Hội Bồ-tát Tạng thứ mười hai, phần ba. Phẩm "Tính không thể nghĩ bàn của Như Lai" thứ tư, phần một.
Bấy giờ Phật bảo Xá-lợi-tử (tức Xá-lợi-phất, vị đại đệ tử của Phật nổi tiếng trí tuệ bậc nhất): Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy (Bồ-tát: người tu hành phát tâm cầu thành Phật để cứu độ chúng sinh; Ma-ha-tát: bậc đại sĩ, chỉ hàng Bồ-tát lớn), sau khi đã đứng vững trong lòng tin trong sạch như vậy, lại còn có thể tin nhận mười pháp không thể nghĩ bàn của Như Lai Ứng Chánh Biến Tri (Như Lai: danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc từ chân lý mà đến; Ứng: bậc đáng được cúng dường; Chánh Biến Tri: bậc hiểu biết đúng đắn và trọn khắp mọi điều). Họ kính cẩn vâng giữ một cách trong sạch, không hoang mang, không ngờ vực, không hiểu sai lệch. Họ lại càng hớn hở, vui mừng sâu xa, thấy đó là điều hiếm có lạ lùng.
Xá-lợi-tử, những gì là mười pháp không thể nghĩ bàn của Như Lai? Xá-lợi-tử, một là tin nhận thân không thể nghĩ bàn của Như Lai. Hai là tin nhận âm thanh không thể nghĩ bàn của Như Lai. Ba là tin nhận trí tuệ không thể nghĩ bàn của Như Lai. Bốn là tin nhận ánh sáng không thể nghĩ bàn của Như Lai. Năm là tin nhận thi-la (giới hạnh, sự giữ giới) và đẳng quán (tâm an trụ bình đẳng trong thiền định) không thể nghĩ bàn của Như Lai. Sáu là tin nhận thần thông (năng lực siêu nhiên) không thể nghĩ bàn của Như Lai. Bảy là tin nhận lực (sức mạnh, chỉ mười trí lực đặc biệt của Phật) không thể nghĩ bàn của Như Lai. Tám là tin nhận vô úy (sự hoàn toàn không sợ hãi, tự tin khi thuyết pháp) không thể nghĩ bàn của Như Lai. Chín là tin nhận đại bi (lòng thương xót lớn, muốn cứu khổ cho mọi chúng sinh) không thể nghĩ bàn của Như Lai. Mười là tin nhận bất cộng Phật pháp (những phẩm chất riêng chỉ Phật mới có, không chung với các bậc thánh khác) không thể nghĩ bàn của Như Lai. Xá-lợi-tử, đó gọi là mười pháp không thể nghĩ bàn.
Nếu có Bồ-tát Ma-ha-tát vì cầu pháp mà khởi chánh cần (sự siêng năng đúng đắn), không nhút nhát, không lùi bước, không sinh lòng buông bỏ, phát tâm như vầy: "Nay ta chưa được pháp không thể nghĩ bàn, thà để thân này bị gió cuốn xoay, da thịt gân xương chịu khổ đau lớn, hoặc máu thịt khô cạn hết, ta cũng nhất định siêng năng tinh tấn, giữa chừng không hề tạm bỏ." Xá-lợi-tử, như vậy, các vị Bồ-tát Ma-ha-tát đã có lòng tin hiểu, nếu nghe mười pháp không thể nghĩ bàn của Như Lai như thế, thì tin nhận, kính giữ một cách trong sạch, không ngờ vực, lại càng hớn hở, vui mừng sâu xa, thấy đó là điều hiếm có lạ lùng. Bấy giờ Thế Tôn (bậc được thế gian tôn kính, danh hiệu của Phật) muốn nói lại nghĩa này nên đọc kệ (bài thơ tụng) rằng:
Thân Phật khó nghĩ bàn, là pháp thân (thân của Phật xét về bản chất, chính là chân lý, không phải thân xác) chân thật hiển hiện;
Không hình tướng, không thể nhìn thấy, chỉ người con Phật mới tin được.
Âm thanh của muôn loài trong các nẻo tái sinh (trời, người, súc sinh, ngạ quỷ, địa ngục…) không thể nghĩ bàn;
Phật theo tiếng của từng loài mà nói pháp — Bồ-tát tin cảnh giới của chư Phật.
Tất cả mọi loài chúng sinh, căn cơ (khả năng tiếp nhận đạo) trong ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai) đều khác nhau,
Phật đều biết rõ — tin điều ấy là không thể nghĩ bàn.
Ánh sáng vô biên của chư Phật, lưới ánh sáng không thể nghĩ bàn,
Tràn khắp các cõi mười phương, khắp biển cõi Phật không bờ bến.
Giới của Phật vượt khỏi thế gian, không nương vào phép tắc thế gian;
Thần túc (thần thông đi lại, biến hóa tự tại) không thể nghĩ bàn, Bồ-tát có thể tin nhận.
Chúng sinh không thể biết cảnh giới của Như Lai.
Như Lai luôn ở trong định, sự giải thoát không thể nghĩ bàn;
Pháp giới (toàn thể mọi sự vật hiện tượng) không lẫn lộn, chỉ sức của Phật mới biết được.
Các trí lực của bậc Đại Tiên (chỉ Phật) như hư không không bờ;
Vì lợi ích cho một chúng sinh, Phật ở lại trong biển kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài) vô biên,
Để khiến người ấy được điều phục — tâm đại bi là như vậy.
Tất cả các loài chúng sinh, với biển câu hỏi, câu vặn đủ loại,
Phật chỉ dùng một tiếng mà khiến tất cả vui vẻ hiểu ra — vô úy không thể nghĩ bàn.
Thành tựu nhất thiết chủng trí (trí biết rõ mọi pháp đến từng chi tiết, trí tuệ viên mãn của Phật), theo đó giác ngộ mọi pháp,
Cùng các pháp bất cộng của Phật — trí biết khắp đều thấy được.
Hết thảy đều khó nghĩ bàn, pháp của chư Phật là như thế;
Ai có thể kính tin, ấy gọi là khéo đứng vững trong lòng tin.
Bấy giờ Phật bảo Xá-lợi-tử: Thế nào là Bồ-tát Ma-ha-tát đối với thân không thể nghĩ bàn của Như Lai mà tin nhận, kính giữ, trong sạch không ngờ, lại càng hớn hở, vui mừng sâu xa, thấy là điều hiếm có lạ lùng? Xá-lợi-tử, thân Như Lai đã dứt hẳn mọi điều ác, điều chẳng lành. Vì sao? Vì đã thành tựu tất cả các pháp lành vi diệu. Thân Như Lai xa lìa mọi thứ nhơ bẩn: nước mũi, nước bọt, đờm dãi, mủ máu, phân và nước tiểu. Vì sao? Vì Như Lai từ lâu đã thoát khỏi mọi xương thịt gân mạch. Thân Như Lai tự tính trong suốt. Vì sao? Vì Như Lai từ lâu đã xa lìa mọi cấu bẩn của phiền não (những trạng thái tâm xấu làm rối loạn và khổ đau, như tham, giận, si mê). Thân Như Lai vượt ra khỏi thế gian. Vì sao? Vì không bị pháp thế gian làm nhiễm bẩn.
Thân Như Lai có vô lượng công đức, từ lâu đã tích chứa tư lương phúc và trí (vốn liếng chuẩn bị cho con đường thành Phật, gồm phúc đức và trí tuệ), là chỗ nương tựa cho tuệ mạng (đời sống trí tuệ, đời sống tâm linh) của hết thảy chúng sinh. Thân Như Lai được vô lượng giới trong sạch huân tu (thấm nhuần dần dần qua tu tập), được vô lượng đẳng quán, vô lượng trí tuệ, giải thoát và giải thoát tri kiến (sự thấy biết rõ rằng mình đã giải thoát) huân tu. Thân Như Lai được hoa công đức tô điểm. Thân Như Lai như hình bóng vi diệu trong gương sạch, như vầng trăng tròn sáng trong nước trong, lại như bóng sáng chiếu rọi. Thân Như Lai không thể nghĩ bàn, ngang bằng cõi hư không, cùng tận tính của pháp giới. Thân Như Lai trong sạch không nhiễm, xa lìa mọi thứ ô uế vẩn đục. Thân Như Lai chính là vô vi (không do nhân duyên tạo thành, không sinh không diệt), xa lìa mọi tướng hữu vi (tướng của những gì do nhân duyên tạo thành, có sinh có diệt). Thân Như Lai là thân hư không, là thân không gì sánh bằng, là thân vô đẳng đẳng (chỉ ngang với cái vốn không gì sánh được), là thân mà khắp ba cõi (cõi dục, cõi sắc, cõi vô sắc — toàn bộ thế giới luân hồi) không gì sánh bằng. Thân Như Lai là thân không thể ví dụ, thân không gì giống được. Thân Như Lai trong sạch không cấu bẩn, lìa mọi phiền não, tự tính trong suốt.
