được sự vô tránh (không tranh cãi) thù thắng, đúng như lý mà vắng lặng, không trái nghịch nhau; có thể ở giữa đại hội ca ngợi, giảng nói pháp này; tinh tấn tu tập mà được Nhất thiết pháp hải ấn tam-muội. Tu tập như vậy thì dù có tranh luận hay không có tranh luận, đều khiến lắng yên, đúng như lý mà trụ; thuận theo mà dứt bỏ kiêu mạn (tự cao) và phóng dật (buông thả, lơ là); đối với những lời nói dứt khoát quyết định thì khéo nhận lấy và giữ gìn; các tên gọi khác nhau cũng hiểu rõ; siêng năng tu phương tiện về lý thú của pháp giới; đối với các pháp môn khéo suy nghĩ một cách lắng đọng: pháp nào tương ứng với pháp nào, nếu không tương ứng thì có thể dùng phương tiện mà trụ chánh niệm thanh tịnh nơi nghĩa quyết định.
Này Vô Biên Tuệ! Các bồ-tát ma-ha-tát trụ trong pháp môn này như vậy, chỉ với chút gia hạnh (công phu nỗ lực tu tập) mà được Nhất thiết pháp hải ấn tam-muội, rồi dùng tam-muội biển pháp vô lượng này mà tiến đến A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Bấy giờ đức Thế Tôn nói kệ rằng:
Ông hãy quán tất cả pháp chảy vào trong pháp giới;
Các pháp đồng với pháp giới, lý thú thảy đều bình đẳng.
Lại quán xét nơi pháp giới chảy vào trong các pháp;
Pháp giới đồng với các pháp, lý thú cũng đều bình đẳng.
Không ở trong pháp giới mà quán xét tất cả pháp;
Cũng không lìa pháp giới mà thấy được các pháp.
Không ở trong các pháp mà quán xét pháp giới;
Cũng không lìa các pháp mà thấy được pháp giới.
Biết rõ các giới khác nhau, những tính chất khác nhau của pháp giới;
Sự hòa hợp của tất cả pháp, khéo léo mà không trụ vào đâu.
Mọi thời và mọi nơi, các tính chất khác nhau hòa hợp,
Đều không trụ, không nương tựa, cũng không có gì để nắm giữ.
Tính hòa hợp và tính sai khác, phân biệt và không phân biệt,
Đối với cả hai đều không có, người trí thấy một cách bình đẳng.
Vì biết một sự hòa hợp, nên biết mọi sự hòa hợp;
Vì biết mọi sự hòa hợp, nên biết một sự hòa hợp.
Hòa hợp và không hòa hợp, tính đồng nhất và tính sai khác,
Không gần gũi, không phân biệt, không chấp giữ, không bám dính.
Biết rõ tất cả các pháp, pháp ấy vốn không hòa hợp;
Cũng không nghĩ đến hòa hợp, không chấp giữ, không bám dính.
Biết rõ tất cả các loại, cùng tướng thi thiết của pháp ấy;
Cũng không nghĩ đến gần gũi, không chấp giữ, không bám dính.
Nghiệp (hành động có tác ý) và quả báo của nghiệp, tất cả đều có thể biết;
Đối với chúng không trái nghịch, đó là bậc tinh tấn.
Nghiệp và người tạo nghiệp, tướng hòa hợp của hai thứ ấy,
Biết tướng ấy là vô tướng, đó là bậc tinh tấn.
Đối với sự hòa hợp của các giới, và tính sai khác của các giới,
Biết chúng thường bình đẳng, đó là bậc tinh tấn.
Nhân và quả ràng buộc nhau, tất cả đều có thể biết;
Đối với các pháp duyên khởi ấy, mặc áo giáp (phát nguyện kiên cố) mà trụ đúng như lý.
Có thể biết pháp xuất thế, đối với các pháp thế gian
Không có chút gì trái nghịch, cứ như vậy trụ bình đẳng.
Cũng biết pháp thế gian, đối với các pháp xuất thế
Cũng không chút gì trái nghịch, cứ như vậy trụ bình đẳng.
Những việc thế gian cần làm, tất cả các dấu ấn hình tướng,
Thuận theo mà quán xét được, biết khắp, trụ bình đẳng.
Có thể dùng một pháp môn biết rõ các pháp môn;
Cũng dùng các pháp môn biết rõ một pháp môn.
Không dùng một pháp môn mà gần gũi các pháp môn;
Không dùng các pháp môn mà gần gũi một pháp môn.
Ở trong tất cả pháp môn, bình đẳng, trong sạch khắp nơi;
Đối với pháp không thấy tướng khác, đó là bậc biết quán xét.
Đối với lời dạy của các pháp, có thể nói một cách bình đẳng;
Thường trụ nơi tính bình đẳng, đó là bậc biết quán xét.
