Thiên 8 — Phẩm 8: Quyền tuệ thanh tịnh

 Phẩm thứ tám: Sự thanh tịnh của trí tuệ quyền biến (trí tuệ khéo léo tùy cơ ứng biến)

 Lại nữa, này các tộc tính tử (người con nhà dòng dõi tốt, cách gọi người tu hành có căn lành), Bồ-tát đại sĩ (Bồ-tát: người tu hành phát nguyện thành Phật để cứu độ chúng sinh; đại sĩ: bậc đại nhân) vì làm thanh tịnh từng cõi nước nên vào từng cõi; đã tu từng cõi thì hiện ra ở từng cõi; tùy thuận giữ gìn từng cõi thì trụ ở từng cõi Phật; đã sáng tỏ từng cõi Phật thì hiểu rõ từng cõi; liền đi chuyển khắp từng cõi thì biết rõ sự thanh tịnh của từng cõi. Ở các cõi ấy, trong các thời vị lai, làm bậc trên của loài người; ở các cõi, trong các số kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài), mà có lời nói; trong các kiếp hiểu rõ các hình tượng; trong các kiếp đều phân biệt; trong các kiếp tùy thuận dẫn dắt; trong các kiếp nghĩ đến sự bình đẳng; trong các kiếp không gì không khởi phát; trong các kiếp thực hành vô lượng; trong các kiếp hương thơm tốt đẹp khắp nơi; trong các kiếp có lòng thương xót.

 Trong các kiếp, không có (?) chư Phật Thế Tôn (danh hiệu Phật: bậc được thế gian tôn kính) quá khứ; những điều sẽ nói ở vị lai, hoặc không nói gì; có thụ quyết (Phật báo trước cho ai đó rằng về sau sẽ thành Phật), không có thụ quyết; các danh hiệu khác nhau, vô số danh hiệu, vô lượng danh hiệu, vô hạn danh hiệu, vô biên danh hiệu, a-tăng-kỳ (con số lớn không đếm được) danh hiệu, danh hiệu không thể nghĩ bàn, danh hiệu không bờ, danh hiệu không thể trông tới. Các vị ấy sẽ xuất hiện, thương xót độ chúng sinh, hiện làm vua pháp; vì tu hành để dẫn dắt nên sẽ nói khắp ba mươi bảy phẩm (ba mươi bảy phép tu giúp đạt giác ngộ, như bốn niệm xứ, tám chính đạo…), khen ngợi rộng các hạnh công đức; sẽ diễn nói rộng hạnh sáng tỏ; lại sẽ làm thanh tịnh ý mình, tu lập hạnh tính; sẽ thành tựu hạnh các đức; sẽ tuyên bố rộng hạnh cốt yếu cao trên; lại sẽ dựng lập nghĩa của trí biết khắp; cũng sẽ vượt qua hạnh của chư Như Lai (danh hiệu Phật: bậc từ chân như mà đến); cũng sẽ tu thành, đầy đủ các nguyện.

 Lại cũng hành trí tuệ vượt qua sự đầy đủ, hiểu rõ trọn vẹn điều thiện của sự thành tựu đức; lại vượt qua sự trang nghiêm tối thượng, hiểu rõ hạnh ấy; lập quyến thuộc (những người thân cận theo hầu) cao quý, cũng hiểu rõ sự đầy đủ nơi pháp; lại tu hiểu sự báo ứng của tội và phúc; lại tu quán sự thành tựu đầy đủ các tướng; hiểu rõ điều thiện đầy đủ; hiểu rõ, thông đạt đức bình đẳng; cũng hiểu rõ ý của chư Phật Thế Tôn; cũng biết dòng dõi của các ngài, hiểu hạnh quyền biến của các ngài; cũng biết phương tiện (phương pháp khéo léo để giáo hóa); biết sự biến hóa và chỗ hướng đến; cũng biết sự thành Phật; biết việc độ người và vật; biết việc độ vô số chúng sinh; biết việc chư Như Lai bát-nê-hoàn (nhập niết-bàn, tức Phật qua đời, hoàn toàn thoát khỏi sinh tử); biết thời tiết của chư Phật.