Lại nữa Xá-lợi-tử, thân Như Lai không thể tìm nơi quá khứ, không thể tìm nơi tương lai, không thể tìm nơi hiện tại, không thể tìm qua nơi sinh ra và dòng họ. Thân Như Lai không thể tìm qua sắc (hình chất vật chất), không thể tìm qua tướng (ba mươi hai tướng tốt của thân Phật), không thể tìm qua hảo (tám mươi vẻ đẹp phụ của thân Phật). Thân Như Lai không thể tìm bằng tâm, không thể tìm bằng ý, không thể tìm bằng thức (tâm, ý, thức: các tên gọi của hoạt động tinh thần nhận biết). Thân Như Lai không thể tìm bằng thấy, không thể tìm bằng nghe, không thể tìm bằng nhớ nghĩ, không thể tìm bằng phân biệt. Thân Như Lai không thể tìm trong uẩn (năm nhóm hợp thành con người: sắc, thọ, tưởng, hành, thức), không thể tìm trong giới (mười tám giới: sáu giác quan, sáu đối tượng và sáu thức), không thể tìm trong xứ (mười hai xứ: sáu giác quan và sáu đối tượng của chúng). Thân Như Lai không thể tìm qua sinh, không thể tìm qua trụ, không thể tìm qua hoại diệt. Thân Như Lai không thể tìm bằng nắm lấy, không thể tìm bằng buông bỏ, không thể tìm bằng thoát ly, không thể tìm bằng hành động. Thân Như Lai không thể tìm qua màu sắc, không thể tìm qua tướng mạo, không thể tìm qua hình dáng, không thể tìm qua sự đến, không thể tìm qua sự đi. Thân Như Lai không thể tìm bằng tác ý (sự hướng tâm chú ý) về giới trong sạch, không thể tìm bằng tác ý về đẳng quán, không thể tìm bằng tác ý về chánh tuệ, không thể tìm bằng tác ý về giải thoát, không thể tìm bằng tác ý về giải thoát tri kiến. Thân Như Lai không thể tìm qua có tướng, không thể tìm qua không tướng, không thể tìm qua tướng của các pháp. Thân Như Lai không thể tìm qua sự tăng thêm của lực, của vô úy, của vô ngại biện (tài biện thuyết không trở ngại), của thần thông, của đại bi, của bất cộng Phật pháp.
Xá-lợi-tử, Bồ-tát Ma-ha-tát muốn tìm thân Như Lai thì nên tìm theo tự tính như trò huyễn, như ảo ảnh ánh nắng, như trăng dưới nước. Xá-lợi-tử, thân Như Lai chính là thân giải thoát Không, Vô tướng, Vô nguyện (ba cửa giải thoát: thấy mọi pháp đều trống rỗng không thực chất, không có hình tướng để chấp, không có gì để mong cầu); là thân không biến đổi, thân không lay động hư hoại, thân không phân biệt, thân không nương tựa, thân không suy tính. Thân Như Lai là thân an trụ, khéo an trụ, đạt đến bất động. Thân Như Lai là thân không phải sắc mà là tự tính của sắc; không phải thọ (cảm giác) mà là tự tính của thọ; không phải tưởng (sự nhận biết hình ảnh, khái niệm) mà là tự tính của tưởng; không phải hành (các hoạt động tạo tác của tâm) mà là tự tính của hành; không phải thức (sự nhận biết phân biệt) mà là tự tính của thức. Xá-lợi-tử, thân Như Lai không có, không sinh, không phải thân do bốn đại (đất, nước, lửa, gió — bốn yếu tố cấu tạo vật chất) hợp thành. Thân Như Lai là thân pháp hiếm có trong những điều hiếm có.
Thân Như Lai không do mắt khởi lên, không ở trong sắc, cũng không ở ngoài sắc; không nương nơi tai, không ở trong tiếng, cũng không ở ngoài tiếng; không phải mũi biết được, không ở trong mùi hương, cũng không ở ngoài; không phải lưỡi bày ra được, không ở trong vị, cũng không ở ngoài; không hợp với thân, không ở trong cảm giác xúc chạm, cũng không ở ngoài. Thân Như Lai không theo tâm mà chuyển, không theo ý mà chuyển, không theo thức mà chuyển; an trụ bất động, không xoay trở lại, cũng không chạy theo. Xá-lợi-tử, thân Như Lai ngang bằng hư không; thân Như Lai cùng tận pháp giới; thân Như Lai khắp cõi hư không. Xá-lợi-tử, đó gọi là thân không thể nghĩ bàn thứ nhất của Như Lai. Các Bồ-tát Ma-ha-tát nghe thân không thể nghĩ bàn của Như Lai như hư không rồi, tin nhận, kính giữ, trong sạch không ngờ, lại càng hớn hở, vui mừng sâu xa, thấy là điều hiếm có lạ lùng. Bấy giờ Thế Tôn muốn nói lại nghĩa này nên đọc kệ rằng:
Trải câu-chi na-dữu-đa kiếp (câu-chi: mười triệu; na-dữu-đa: một số cực lớn — ý nói số kiếp không đếm xuể), tu vô lượng hạnh lớn,
Khéo làm trong sạch ba nghiệp (việc làm của thân, lời nói, ý nghĩ), được thân Phật không gì sánh.
Lòng từ trải khắp mười phương, khởi hạnh đại bi mà bố thí,
Luôn xa lìa tà dâm, được thân vượt hơn hư không.
Nơi ruộng phúc Thế Tôn (Phật như thửa ruộng, ai gieo cúng dường thì gặt phúc), người con Phật rộng làm bố thí,
Bỏ ra châu báu, y phục sạch đẹp…, nhiều như vô lượng cát sông Hằng.
Vâng giữ giới trong sạch như bò mao giữ đuôi (loài bò lông dài quý chiếc đuôi đến mức thà chết không để đuôi hư hại — ví người giữ giới hết lòng),
Dù thân tan nát khổ sở, đối với kẻ thù vẫn sinh lòng nhẫn nhục lớn.
Siêng năng tu ba-la-mật (hạnh tu hoàn hảo đưa đến bờ giác ngộ), tu hành đến cực kỳ mỏi mệt khổ nhọc,
Phát thệ nguyện rộng lớn, cầu thân Phật thường còn.
Ưa quán các cảnh thiền định, ưa trí tuệ rộng và phương tiện (cách khéo léo dẫn dắt người),
Ưa quán pháp giới, nguyện được thân ngang pháp giới.
Đã làm điều lành nơi Phật, thành giác ngộ mầu nhiệm không gì sánh,
Được thân hư không lớn, trắng trong, lìa bụi nhiễm.
Không có cái "tôi", không có "người", tính vốn là không; không tướng, không thể nói,
Chứng được thân Mâu-ni (bậc thánh tịch lặng, chỉ Phật) ấy, vượt khỏi mọi cảnh giới của mắt.
Ý trong sạch lìa sắc và tiếng, vốn là không, không khởi, không tạo tác;
Ai thấy thân chân như (bản tính chân thật, như như của mọi pháp), thì thấy chư Phật mười phương.
Như các trò huyễn hóa đủ loại — voi, ngựa, người điên v.v. —
Lừa dối kẻ ngu điên đảo; hãy quán mười phương như vậy.
Vô lượng chư Phật ba đời cùng ở nơi thân pháp tính (bản tính chân thật của mọi pháp),
Vô đẳng đẳng như hư không, là pháp giới cực trong sạch.
Như vậy, Xá-lợi-tử, đó gọi là thân không thể nghĩ bàn của Như Lai. Bồ-tát Ma-ha-tát tin nhận, kính giữ, trong sạch không ngờ, lại càng hớn hở, vui mừng sâu xa, thấy là điều hiếm có lạ lùng.
Bấy giờ Phật bảo Xá-lợi-tử: Thế nào là Bồ-tát Ma-ha-tát đối với âm thanh không thể nghĩ bàn của Như Lai mà tin nhận, kính giữ, trong sạch không ngờ, cho đến thấy là điều hiếm có lạ lùng? Xá-lợi-tử, Như Lai ra đời, thương xót các hàm thức (loài có tâm thức, tức chúng sinh) nên diễn bày giáo pháp để giáo hóa; âm thanh phát ra vừa đủ khắp hội chúng. Do sức của những chúng sinh được điều phục, âm thanh Như Lai vang khắp vô lượng thế giới mười phương, để khiến chúng sinh vui mừng. Xá-lợi-tử, tuy âm thanh của chư Như Lai vang khắp thế giới, nhưng các Ngài không khởi ý nghĩ: "Ta nói pháp cho chúng bí-sô (tỳ-kheo, nam tu sĩ xuất gia); ta nói pháp cho chúng bí-sô-ni (tỳ-kheo-ni, nữ tu sĩ xuất gia); ta nói pháp cho chúng ổ-ba-sách-ca (nam cư sĩ tại gia), chúng ổ-ba-tư-ca (nữ cư sĩ tại gia), chúng bà-la-môn (giai cấp tu sĩ, tư tế ở Ấn Độ), chúng sát-đế-lợi (giai cấp vua chúa, võ sĩ), chúng trưởng giả (người giàu có, có danh vọng), chúng trời, chúng Phạm thiên (các vị trời ở cõi trời Phạm thiên)…" Cũng không khởi ý nghĩ: "Nay ta diễn nói khế kinh (phần văn xuôi giảng pháp), ứng tụng (kệ lặp lại nội dung văn xuôi), ký biệt (lời báo trước quả vị tương lai của đệ tử), già-tha (kệ thơ độc lập), tự thuyết (lời Phật tự nói ra không đợi ai hỏi), duyên khởi (duyên do của việc thuyết pháp, chế giới), bản sự (chuyện đời trước của các đệ tử), bản sinh (chuyện các tiền thân của Phật), phương quảng (kinh nghĩa lý sâu rộng), hy pháp (chuyện hiếm có, thần biến), thí dụ, giải thích (phần luận bàn, phân tích nghĩa lý)" — tức mười hai phần giáo (mười hai thể loại kinh điển) như thế. Ngay từ đầu Ngài không khởi ý nghĩ mà vẫn diễn nói cho họ.
