Thiên 11 — Quyển 11 — Hoàng Kim Sách, phần bốn

 Bốc Phệ Toàn Thư (Bộ sách đầy đủ về bói toán), quyển 11 — Hoàng Kim Sách (thiên phú bàn về cách đoán quẻ, nghĩa là "Sách vàng"), phần 4.

 Mục 16: Cầu danh (xem quẻ về thi cử, công danh)

 Đọc sách đầy năm xe, vốn mong đem thân ra làm việc nơi triều đình. Trong lòng chứa vạn quyển sách, há lại cam chịu lánh mình nơi vườn quê. Muốn ra giúp nước thì nên xét kỹ quẻ Dịch.

 Hào Phụ vượng tướng thì bài văn làm xong như ném xuống đất nghe tiếng vàng (văn hay đến mức như vật quý ném xuống đất vang tiếng kim khí). Ngôi Quỷ hưng thịnh thì nhà nhận được thiếp nê kim báo tin mừng đỗ (thiếp viết bằng nhũ vàng gửi về báo tin thi đỗ).

 Phàm xem công danh thì lấy hào Phụ mẫu làm văn chương, lấy hào Quan quỷ làm chức quan.
(Quẻ gồm sáu vạch, mỗi vạch gọi là một "hào". Mỗi hào mang một địa chi thuộc một trong năm hành, và được xếp vào một trong năm loại "lục thân" tùy quan hệ với hành của quẻ:
– Phụ mẫu: hào có hành sinh ra hành của quẻ, tượng trưng cha mẹ, văn chương, giấy tờ.
– Quan quỷ: hào có hành khắc hành của quẻ, tượng trưng chức quan, quyền chức, cũng là tai họa.
– Thê tài: hào bị hành của quẻ khắc, tượng trưng vợ, tiền của.
– Tử tôn, còn gọi là Phúc đức: hào do hành của quẻ sinh ra, tượng trưng con cháu, phúc lộc.
– Huynh đệ: hào cùng hành với quẻ, tượng trưng anh em, người ngang hàng, kẻ tranh giành.)
Hai loại hào này là chủ của quẻ, thiếu một thì không thành. Nếu hào Phụ vượng tướng (mạnh, đang gặp mùa hợp với hành của mình) thì văn chương ắt hay. Nếu Quan quỷ được đất (ở thế mạnh) thì công danh có hy vọng.

 Sĩ tử thi đỗ thì dùng nhũ vàng viết chữ (?) gửi kèm thư nhà để báo tin, gọi là tin mừng, vì vậy câu phú mượn hình ảnh ấy. Không phải lấy hào Quỷ làm tin tức. Người đọc thiên này chớ vì câu chữ mà hiểu sai ý.

 Hào Tài nếu giao trùng (tức là động; "giao" là hào âm động, "trùng" là hào dương động) thì đừng mong được như "đồng tiền xanh chọn đâu trúng đó" (điển đời Đường: văn của Trương Trạc được khen như đồng tiền đồng xanh, chọn vạn lần trúng vạn lần, ý nói thi chắc đỗ). Hào Phúc nếu phát động thì khó mong đề tên trên bảng vàng (bảng yết tên người thi đỗ).

 Hai hào Tài và Phúc, xem việc gì cũng mừng khi gặp, chỉ riêng xem công danh thì ngược lại thành ác sát (thứ khắc hại dữ). Vì Tài khắc được Phụ, Tử tôn khắc được Quỷ. Chỉ nên ở thế hưu tù (yếu, không gặp thời) mà yên tĩnh (không động) thì tốt; nếu đắc thời nắm quyền mà phát động thì quyết không mong thành.

 Huynh đệ là người cùng kinh (thời ấy mỗi sĩ tử chọn chuyên một bộ kinh để thi; người cùng kinh là đối thủ trực tiếp), là kẻ khách dữ giành mất giải đầu.