 Trong khoảnh khắc phát tâm, vị ấy hiểu rõ việc của các kiếp, lại vượt qua trăm kiếp, nghìn kiếp, trăm nghìn kiếp, ức kiếp; lại vượt qua số kiếp nhiều như số bụi của cõi Diêm-phù-đề (châu lục ở phía nam núi Tu-di, nơi loài người sinh sống); lại vượt qua số kiếp như số bụi của bốn thiên hạ (bốn châu lục lớn quanh núi Tu-di, hợp thành một thế giới nhỏ); vượt qua số kiếp như số bụi của nghìn thiên hạ; vượt qua số kiếp như số bụi của đại thiên; vượt qua số kiếp như số bụi của các cõi tam thiên đại thiên (một thế giới cực lớn gồm một nghìn lần một nghìn lần một nghìn thế giới nhỏ); vượt qua số kiếp như số bụi của các cõi Phật; lại vượt qua số kiếp như số bụi của nghìn cõi Phật; lại vượt qua số kiếp như số bụi của trăm nghìn cõi Phật; lại vượt qua số kiếp như số bụi của ức na-thuật (một con số cực lớn) cõi Phật; lại vượt qua số kiếp như số bụi của vô số cõi Phật; lại vượt qua số kiếp không thể tính; lại vượt qua số kiếp vô lượng như số bụi; lại vượt qua số kiếp vô biên như số bụi; lại vượt qua số kiếp không thể cân lường như số bụi; lại vượt qua số kiếp a-tăng-kỳ như số bụi; lại vượt qua số kiếp không thể nghĩ bàn như số bụi; lại vượt qua số kiếp "không có giới hạn của ta" (?) như số bụi; lại vượt qua số kiếp "vui vô hạn" (?) như số bụi; lại vượt qua số kiếp "vui mà không vui" (?) như số bụi.

 Bồ-tát nhờ an trụ nơi tam-muội Tuệ Minh Tạng (tam-muội: trạng thái tâm lắng yên, chuyên nhất, tức định; Tuệ Minh Tạng: kho tàng sáng suốt của trí tuệ) mà thọ trì (nhận lấy và giữ gìn) lời nói của từng cõi nước; như thế cũng vào dòng dõi của từng cõi nước như từng cõi nước ấy; ở các cõi nhiều như số bụi của "vui vô hạn" cũng như vậy; biết rõ các cõi nước vô hạn ở vị lai.

 Bồ-tát nhờ tuệ định (định đi đôi với trí tuệ) mà vào khắp chỗ ý hướng đến và nghĩ đến, có mười chỗ nương tựa. Mười điều gì? Một là nghĩ ưa các cõi Phật nhiều như số bụi do Như Lai dựng lập; Bồ-tát ấy được uy thần của Phật dựng lập. Hai là Bồ-tát được pháp dựng lập, ở đời thông đạt mười tổng trì (năng lực ghi nhớ, giữ gìn trọn vẹn mọi giáo pháp); đã được mười tổng trì thì đạt đến tài biện luận vô tận. Ba là Bồ-tát nương vào hạnh, được hạnh dựng lập, đạt đến nguyện tối thượng mà hạnh đầy đủ. Bốn là Bồ-tát nương vào sức của đức mà được lập, không ai hơn được. Năm là Bồ-tát nương vào trí tuệ mà lập, vì đối với hạnh Phật pháp không có trở ngại. Sáu là Bồ-tát nương vào đại bi (lòng thương xót lớn muốn cứu mọi loài khỏi khổ) mà lập, chuyển bánh xe pháp (pháp luân: ví việc giảng dạy giáo pháp lan truyền như bánh xe lăn đi), vì không quay lui. Bảy là nương vào các hạnh của chúng sinh mà lập, vì khéo tu lập hạnh của các pháp về văn tự. Tám là Bồ-tát nương vào pháp tối thượng ở mọi chỗ sinh mà lập, vì mở cửa cam lộ (ví giáo pháp đưa đến niết-bàn bất tử, như nước ngọt của cõi trời) và đóng các cửa ác. Chín là Bồ-tát nương vào sức trí tuệ mà lập, vì hành hạnh Bồ-tát không dứt. Mười là Bồ-tát ấy nương vào sức bình đẳng mà lập, đầy đủ sức bố thí, độ vô số chúng sinh, khiến hạnh thanh tịnh, vì vô số sức mà Bồ-tát nương vào.

 Hiểu rõ vô hạn số kiếp, Bồ-tát được sức nương vào pháp, vì các pháp (mọi sự vật, hiện tượng) vốn thanh tịnh, vì các chỗ sinh là vô số. Đó gọi là hạnh của định đại tuệ tối thượng thứ sáu của Bồ-tát Ma-ha-tát (Bồ-tát bậc cao).