Xá-lợi-tử, Như Lai tùy theo các chúng tụ hội — tức từ bí-sô cho đến chúng Phạm thiên — tùy theo điều họ được nghe và các sự siêng năng đúng đắn khác nhau (?) mà nói pháp. Những chúng sinh ấy vì ưa nghe pháp, mỗi người đều tự cho rằng nghe tiếng pháp phát ra từ miệng Như Lai hướng về mình. Thế mà tiếng pháp ấy, đối với điều được nói, các loại ngôn từ không ngăn ngại nhau; mỗi người tự hiểu riêng pháp mà mình hiểu được. Đó gọi là không thể nghĩ bàn.
Xá-lợi-tử, âm thanh của chư Phật Như Lai là quả báo do phúc đức trước kia cảm được, tướng của nó vô lượng: đó là tiếng thấm nhuần lòng từ, tiếng vừa ý, tiếng khiến lòng vui, tiếng trong sạch, tiếng lìa cấu bẩn, tiếng đẹp đẽ, tiếng ưa nghe, tiếng rành rõ, tiếng không cứng gắt (?), tiếng không rít, tiếng làm thân dễ chịu, tiếng làm tâm hớn hở, tiếng làm lòng vui sướng, tiếng khơi dậy niềm vui, tiếng dễ hiểu, tiếng dễ nhận biết, tiếng ngay thẳng, tiếng đáng yêu, tiếng đáng mừng, tiếng mừng rỡ, tiếng đẹp ý, tiếng sư tử chúa gầm, tiếng sấm lớn rền, tiếng biển lớn chấn động, tiếng hát của khẩn-nại-lạc (loài thần âm nhạc của cõi trời), tiếng chim yết-la-tần-già (loài chim có giọng hót tuyệt hay), tiếng Phạm thiên, tiếng trống trời, tiếng điềm lành, tiếng mềm mại, tiếng vang thông suốt, tiếng sấm lớn sâu xa, tiếng làm vui các giác quan của mọi hàm thức, tiếng vừa lòng mọi hội chúng, tiếng thành tựu mọi tướng vi diệu. Xá-lợi-tử, những âm thanh như thế của Như Lai đầy đủ các công đức thù thắng như vậy, và được vô lượng vô biên công đức khác tô điểm. Xá-lợi-tử, đó gọi là âm thanh không thể nghĩ bàn thứ hai của Như Lai. Các Bồ-tát Ma-ha-tát nghe âm thanh không thể nghĩ bàn của Như Lai đầy đủ vô lượng công đức thù thắng, tin nhận, kính giữ, trong sạch không ngờ, lại càng hớn hở, vui mừng sâu xa, thấy là điều hiếm có lạ lùng. Bấy giờ Thế Tôn muốn nói lại nghĩa này nên đọc kệ rằng:
Đạo sư (người dẫn đường, chỉ Phật) diễn tiếng mầu nhiệm, gọi là phạm âm (tiếng thanh tịnh trong trẻo như tiếng của Phạm thiên),
Do pháp này đầy đủ, khiến các vị Phạm thiên vui mừng.
Mâu-ni diễn tiếng mầu nhiệm, tuôn chảy từ lòng đại bi,
Tức là tương ứng với từ, và hỷ, xả cũng như vậy (từ, bi, hỷ, xả: bốn tâm rộng lớn — thương yêu ban vui, xót thương cứu khổ, vui theo điều tốt của người, buông xả bình đẳng).
Âm thanh đầy đủ như thế dập tắt lửa tham của chúng sinh,
Dứt chất độc sân hận, phá tan bóng tối si mê.
Giả sử tiếng của vô lượng loại người ở Thiệm-bộ châu (châu lục phía nam núi Tu-di, nơi loài người sinh sống),
Dù được nghe khắp hết, rốt cuộc cũng không ngộ được giải thoát;
Tiếng của trời, đất, hư không cũng không giúp ngộ, như vậy;
Nếu nghe tiếng của bậc Thánh chủ (Phật), ắt chứng được tịch diệt (niết-bàn, sự dứt sạch phiền não và khổ đau).
Loài hai chân và bốn chân, loài nhiều chân và không chân,
Đều nghe như tiếng của loài mình, hiểu ra pháp lành pháp dữ.
Trong ba nghìn thế giới, các thứ tiếng bậc thấp, bậc giữa, bậc cao,
Phật theo tiếng của từng loại mà giáo hóa, khiến chứng giải thoát.
Diễn tiếng không phân biệt, không trói buộc, không nắm giữ,
Ở trong định mà mở bày chân đế (chân lý tuyệt đối), người nghe dứt phiền não.
Vô biên chúng sinh nghe tiếng Phật, Pháp, Tăng (ba ngôi báu: Phật, giáo pháp, đoàn thể tu sĩ),
Và bố thí, giữ giới, nghe học, nhẫn nhục — tiếng Như Lai là như thế.
Tiếng ấy không có hạn lượng, trí về âm thanh ấy chỉ là vô biên;
Tin tiếng Phật không ngờ vực, chỉ có Bồ-tát thông tuệ.
Bấy giờ Phật bảo Xá-lợi-tử: Thế nào là Bồ-tát Ma-ha-tát đối với đại trí không thể nghĩ bàn của Như Lai mà tin nhận, kính giữ, trong sạch không ngờ, lại càng hớn hở, vui mừng sâu xa, thấy là điều hiếm có lạ lùng? Xá-lợi-tử, trí thấy biết không ngăn ngại của Như Lai không thể nghĩ bàn, khởi lên nương nơi tất cả các pháp; các Bồ-tát Ma-ha-tát có thể tin nhận, kính giữ, cho đến thấy là điều hiếm có lạ lùng. Xá-lợi-tử, Như Lai vì muốn khiến người sinh lòng tin nên nương vào trí ba-la-mật-đa (sự hoàn hảo của trí tuệ) của Như Lai mà nói rộng thí dụ; người có trí liền hiểu ra.
Xá-lợi-tử, giả sử có người lấy tất cả cỏ cây, thân, cành, lá trong các thế giới nhiều như cát sông Hằng (sông lớn ở Ấn Độ, cát nhiều vô số), chặt nhỏ đến cỡ bốn ngón tay, chất thành một đống lớn, lấy lửa đốt thành than mực, ném vào trong biển của các thế giới nhiều như cát sông Hằng ở phương khác, rồi trong trăm nghìn năm mài tất cả thành nước mực. Xá-lợi-tử, Như Lai thành tựu trí thấy biết không ngăn ngại như vậy; nhờ trí ấy, từ trong biển lớn như thế lấy ra một giọt mực, nhờ sức trí mà phân tích biết rõ: đây là của thế giới nào, cây này mọc thành từ rễ nào, thân nào, cành nào, nhánh nào, hoa, quả, lá…, từng loại đều biết rõ. Vì sao? Xá-lợi-tử, vì Như Lai khéo thông đạt pháp giới, nên biết được mực này từ thế giới nào, cây nào mà đến, lần lượt như thế cho đến nói rộng. Xá-lợi-tử, đó gọi là Như Lai Ứng Chánh Biến Tri đầy đủ sức thần thông lớn như vậy, đầy đủ sức uy đức lớn như vậy, đầy đủ sức thế lực lớn của bậc tôn chủ như vậy.
Cho nên, Xá-lợi-tử, nếu có người con trai lành, người con gái lành nào đối với đại trí của Như Lai mà tin nhận trong sạch, lại nơi Phật khởi lòng yêu kính, thì thiện căn (gốc lành) của người ấy khó biết được bờ bến, mau đến tận cùng của khổ. Vì sao? Xá-lợi-tử, vì Như Lai khéo thông đạt pháp giới. Do thông đạt, nếu có chúng sinh nào nơi Như Lai khởi một chút việc lành nhỏ, thì cho đến khi dứt hết khổ, việc lành ấy rốt cuộc không hư mất.
Xá-lợi-tử, nay ta lại nói thí dụ cho ông, để người có trí nhờ thí dụ này mà hiểu rõ nghĩa. Xá-lợi-tử, như có người đàn ông thọ trăm tuổi; người này cầm một đầu sợi lông, chẻ ra thành một trăm năm mươi phần, lấy một phần lông chấm một giọt nước, đến chỗ ta mà nói: "Xin gửi giọt nước này, về sau nếu cần, xin Ngài trả lại cho tôi." Bấy giờ Như Lai lấy giọt nước ấy bỏ vào sông Hằng; nó bị sóng nước và xoáy nước của dòng sông cuốn xoay, hòa lẫn chảy dần ra đến biển lớn. Người ấy sống đủ trăm năm, đến chỗ ta thưa: "Giọt nước gửi trước kia, nay xin trả lại cho tôi." Xá-lợi-tử, Như Lai thành tựu trí không thể nghĩ bàn; nhờ trí ấy, Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác (bậc đáng cúng dường, giác ngộ đúng đắn trọn vẹn) biết giọt nước ấy ở chỗ nào trong biển lớn, bèn dùng một phần đầu lông vào trong biển chấm lấy đúng giọt nước cũ để trả cho người ấy. Xá-lợi-tử, thí dụ này nghĩa là gì? Tức là chúng sinh từng đem một giọt nước việc lành nhỏ gửi vào tay của ruộng phúc Như Lai, lâu dài mà không mất. Như vậy, Xá-lợi-tử, nếu có người con trai lành, người con gái lành nào đối với trí không thể nghĩ bàn của Như Lai mà tin nhận trong sạch, khởi lòng yêu kính, nhớ nghĩ Như Lai, dâng các thứ cúng dường, lại rải hoa đẹp lên không trung để dâng hiến, thì thiện căn của người ấy khó biết bờ bến, mau đến tận cùng của khổ. Vì sao? Xá-lợi-tử, vì Như Lai khéo thông đạt pháp giới. Nếu người nào nơi Như Lai khởi một niệm tâm lành, thì cho đến khi dứt hết khổ, rốt cuộc không hư mất.