 Hào cùng hành với quẻ gọi là Huynh đệ. Xem cầu danh mà gặp hào này thì đó là người thi cùng kinh với ta. Nếu hào ấy không có mặt trong quẻ, hoặc rơi vào không vong (hào mang một trong hai địa chi bị "trống" trong tuần mười ngày đang xét, coi như không có lực), hoặc ở chỗ tử, tuyệt (các trạng thái suy kiệt trong vòng sinh – vượng – suy – tuyệt của năm hành), mà tổng thể quẻ tốt, thì ắt đỗ đầu. Nếu Huynh đệ phát động, hoặc nguyệt kiến (địa chi của tháng xem quẻ) và nhật thần (can chi của ngày xem quẻ) đều mang Huynh đệ, thì người cùng kinh đông, ắt giành mất giải của ta, không đỗ được. Dù tổng thể có thể thành thì tên cũng đứng sau.

 Nhật thần giúp sức, quả là bạn tốt khuyên mình lên đường.

 Nhật thần là chủ của việc xem quẻ, có thể làm nên việc mà cũng có thể làm hỏng việc. Nếu hào Phụ mẫu, Quan quỷ không có khí lực thì việc ắt khó thành; nhưng nếu được nhật thần nâng đỡ, khắc chế ác sát, thì vẫn có hy vọng, nên gọi là "giúp sức". Hoặc hào thế (hào đại diện cho người xem quẻ) suy yếu, yên tĩnh, được nhật thần sinh hợp (sinh ra hoặc kết hợp với nó, tức là giúp đỡ); hoặc hào thế bị không vong, được nhật thần xung thực (xung vào làm hào đang "trống" trở nên có thực lực): đều chủ việc người ấy vốn không chịu tiến lên cầu danh, nhưng có người thân, bạn bè khuyên gắng tiến thủ, hoặc giúp tiền lộ phí, đỡ cho đi thi.

 Hai dụng hào xung nhau thì đề thi lạ lẫm, không quen.

 Quẻ cầu danh lấy Quan và Phụ làm dụng hào (hào chủ của việc cần xem), mừng gặp hợp mà không mừng gặp xung. Nếu thấy hai hào Quan, hai hào Phụ xung nhau thì chủ việc ra đề trúc trắc, không quen.

 Sáu hào đua nhau phát động thì công danh mờ mịt, khó thành.

 Xem quan chức thì sáu hào đều mừng yên tĩnh. Chỉ cần Phụ mẫu, Quan quỷ có khí, không bị không vong, nguyệt kiến, nhật thần không đến làm hại thì tốt. Nếu có một hào phát động là đã không thuận lợi.

 Chẳng hạn Tài động thì hại Phụ, Tử động thì hại Quan, Huynh động thì người khác chiếm trước, Quỷ động thì sự việc có biến, Phụ động thì văn không thuần chính.

 Hễ động là có biến. Hào biến ra lại có các hào ở chỗ tử, mộ, không, tuyệt, hình khắc, thì đều là hỏng. Vì thế phàm quẻ động loạn xạ thì không cần suy xét kỹ, cũng đủ biết đại khái là không tốt.

 Nguyệt kiến khắc văn thư thì bài làm trái thể thức mà không đỗ.

 Hào Phụ vượng, không bị không vong, hào động và nhật thần lại không xung khắc thì bài văn chữ nào cũng như gấm thêu. Nếu bị Huynh đệ hình xung (hình: kiểu tương hại giữa các địa chi; xung: các chi đối nhau va chạm) thì văn chương cũ kỹ, không có câu tươi đẹp. Bị Thê tài làm hại thì ắt nhiều sơ hở. Bị Tử tôn hình hại thì là khéo quá hóa vụng. Không nên bị nguyệt kiến xung khắc, vì như thế bài văn tự theo ý riêng, ắt không hợp thể thức của quan chấm thi.

 Phàm hào Phụ mang các thứ hình, hại, bại, bệnh, hoặc biến ra những thứ ấy, thì bài văn đều có chỗ hỏng, không được lấy đỗ.

 Hào thế làm hại Quan quỷ thì đường làm quan bế tắc không thông.

 Hào thế là người cầu danh. Rất kỵ Tài, Phúc đóng ở đó, ắt khó được như ý. Nếu hào thế mang Quan quỷ, hoặc được Quan quỷ sinh hợp, mới có hy vọng. Nếu hào thế mang Tử tôn khắc chế Quan quỷ thì đường làm quan chưa thông, cố đi mưu cầu cũng vô ích.