Đối với lời dạy của các pháp, đúng như lý mà biết và thấy;
Liền được sự tương ứng tốt đẹp, đó là bậc có phương tiện.
Không khởi lên sự tranh luận, không tạo ra nguyên do tranh cãi;
Tất cả đều không trái nghịch, đó là bậc tương ứng.
Thường khởi lòng không tranh cãi, nhờ không tranh mà được tương ứng;
Bình đẳng, không trái nghịch, đó là bậc có trí tuệ.
Ở trong lý thú của pháp, dứt hẳn mọi sự tranh luận;
Mặc áo giáp, tu đúng như lý, đó là bậc dũng mãnh.
Quán xét khắp như vậy, thuần nhất, không trái nghịch tranh cãi;
Có thể ở giữa pháp hội ca ngợi, giảng nói pháp vô thượng.
Các bồ-tát như vậy thành tựu được tam-muội
Đại hải ấn của tất cả pháp, đó là bậc chánh niệm (tâm luôn nhớ biết, tỉnh giác đúng đắn).
Siêng năng tu tập như vậy, thuần nhất, không trái nghịch tranh cãi,
Tương ứng với sự dứt tranh luận, thành tựu tam-muội này.
Đúng như lý mà an trụ, có thể hiểu lời dạy bí mật;
Biết cái ngã và ngã mạn (sự kiêu ngạo do chấp có cái "tôi"), dứt kiêu mạn, chấm dứt thói tự cao.
Ở trong lời dạy quyết định, thành tựu phương tiện khéo léo;
Cũng biết các tên gọi khác nhau, đó là bậc có trí.
Ở trong lý thú của các pháp, đúng như lý mà siêng tu tập;
Có thể thấy các pháp môn, đó là bậc thấy pháp.
Siêng năng tu tập như vậy, có thể biết tất cả pháp:
Pháp nào cùng tương ứng, pháp nào không tương ứng.
Trong tất cả các pháp, người có niệm và nghiệp thanh tịnh
Có thể đối với nghĩa quyết định mà được phương tiện khéo léo.
Trong tất cả các pháp, người tinh tấn suy nghĩ,
Biết rõ tất cả các pháp, mới đạt được tam-muội này.
Lại nữa, này Vô Biên Tuệ! Các bồ-tát ma-ha-tát siêng năng tu tập trong pháp này, còn có pháp có thể thu nhiếp tam-muội. Hãy lắng nghe, lắng nghe, khéo suy nghĩ, ta sẽ giảng giải. — Dạ vâng, bạch Thế Tôn, chúng con mong muốn được nghe.
Bấy giờ đức Thế Tôn bảo bồ-tát ma-ha-tát Vô Biên Tuệ: "Này Vô Biên Tuệ! Các bồ-tát ma-ha-tát có cửa ánh sáng của pháp, có thể sinh ra sự thiện xảo phương tiện về lý thú của các pháp, cũng có thể sinh ra ấn của tất cả các pháp (ấn: con dấu, ví cho điểm cốt yếu dùng để xác chứng, như con dấu đóng lên mọi pháp), có thể vào cửa ấn của tất cả các pháp, đối với những việc cần làm nơi tất cả các pháp đều có thể hiểu rõ và đi vào, đối với ánh sáng của pháp có thể đạt được và có thể nói ra, dùng ánh sáng của pháp mà thuận theo đi vào các cửa câu chữ của pháp. Thế nào gọi là cửa ánh sáng của pháp có thể sinh ra ánh sáng khéo léo? Đó là có thể biết rõ cửa lời dạy dùng tên gọi khác, cửa lời dạy bí mật, cửa sự việc dùng tên gọi khác, cửa sự việc thu nhiếp, và các cửa sai biệt. Làm thế nào để biết rõ các cửa ấy? Đó là có thể sinh ra cửa tam-muội, cửa lý thú của tất cả pháp giới, đi vào một nghĩa duy nhất, có thể thuận theo mà hiểu rõ ánh sáng của các pháp.
Này Vô Biên Tuệ! Các bồ-tát ma-ha-tát đối với sự thiện xảo phương tiện về lý thú rất sâu của các pháp này, dù đang tu hành hay sẽ tu hành, dù đang tìm cầu hay sẽ tìm cầu, khi nghe pháp môn này, chỉ với chút gia hạnh mà được ánh sáng lớn đi vào các pháp môn; từ pháp môn này lại khởi lên ánh sáng; dùng ánh sáng ấy, tùy theo pháp môn nào, tùy theo hạnh nào, nên vào, nên thực hành, đúng như lý thú của nó, mà dùng sức tam-muội quán xét các pháp môn; từ cửa tam-muội sinh ra trí tuệ, mà có thể biết rõ lý thú như thật. Nhờ sức tam-muội, nhờ quán xét pháp môn, nhờ sinh trí tuệ, nên dùng cửa tam-muội mà biết rõ pháp giới, trụ trong phương tiện khéo léo, có thể khởi lên ánh sáng của tất cả pháp môn, được Nhất thiết pháp hải ấn tam-muội.