Bấy giờ trưởng lão Xá-lợi-tử bạch Phật: Bạch Thế Tôn, đại trí không thể nghĩ bàn của Như Lai có lìa thức mà vận hành không? Phật nói: Không. Xá-lợi-tử lại bạch Phật: Bạch Thế Tôn, nếu vậy thì thế nào là trí, thế nào là thức? Phật nói: Xá-lợi-tử, có bốn thức trụ (bốn chỗ mà thức bám vào để an trụ); vì thức nương vào đó mà trụ nên gọi là thức trụ. Bốn là gì? Sắc thức trụ: thức lấy sắc làm đối tượng, thức trụ trong sắc; do vậy sinh vui thích, bám chấp, dần dần tăng trưởng, bền chắc, rộng lớn. Thọ thức trụ: thức lấy thọ làm đối tượng, thức trụ trong thọ; do vậy sinh vui thích, bám chấp, dần dần tăng trưởng, bền chắc, rộng lớn. Tưởng thức trụ: thức lấy tưởng làm đối tượng, thức trụ trong tưởng; do vậy sinh vui thích, bám chấp, dần dần tăng trưởng, bền chắc, rộng lớn. Hành thức trụ: thức lấy hành làm đối tượng, thức trụ trong hành; do vậy sinh vui thích, bám chấp, dần dần tăng trưởng, bền chắc, rộng lớn. Xá-lợi-tử, những tướng như thế gọi là thức.
Lại thế nào gọi là trí? Tức là không trụ trong năm thủ uẩn (năm uẩn bị bám chấp làm "ta") mà thấu rõ thức uẩn, đó gọi là trí. Lại nữa, Xá-lợi-tử, nói thức là phân biệt được địa giới, thủy giới, hỏa giới, phong giới (yếu tố đất, nước, lửa, gió), đó gọi là thức. Nói trí là không trụ trong bốn đại giới mà khéo thông đạt rằng pháp giới của thức không tách rời (?), đó gọi là trí. Lại nữa, Xá-lợi-tử, nói thức là phân biệt được sắc do mắt biết, tiếng do tai biết, hương do mũi biết, vị do lưỡi biết, xúc chạm do thân biết, pháp (các đối tượng của ý như ý niệm, khái niệm) do ý biết, đó gọi là thức. Nói trí là bên trong vắng lặng, không chạy ra ngoài, chỉ nương vào trí, không đối với một pháp nào mà sinh phân biệt hay các thứ phân biệt, đó gọi là trí. Lại nữa, Xá-lợi-tử, từ cảnh giới sinh ra gọi là thức, từ tác ý sinh ra gọi là thức, từ phân biệt sinh ra gọi là thức. Không nắm giữ, không bám chấp, không có đối tượng nương theo, không có gì để phân biệt nhận biết, không có phân biệt, đó gọi là trí. Lại nữa, Xá-lợi-tử, nói thức là trụ nơi pháp hữu vi. Vì sao? Vì trong pháp vô vi thức không vận hành được. Nếu thấu rõ được pháp vô vi, đó gọi là trí. Lại nữa, Xá-lợi-tử, trụ nơi sinh diệt gọi là thức; không sinh không diệt, không có chỗ trụ, đó gọi là trí. Xá-lợi-tử, các tướng như thế, hoặc thức hoặc trí, gọi là đại trí không thể nghĩ bàn thứ ba của Như Lai. Nếu các Bồ-tát Ma-ha-tát nghe đại trí không thể nghĩ bàn không chướng không ngại như vậy, khởi lên nương nơi mọi pháp, mà tin nhận, kính giữ, trong sạch không ngờ, lại càng hớn hở, vui mừng sâu xa, thấy là điều hiếm có lạ lùng. Bấy giờ Thế Tôn muốn nói lại nghĩa này nên đọc kệ rằng:
Cỏ cây trong các cõi mười phương, nhiều như vô lượng cát sông Hằng,
Đốt hết thành tro mực, trải ức năm mài trong biển;
Trí của bậc Thập Lực (chỉ Phật, bậc có đủ mười trí lực) sâu mầu, lấy một giọt chỉ cho chúng sinh,
Đúng như thật phân biệt biết: đây là cây của thế giới nọ…
Như vậy, bụi và nước của các cõi mười phương bày ra trước Như Lai,
Trí Phật ngang hư không, biết khắp không chút vướng ngờ.
Tâm của chúng sinh mười phương khởi lên các hành tham, sân, si,
Phật đều biết đúng như thật, giải thoát không thêm không bớt.
Trí của Thế Tôn Thập Lực soi sáng khắp pháp giới,
Không phân biệt, lìa suy nghĩ — người con Phật có thể tin nhận.
Bấy giờ Phật bảo Xá-lợi-tử: Thế nào là Bồ-tát Ma-ha-tát đối với ánh sáng lớn không thể nghĩ bàn của Như Lai mà tin nhận, kính giữ, trong sạch không ngờ, lại càng hớn hở, vui mừng sâu xa, thấy là điều hiếm có lạ lùng? Xá-lợi-tử, chư Phật Như Lai vì khéo thông đạt pháp giới nên không thể nghĩ bàn. Do thông đạt, tất cả Như Lai phóng ánh sáng lớn chiếu khắp tam thiên đại thiên thế giới của Phật (một nghìn thế giới nhỏ hợp thành tiểu thiên, nghìn tiểu thiên thành trung thiên, nghìn trung thiên thành đại thiên — tức một tỷ thế giới, phạm vi giáo hóa của một Đức Phật) mà không bị ngăn ngại. Xá-lợi-tử, ví như trên không không có mây mù, vầng mặt trời rực rỡ phóng ánh sáng lớn chiếu khắp thế gian. Cũng như vậy, Xá-lợi-tử, Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác phóng ánh sáng lớn chiếu khắp tất cả.
Lại nữa, Xá-lợi-tử, như ở thế gian, ánh đèn dầu so với ánh đom đóm thì rộng lớn hơn, chiếu sáng trong trẻo vượt hơn hẳn; ánh đuốc nến vượt hơn ánh đèn; đống lửa đốt ở sân lại hơn đuốc nến; cỏ thuốc phát sáng vượt hơn đống lửa; ánh sao gấp bội cỏ thuốc; ánh trăng tròn lại hơn ánh sao; ánh mặt trời rực rỡ vượt hơn trăng. Ánh sáng phát ra từ thân, cung điện, tường vách, đồ trang sức của các vị trời Tứ Thiên Vương (cõi trời thấp nhất của cõi dục, do bốn vị vua trời trấn giữ bốn phương) gấp bội những thứ trên, không thể ví được. Cứ lần lượt như vậy, cho đến thân, cung điện, tường vách, đồ trang sức của trời Tha Hóa Tự Tại (cõi trời cao nhất của cõi dục) đều phát ánh sáng lại gấp bội ở trên. Ánh sáng của trời Phạm Thân, trời Phạm Phụ, trời Phạm Chúng, trời Đại Phạm, cho đến trời Thiểu Quang, Vô Lượng Quang, Quang Tịnh, Thiểu Tịnh cho đến Biến Tịnh, Quảng Quả, Hữu Tưởng, Vô Tưởng, Vô Phiền, Vô Nhiệt, Thiện Hiện, Thiện Kiến, Sắc Cứu Cánh (các tầng trời của cõi sắc, cao nhất là Sắc Cứu Cánh) — ánh sáng thân, ánh sáng cung điện, ánh sáng tường vách, ánh sáng đồ trang sức của các vị ấy so với các ánh sáng trước là bậc nhất. Thế mà ánh sáng của trời Sắc Cứu Cánh như vậy đem so với ánh sáng của Như Lai Chánh Biến Tri, thì ánh sáng Như Lai vượt hơn hẳn, vi diệu, chiếu rõ, sáng trong bậc nhất, rộng lớn đứng đầu, không thể ví được. Vì sao? Xá-lợi-tử, vì ánh sáng của Như Lai không thể nghĩ bàn: sinh ra từ vô lượng khối giới hạnh, từ khối đẳng trì (định), khối trí tuệ, khối giải thoát, khối giải thoát tri kiến; do vô lượng công đức như vậy mà sinh ra.
Lại nữa, Xá-lợi-tử, tất cả ánh sáng trong tam thiên đại thiên thế giới so với ánh sáng Như Lai thì trăm phần không bằng một, cho đến ưu-ba-ni-thương phần (một phần nhỏ đến mức không thể tính đếm) cũng không bằng một; tính đếm hay thí dụ đều không thể sánh kịp. Lại nữa, Xá-lợi-tử, như vàng Thiệm-bộ-nại-đà (loại vàng quý nhất, lấy từ dòng sông chảy qua rừng cây Thiệm-bộ) đặt giữa vàng thường, khiến vàng thường như đống mực, mất hết ánh sáng. Cũng như vậy, Xá-lợi-tử, mọi ánh sáng trong tam thiên đại thiên thế giới này, ở trước ánh sáng Như Lai đều không thể chiếu sáng. Lại nữa, tất cả ánh sáng của thế gian, ở trước ánh sáng Như Lai, không thể nói là có sáng, có trong, có hơn, có trên, có tối thượng.