 Thê tài giúp Quỷ mà hào Phụ bị không vong thì có thể mong may mắn.

 Phụ mẫu không vong thì không mong được danh. Nhưng nếu được hào Tài phát động sinh phù (sinh ra và nâng đỡ), hào Quỷ có khí thì việc may ra thành. Song phải Tử tôn yên tĩnh mới có thể hứa thành.

 Sở dĩ không ngại Tài phát động là vì văn thư (hào Phụ) đang ở không vong, nên không bị Tài khắc.

 Phúc đức biến thành Quan, hợp với ngôi thân, cũng được dự vào bảng khoa danh.

 Quẻ không có Quan quỷ, nếu được Tử tôn phát động biến ra Quan quỷ, sinh hợp hào thế và quái thân (một hào đặc biệt trong quẻ, định theo vị trí hào thế, tượng trưng cho bản thể của sự việc), thì việc cũng thành. Song phải hào văn thư có khí, không bị tổn hại mới tốt.

 Hai điều trên tuy danh có hy vọng, nhưng đều không thể hứa là đỗ cao hàng đầu, vì tượng quẻ không xuất phát tự nhiên.

 Hiện ra mà vô tình thì khó thỏa chí bay lên mây xanh (chí lập công danh lớn).

 Trong quẻ có đủ Quan, Phụ vốn là điềm tốt. Nhưng nếu không đóng ở thân hay thế, hoặc không sinh hợp thế và thân, hoặc bị hào thế xung khắc, hoặc bị nguyệt kiến, nhật thần phá hoại, hoặc ở chỗ tử, mộ, không, tuyệt, thì đều gọi là vô tình. Tuy có trong quẻ mà chẳng ích gì cho ta, nên khó thỏa chí mây xanh.

 Ẩn tàng mà hữu dụng thì rốt cuộc cũng thoát khỏi phận người nhà tranh (thoát kiếp dân thường).

 Quan, Phụ không đủ trong quẻ thì công danh khó mong. Nhưng hãy xem hào ẩn là hữu dụng hay vô dụng mà đoán. (Khi hào cần xem không có trong quẻ thì tìm nó trong quẻ thuần đứng đầu cung của quẻ ấy; hào tìm được nằm ẩn dưới hào cùng vị trí của quẻ đang xem, gọi là phục thần; hào hiện ra đè lên trên gọi là phi thần.) Nếu phi thần không bị xung mở, phục thần không được nâng lên, thì gọi là vô dụng, quyết là không thành. Nếu phi thần bị xung khắc mở ra được, phục thần được nâng đỡ dậy được, thì gọi là hữu dụng, rốt cuộc có thể thành.

 Được nguyệt kiến nâng lên là tốt nhất, nhật thần kém hơn, hào động lại kém hơn nữa. Nếu hào phi thần nằm trên phục thần lại đang không vong thì càng hay.

 Nguyệt kiến khắc thân thì sẽ bị trách phạt.

 Nguyệt kiến là quan khảo thí. Nếu nguyệt kiến ở hào thân mà phát động, hình khắc hào thế, trong khi Quan và Phụ mất thời, thì ắt bị đánh đòn. Nếu hóa ra Tử tôn thì ắt bị đuổi. Nếu hóa ra Huynh đệ thì lẫm thiện sinh (học trò giỏi được nhà nước cấp lương gạo) kỵ nhất: nhẹ thì bị cắt lương, nặng thì bị truy phạt.

 Tài nếu sinh cho thế thì ắt được cấp thêm lương.

 Trong quẻ Phụ mẫu tránh được không vong, mà hào Tài phát động sinh hợp hào thế, thì ắt có tin vui được cấp thêm lương. Nguyệt kiến mang Tài, hóa ra Tài, hoặc Quan hóa Tài sinh hợp hào thế, đều tốt.

 Đại để lẫm sinh dự kỳ thi nhỏ thì rất không nên gặp Huynh đệ phát động. Huynh đệ đóng ở quái thân, hào thế, hoặc ở nhật thần, nguyệt kiến, đều là điềm bị cắt lương. Hào Tài vô cớ tự không vong cũng vậy.