Này Vô Biên Tuệ! Thế nào là pháp môn? Đó là ấn chữ A, dùng để ấn lên tất cả các pháp: những gì do vô minh (sự mê lầm căn bản, không thấy rõ sự thật) tạo ra khiến hành (các tạo tác của thân, lời, ý) được đầy đủ, đều có chữ A đứng đầu (vì trong tiếng Phạn, chữ "vô minh" bắt đầu bằng âm A); vì vô minh dừng dứt thì không còn tạo tác, nên các bồ-tát ma-ha-tát phải vào cửa ấn vô tướng. Dùng ấn chữ Ka (?) (sách chú cách đọc: phụ âm đầu của chữ "a" ghép với vần của chữ "khả") ấn lên tất cả các pháp: quả dị thục của nghiệp (quả báo chín muồi ở thời khác, do nghiệp đã tạo), những việc nghiệp cần làm, sự hòa hợp giữa nghiệp và quả; vì biết rõ duyên của sự hòa hợp giữa nghiệp và quả, nên các bồ-tát ma-ha-tát phải vào cửa ấn không nghiệp, không quả, không hòa hợp, không duyên.
Dùng ấn của các hành ấn lên tất cả các pháp: đối với các loại nghiệp và những việc nghiệp cần làm, khởi lên ánh sáng trí tuệ về tất cả các pháp; vì vậy các bồ-tát ma-ha-tát phải vào cửa ấn khéo léo về tất cả các hành. Dùng ấn chữ Na (sách chú cách đọc: phụ âm đầu của chữ "na" ghép với vần của chữ "khả") ấn lên tất cả các pháp, có chữ Ma trợ giúp (ghép lại thành "nama", nghĩa là tên gọi), đặt bày tên gọi cho tương ứng với các loại pháp; vì biết rõ chữ Na và chữ Ma giúp nhau, nên các bồ-tát ma-ha-tát phải vào cửa ấn không hợp, không giúp, không tên.
Dùng ấn vô biên ấn lên tất cả các pháp: mọi sự phân biệt đều không thể nắm bắt; vì lìa phân biệt, nên các bồ-tát ma-ha-tát phải vào cửa ấn không phân biệt. Dùng ấn không có giới hạn ấn lên tất cả các pháp: các giới hạn không hòa hợp, vì đã cùng tận giới hạn, nên các bồ-tát ma-ha-tát phải vào cửa ấn không tầm, không tứ (tầm: sự suy xét thô; tứ: sự suy xét tinh tế), không lời nói. Dùng ấn không có các loại tự tính (bản chất riêng) ấn lên tất cả các pháp: dùng một tự tính để khởi lên tướng tạo tác, vì dứt bỏ ý tưởng về các loại tự tính, nên các bồ-tát ma-ha-tát phải vào cửa ấn các loại tự tính (?). Dùng ấn hòa hợp tương ứng với dục ấn lên tất cả các pháp: hiện khởi các hành hữu vi (những pháp do nhân duyên tạo thành, có sinh có diệt) đầy đủ; vì lìa dục, vắng lặng, không hòa hợp, nên các bồ-tát ma-ha-tát phải vào cửa ấn trí thấy biết dứt hết dục, không hòa hợp.
Này Vô Biên Tuệ! Đó là cửa ấn mà bồ-tát ma-ha-tát dùng để ấn lên tất cả các pháp; nhờ cửa ấn này mà nên đi vào trong tất cả các pháp. Này Vô Biên Tuệ! Lại có cửa không chướng ngại, cửa không hòa hợp, mà các bồ-tát ma-ha-tát nên tùy theo mà ngộ nhập. Thế nào là cửa không chướng ngại, cửa không hòa hợp? Đó là dùng ấn hư không ấn lên tất cả các pháp, các bồ-tát ma-ha-tát nên vào cửa ấn không bám dính. Dùng ấn vắng vẻ yên tĩnh ấn lên tất cả các pháp, các bồ-tát ma-ha-tát nên vào cửa ấn không hai. Dùng ấn tịch tĩnh (vắng lặng) ấn lên tất cả các pháp, các bồ-tát ma-ha-tát nên vào cửa ấn dừng dứt. Dùng ấn không cửa ấn lên tất cả các pháp, các bồ-tát ma-ha-tát nên vào cửa ấn bất động. Dùng ấn không chỗ ấn lên tất cả các pháp, các bồ-tát ma-ha-tát nên vào cửa ấn không nhiễm ô.