Lại nữa, Xá-lợi-tử, nay ông nên biết: nếu Như Lai không vì thương xót chúng sinh mà thu ánh sáng này lại cho chỉ tỏa quanh một tầm (một sải tay), thì chỉ với một phần ánh sáng do nghiệp sinh ra cũng đủ chiếu khắp tam thiên đại thiên thế giới, khiến ánh mặt trời mặt trăng không còn hiện ra. Nếu như thế thì không thể phân biệt ngày và đêm, không thể phân biệt tháng, nửa tháng, mùa tiết và số năm. Chỉ vì thương xót chúng sinh nên Ngài hiện ánh sáng tỏa quanh một tầm. Xá-lợi-tử, nếu Như Lai Ứng Chánh Biến Tri muốn dùng ánh sáng tràn khắp vô lượng, vô số, vô biên thế giới thì đều chiếu khắp được. Vì sao? Xá-lợi-tử, vì Như Lai đã được Bát-nhã ba-la-mật-đa (trí tuệ hoàn hảo, thấy rõ thực tướng của mọi pháp) bậc nhất.
Xá-lợi-tử, nay ta nói thêm thí dụ để làm rõ lại nghĩa này, cho người có trí càng hiểu rõ hơn. Xá-lợi-tử, giả sử có người nghiền tam thiên đại thiên thế giới này thành bụi nhỏ, bỏ trong vạt áo, đi về phương đông, qua số thế giới bằng số hạt bụi ấy mới thả xuống một hạt; cứ lần lượt như vậy cho đến hết số bụi, mà các thế giới ở phương đông vẫn chưa hết bờ. Phương nam, tây, bắc, bốn phương góc, phương trên, phương dưới cũng như vậy. Xá-lợi-tử, ý ông nghĩ sao? Có ai biết được bờ cõi của các thế giới ấy chăng? Xá-lợi-tử thưa: Không, bạch Bạc-già-phạm (danh hiệu của Phật, nghĩa là Thế Tôn). Không, bạch Tô-yết-đa (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc Thiện Thệ, khéo đi đến giải thoát). Xá-lợi-tử, ánh sáng trong các thế giới ấy vô lượng vô biên, không thể nghĩ bàn, nhưng ánh sáng Như Lai là bậc nhất; tất cả ánh sáng kia so với ánh sáng Như Lai trăm phần không bằng một, cho đến ưu-ba-ni-thương phần cũng không bằng một; tính đếm hay thí dụ đều không thể sánh kịp. Xá-lợi-tử, nếu Như Lai muốn dùng ánh sáng chiếu khắp tất cả thế giới thì chiếu khắp được. Vì sao? Vì Như Lai đã được Bát-nhã ba-la-mật-đa bậc nhất.
Xá-lợi-tử, ánh sáng của Như Lai không có gì ngăn ngại: mọi tường vách, cây cối, núi Luân Vi (dãy núi bao quanh rìa ngoài thế giới), núi Đại Luân Vi, núi Càn-đà-ma-đạt-na, núi Mục-chi-lân-đà, núi Đại Mục-chi-lân-đà, núi Y-sa-đà-la (các dãy núi trong vũ trụ quan Phật giáo), núi Tuyết, núi Đen, và vua núi Tô-mê-lô (núi Tu-di, núi chúa ở trung tâm thế giới) — tất cả đều không thể che được. Ánh sáng của Phật đều xuyên suốt, chiếu khắp tam thiên đại thiên thế giới. Xá-lợi-tử, chúng sinh ít trí không thể tin hiểu ánh sáng Như Lai; có chúng sinh thấy ánh sáng Như Lai chỉ chiếu một tầm; người có trí hơn thấy ánh sáng Như Lai chiếu hai tầm; người có trí hơn nữa thấy ánh sáng Như Lai chiếu một câu-lô-xá (đơn vị đo dài, bằng tầm xa tiếng bò rống còn nghe được, khoảng vài cây số); người đại trí hơn nữa, cho đến có thể thấy ánh sáng Như Lai chiếu khắp tam thiên đại thiên thế giới. Xá-lợi-tử, cho đến vị Phạm Thiên Vương làm chủ trăm nghìn thế giới thì thấy được ánh sáng Như Lai chiếu khắp trăm nghìn thế giới. Lần lượt như vậy, cho đến các vị đại Bồ-tát Ma-ha-tát đã lên các địa cao (các bậc tu chứng cao trong mười địa của Bồ-tát) thì thấy được ánh sáng Như Lai chiếu khắp vô lượng vô biên thế giới. Xá-lợi-tử, Như Lai vì thương xót chúng sinh nên lại phóng ánh sáng chiếu khắp các cõi chúng sinh rộng như hư không. Xá-lợi-tử, đó gọi là ánh sáng không thể nghĩ bàn thứ tư của Như Lai. Các Bồ-tát Ma-ha-tát nghe Như Lai nói ánh sáng lớn không thể nghĩ bàn như hư không rồi, không hoang mang, không ngờ vực, tin nhận trong sạch, lại càng hớn hở, vui mừng sâu xa, thấy là điều hiếm có lạ lùng. Bấy giờ Thế Tôn muốn nói lại nghĩa này nên đọc kệ rằng:
Ánh sáng mặt trời, mặt trăng…, và của các vị Đế Thích (vua trời Đao-lợi), Phạm thiên,
Cho đến trời Sắc Cứu Cánh, không ánh sáng nào bằng được Phật.
Ánh sáng trời Sắc Cứu Cánh chiếu khắp ba nghìn cõi,
So với ánh sáng một lỗ chân lông của Phật, mười sáu phần không bằng một.
Ánh sáng Như Lai phóng ra tràn khắp cõi hư không;
Chỉ các chúng sinh có trí tuệ lớn mới thấy được như vậy.
Ánh sáng Phật không bờ bến, lượng ngang với tính hư không;
Tùy chúng sinh được giáo hóa mà thấy ánh sáng có khác nhau.
Như người mù từ lúc mới sinh không thấy ánh mặt trời,
Họ không thấy ánh sáng chiếu, bèn bảo là không có ánh mặt trời.
Các chúng sinh thấp kém không thấy ánh sáng của Phật,
Họ không thấy ánh sáng chiếu, bèn bảo là không có ánh sáng Phật.
Có người thấy ánh sáng một tầm, có người thấy một câu-lô-xá,
Có người thấy đến một do-tuần (đơn vị đo dài, chừng mười mấy cây số), có người thấy đầy khắp ba nghìn cõi.
Các Bồ-tát có ánh sáng đại tuệ đã trụ nơi các địa lớn,
Hoặc trụ ở địa thứ tám, thứ chín, cho đến địa thứ mười;
Như Lai vượt hơn các địa ấy, vầng ánh sáng không bờ bến,
Ở các cõi Phật không thể nghĩ bàn mà làm các Phật sự (việc giáo hóa, cứu độ của Phật).
Chư Phật không thể nghĩ bàn, ánh sáng Phật không thể nghĩ bàn,
Người tin cùng phúc mà họ được cũng khó nghĩ bàn như thế.
Bấy giờ Phật bảo Xá-lợi-tử: Thế nào là Bồ-tát Ma-ha-tát đối với khối giới hạnh trong sạch và khối tam-ma-địa (trạng thái tâm chuyên chú, định tĩnh) không thể nghĩ bàn của Như Lai mà tin nhận, kính giữ, trong sạch không ngờ, lại càng hớn hở, vui mừng sâu xa, thấy là điều hiếm có lạ lùng? Xá-lợi-tử, các ông nên biết lời nói đúng như sau: nếu các hàm thức ở thế gian vâng giữ giới trong sạch không nhiễm, do trong sạch, nên biết người ấy thành tựu việc làm của thân trong sạch, lời nói trong sạch, ý nghĩ trong sạch. Người ấy dù thường ở thế gian nhưng không bị phép tắc thế gian làm nhiễm. Nên biết người ấy là bà-la-môn (ở đây chỉ người có hạnh trong sạch thật sự), là người lìa mọi điều ác, là sa-môn (người xuất gia tu hành), là người tịch tĩnh; gọi là người tu tĩnh lự (thiền định) bậc nhất, người được tam-ma-địa ba-la-mật-đa (sự hoàn hảo về định) bậc nhất. Xá-lợi-tử, hàm thức như vậy chính là Như Lai; nói như vậy gọi là nói đúng. Vì sao? Xá-lợi-tử, ta chưa từng thấy trong các cõi trời và thế gian, hoặc ma (loài ma chuyên phá hoại người tu), hoặc Phạm thiên, hoặc sa-môn, hoặc bà-la-môn, cùng các trời, người, a-tố-lạc (a-tu-la, loài thần hiếu chiến)…, ai có đủ khối giới hạnh trong sạch và tam-ma-địa vô lượng vô biên không thể nghĩ bàn ngang bằng Như Lai. Vì sao? Xá-lợi-tử, vì Như Lai đã được thi-la ba-la-mật-đa (sự hoàn hảo về giới hạnh) và tam-ma-địa ba-la-mật-đa bậc nhất.
Xá-lợi-tử, nay ông có muốn nghe Phật nói thí dụ về thi-la ba-la-mật-đa của Như Lai không? Xá-lợi-tử thưa: Nay chính là lúc, bạch Bạc-già-phạm; nay chính là lúc, bạch Tô-yết-đa. Bạch Thế Tôn, nếu các bí-sô được nghe Phật nói thí dụ về thi-la ba-la-mật-đa của Như Lai, nghe rồi sẽ cùng nhau thọ trì. Phật bảo Xá-lợi-tử: Lành thay, lành thay! Ta sẽ vì ông phân biệt giảng nói. Xá-lợi-tử, ý ông nghĩ sao? Cõi chúng sinh và cõi đất, bên nào nhiều hơn? Xá-lợi-tử thưa: Như con hiểu nghĩa lời Phật dạy, thì cõi chúng sinh nhiều chứ không phải cõi đất. Phật nói: Đúng vậy, đúng vậy. Xá-lợi-tử, cõi chúng sinh nhiều, cõi đất không bằng.
