Phẩm thứ tư: Việc huyễn hóa của Bồ-tát Đẳng Mục
Ví như, này các tộc tính tử (người con nhà dòng dõi tốt, cách gọi người tu hành có căn lành), có phép huyễn thuật tên là Đế Phụ (?), là phép được thực hành ở cõi của Đế Thích (vua cõi trời) (?). Có người khéo học phép huyễn này, sau khi đã thông thạo thuật, liền ở nơi ngã tư đường (?) hiện ra việc huyễn hóa lớn của phép Đế Phụ. Mọi người khắp nơi đều dừng lại cùng xem; các vị trời đều tụ về một chỗ. Người ấy hiện ra một ngày, bảy ngày, nửa tháng, một tháng, một năm, trăm năm; lại hiện ra thành quách, huyện ấp, làng xóm; lại hiện ra sông hồ, vực sâu, biển cả, các dòng nước chảy; hiện ra mây nổi mưa rơi. Làm những biến hóa lớn như thế, hiện ra trang nghiêm các cõi, mà điều hiện ra không trái ngược, phá hoại với năm tháng; sự huyễn hóa hiện ra khiến chư thiên vui thích, mà bản thể của huyễn thuật cũng không bị tổn hại gì; chư thiên xem thấy cũng không nghi lạ.
Các bậc Bồ-tát đại sĩ (Bồ-tát: người tu hành phát nguyện thành Phật để cứu độ chúng sinh; đại sĩ: bậc đại nhân) cũng vậy, lấy đại định (định: trạng thái tâm lắng yên, chuyên nhất) này mà nhập chính thụ (nhập định: tâm hoàn toàn đi vào trạng thái định), ở trong một cõi nước hiện ra vô số cõi: có các khối lớn đất, nước, lửa, gió, như biển, núi báu và núi Tu-di (ngọn núi lớn ở trung tâm thế giới theo quan niệm Phật giáo), núi Thiết Vi và núi Đại Thiết Vi (những dãy núi sắt bao quanh thế giới), hết thảy cảnh giới loài người, thành quách, huyện ấp và làng xóm; hình tượng cung điện chư thiên, cung thất loài rồng, chỗ ở của các thần, chỗ ở của thần hương (Càn-thát-bà: thần âm nhạc, sống nhờ mùi hương), chỗ đi lại của thần nước (?), chỗ lui tới của thần Anh (?), chỗ vui chơi của thần kỹ nhạc, chỗ an nghỉ của thần Điềm (?); lại có hình tượng các cung điện khắp thế gian, cho đến cõi Dục (cõi của những loài còn ham muốn ăn uống, tình dục), cõi Sắc (cõi của những loài đã lìa dục nhưng còn thân hình tinh tế), cho đến cõi Vô Sắc (cõi chỉ còn tâm thức, không còn thân hình); lại có tiểu thiên thế giới, trung thiên thế giới, tam thiên đại thiên thế giới (các hệ thế giới lớn dần, gồm một nghìn, một triệu, một tỷ thế giới nhỏ); hết thảy các loài có tội không phúc, chuyển thân trong sinh tử — Bồ-tát đều thấu rõ hết.
Ở nơi các ý niệm ấy, Bồ-tát vào bằng trí tuệ sáng suốt, xét thấy mà không thấy; đối với các cõi không có mệt mỏi; bỏ sự nhọc nhằn của cõi này mà không có sự nhọc nhằn ấy; bỏ hạnh của các cõi, không cõi không hạnh. Vì sao vậy? Vì đã hàng phục mà vào pháp. Lại Bồ-tát ấy đối với các pháp (mọi sự vật, hiện tượng) vào pháp không vướng mắc; đối với các pháp giới (cảnh giới của các pháp) không tưởng có niệm; trống rỗng không có chỗ hành; đối với các cõi nước không tưởng hạnh trống rỗng; đối với các thân thụ sinh cũng không có hạnh thọ mạng; các pháp do nhân duyên (nguyên nhân chính và các điều kiện phụ hợp lại mà sinh ra) thì thấy đúng như thật, cũng không có hạnh mạng sống; đối với các sự sinh diệt, lấy pháp mà biến hóa xoay chuyển; trong biến hóa mà không có biến hóa. Bồ-tát dùng pháp, vì đã vào đầy đủ các nguyện; Bồ-tát hành tịch tĩnh, vì các pháp vốn tĩnh lặng; Bồ-tát hành biến hóa, vì không tưởng là biến hóa; độ khắp chúng sinh bình đẳng, vì pháp của Như Lai (danh hiệu Phật: bậc từ chân như mà đến) thanh tịnh; pháp giới của Bồ-tát là hành pháp không thể nghĩ bàn, vì không có chỗ nắm giữ; Bồ-tát hành lòng bi, vì đều dùng phương tiện khéo léo mà giáo hóa khắp chúng sinh.