Dùng ấn tính Không (bản chất không có thực thể cố định) ấn lên tất cả các pháp, các bồ-tát ma-ha-tát nên vào cửa ấn không nắm bắt. Dùng ấn vô tướng (không có hình tướng cố định) ấn lên tất cả các pháp, các bồ-tát ma-ha-tát nên vào cửa ấn phương tiện khéo tu tập. Dùng ấn vô nguyện (không mong cầu, không ham muốn đạt điều gì) ấn lên tất cả các pháp, các bồ-tát ma-ha-tát nên vào cửa ấn ánh sáng của nguyện khéo vắng lặng. Dùng ấn không tham ấn lên tất cả các pháp, các bồ-tát ma-ha-tát nên vào cửa ấn biết khắp, phân biệt như thật. Dùng ấn vô sinh ấn lên tất cả các pháp, các bồ-tát ma-ha-tát nên vào cửa ấn vô sinh, sinh ra trí thấy biết chân chánh. Dùng ấn tịch diệt (vắng lặng, diệt hết phiền não) ấn lên tất cả các pháp, các bồ-tát ma-ha-tát nên vào cửa ấn lìa uẩn (uẩn: năm nhóm yếu tố hợp thành thân tâm). Dùng ấn tướng cùng tận ấn lên tất cả các pháp, các bồ-tát ma-ha-tát nên vào cửa ấn sự sinh đã hết. Dùng ấn pháp giới ấn lên tất cả các pháp, các bồ-tát ma-ha-tát nên vào cửa ấn khéo léo làm hiển hiện pháp giới. Dùng ấn không niệm tưởng ấn lên tất cả các pháp, các bồ-tát ma-ha-tát nên vào cửa ấn bình đẳng, thật sự không phân biệt. Dùng ấn lìa tự tính ấn lên tất cả các pháp, các bồ-tát ma-ha-tát nên vào cửa ấn biết khắp tất cả tự tính. Dùng ấn niết-bàn (trạng thái dứt sạch phiền não và khổ đau, ra khỏi sinh tử) ấn lên tất cả các pháp, các bồ-tát ma-ha-tát nên vào cửa ấn vắng lặng như thật, thuận theo sự diệt.
Này Vô Biên Tuệ! Đó là cửa không chướng ngại đối với tất cả các pháp của các bồ-tát ma-ha-tát, là cửa không hòa hợp, là cửa vượt qua mọi đoạn kiến và thường kiến (đoạn kiến: cho rằng chết là mất hẳn; thường kiến: cho rằng có cái gì đó tồn tại mãi không đổi), là cửa không bờ bến, là cửa của quá khứ và vị lai. Vì nhàm chán xa lìa, vì vắng lặng, vì dừng dứt, vì mát mẻ (không còn lửa phiền não), nên các bồ-tát ma-ha-tát đối với các cửa ấn của tất cả các pháp này tùy học tùy vào; nhờ khéo tu hành các pháp môn này mà được Nhất thiết pháp hải ấn tam-muội. Tam-muội này tương ứng như thật, là trí phương tiện khéo léo có thể thu nhiếp các pháp. Vì vậy các bồ-tát ma-ha-tát đối với các cửa ấn này nên khéo tu tập, trụ trong Nhất thiết pháp hải ấn tam-muội, quán xét tất cả các pháp, mà có thể sinh ra ánh sáng lớn của pháp vô lượng vô biên.
Này Vô Biên Tuệ! Ví như nước biển lớn nhiều vô lượng, không ai có thể đo được lượng của nó; tất cả các pháp cũng như vậy, rốt cuộc không ai có thể đo được lượng của chúng. Lại như biển lớn, mọi dòng sông đều chảy vào trong đó; tất cả các pháp đi vào trong pháp ấn cũng như vậy. Cho nên gọi là "hải ấn" (ấn của biển), ấn lên tất cả các pháp, khiến đều đi vào trong hải ấn của các pháp; ở trong ấn này, thấy tất cả các pháp đều đồng với pháp ấn. Lại như rồng lớn cùng các loài rồng, các loài có thân hình to lớn, có thể ở trong biển lớn, có thể đi vào biển lớn, lấy biển lớn làm chỗ ở; các bồ-tát ma-ha-tát cũng như vậy, trong vô lượng trăm nghìn kiếp khéo tu các nghiệp lành, mới có thể vào cửa ấn tam-muội này, lấy cửa ấn ấy làm chỗ ở. Vì muốn chứng được Phật pháp, vì muốn khéo léo viên mãn nhất thiết trí, nên thành tựu các cửa pháp ấn như vậy.
Khi các bồ-tát ma-ha-tát tinh tấn tu học pháp môn này, thì có thể tu học tất cả pháp môn, vì thấy các pháp môn đều ở trong cửa này, nên có thể khởi lên ánh sáng của các pháp, đi vào trong biển của tất cả các pháp. Vì vậy pháp này gọi là Nhất thiết pháp hải ấn tam-muội. Lại như biển lớn là nơi tích tụ những châu báu lớn, tam-muội này cũng như vậy, là nơi tích tụ tất cả các pháp và sự thiện xảo về pháp.
