Phẩm thứ mười bốn: Trời Ba mươi ba được thọ ký (trời Ba mươi ba, tức trời Đao-lợi: cõi trời trên đỉnh núi Tu-di, có ba mươi ba vị trời cai quản, đứng đầu là vua trời Đế Thích; thọ ký: Phật báo trước cho một người biết về sau người ấy sẽ thành Phật, mang danh hiệu gì, ở cõi nào).
Bấy giờ lại có tám ức (ức: đơn vị số lớn, thường hiểu là một trăm triệu) chư thiên Đao-lợi, đứng đầu là Thiên đế Thích (vua cõi trời Đao-lợi). Họ thấy A-tu-la (loài thần có phúc lớn nhưng hay ganh ghét, thường gây chiến với chư thiên), Ca-lâu-la (loài chim thần cánh vàng), long nữ, long vương (con gái và vua của loài rồng), Cưu-bàn-trà (loài quỷ thần hay quấy nhiễu người khi ngủ), Càn-thát-bà (loài thần âm nhạc cõi trời), Dạ-xoa (loài quỷ thần nhanh nhẹn, có sức mạnh), Khẩn-na-la (loài thần ca hát, tấu nhạc), chư thiên đi trong hư không, cho đến chư thiên cõi Tứ Thiên Vương (cõi trời của bốn vị vua trời trấn giữ bốn phương) cúng dường Như Lai (danh hiệu của Phật: bậc đến từ chân như, tức từ sự thật) và được nghe thọ ký, thì đều rất vui mừng, hớn hở vô cùng, trong lòng tin và ưa thích Phật pháp sâu xa.
Tin vui sâu xa rồi, bấy giờ Đế Thích và chư thiên Đao-lợi khởi tâm dũng mãnh cúng dường Như Lai. Họ liền hóa ra tám ức lầu gác nhiều tầng bằng bảy thứ báu (thất bảo: vàng, bạc, lưu ly, pha lê, xa cừ, xích châu, mã não), nhiều màu đủ loại, đoan nghiêm đặc biệt, tinh xảo hiếm lạ; trên đó đều buông rủ chuỗi anh lạc (chuỗi ngọc dùng để trang sức) bằng ngọc đỏ, chuỗi anh lạc bằng lưu ly (ngọc xanh biếc), chuỗi anh lạc bằng nhiều thứ ngọc xen nhau, chuỗi anh lạc bằng ngọc hỏa châu (ngọc phát sáng như lửa). Mỗi lầu gác đều có trăm tầng bậc, với cửa có cờ tràng trang nghiêm; trong mỗi tầng lại đều có bốn lầu gác nhỏ, trang hoàng cửa sổ, tòa sư tử (tòa ngồi cao quý), cờ tràng, cờ phướn, màn trướng, lọng, chuông báu, lưới giăng. Có các đồng nữ cõi trời xinh đẹp bậc nhất hầu bên lầu gác và tòa sư tử, tấu các thứ nhạc trời.
Họ lại hóa ra tám ức cỗ xe kéo bởi những con ngựa đã thuần thục, trang hoàng bằng đồ trang sức cõi trời, tức là cờ tràng, cờ phướn, lọng báu và các thứ âm nhạc. Khắp cả thành lớn Ca-tỳ-la (Kapilavastu, kinh đô của dòng họ Thích, quê hương của Phật), dọc ngang sáu mươi do-tuần (đơn vị đo đường dài của Ấn Độ xưa, mỗi do-tuần khoảng mười mấy cây số), họ rải hoa mạn-đà-la, hoa ma-ha mạn-đà-la, hoa mạn-thù-sa, hoa ma-ha mạn-thù-sa, hoa ca-ca-la-bà, hoa ma-ha ca-ca-la-bà, hoa ba-lô-sử-ca, hoa ma-ha ba-lô-sử-ca (đều là các loài hoa trời; "ma-ha" nghĩa là lớn), phủ khắp mặt đất, cao đến đầu gối người.