Xá-lợi-tử, giả sử tất cả chúng sinh trong tam thiên đại thiên thế giới — loài sinh từ trứng, loài sinh từ bào thai, loài sinh từ chỗ ẩm ướt, loài tự nhiên hóa hiện; loài có thân sắc hay không có thân sắc; loài có tưởng, loài không tưởng, loài chẳng phải có tưởng chẳng phải không tưởng (các trạng thái tri giác khác nhau của các tầng trời) — tất cả chúng sinh ấy, trong một sát-na (khoảnh khắc cực ngắn), hoặc một mâu-hô-la-đa (khoảng thời gian chừng bốn mươi tám phút), hoặc một la-bà (khoảng thời gian ngắn, chừng một, hai phút), giả sử cùng lúc đều được thân người. Xá-lợi-tử, tất cả chúng sinh ấy được thân người rồi, trong một sát-na cho đến một la-bà, giả sử cùng lúc đều thành a-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (giác ngộ tối thượng, chánh đẳng chánh giác — tức thành Phật). Mỗi một vị Như Lai ấy lại hóa ra ngần ấy Như Lai; mỗi vị Như Lai được hóa ra ấy có nghìn đầu; mỗi đầu có nghìn miệng; mỗi miệng có nghìn lưỡi. Khi ấy tất cả các vị Như Lai hóa hiện đều thành tựu mười lực, bốn vô sở úy (bốn điều tự tin, không sợ hãi khi thuyết pháp), bốn vô ngại giải (bốn tài hiểu và nói không ngăn ngại: về pháp, về nghĩa, về ngôn từ, về biện thuyết) của Như Lai, lại thành tựu biện tài không chướng, không ngại, không cùng tận của Phật. Xá-lợi-tử, các vị Như Lai ấy dùng ngần ấy lưỡi, bày nói bằng biện tài không ngại không cùng tận, chỉ để ca ngợi vô lượng khối thi-la ba-la-mật-đa của một vị Như Lai; dù trải qua câu-chi na-dữu-đa trăm nghìn đại kiếp ca ngợi như vậy, khối giới hạnh của Như Lai vẫn không thể nói hết. Xá-lợi-tử, khối giới hạnh của Như Lai vô lượng vô biên, không cùng tận, không thể nghĩ bàn. Trí tuệ vô thượng và biện tài không ngại, không chướng, không cùng tận của các vị Như Lai ấy cũng không cùng tận, không thể nghĩ bàn. Cho đến khi các vị Như Lai hóa hiện chưa đến lúc mà cùng lúc vào đại niết-bàn (sự diệt độ hoàn toàn của Phật), sự khen ngợi khối giới hạnh của Như Lai vẫn không thể hết. Vì sao? Vì khối giới hạnh của Như Lai, và trí tuệ vô thượng cùng biện tài không ngại của chư Thế Tôn, cả hai đều không thể nghĩ bàn, vô lượng vô số, hoàn toàn bình đẳng với cõi hư không.
Xá-lợi-tử, hãy gác lại chúng sinh trong tam thiên đại thiên thế giới. Giả sử tất cả chúng sinh trong các thế giới nhiều như cát sông Hằng ở phương đông, cũng vậy ở phương nam, tây, bắc, bốn phương góc, phương trên, phương dưới — tất cả chúng sinh trong các thế giới nhiều như cát sông Hằng ở mười phương — trong một sát-na cho đến một la-bà, cùng lúc đều được thân người, đều thành a-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề; nói rộng như trên, cho đến khối giới hạnh của Như Lai và trí tuệ vô thượng, biện tài không ngại của chư Như Lai đều không thể nghĩ bàn, vô lượng vô số, hoàn toàn bình đẳng với cõi hư không. Vì sao? Xá-lợi-tử, vì Như Lai đã chứng được thi-la ba-la-mật-đa bậc nhất.
Bấy giờ Phật bảo Xá-lợi-tử: Nay ông có muốn nghe Phật nói thí dụ về tam-ma-địa ba-la-mật-đa của Như Lai không? Xá-lợi-tử thưa: Nay chính là lúc. Nếu các bí-sô được nghe Phật nói thí dụ về tam-ma-địa ba-la-mật-đa của Như Lai, nghe rồi sẽ cùng nhau vâng giữ. Phật bảo Xá-lợi-tử: Giả sử có lúc thế gian này đến kỳ kiếp sắp bị lửa thiêu (cuối thời kỳ của thế giới, lửa lớn thiêu rụi tất cả), do mặt trời thứ bảy xuất hiện, tam thiên đại thiên thế giới cùng một lúc bốc cháy: cháy dữ dội, cháy khắp dữ dội, cháy rực lớn. Xá-lợi-tử, nên biết trong các thế giới đang cháy rực lớn ấy, ở bất cứ chỗ nào, giả sử Như Lai ở trong đó, hoặc kinh hành (đi chậm qua lại trong lúc tu tập), hoặc đứng, hoặc ngồi, hoặc nằm, thì nên biết chỗ ấy thành tựu mười điều cực kỳ hiếm có, không thể nghĩ bàn. Xá-lợi-tử, những gì là mười điều hiếm có? Đó là: chỗ Như Lai dạo ở, không cần dùng công sức, tự nhiên bằng phẳng như lòng bàn tay. Xá-lợi-tử, đó gọi là chỗ ấy thành tựu điều cực kỳ hiếm có thứ nhất.
Lại nữa, Xá-lợi-tử, giả sử thế giới như trên cho đến đang cháy rực lớn, Như Lai ở trong đó, hoặc kinh hành, hoặc đứng, ngồi, nằm, thì chỗ ấy tự nhiên vươn cao, thoáng rộng, không lẫn ngói đá. Xá-lợi-tử, đó gọi là chỗ ấy thành tựu điều cực kỳ hiếm có thứ hai. Lại nữa, Xá-lợi-tử, giả sử thế giới như trên cho đến đang cháy rực lớn, Như Lai ở trong đó, hoặc kinh hành, hoặc đứng, ngồi, nằm, thì chỗ ấy tự nhiên bằng phẳng rộng rãi, trang nghiêm sạch sẽ, để Như Lai thọ dụng. Xá-lợi-tử, đó gọi là chỗ ấy thành tựu điều cực kỳ hiếm có thứ ba.
Lại nữa, Xá-lợi-tử, giả sử thế giới như trên cho đến đang cháy rực lớn, Như Lai ở trong đó, hoặc kinh hành, hoặc đứng, ngồi, nằm, thì chỗ ấy tự nhiên mọc các thứ cỏ thơm, màu sắc xanh biếc, mềm mại, xoắn theo chiều bên phải, chạm vào mịn trơn như vải ca-già-lân-địa (một loại vải cực mềm mịn, dệt từ lông loài chim cùng tên). Xá-lợi-tử, đó gọi là chỗ ấy thành tựu điều cực kỳ hiếm có thứ tư.
Lại nữa, Xá-lợi-tử, giả sử thế giới như trên cho đến đang cháy rực lớn, Như Lai ở trong đó, hoặc kinh hành, hoặc đứng, ngồi, nằm, thì chỗ ấy tự nhiên có nước tám công đức (nước có tám đức tính tốt) từ đất tuôn ra; tám đức ấy là: một nhẹ, hai mát, ba mềm, bốn lắng trong, năm không dơ, sáu trong sạch, bảy uống ngon, tám uống nhiều không hại. Xá-lợi-tử, đó gọi là chỗ ấy thành tựu điều cực kỳ hiếm có thứ năm.
Lại nữa, Xá-lợi-tử, giả sử thế giới như trên cho đến đang cháy rực lớn, Như Lai ở trong đó, hoặc kinh hành, hoặc đứng, ngồi, nằm, thì chỗ ấy tự nhiên có gió mát dịu dàng, nhè nhẹ thổi đến; đó là do nghiệp đời trước của Như Lai cảm được. Xá-lợi-tử, ví như lúc nóng bức cực độ, vào buổi chiều, có một người đàn ông vì bị cái nóng bức bách nên chạy đến sông Hằng, nhảy xuống nước tắm gội thân thể. Cơn nóng mệt đã dứt, mát mẻ vui sướng, bơi qua bơi lại đùa chơi rồi sang đến bờ bên kia. Đi tới đi lui, người ấy thấy không xa có một khu rừng cây lớn, cành lá xanh tươi, bóng mát dày rậm, bèn đi vào rừng. Lại thấy có giường ghế đẹp, trải thảm len hoa (?) tốt, trên lót nệm bông, phủ tấm khăn ca-già-lân-địa, lại phủ thêm lụa trắng mịn nhẹ đẹp lên trên, gối tựa mềm đặt ở hai đầu giường. Người ấy lên giường, hoặc ngồi hoặc nằm; bốn phía giường gió mát lay nhẹ, quạt mát liên tục. Như vậy, Xá-lợi-tử, Như Lai ở trong các thế giới đang cháy rực lớn, khi đi, đứng, ngồi, nằm, tự nhiên có gió mát quạt nhẹ liên tục, cũng giống như thế. Xá-lợi-tử, đó gọi là chỗ ấy thành tựu điều cực kỳ hiếm có thứ sáu.
Lại nữa, Xá-lợi-tử, giả sử thế giới như trên cho đến đang cháy rực lớn, Như Lai ở trong đó, hoặc kinh hành, hoặc đứng, ngồi, nằm, thì chỗ ấy tự nhiên có sông ngòi ao đầm, các thứ hoa mọc dưới nước hiện ra, đó là hoa ổn-bát-la (sen xanh), hoa bát-đặc-ma (sen đỏ), hoa câu-mậu-đà (súng trắng), hoa bôn-đồ-lợi (sen trắng lớn). Những hoa ấy thơm ngát, màu sắc rực rỡ chiếu sáng, ai thấy cũng vui thích. Xá-lợi-tử, đó gọi là chỗ ấy thành tựu điều cực kỳ hiếm có thứ bảy.