Này Vô Biên Tuệ! Nếu có chúng sinh vì muốn được tri kiến (sự thấy biết) vô thượng của Phật mà đối với tam-muội này đã cầu, sẽ cầu, hay đang cầu, thì người ấy có thể cầu được trí tuệ viên mãn của biển tất cả các pháp. Vì nghĩa ấy, ta đem pháp ấn này phó chúc (giao phó, gửi gắm) cho ông. Ông vào đời mạt thế (thời cuối, khi giáo pháp suy tàn), lúc năm mươi năm sau cùng (?) khi chánh pháp diệt, hãy dùng pháp ấn này ấn lên các chúng sinh. Những ai được pháp ấn này ấn lên, đều đối với A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề được bất thoái chuyển (không bao giờ lùi bước), thành tựu Phật pháp, mau đến đạo tràng, chuyển bánh xe pháp vô thượng, nối tiếp và làm hưng thịnh dòng giống Phật, thuận theo mà trụ nơi địa vị nhất thiết trí, có thể nhập Vô thượng đại bát-niết-bàn (sự diệt độ hoàn toàn, tối thượng của Phật), khiến trời và người nhận lấy, giữ gìn chánh pháp. Này Vô Biên Tuệ! Các bồ-tát ma-ha-tát nếu muốn thu lấy vô lượng công đức thù thắng như vậy, thì đối với pháp sâu xa này phải tinh tấn, yêu thích và không buông lơi.
Lại nữa, này Vô Biên Tuệ! Ta nhớ thuở xưa, cách đây vô lượng a-tăng-kỳ kiếp rất lớn, lại gấp bội số ấy, có một đức Phật ra đời, hiệu là Siêu Quá Tu-di Quang Vương Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật Thế Tôn. Kiếp ấy tên là Thiện Trụ, cõi nước tên là Duyệt Ý. Trong kiếp ấy, tuổi thọ của chúng sinh không thể hạn lượng, yên ổn giàu có, sống trong các pháp lành, vì thế kiếp ấy gọi là Thiện Trụ (khéo an trụ). Cõi nước của đức Phật ấy rộng lớn, trang hoàng, có nhiều cảnh đẹp đẽ, ai thấy cũng vui hòa, đẹp lòng, hương thơm quý lan tỏa khắp nơi, vì thế cõi nước ấy gọi là Duyệt Ý (đẹp lòng).
Khi ấy, trong bốn châu (bốn vùng đất lớn quanh núi Tu-di theo vũ trụ quan Phật giáo), ba châu có kích thước bằng nhau, mỗi châu tám vạn do-tuần; trong mỗi châu có hai vạn thành, mỗi thành rộng mười do-tuần. Riêng châu Diêm-phù (vùng đất phía nam, nơi loài người chúng ta ở) rộng một câu-chi do-tuần, có tám vạn thành, mỗi thành rộng hai mươi do-tuần, có lầu nhiều tầng, cột phướn cao, tường thành bao quanh, được trang hoàng bằng các loại cây sinh ra áo, các loại cây sinh ra thức ăn ngon, các loại cây hoa, cây đa-la báu. Cõi nước an vui, nhân dân đông đúc. Trong đó lại có một kinh đô lớn nhất, chu vi một trăm do-tuần, có hai vạn khu vườn bao quanh. Trong các khu vườn, đầm nước trong và dòng chảy ngược tràn đầy khắp chốn; hoa nhụy, trái ngọt đều tươi tốt; hương thơm quý tỏa khắp, ai ngửi cũng vui thích; chim muông hót hòa, tiếng vang trong trẻo, thanh nhã. Bấy giờ đức Phật ấy ở trong một khu vườn mà thuyết pháp cho đại chúng.
Này Vô Biên Tuệ! Siêu Quá Tu-di Quang Vương Như Lai thọ mười tiểu kiếp (tiểu kiếp: một đơn vị kiếp nhỏ, vẫn là khoảng thời gian cực dài). Sau khi ngài diệt độ, chánh pháp ở đời đủ một tiểu kiếp. Đức Như Lai ấy mở bốn hội thuyết pháp; trong mỗi pháp hội, chúng thanh văn còn ở bậc hữu học có năm trăm câu-chi na-do-tha, các vị A-la-hán (bậc đã dứt sạch phiền não, ra khỏi sinh tử) và chúng bồ-tát mỗi bên có năm mươi câu-chi na-do-tha. Đức Như Lai ấy có hai vị bồ-tát, một tên là Dũng Mãnh Quân, một tên là Dũng Mãnh Lực. Hai vị bồ-tát này đầy đủ thần thông, đã được vô sinh nhẫn, đến trước bạch Phật: "Bạch Thế Tôn! Do những pháp nào mà bồ-tát ma-ha-tát thành tựu Nhất thiết pháp hải ấn tam-muội?" Khi ấy đức Như Lai ấy dùng các cửa câu chữ này mà giảng rộng. Khi nói pháp ấy, mười nghìn bồ-tát được vô sinh nhẫn. Hai vị bồ-tát kia chứng được Nhất thiết pháp hải ấn tam-muội và chứng được tất cả các tam-muội của bồ-tát.