 Nếu được Tài đóng ở thân hay thế, hoặc ẩn dưới hào thế, thì tuy không được như ý, lương ắt vẫn như cũ.

 Phụ và Quan gặp tam hợp thì đỗ liền nhiều khoa.

 Quẻ có tượng thành, lại có hào động họp tam hợp (ba địa chi hợp lại thành một khối mang một hành, gọi là "cục") thành cục Quan quỷ, thì ắt chủ đỗ liền nhiều khoa, là điềm rất tốt. Họp thành cục Phụ cũng tốt. Họp thành cục Tài hay cục Phúc thì bất lợi. Họp thành cục Huynh đệ thì chỉ lẫm sinh phải kỵ, còn lại không thêm không bớt gì.

 Hai hào Long và Hổ cùng động thì một lần thi đã nên danh.

 Thanh Long, Bạch Hổ (hai trong "lục thần" – sáu vị thần gán lên sáu hào theo can ngày, mỗi vị chủ một loại việc) đều ở trong quẻ, động đến sinh hợp hào thế thì ắt đỗ đầu. Nếu đóng ở Quan, Phụ, hoặc ở thân, thế, càng hay. Điều này vốn không có lý, chỉ mượn hình ảnh "bảng Long Hổ" (bảng thi đỗ năm 792 đời Đường có nhiều người tài, được gọi là bảng rồng hổ) mà thôi. Nhưng cũng có ứng nghiệm.

 Sát hóa ra Quỷ sinh cho thân thì e bị phát xuống áo xanh.

 Xem quan thì lấy Tử tôn làm sát. Tử tôn vượng mà phát động thì ắt bị đuổi. Nếu được Quan quỷ của bản cung (quẻ thuần đứng đầu nhóm tám quẻ chứa quẻ đang xem) ẩn dưới hào thế, hoặc quái thân mang Quỷ, hoặc Tử tôn tự hóa ra Quỷ sinh cho thế, thì rốt cuộc không đến nỗi bị lột về làm dân thường, chẳng qua bị giáng xuống hạng học trò mặc áo xanh (hạng bị phạt) mà thôi. Nếu quẻ có Tài động hợp giữ Tử tôn lại thì có thể dùng tiền của chạy chọt, mong được phục chức cũ.

 Thái tuế gia lên hào Quan có khí thì rốt cuộc lên được hoàng giáp (bảng đỗ tiến sĩ).

 Thái tuế (địa chi của năm xem quẻ) là hào của thiên tử. Phàm xem công danh rất mừng gặp nó. Nếu thái tuế đóng ở hào Quỷ là tượng bề tôi được gặp vua. Lại được sinh vượng có khí thì tên tuổi ắt nêu cao.

 Bệnh làm lỡ kỳ thi là khi hào thế vô cớ bị không vong.

 Hào động và nhật thần không làm hại hào thế mà hào thế tự rơi vào không vong, gọi là vô cớ tự không, là điềm rất xấu.

 Xem trước kỳ thi: đi không thành, cố đi rốt cuộc cũng bất lợi; nhẹ thì ốm, nặng thì chết. Nếu hào ấy ở nội quái (ba hào dưới) của bản cung thì ốm ngay ở nhà; ở hào ba, hào bốn thì ra cửa là ốm; ở hào năm thì ốm dọc đường; ở hào sáu thì đến chỗ thi mới ốm; ở hào ứng (hào đại diện phía bên kia, đối với hào thế) mà lại thuộc cung khác thì sắp thi mới ốm, không vào thi được.

 Nếu xem sau kỳ thi: việc ắt không thành. Tổng thể quẻ tốt thì danh thành mà thân mất.

 Niềm vui thêm nơi trường thi là khi có Thanh Long hợp với hào thân.

 Thanh Long chủ việc vui mừng. Nếu tổng thể quẻ đã tốt, lại được Thanh Long động đến sinh hợp thế và thân, thì ắt còn có việc vui khác cùng đến, không chỉ thành danh mà thôi. Nếu Thanh Long không vong mà động thì là vui hão.

 Tài ẩn mà gặp không vong thì tiền đi đường ắt thiếu.