Lại nữa, Xá-lợi-tử, giả sử thế giới như trên cho đến đang cháy rực lớn, Như Lai ở trong đó đi, đứng, ngồi, nằm, thì chỗ ấy tự nhiên trên đồng bằng, đất liền, gò đồi đều mọc các thứ hoa đẹp, đó là hoa a-để-mục-đa-ca, hoa chiêm-bác-ca (hoa ngọc lan vàng), hoa tô-mạt-na, hoa bà-sứ-ca, hoa a-thâu-ca (hoa cây vô ưu), hoa ba-tra-la, hoa ca-nị-la, hoa đát-la-ni, hoa cù-đát-la-ni (các loài hoa thơm ở Ấn Độ). Những hoa như vậy nở rộ tươi thắm, đủ cả sắc và hương; chúng sinh nào thấy đều cho là chưa từng có. Xá-lợi-tử, đó gọi là chỗ ấy thành tựu điều cực kỳ hiếm có thứ tám.
Lại nữa, Xá-lợi-tử, giả sử thế giới như trên cho đến đang cháy rực lớn, Như Lai ở trong đó đi, đứng, ngồi, nằm, thì chỗ ấy tự nhiên có nền là kim cương (thứ cứng chắc nhất, không gì phá hoại được), bền chắc khó hoại. Xá-lợi-tử, đó gọi là chỗ ấy thành tựu điều cực kỳ hiếm có thứ chín.
Lại nữa, Xá-lợi-tử, giả sử tam thiên đại thiên thế giới như trên vào lúc kiếp sắp hết, cho đến cháy, cháy dữ, cháy khắp dữ dội, bốc lửa, lửa dữ, lửa khắp dữ dội, cháy rực lớn…, trong các thế giới ấy Như Lai ở giữa, hoặc kinh hành, hoặc đứng, ngồi, nằm, nên biết chỗ ấy là linh miếu (tháp miếu thiêng liêng) của Phật, là chỗ mà các cõi trời và thế gian — hoặc ma, hoặc Phạm thiên, hoặc sa-môn, hoặc bà-la-môn, trời, người, a-tố-lạc… — cung kính, cúng dường, tôn trọng. Xá-lợi-tử, đó gọi là chỗ ấy thành tựu điều cực kỳ hiếm có thứ mười.
Lại nữa, Xá-lợi-tử, nay ông nên biết mười điều cực kỳ hiếm có như vậy đều do sức nghiệp đời trước của Như Lai thành tựu. Vì sao? Xá-lợi-tử, vì Như Lai khéo thông đạt pháp giới. Do thông đạt, Như Lai Ứng Chánh Biến Tri vào tam-ma-địa này, nương tâm định này hưởng niềm an vui không lui sụt; dù trụ trải qua các đại kiếp nhiều như cát sông Hằng, Như Lai vẫn chưa từng lui ra khỏi tâm tam-ma-địa. Xá-lợi-tử, Như Lai Ứng Chánh Biến Tri nương tâm định này, trải qua khoảng một bữa ăn, hoặc trụ một kiếp, trăm kiếp, nghìn kiếp, hoặc trăm nghìn kiếp, hoặc một câu-chi kiếp, trăm câu-chi kiếp, nghìn câu-chi kiếp, trăm nghìn câu-chi kiếp, hoặc còn hơn cả những số ấy. Vì sao? Vì Như Lai Ứng Chánh Biến Tri thành tựu tam-ma-địa ba-la-mật-đa bậc nhất. Do thành tựu, Như Lai đầy đủ sức thần thông lớn như vậy, đầy đủ sức uy đức lớn như vậy, đầy đủ sức thế lực lớn của bậc tôn chủ như vậy. Xá-lợi-tử, như các vị thiên tử (các vị trời) ở cõi Phi tưởng phi phi tưởng xứ (cõi trời cao nhất của cõi vô sắc, nơi tâm ở trạng thái chẳng phải có tri giác cũng chẳng phải không tri giác), khi sinh ra thì thức chỉ nương vào một cảnh, trụ trải tám vạn bốn nghìn kiếp; cho đến khi thọ mạng của tam-ma-địa chưa hết, thức ấy không bị thức của cảnh giới nào khác làm lay chuyển. Xá-lợi-tử, các thiên tử kia chỉ nhờ sức định của thế gian mà còn trụ được ngần ấy thời gian, huống gì tam-ma-địa ba-la-mật-đa của Như Lai lại không trụ lâu được sao!
Lại nữa, Xá-lợi-tử, Như Lai Ứng Chánh Biến Tri, từ đêm mới chứng a-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề cho đến đêm vào cõi vô dư đại bát-niết-bàn (niết-bàn trọn vẹn, không còn sót lại thân xác và mọi yếu tố của sự sống), trong khoảng giữa ấy, tâm Như Lai chưa từng rời khỏi tam-ma-địa. Cho nên định này gọi là tâm không xoay chuyển, tâm không tạo hành, tâm không quan sát, tâm không dao động suy tính, tâm không trôi lăn phóng túng, tâm không thu gom tụ tập, tâm không tán loạn, tâm không bốc cao, tâm không chìm xuống, tâm không phòng giữ, tâm không che giấu, tâm không hăng hái hớn hở, tâm không trái nghịch, tâm không héo úa, tâm không lay động, tâm không kinh ngạc vui mừng, tâm không mê mờ chìm đắm, tâm không phân biệt, tâm không phân biệt khác, tâm không phân biệt khắp. Lại định này không theo tâm thức, không nương tâm của mắt, không nương tâm của tai, mũi, lưỡi, thân, ý; không nương tâm về sắc, không nương tâm về tiếng, hương, vị, xúc, pháp; tâm không hướng đến các pháp, tâm không khởi trí, tâm không quán quá khứ, tâm không quán vị lai, tâm không quán hiện tại. Xá-lợi-tử, Như Lai Ứng Chánh Biến Tri trụ trong tam-ma-địa, lìa tâm như vậy, không có một pháp nào có thể nắm được, mà đối với mọi pháp đều sinh trí thấy biết không ngăn ngại, vì không cần dụng công (tự nhiên mà thành, không phải cố gắng tạo tác). Lại nữa, Xá-lợi-tử, Như Lai không rời khỏi tam-ma-địa, lìa tâm, ý, thức mà vẫn làm được các Phật sự, vì không cần dụng công. Như vậy, Xá-lợi-tử, các Bồ-tát Ma-ha-tát nghe về giới hạnh và tam-ma-địa không thể nghĩ bàn của Như Lai rồi, tin nhận, kính giữ, trong sạch không ngờ, lại càng hớn hở, vui mừng sâu xa, thấy là điều hiếm có lạ lùng. Bấy giờ Thế Tôn muốn nói lại nghĩa này nên đọc kệ rằng:
Trải trăm nghìn kiếp vô lượng không gì sánh, xưa ở trong các nẻo tái sinh tu hạnh giác ngộ;
Giữ giới, nghe học, thiền định, nhẫn nhục, không buông lung — bậc Đạo sư tu được nhân của giác ngộ mầu nhiệm.
Quả của nghiệp tối thắng trong sạch như thế: giới trong sạch mầu nhiệm rộng lớn vượt khỏi mọi cõi tồn tại;
Giới của bậc Thập Lực trong như hư không, khó nói hết, không cấu bẩn, ví như hư không.
Từ đêm Phật mới được bồ-đề (giác ngộ), đến đêm sau cùng vào tịch diệt,
Tâm Phật không tạo hành, không có hành khác, chưa từng rời khỏi đại tĩnh lự.
Khối giới của bậc Thập Lực không có phần nào lui sụt, giải thoát và sức thần cũng như vậy;
Một tâm an trụ trải vô lượng kiếp, bậc Đại Thánh không suy nghĩ, không nghĩ khác.
Trí Phật như hư không, không phải cảnh của suy nghĩ, sáng suốt thấu đạt, không cần đối tượng mà soi rõ ba đời;
Không tâm, ý, suy nghĩ, không đổi thay — chỉ người con Phật mới có thể tin nhận.
Bấy giờ Phật bảo Xá-lợi-tử: Thế nào là Bồ-tát Ma-ha-tát đối với sức thần thông không thể nghĩ bàn của Như Lai mà tin nhận, kính giữ, trong sạch không ngờ, lại càng hớn hở, vui mừng sâu xa, thấy là điều hiếm có lạ lùng? Xá-lợi-tử, thần thông mà Như Lai Ứng Chánh Biến Tri có được không thể nghĩ bàn, không thể nói ra; nay ta sẽ dùng phương tiện mở bày cho ông. Xá-lợi-tử, Như Lai thường nói: trong chúng thanh văn (hàng đệ tử nghe lời Phật dạy mà tu chứng, chủ yếu cầu tự giải thoát) của ta, người được thần thông bậc nhất là trưởng lão Đại Mục-kiền-liên (vị đại đệ tử của Phật, nổi tiếng thần thông bậc nhất). Xá-lợi-tử, thần thông có được như vậy, nếu cân đo quan sát thần thông của thanh văn thì không thấy có ai ngang bằng thần thông của Bồ-tát; nếu cân đo quan sát thần thông mà thanh văn và Bồ-tát có được thì không thấy có ai ngang bằng thần thông của chư Phật Như Lai. Xá-lợi-tử, đó gọi là thần thông không thể nghĩ bàn của Như Lai. Các Bồ-tát Ma-ha-tát muốn chứng được thần thông của Như Lai thì càng phải khởi lên sự siêng năng đúng đắn bậc cao mới có thể chứng được.