Vì đã chứng được hải ấn tam-muội của các pháp và các tam-muội của bồ-tát, nên hai vị có thể ở trong tất cả các cõi Phật hiện thần biến lớn, phóng ánh sáng lớn, phát ra phạm âm vi diệu (tiếng nói thanh tịnh, trong trẻo), vì chúng sinh diễn giảng chánh pháp, và có thể làm thuần thục tám câu-chi người, hướng về A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Bấy giờ đức Như Lai ấy liền thọ ký: "Qua một trăm kiếp, cả hai sẽ chứng A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Trong một trăm kiếp ấy, mỗi kiếp sẽ cúng dường, phụng sự năm trăm đức Như Lai; đối với chánh pháp thời giữa và chánh pháp thời sau của các đức Như Lai ấy đều có thể nhận lấy và giữ gìn, đem lại lợi ích lớn cho chúng sinh. Trong mỗi kiếp, một lòng không tán loạn; mỗi lần sinh ra đều là hóa sinh (tự nhiên sinh ra do biến hóa, không qua bào thai); trong mỗi đời không rời tam-muội, dùng thần biến và thuyết pháp để độ chúng sinh. Qua trăm kiếp rồi lại gặp Vô Biên Công Đức Như Lai, cúng dường và gần gũi, khéo léo thong dong trong vô lượng tam-muội, thần biến và giải thoát."
Hai vị bồ-tát ấy, ở chỗ đức Phật kia, một vị tên là Ly Ưu, một vị tên là Thiện Trụ, có thể theo Như Lai chuyển pháp luân, giáo hóa vô lượng vô số chúng sinh, khiến họ trụ trong tam thừa (ba cỗ xe, tức ba con đường tu: thanh văn, duyên giác, bồ-tát). Khi ấy đức Như Lai ấy lại thọ ký: "Sau khi ta diệt độ, Ly Ưu sẽ chứng A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, hiệu là Vô Biên Biện Tài Như Lai. Sau khi vị ấy diệt độ, Thiện Trụ sẽ chứng A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, hiệu là Tối Thắng Quang Minh Như Lai. Cả hai cùng thọ một kiếp, cõi Phật tích tụ vô lượng công đức." Hai vị bồ-tát ấy sau khi nhận lời quyết định ấy trước Như Lai, lần lượt chứng A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Này Vô Biên Tuệ! Các bồ-tát ma-ha-tát vì Nhất thiết pháp hải ấn tam-muội, nên sinh lòng yêu thích, khởi đại tinh tấn, không tiếc thân mạng, không buông lơi mà tu hành.
Bấy giờ trong đại chúng lại có một vị bồ-tát ma-ha-tát tên là Tuệ Nghĩa, liền từ chỗ ngồi đứng dậy, đến trước bạch Phật: "Thật hiếm có, bạch Thế Tôn! Ngài đã có thể vì các bồ-tát ma-ha-tát — để họ được trí tuệ khéo léo về tất cả các pháp và được nhất thiết trí của Như Lai — mà nói Nhất thiết pháp hải ấn tam-muội. Bạch Thế Tôn! Nếu được hải ấn tam-muội của các pháp, chắc chắn sẽ được sự thiện xảo phương tiện về lý thú của các pháp, mau đến đạo tràng, dùng biển lớn công đức vô biên này mà tiến đến A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, thường được thấy chư Phật, siêng tu chánh pháp, cùng tu hành với chư tăng, xứng đáng nhận sự cúng dường cao quý nhất của Như Lai, vượt qua địa vị của thanh văn và duyên giác (bậc tự giác ngộ nhờ quán xét lý nhân duyên, không cần nghe thầy giảng)."
Bấy giờ đức Thế Tôn bảo bồ-tát ma-ha-tát Tuệ Nghĩa: "Đúng vậy, đúng vậy, như lời ông nói. Này Tuệ Nghĩa! Các bồ-tát ma-ha-tát được Nhất thiết pháp hải ấn tam-muội thì được vô lượng công đức thù thắng. Nếu trụ trong hải ấn tam-muội của các pháp, thì có thể dùng sự thiện xảo phương tiện của hải ấn tam-muội ấy mà chắc chắn tiến đến A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Này Tuệ Nghĩa! Ví như núi chúa Tu-di (ngọn núi lớn nhất ở trung tâm thế giới theo vũ trụ quan Phật giáo) do các thứ báu hợp thành, vươn lên từ biển lớn, cao tám vạn bốn nghìn do-tuần, đứng vững sừng sững, ánh sáng rực rỡ bậc nhất; các bồ-tát ma-ha-tát cũng như vậy, vì khéo dùng tam-muội này mà phát khởi tiến tu, nên vươn lên từ biển lớn kho tàng tất cả các pháp, che lấp ánh sáng của mọi trời người ở thế gian, an trụ vô thượng, ánh sáng rực rỡ bậc nhất. Lại như trăng tròn có các vì sao vây quanh; các bồ-tát ma-ha-tát cũng như vậy, có thể ở giữa đại chúng trời người của tất cả thế gian mà làm ánh sáng lớn.