Bấy giờ Đế Thích lại hóa ra tám ức voi rồng Y-la (Y-la: tên con voi chúa của Đế Thích, tiếng Phạn là Airāvaṇa; "voi rồng" chỉ loài voi lớn thần dị). Mỗi voi rồng có tám ức cái đầu; mỗi đầu voi có sáu ngà; trên mỗi ngà có bảy ao hoa; trong mỗi ao có bảy hoa sen; mỗi hoa sen đều có nghìn cánh; trong mỗi cánh hoa có bảy thiên nữ; mỗi thiên nữ có bảy thị nữ, trang sức đủ kiểu. Giữa các lầu gác, họ sắp đặt voi rồng và xe báu, theo sau mà cúng dường Như Lai. Trên các lầu gác cõi trời mưa xuống bột chiên-đàn (một loại gỗ thơm quý) cõi trời, bột trầm thủy (trầm hương) cõi trời, bột vàng ròng cõi trời; mưa xuống hoa trời mạn-đà-la, ma-ha mạn-đà-la, mạn-thù-sa, ma-ha mạn-thù-sa, ba-lô-sa, ma-ha ba-lô-sa, ca-ca-la-bà, ma-ha ca-ca-la, hoa vàng, hoa bạc, hoa tỳ-lưu-ly (hoa bằng ngọc lưu ly), hoa ba-tra-lê (một loài hoa thơm, tiếng Phạn là pāṭalī) đủ màu; họ hóa ra hết thảy đủ thứ hoa báu thù thắng nhiệm mầu như thế mà rải lên Phật. Các đồng nữ cõi trời ấy, có người tấu nhạc, có người ca, có người múa, có người lay động thân mình, như đã nói rộng ở phần nói về A-tu-la.
Họ lại hóa ra tám ức con ngựa chúa đã thuần thục, trang sức đủ kiểu, rồi cưỡi lên trên, lại đem đủ thứ đồ cúng dường cõi trời rải lên Phật. Lại có tám ức thứ nhạc trời tự nhiên trổi lên giữa hư không. Lại trên tám ức xe báu, mỗi xe có một thiên nữ do biến hóa mà thành; tám ức thiên nữ ấy, có người ca, có người múa, có người tấu nhạc, có người lay động thân mình, như đã nói rộng ở phần nói về A-tu-la. Các thiên nữ được hóa hiện trên đầu voi chúa rồng Y-la đều tấu nhạc, như đã nói rộng trong phần A-tu-la cúng dường. Bấy giờ tám ức thiên nữ đều cúng dường Phật.
Bấy giờ tám ức chư thiên ấy nghĩ thế này: "Các thiên nữ do biến hóa mà thành đang cúng dường Như Lai; hết thảy các pháp cũng như vậy, đúng như lời Phật đã nói." Họ biết hết thảy các pháp như huyễn hóa (như trò ảo thuật biến hiện, có hình mà không thật) rồi, đối với các pháp không còn lưới nghi. Đối với các pháp đã được không còn nghi rồi, họ đi quanh Phật ba vòng, cúi đầu lạy chân Phật, lui đứng một bên. Họ đã biết các pháp như huyễn, cũng biết thân mình đồng như huyễn hóa, biết sự cúng dường ấy và cả Như Lai cũng đồng như huyễn, pháp Phật nói cũng như vậy. Đối với các pháp huyễn đã được không còn nghi rồi, họ liền dùng kệ (bài thơ tụng) khen Phật rằng:
Những người do biến hóa này bày việc cúng dường, hết thảy mọi người cũng đều như vậy;
Trời Đế Thích v.v... cùng các pháp, hết thảy đều như huyễn hóa.
Như Lai, bậc Đạo sư (người dẫn đường), cũng như huyễn; chúng Thanh văn (đệ tử nghe tiếng Phật dạy mà tu chứng) từ pháp mà hóa sinh;
Đối với điều Phật nói, chúng con đều không còn nghi, hiểu được lời thọ ký Như Lai đã nói.
Pháp do Như Lai Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính) nói ra, phàm phu ngu si không hiểu được:
Các pháp Như Lai đã nói, hết thảy đều giống như huyễn.
Như các bậc hữu học và vô học (người còn đang học tu và người đã tu xong, đã chứng quả A-la-hán), chúng đệ tử Phật đã được điều phục (thuần hóa, chế ngự được tâm),
Những vị ấy cũng như huyễn hóa — đối với pháp này con không còn nghi.
Thưa Thế Tôn, như người ưa vắng lặng, im lìm, sống một mình không phiền não như con kỳ lân (ví bậc Độc giác: người tự tu tự ngộ, sống một mình),
Những vị ấy hết thảy đều như huyễn — đối với pháp này con cũng không còn nghi.
Người thực hành hạnh Phật, hạnh Bồ-tát (người phát tâm cầu thành Phật để cứu độ chúng sinh), làm lợi ích cho chúng sinh, không buông lung,
Đó là Bồ-tát, là con của Như Lai, hết thảy đều như huyễn hóa.
Đấng Thiện Thệ (danh hiệu Phật: bậc đã khéo đi đến bờ giải thoát), bậc Đạo sư có trí tuệ tự nhiên, bậc Thập lực (có mười năng lực trí tuệ đặc biệt), có lòng đại bi và trí tuệ vô lượng,
Trí tuệ tự tại, cao nhất thế gian — đức Phật như thế cũng như huyễn.
Như pháp Phật Thế Tôn đã nói, mát mẻ, vắng lặng, không chỗ nương,
Pháp để đạt Niết-bàn (cảnh giới dứt hết khổ đau, thoát khỏi sinh tử) và chính Niết-bàn, những thứ ấy cũng giống như huyễn.