 Sáu hào không có Tài, Tài của bản cung ẩn mà lại ở đất không vong, thì người ấy ắt thiếu lộ phí. Nếu hào thế lại ở chỗ suy yếu thì là kẻ sĩ nghèo khó. Nếu gặp nguyệt kiến, nhật thần, hào động sinh hợp nâng đỡ thì ắt được người thân, bạn bè giúp tiền. Nếu được hào ứng động đến sinh hợp thì phần nhiều là nhà vợ chăm lo chu toàn.

 Thân hưng thịnh biến ra Quỷ thì kỳ thi tới mới thành.

 Quẻ gặp điềm không thành, nhưng quái thân hoặc hào thế biến ra Quan quỷ có khí, mà Phụ mẫu bản cung không hỏng, thì nay tuy chưa thành, lần sau ắt đỗ.

 Quẻ gặp lục xung (quẻ mà sáu hào từng cặp đều xung nhau) thì lần này khó đề tên ở Nhạn Tháp (tháp ở Trường An, đời Đường người đỗ tiến sĩ được đề tên lên đó). Hào gặp lục hợp (quẻ mà sáu hào từng cặp đều hợp nhau) thì lần này ắt chiếm ngao đầu (đỗ đầu).

 Phàm việc gặp hợp thì tụ, gặp xung thì tan. Nên xem công danh mà được quẻ lục xung thì ắt khó cầu; được quẻ lục hợp thì ắt dễ được.

 Song đại thể vẫn phải xét thêm suy, vượng, động, tĩnh, không được cứng nhắc.

 Phụ vượng Quan suy thì tiếc thay Lưu Phần phải hỏng thi (Lưu Phần là danh sĩ đời Đường, bài văn rất hay nhưng vì chỉ trích hoạn quan nên bị đánh trượt). Phụ suy Quan vượng thì than thay Trương Thích lại đỗ (Trương Thích đời Đường, con nhà quyền thế, học dốt mà được xếp đỗ đầu).

 Phụ mẫu, Quan quỷ đều phải có khí, không bị tổn hại thì mới thành. Nếu Phụ tuy vượng tướng mà Quan quỷ không vong hoặc không có trong quẻ, thì người ấy văn tuy hay nhưng số không có quan tinh (sao quan lộc), cũng không đỗ được. Như Lưu Phần văn chương gấm vóc mà rốt cuộc không đỗ.

 Nếu Phụ tuy suy yếu nhưng được hào Quan vượng mà động, nâng đỡ văn thư dậy, thì người ấy văn tuy bình thường mà trong số quan tinh hiện ra, có thể hứa thành. Như văn chương Trương Thích tuy kém tinh tế mà lại đỗ cao.

 Nếu Quan vượng mà Phụ không vong thì quyết hỏng thi.

 Hào ứng hợp, nhật thần sinh thì ắt nhờ được người tiến cử (nguyên văn "ngạc tiến": điển Khổng Dung dâng thư tiến cử Nễ Hành, nói "trăm con chim dữ không bằng một con chim ngạc"). Hào động làm hại, nhật thần khắc thì lại về giữ cửa sổ gà (chốn đèn sách; điển Tống Xử Tông nuôi con gà bên cửa sổ, gà biết nói chuyện với ông, nhờ đó ông học giỏi).

 Phụ, Quan ở chỗ tử, tuyệt thì danh ắt không thành. Nếu hào ứng, hào động, hoặc nguyệt kiến, nhật thần nâng Quan quỷ dậy, thì phải nhờ người tiến cử, hoặc dùng tiền lễ mua chuộc mới có thể thành. Nếu gặp nguyệt kiến, nhật thần, hào động, hào biến làm hại khắc, thì dù hào Quan có khí cũng khó cầu.

 Hào thế động hóa không vong mà dụng hào vượng, thì như con báo đổi vằn (người lột xác thành đạt) lại hóa thành giấc mộng bướm (điển Trang Tử mộng hóa bướm, ví điều hư ảo; ở đây ý là chết).