Xá-lợi-tử, nay các ông có muốn nghe Như Lai nói thí dụ về thần thông không thể nghĩ bàn không? Xá-lợi-tử thưa: Nay chính là lúc. Nếu các bí-sô được nghe Phật nói thí dụ về thần thông, nghe rồi sẽ cùng nhau thọ trì. Phật bảo Xá-lợi-tử: Hãy lắng nghe kỹ, ta sẽ nói cho ông. Xá-lợi-tử thưa: Vâng, bạch Thế Tôn, con rất muốn được nghe. Phật bảo Xá-lợi-tử: Ý ông nghĩ sao, tôn giả Đại Mục-kiền-liên có đại thần thông không? Xá-lợi-tử thưa: Xưa con từng được nghe Phật nói và ghi nhớ rằng tôn giả Đại Mục-kiền-liên là bậc thần thông số một trong tăng chúng thanh văn. Phật nói: Đúng vậy, đúng vậy. Xá-lợi-tử, nay ta sẽ nói rộng thí dụ cho ông. Giả sử tam thiên đại thiên thế giới đầy những thanh văn, ai cũng được thần thông như Đại Mục-kiền-liên, dày đặc như rừng mía, tre, lau, lúa, gai. Khi các thanh văn ấy dùng mọi sự siêng năng, dùng sức nhanh mạnh, hiển hiện thần thông biến hóa, đem so với thần thông biến hóa của Như Lai thì trăm phần, nghìn phần, trăm nghìn vạn phần không bằng một; câu-chi phần, trăm câu-chi phần, nghìn câu-chi phần, trăm nghìn câu-chi phần không bằng một; cũng vậy, tăng-khư phần, ca-la phần, già-noa-na phần, ẩu-ba-ma phần, ưu-ba-ni-thương phần (các đơn vị chia cực nhỏ, ý nói hoàn toàn không thể so sánh) cũng không bằng một. Vì sao? Vì Như Lai Ứng Chánh Biến Tri đã được thần thông biến hóa ba-la-mật-đa bậc nhất.
Lại nữa, Xá-lợi-tử, giả sử Như Lai ném một hạt cải xuống đất, chúng thanh văn kia dù dùng mọi sự siêng năng, sức nhanh mạnh, hiển hiện thần thông biến hóa lớn, rốt cuộc cũng không thể lay động hạt cải đã ném ấy, dù chỉ bằng một đầu sợi lông. Vì sao? Vì Như Lai Ứng Chánh Biến Tri đã được thần thông biến hóa bậc nhất. Lại nữa, Xá-lợi-tử, hãy gác lại tam thiên đại thiên thế giới. Giả sử tất cả chúng sinh trong các thế giới nhiều như cát sông Hằng ở phương đông, cũng vậy chúng sinh trong các thế giới nhiều như cát sông Hằng ở mười phương — hoặc sinh từ trứng, hoặc sinh từ bào thai, cho đến ở cõi Phi tưởng phi phi tưởng — tất cả đều là thanh văn, thành tựu thần thông biến hóa bậc nhất, đều như tôn giả Đại Mục-kiền-liên. Những thanh văn như vậy dù dùng mọi sự siêng năng, sức nhanh mạnh, hiển hiện thần thông biến hóa lớn, rốt cuộc cũng không thể lay động hạt cải đã ném, dù chỉ bằng một đầu sợi lông. Vì sao? Vì Như Lai đã được thần thông ba-la-mật-đa bậc nhất. Xá-lợi-tử, đó gọi là Như Lai đầy đủ sức đại thần thông như vậy, đầy đủ sức uy đức lớn như vậy, đầy đủ sức thế lực lớn của bậc tôn chủ như vậy.
Bấy giờ Bạc-già-phạm lại bảo trưởng lão Xá-lợi-tử: Xá-lợi-tử, ông có từng nghe rằng khi kiếp gió nổi lên (thời kỳ cuối của thế giới bị gió lớn tàn phá), đời có cơn gió lớn tên là Tăng-già-đa; gió ấy thổi đến, nâng cả tam thiên đại thiên thế giới này, vua núi Tô-mê-lô, núi Luân Vi, núi Đại Luân Vi, cùng bốn đại châu (bốn châu lục lớn ở bốn phía núi Tu-di), tám vạn châu nhỏ, núi lớn, biển lớn, nhấc khỏi chỗ cũ, cao hơn một du-thiện-na (do-tuần, đơn vị đo dài chừng mười mấy cây số), rồi nghiền nát thành bột không? Xá-lợi-tử thưa: Xưa con được tận mặt nghe trước Phật và ghi nhớ việc như thế. Phật nói: Đúng vậy, đúng vậy. Xá-lợi-tử, lại khi tai họa gió nổi lên, còn có cơn gió lớn tên Tăng-già-đa; gió ấy thổi đến, nâng tam thiên đại thiên thế giới này cùng núi Tô-mê-lô, núi Luân Vi v.v. và các biển lớn, nhấc cao một trăm du-thiện-na rồi nghiền nát thành bụi; hoặc nhấc cao hai trăm du-thiện-na, hoặc cao bốn trăm, năm trăm, cho đến nhấc cao một nghìn du-thiện-na, hoặc cao ba nghìn, bốn nghìn du-thiện-na rồi nghiền nát thành bụi; cho đến hoặc cao vô lượng trăm nghìn du-thiện-na rồi nghiền nát thành bụi. Những hạt bụi ấy theo gió tan biến, hoàn toàn không còn tìm thấy, huống gì núi đá mà còn sót lại! Gió này lại thổi lên trên, đánh tan, phá hủy cung trời Diễm-ma (cõi trời thứ ba của cõi dục), cho đến bụi cũng tan biến, huống gì cung điện mà còn sót lại! Lần lượt như vậy thổi lên trên, đánh tan, phá hủy tất cả cung điện của trời Đổ-sử-đa (Đâu-suất), trời Lạc Biến Hóa, trời Tha Hóa Tự Tại, chúng trời Ma-la (cõi của ma vương), trời Bà-ma (?), trời Tịnh Quang, trời Biến Tịnh, cho đến bụi nhỏ của chúng cũng đều tan biến không thể tìm thấy, huống gì cung điện tường vách mà còn sót lại!
Xá-lợi-tử, giả sử cơn gió lớn như trên bỗng nổi lên phá hủy thế giới, liền dùng chính cơn gió ấy thổi vào áo Như Lai, thì ngay một đầu sợi lông của áo cũng không lay động được, huống gì vạt áo và cả chiếc áo! Vì sao? Vì Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác thành tựu thần thông không thể nghĩ bàn, uy nghi (dáng vẻ, cử chỉ trang nghiêm) không thể nghĩ bàn, hạnh mầu nhiệm không thể nghĩ bàn, đại bi không thể nghĩ bàn. Lại nữa, Xá-lợi-tử, giả sử ở các thế giới mười phương nhiều như cát sông Hằng nổi lên những vòng gió lớn như vậy, sắp thổi hoại các thế giới ấy; khi đó Như Lai dùng một đầu ngón tay nâng thế giới này đưa đến chỗ khác, hoặc khiến vòng gió không còn sức thổi, vụt tan trở về; thế mà thần thông biến hóa và mọi sức mạnh của Như Lai không hề giảm sút. Xá-lợi-tử, thần thông của Như Lai không thể nghĩ bàn, khó được nghe, khó tin; chỉ có các vị đại Bồ-tát Ma-ha-tát mới có thể tin nhận, kính giữ, trong sạch, không hoang mang, không ngờ vực, lại càng hớn hở, vui mừng sâu xa, thấy là điều hiếm có lạ lùng. Bấy giờ Thế Tôn muốn nói lại nghĩa này nên đọc kệ rằng:
Giả sử mọi loài có linh tính trong ba cõi, tất cả đều biến thành chúng thanh văn,
Đều được thần thông ba-la-mật, giống như tôn giả Mục-kiền-liên;
Như Lai được sức đại thần thông, đem một hạt cải ném xuống đất,
Tất cả thanh văn hiện thần thông, cũng không lay chuyển được bằng một đầu lông.
Giả sử trong các thế giới mười phương nhiều như cát sông Hằng,
Có trận gió dữ lớn Phệ-lam Tăng-già (cơn bão lớn lúc thế giới bị hủy hoại) thổi nát những thế giới như thế;
Những cơn gió cực kỳ dữ dội ấy muốn thổi y phục của bậc Nhất Thiết Trí (bậc biết hết thảy, chỉ Phật),
Dốc hết sức cũng không lay động được, dù chỉ bằng một đầu lông.
Đấng Đại Mâu-ni dùng một sợi lông có thể chặn gió ấy, khiến không nổi lên được;
Phật có đại thần lực như thế, ngang bằng hư không, không bờ bến.
Như vậy, Xá-lợi-tử, đó gọi là sức đại thần thông không thể nghĩ bàn của Như Lai. Bồ-tát Ma-ha-tát tin nhận, kính giữ, trong sạch không ngờ, lại càng hớn hở, vui mừng sâu xa, thấy là điều hiếm có lạ lùng.
Kinh Đại Bảo Tích (bộ kinh lớn gồm nhiều hội kinh gom lại), quyển thứ ba mươi bảy.
Kinh Đại Bảo Tích, quyển thứ ba mươi tám.
Tam tạng pháp sư (vị thầy tinh thông cả ba kho kinh điển: kinh, luật, luận) Huyền Trang đời Đại Đường vâng chiếu vua dịch.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video