Này Tuệ Nghĩa! Ông hãy xem pháp này, ai lại đối với nó mà không sinh lòng yêu thích, không khởi tinh tấn mà lại buông lơi? Chỉ trừ những chúng sinh kém cỏi, phúc mỏng. Nếu có chúng sinh có trí tuệ lớn thì có thể thành tựu pháp rộng lớn này. Pháp rộng lớn là pháp đầy đủ công đức, được các bậc trượng phu hiền thiện thu nhận. Như lời ta nói, nếu ai có thể thu nhận tài sản pháp rộng lớn này, sẽ được trời người hầu hạ, bảo vệ, được chư Phật và các đại bồ-tát mười phương hộ niệm (che chở, nhớ nghĩ đến)." Bấy giờ đức Thế Tôn bảo bồ-tát ma-ha-tát Vô Biên Tuệ: "Này Vô Biên Tuệ! Các bồ-tát ma-ha-tát nếu siêng năng tu học pháp này, thì có thể đem lại lợi ích lớn cho chúng sinh, trừ mọi nghi ngờ, cởi mọi kết (những phiền não trói buộc), bỏ các tập khí (thói quen sót lại của phiền não), dứt các tùy miên (phiền não ngấm ngầm tiềm ẩn), vượt qua mọi sự ưa thích đắm say, vượt qua biển hữu (biển của các cõi tồn tại trong sinh tử), diệt hẳn bóng tối, lìa hẳn sợ hãi, mau chóng dùng sự khéo léo mà biết được tâm của tất cả chúng sinh."
Bấy giờ đức Thế Tôn nói lời ấy xong, phóng ánh sáng lớn, ánh sáng ấy chiếu khắp vô số thế giới, lấn át ánh sáng của tất cả mặt trời mặt trăng. Phóng ánh sáng ấy xong, ngài lại bảo bồ-tát ma-ha-tát Vô Biên Tuệ: "Này Vô Biên Tuệ! Các bồ-tát ma-ha-tát nếu có thể siêng tu hải ấn tam-muội, thì cũng sẽ như vậy, hiện thần biến lớn, phóng ánh sáng lớn, cất tiếng sư tử hống lớn (tiếng gầm của sư tử, ví cho lời thuyết pháp oai hùng, không chút sợ hãi) mà diễn nói pháp này, vượt qua tam giới (ba cõi: cõi còn ham muốn, cõi có hình sắc vi tế, cõi không còn hình sắc) mà làm ánh sáng lớn chiếu soi, y như ta hôm nay không khác." Khi ấy bồ-tát ma-ha-tát Vô Biên Tuệ bạch Phật: "Bạch Thế Tôn! Cúi xin Như Lai gia trì (dùng oai lực của Phật để hộ trì, giúp sức) cho pháp này, để vào đời mạt thế sau này, nếu có chúng sinh nghe đến tên pháp này, sẽ được vô lượng vô biên công đức."
Bấy giờ đức Thế Tôn, vì muốn gia trì cho pháp môn này, lại phóng ánh sáng, rồi dùng một ngón tay làm rung động khắp tam thiên đại thiên thế giới (một hệ thế giới gồm một nghìn triệu thế giới nhỏ), khiến các chúng sinh được an vui lớn. Lúc ấy trong hội, các hàng trời, rồng, dạ-xoa (loài quỷ thần có sức mạnh, đi nhanh), càn-thát-bà (thần nhạc trời), a-tu-la (loài thần hay ganh đua, gây chiến với trời), ca-lâu-la (chim thần cánh vàng), khẩn-na-la (thần ca hát), ma-hầu-la-già (thần mình rắn) — các chúng như vậy rải hoa trời đẹp và áo trời đẹp, các nhạc trời cùng lúc trổi lên. Vô lượng chư thiên tay cầm áo trời, phất phới tung bay khắp không trung, đồng thanh xướng lên: "Lạ thay, lạ thay! Cảnh giới của chư Phật không thể nghĩ bàn. Nếu ai nhận giữ pháp sâu xa này, nên biết người ấy xứng đáng được tất cả chúng sinh cung kính lễ lạy."