 Cầu danh lấy Quan, Phụ làm dụng hào; nếu được vượng tướng, không bị hình khắc, ắt đỗ khoa. Nhưng nếu gặp hào thế phát động biến vào chỗ tử, mộ, không, tuyệt, thì e rằng danh thành rồi không hưởng được phúc. Nếu là quẻ du hồn (loại quẻ thứ bảy trong mỗi cung, chủ sự đi xa, dời đổi) thì chết dọc đường; quẻ quy hồn (loại quẻ thứ tám trong mỗi cung, chủ sự trở về) thì về đến nhà mà chết; nếu chỗ mộ, tuyệt trùng với thái tuế thì qua năm mới chết.

 Thân mang Quan hóa ra Quỷ, được nguyệt kiến nâng đỡ, thì đường bay chim bằng liền bước lên cung trăng (đỗ đạt liên tiếp; người xưa ví thi đỗ như bẻ quế cung trăng).

 Quái thân là bản thể của mọi việc, xem công danh càng nên xét nó. Sợ nhất là quái thân mang Tài, mang Phúc, thì không dễ. Nếu được Quan, Phụ đóng ở đó thì ắt có hy vọng thành. Lại nếu hiện ra phát động, hóa ra hào Quan, được nguyệt kiến sinh hợp, là điềm rất tốt, ắt chủ đỗ liền nhiều khoa, không chỉ đỗ một kỳ ở tỉnh hay ở kinh mà thôi.

 Lại xét kỹ hào chủ của chính người được xem, mới bàn đến vận mệnh người ấy.

 "Bản chủ" là hào chủ của chính người cầu danh. Tự mình xem thì dĩ nhiên lấy hào thế mà luận; nếu xem hộ người khác thì xem là ai: con cháu cầu danh thì xem hào Tử tôn; bạn bè thì xem loại Huynh đệ.

 Hào này sợ nhất là hóa ra kỵ sát (hào khắc hại hào chủ); dù tượng quẻ rất tốt cũng chưa thể dễ dàng hứa thành. Còn lại xem như hào thế. Tìm xét như vậy thì tốt xấu tự nhiên ứng nghiệm.

 Tuy chỉ phú vài lời, bàn chung được mất của kẻ còn ở nơi nghèo hèn (chưa ra làm quan); nay lại đem tám quẻ suy tiếp tốt xấu khi đã được dùng (đã làm quan).

 Chú thích chữ hiếm: (1) Chữ "chước", đọc zhuó, thanh 2, nghĩa: bỏng lửa. (2) Chữ "sáp", đọc sè, thanh 4, nghĩa: câu văn khó đọc, khó hiểu.

 (3) Chữ "thiểm", đọc tiǎn, thanh 3, nghĩa: lời khiêm, ý nói mình làm nhục lây người khác, tự lấy làm hổ thẹn. (4) Chữ "thứ", đọc qù, thanh 4, nghĩa: nhìn, xem. (5) Chữ "ngao", đọc áo, thanh 2. "Ngao đầu" nghĩa là đầu con rùa lớn chạm trên bậc đá trước điện chính trong cung vua; người đỗ trạng nguyên được bước lên đó; về sau dùng để ví việc đứng đầu, đỗ đầu. (6) Chữ "phần", đọc kuì, thanh 4, nghĩa: cái bao cỏ đựng đất. (7) Chữ "thích", đọc shì, thanh 4, nghĩa: dáng lớn lao, thịnh vượng. (8) Chữ "ngạc", đọc è, thanh 2, nghĩa: một loài chim (chim ưng cá).

 Mục 17: Sĩ hoạn (xem quẻ về việc làm quan)

 Vì nước tìm người hiền là gốc của việc trị nước; đem thân ra giúp việc nước thì bổng lộc là điều đứng đầu.

 Thê tài vượng tướng thì ắt được nghìn chung thóc (chung là đơn vị đong lường thời xưa; nghìn chung thóc ý nói bổng lộc rất hậu).

 Chưa làm quan mà cầu danh thì không cần hào Tài (hào Thê tài, tượng tiền của); quan đã làm quan thì cần thấy hào Tài. Vì có tước ắt có lộc, chưa từng có ai làm quan mà không có bổng.