Bồ-tát như thế, ở trong một cõi mà sáng tỏ chỗ hành, chỗ trụ của vô số cõi; hiểu rõ hạnh thân của vô số loài chúng sinh; hiện ra sự tu tập dựng lập của vô số Bồ-tát; nhớ đến sự xuất hiện của vô số Phật; nhận lời nói pháp cốt yếu của chư Như Lai Bình Đẳng Chính Giác (danh hiệu Phật: bậc giác ngộ chân chính, trọn vẹn và bình đẳng); ở nơi kia tự tu hạnh Bồ-tát. Ở đây ẩn mất thì ở kia đồng thời hiện ra; ở kia ẩn mất thì bỗng ở đây đồng thời hiện ra. Hạnh không hủy hoại cái ta (?), vào pháp giới, sáng tỏ vào chỗ tịch tĩnh, nhớ nghĩ trí tuệ để làm lợi cho chỗ tối tăm.
Như nhà huyễn thuật kia đứng trên đất này mà hiện ra huyễn hóa, không vì hiện ra huyễn hóa mà làm tổn hại đất; việc huyễn hiện ra nương vào đất; huyễn không nghĩ đến ngày đêm, không phá hoại mùa tiết. Bồ-tát cũng như thế: lấy chỗ không có cõi mà vào cõi, lấy chỗ không có nước mà hiểu rõ nước, lại lấy nước mà hiểu chỗ không có nước, lấy chỗ không có sắc (hình chất) mà hiện ra trụ trong sắc; không vì một mà hủy hai, cũng không vì hai mà hủy một.
Ví như phép huyễn gọi là hiểu pháp của khắp các cõi (?): vào huyễn của pháp thì sáng tỏ vào huyễn của trí tuệ; đã vào huyễn của trí tuệ thì hiểu vào huyễn của hạnh; đã vào huyễn của hạnh thì khởi huyễn của trí tuệ; lấy huyễn của trí tuệ mà phân biệt rõ các hạnh. Như nhà huyễn thuật kia không hiện huyễn ở ngoài mặt đất, cũng không ở ngoài đám người xem; Bồ-tát cũng như thế, không lấy hư không mà vào các cõi nước, không lấy chỗ ngoài cõi mà vào hư không. Vì sao vậy? Vì cõi vào hư không mà không bị hủy hoại; vào được cõi nước tức là vào hư không.
Bồ-tát ấy trang nghiêm trau chuốt khắp nơi, lấy cảnh giới của cõi mà vào các hạnh (?), thấy bình đẳng mà không thấy, đạt đến chỗ không mang giữ gì trong lòng, tu tập sáng suốt hiểu rõ, vừa làm vừa quán xét. Trong khoảng một cái búng tay đi khắp vô số cõi, đều hiểu rõ các nơi. Những gì sinh ra trong các kiếp (khoảng thời gian cực kỳ dài) đã qua, những gì các kiếp có thể làm, thì trong một lúc làm được việc của vô lượng kiếp, lại vượt quá số ấy; những gì tích tụ qua các lần vượt qua ấy, không hề có suy nghĩ về các kiếp đã qua; trong khoảng một cái búng tay hiện làm rộng lớn, không do ý nghĩ, vì vui với huyễn của trí tuệ. Bồ-tát ấy học Minh độ vô cực (sự hoàn thiện trí tuệ, đưa người qua bờ giác ngộ, tức trí tuệ ba-la-mật), nhờ vượt qua huyễn của trí tuệ mà đạt vào huyễn của thế gian, sáng tỏ vượt qua huyễn của pháp, không tranh chấp với huyễn của thế gian; hạnh trí tuệ khắp nơi, huyễn đến tột cùng ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai) mà vượt qua vô số; huyễn vượt qua trí thông suốt, vào huyễn của tâm, vượt qua ức số vô hạn, vượt qua huyễn của chư Phật, độ khắp vô cùng.
Bồ-tát như thế, hiểu vào các cõi, mọi cõi đều hiểu rõ hết, mãi không vướng mắc, cũng không có ý niệm gì. Như nhà huyễn thuật kia nhờ phép huyễn lưới Đế Thích (lưới báu của vua trời Đế Thích, mỗi mắt lưới có một viên ngọc phản chiếu lẫn nhau vô tận) mà hiện ra khắp mọi huyễn, nhưng không ở trong huyễn, cũng không bị mê hoặc; Bồ-tát cũng như thế, người đã vào được sự độ vô cực (sự hoàn thiện đưa qua bờ giác ngộ, tức ba-la-mật) của các pháp thì không nghĩ đến việc vào pháp, vào pháp mà không mê hoặc. Đó gọi là đại định rộng khắp của Bồ-tát.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video