 Bồ-tát an trụ nơi đây thì đạt đến hiểu rõ hạnh của vô hạn số kiếp; hiểu rõ, phân biệt hạnh quyền biến phương tiện của vô hạn số kiếp; hiểu rõ tướng của hạnh quyền biến do vô hạn số chúng sinh thực hành; đối với vô hạn số hạnh tội phúc, đã phân biệt thông đạt mà được hạnh quyền biến; lại đối với vô hạn số sự tinh tấn đã thực hành, hiện vào chúng sinh bằng sự quyền biến về hạnh và không hạnh; liền đối với hạnh và không hạnh, đối với thiện ác, có vô hạn số hạnh quyền biến; đối với các pháp hạnh và không hạnh, hiểu thấu hạnh quyền biến; đối với hạnh và không hạnh, vào các thời có Phật ra đời — như hình tượng ấy, như lời nói ấy, như sự khởi và tận ấy của hạnh chư Phật — hiểu rõ hạnh quyền biến về dòng dõi của chư Phật; đối với hạnh và không hạnh, giải nói vô lượng cửa trí tuệ, hạnh quyền biến xoay chuyển; đối với hạnh và không hạnh, trí biết khắp gây biến hiện lay động, vô số biến hóa, hạnh quyền biến thị hiện tùy thời.

 Ví như, này các tộc tính tử, khi Nhật thiên tử (vị trời cai quản mặt trời) mọc lên, người có mắt lần lượt thấy các quận, nước, huyện, ấp, làng xóm, cũng biết cao thấp, núi sông hiểm trở, hang hố, biết các loài cây cối, lúa kê, biết các thứ đẹp xấu, cũng biết sạch và không sạch; những gì có trong đời cũng đều biết; mắt sáng hiểu rõ, có ý hiểu biết nên quan sát. Này các tộc tính tử, ánh mặt trời không khác gì, mà khi ánh sáng chiếu ra thì người có mắt nhờ ánh sáng ấy thấy khắp mọi hình sắc. Cũng vậy, này các tộc tính tử, Bồ-tát ấy đã thông đạt định không khác biệt (định: trạng thái tâm lắng yên, chuyên nhất), hiểu rõ tất cả hạnh và không hạnh, ức trăm nghìn na-thuật, biết các loài giống, sáng tỏ, nhận biết; nhờ hiểu rõ ấy mà dùng mười điều không mê lầm đầy khắp tất cả chúng sinh mười phương.

 Mười điều gì? Một là hiện ra với chúng sinh, không mê lầm về gốc đức. Hai là không mê lầm trong việc giáo hóa độ chúng sinh. Ba là không mê lầm về chỗ độ chúng sinh. Bốn là không mê lầm với những hạnh chúng sinh khởi lên, đúng như cần, như lời, đạt đến cùng các nghĩa. Năm là việc làm không mê lầm, làm thanh tịnh các cõi nước. Sáu là những chỗ vào không mê lầm: ở các cõi Phật, những gì làm và không làm, đối với hạnh và không hạnh, quyết trừ mối nghi ngờ của chúng sinh. Bảy là không mê lầm về lời thệ nguyện: như lời thỉnh của chúng sinh mà cứu độ, trong hạnh đầy đủ các nguyện. Tám là không mê lầm về pháp của hạnh quyền biến, cửa trí tuệ thanh tịnh không hạn ngại. Chín là không mê lầm khi nói pháp, có thể rưới mưa pháp khắp nơi, chế ngự các tình (?), đối với hạnh và không hạnh, đối với hạnh trí biết khắp, khiến chúng sinh được đứng vững trong Phật đạo. Mười là không mê lầm với gánh nặng của trí tuệ, hạnh của cửa trí tuệ thanh tịnh vô hạn; không mê lầm, hiện ra không còn tăm tối mà soi sáng khắp thế gian.

 Bồ-tát đã an trụ mười pháp hạnh không mê lầm rồi, an trụ trong định này. Bồ-tát ấy liền từ định đứng dậy, được các vua trời lễ bái, được các vua rồng kính trọng mà rưới mưa hương thơm, được các vua thần thấy mà lễ, được các vua Lượng (?) (có lẽ là dạ-xoa: một loài quỷ thần) tôn kính, được các vua thần phượng hoàng (có lẽ là ca-lâu-la: chim thần cánh vàng) quy hướng, được các Phạm vương (vua cõi trời Phạm thiên) cúi đầu thỉnh mời, được các vua thần âm nhạc khen ngợi, được các vua thần Điềm (?) ca tụng, được các vua thần hương (Càn-thát-bà: thần âm nhạc sống nhờ mùi hương) tìm theo, được các vua loài người cúng dường. Này các tộc tính tử, các Bồ-tát nhờ định Tuệ Minh Tạng (kho tàng sáng suốt của trí tuệ), đó gọi là hạnh phương tiện đại tuệ hưng hiển thứ sáu.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video