Thiện Thệ đúng như pháp, không có gì cả, hết thảy giống như tánh của huyễn hóa;
Đối với Phật pháp và trí tuệ này, chúng con đều không còn nghi.
Chúng con thường nguyện được như Phật, thấy hết thảy các pháp cũng như huyễn;
Chúng con thực hành cảnh giới Phật này, nguyện được thành Phật, không còn nghi ngờ.
Bấy giờ Thế Tôn biết lòng tin vui sâu xa của tám ức chư thiên Ba mươi ba rồi, liền mỉm cười. Lúc ấy tuệ mạng (tiếng tôn xưng vị tu hành: người lấy trí tuệ làm mạng sống) Mã Thắng (một vị tỳ-kheo, đệ tử Phật) liền dùng kệ thưa hỏi Phật rằng:
Danh tiếng không ai sánh, đầy đủ mọi đức, Như Lai hiện cười chẳng phải không có nguyên nhân;
Hôm nay Như Lai vì sao mà cười? Cúi mong Ngài nói cho, dứt nghi cho con.
Đại chúng thấy Như Lai hiện mỉm cười, thấy rồi đều ôm lòng ngờ vực;
Cúi mong Ngài trừ nghi cho đại chúng, khiến đại chúng chớ ôm các lưới nghi.
Chúng trời ấy đều vui mừng, khen ngợi và cúng dường Như Lai;
Nay Như Lai hiện cười là vì ai? Mong Phật nói ra khiến đại chúng vui mừng.
Hỡi bậc có các đức trong sạch như vầng trăng, bậc Ứng cúng (bậc đáng được cúng dường), mong Ngài nói cho.
Lời Như Lai nói nếu họ được nghe, những vị ấy vui mừng sẽ thành Phật.
Đại chúng chư thiên như thế này đều biết hết thảy các pháp giống như huyễn;
Chư thiên tu học không chướng ngại, cúi mong bậc Thập lực nói việc này.
Hết thảy đại chúng nếu được dứt nghi, sẽ với lòng vui mừng mà tu Bồ-đề (con đường giác ngộ thành Phật),
Khởi chí nguyện mạnh mẽ, không kém hèn; đại chúng nghe xong liền phát tâm dũng mãnh.
Bấy giờ Thế Tôn dùng kệ đáp Mã Thắng rằng:
Mã Thắng, nay ông hỏi Như Lai, thật rất hợp thời cơ, đem lại lợi ích lớn.
Phật biết chúng trời đã vui mừng, duyên cớ ta hiện cười nay ta sẽ nói.
Ông vì chúng trời mà hỏi nguyên nhân nụ cười, nay đem lại lợi ích lớn cho các chúng sinh.
Nay ta nói nguyên nhân nụ cười cho ông, hãy dùng tâm trong sạch khéo lắng nghe.
Đại chúng chư thiên như thế này đều biết hết thảy các pháp giống như huyễn;
Với trí tuệ, cái biết, cái thấy vô lượng, không chướng ngại, đời sau họ sẽ lìa tối tăm mà được làm Phật.
Trong quá khứ xoay vần nơi sinh tử, họ từng cúng dường chư Phật nhiều như cát sông Hằng;
Ở chỗ các Phật ấy, họ nhiều lần tu tập rằng hết thảy các pháp giống như huyễn.
Nay họ lại bày sự cúng dường thù thắng cho ta, cũng biết các pháp đồng như huyễn hóa;
Họ tin vui sâu xa Phật pháp này, nên đời tương lai ắt sẽ thành Phật.
Phúc đức họ đã làm trong Phật pháp này không mất mát, không bị chướng ngại.
Chúng trời đã cúng dường ta rồi, lại biết các pháp giống như huyễn;
Ở đời tương lai, trong kiếp Cận Trụ (?) (kiếp: khoảng thời gian cực dài), họ sẽ thành bậc Tối thắng, bậc nói năng hơn hết.
Những bậc có phúc thù thắng ấy đều cùng một hiệu, tên là Phật Nhân-đà-la Tràng Vương (Nhân-đà-la: tên tiếng Phạn của vua trời Đế Thích; tràng vương: vua của các ngọn cờ).
Các đức Phật ấy giảng pháp như huyễn, độ thoát vô lượng ức chúng sinh.
Vì vậy các ông hãy bỏ sự buông lung, tu tập, nên xem hết thảy các pháp như huyễn.
Người không buông lung ấy là người ta giáo hóa, để làm đầy đủ các pháp Bồ-đề phần (các pháp tu giúp đạt đến giác ngộ);
Hãy tinh tấn như cứu lửa đang cháy trên đầu, mau cầu Bồ-đề vắng lặng thù thắng.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video