Bấy giờ đức Thế Tôn lại bảo bồ-tát ma-ha-tát Vô Biên Tuệ: "Này Vô Biên Tuệ! Vào đời mạt thế sau này, những chúng sinh phúc mỏng sẽ không được nghe pháp Giáp trụ trang nghiêm (lấy áo giáp mũ trụ, tức chí nguyện kiên cố, làm trang nghiêm), Tam-muội trang nghiêm này. Nếu chúng sinh nào có phương tiện khéo léo, đã gom được nhiều tư lương (vốn liếng công đức và trí tuệ làm hành trang tu đạo), thì vào đời mạt thế sau này mới được nghe pháp này. Nếu ai siêng năng tu hành pháp này, thì sẽ được chư Phật Thế Tôn ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai) nhiếp thọ (thu nhận, che chở). Này Vô Biên Tuệ! Vào đời mạt thế sau này, lúc có nhiều sợ hãi lớn, ta đem pháp môn này phó chúc cho các ông. Kho báu các pháp vô thượng mà ta đã tích tụ trong vô số câu-chi na-do-tha kiếp, đầy đủ công đức và an vui vô biên, nay các ông đều được cả; tất cả khối khổ đau, nay các ông đều bỏ được. Các ông hãy dùng biển lớn công đức vô biên mà mau tiến đến A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề."
Bấy giờ bồ-tát ma-ha-tát Vô Biên Tuệ cùng năm trăm vị bồ-tát ma-ha-tát và các cư sĩ (người tu tại gia), đứng đầu là vị trưởng đoàn buôn Hiền Hộ, cúi đầu lễ dưới chân Phật, bạch rằng: "Bạch Thế Tôn! Chúng con sẽ tùy theo sức mình mà gìn giữ pháp đại bồ-đề của Như Lai, vào đời mạt thế sau này đem lại lợi ích lớn cho chúng sinh." Bấy giờ các bồ-tát ma-ha-tát đều từ chỗ ngồi đứng dậy, đem các loại hoa rải lên Như Lai, cởi áo đẹp trên thân dâng lên cúng dường, và nói như vầy: "Bạch Thế Tôn! Với thiện căn này, chúng con đều hồi hướng (đem công đức của mình hướng về, chia sẻ) cho tất cả chúng sinh, nguyện cho các chúng sinh đều được viên mãn các pháp bồ-đề phần (những pháp hỗ trợ dẫn đến giác ngộ), thành tựu trí tuệ về tất cả các pháp của Như Lai; nguyện cho mọi thiện căn của tất cả chúng sinh trong đời mạt thế sau này đều được thành tựu." Bấy giờ đức Thế Tôn, vì muốn cho tất cả bồ-tát ma-ha-tát sinh lòng vui mừng, liền nói kệ rằng:
Vì các chúng sinh, hãy làm việc lợi ích lớn,
Gìn giữ pháp bồ-đề của ta, như tiếng sư tử hống của đấng Pháp vương.
Trong đời mạt thế sau này, nếu những người cầu pháp
Được nghe pháp rộng lớn này, tất cả đều được an vui.
Như lời ta đã nói, nếu có ai thấy được cỗ xe này (thừa: cỗ xe, ví cho con đường tu dẫn đến giải thoát),
Được nghe pháp khế kinh (kinh điển do Phật nói, hợp với chân lý và căn cơ người nghe) này, sẽ được như điều mình mong muốn.
Nếu có người có trí tuệ, tu tập phương tiện khéo léo,
Được nghe pháp tối thượng này, thân tâm vô cùng vui mừng.
Nếu có mặt trong hội này, tận mắt thấy ta thuyết giảng,
Được nghe pháp này rồi, mà khéo biết yêu thích,
Thì trong đời mạt thế sau này, sẽ sinh ra cho các ông khối phúc lớn,
Nhiều vô số, không thể đo lường, rộng lớn không có bờ bến.
Trong đời mạt thế sau này, nếu ai có thể nhận giữ
Pháp do đấng Pháp vương nói này, sẽ được Phật nhiếp thọ.
Trong đời mạt thế sau này, ai gìn giữ pháp bồ-đề của ta,
Người ấy là người giữ pháp sau cùng của vô lượng đức Phật.
Bấy giờ đức Thế Tôn nói pháp này xong, vô lượng bồ-tát được vô sinh nhẫn, vô lượng chúng sinh có thiện căn được thuần thục. Bồ-tát ma-ha-tát Vô Biên Tuệ cùng các bồ-tát ma-ha-tát, tất cả trời, người, a-tu-la… trong thế gian, nghe Phật nói xong, đều vô cùng vui mừng, tin nhận và vâng làm theo.
Kinh Đại Bảo Tích, quyển thứ hai mươi lăm
Kinh Đại Bảo Tích, quyển thứ hai mươi sáu
Tam tạng pháp sư (vị thầy thông suốt cả ba kho kinh điển Phật giáo: Kinh, Luật, Luận) Mạn-đà-la, đời Lương (triều đại ở Trung Hoa, thế kỷ VI), dịch
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video