 Vậy nên phàm xem quẻ về quan chức, được hào Tài vượng tướng (mạnh, gặp thời) thì bổng lộc ắt nhiều; hưu tù (yếu, không gặp thời) thì ắt ít ỏi. Trong quẻ không có Tài, hoặc rơi vào không vong (bị "trống", coi như không có lực) thì chưa được bổng lộc. Tài động mà gặp xung thì sau khi nhậm chức sẽ vì việc gì đó bị giảm bổng.

 Hoặc nhật thần (can chi ngày xem) hay nguyệt kiến (địa chi tháng xem) xung Tài, mà lại hình hại hào thế (hào đại diện người xem) và hào Quan, thì e có họa bị đình bổng, bãi chức.

 Quan quỷ hưng thịnh thì ắt ngồi ngôi nhất phẩm (bậc cao nhất trong chín bậc quan).

 Quỷ là quan tước. Vượng tướng có khí thì quan cao tước lớn; hưu tù, tử, tuyệt thì quan nhỏ chức thấp. Quỷ phát động sinh hợp hào thế, hoặc được nguyệt kiến, nhật thần sinh phù, thì ắt được thăng chức, tiếng vang đến kinh đô. Nếu yên tĩnh không động mà bị nguyệt kiến, nhật thần khắc hại, hoặc bị hào thế hình xung khắc hại, thì ắt không có tiếng tăm.

 Tử tôn nếu động thì nên lo bị tước quan, cách chức.

 Tử tôn là sát làm hại Quan. Rất mừng khi nó không vong, ở mộ, tuyệt, càng nên yên tĩnh và bị khắc chế thì tốt. Nếu nó phát động trong quẻ thì việc mưu tính ắt không như ý: chưa làm quan thì không được bổ nhiệm; đã làm quan thì có họa bị tước quan, lột chức. Nếu hào Quỷ lại không có khí thì ắt đến mức bị xóa tên khỏi sổ quan, không chỉ bị giáng phạt mà thôi.

 Huynh đệ nếu phát động thì phải phòng bị giảm bổng, cắt lương.

 Huynh đệ là thần cướp của. Nó không vong, không có trong quẻ, hoặc ở chỗ tử, tuyệt mà yên tĩnh thì tốt. Nếu phát động thì không khỏi tốn của, chuốc nhiều lời gièm chê, bổng lộc cũng không vừa ý. Nếu lại cùng phát động với Tử tôn, hoặc tự hóa ra Tử tôn, thì ắt có việc bị cắt lương, giảm bổng. Huynh đệ đóng ở hào thế hay hào thân đều bất lợi.

 Phụ mẫu không vong thì đừng mong được sai phái, bổ nhiệm, hay có chiếu sắc của vua ban.

 Phụ mẫu là ấn thụ (ấn quan và dây đeo ấn), văn thư, cáo điệp (giấy phong chức), tuyên sắc (chiếu lệnh của vua), tấu sớ, biểu chương (các loại văn bản dâng lên vua). Trong quẻ không thể thiếu hào này; nên vượng, không nên suy; phò trợ hào thế là tốt nhất. Nếu Phụ mẫu mang thái tuế (địa chi của năm, tượng nhà vua), có khí, sinh hợp hào thế, thì chủ có triều đình triệu gọi. Nếu mang nguyệt kiến thì phần nhiều là sắc lệnh hoặc cấp trên khen thưởng. Sợ nhất là bị xung thành không, hóa ra không, thì phần nhiều không thực. Suy, tĩnh, không vong thì ắt không có chiếu sắc, cũng không được sai phái. Quẻ không có Phụ mẫu thì đừng mong được thuyên chuyển, cất nhắc.

 Hào Quan ẩn phục thì đừng mong tước vị thăng tiến.

 Hào Quan là tượng của việc xem quan. Nếu được đóng ở thân hay thế, hoặc đến sinh hợp hào thế, không bị nguyệt kiến, nhật thần xung khắc, thì mọi mưu cầu ắt như ý.

 Nếu không có trong quẻ, hoặc rơi vào không vong, hoặc tuy hiện ra mà ở mộ, tuyệt không có khí, hay bị khắc chế, thì đều không như ý. Bị thế, thân xung khắc cũng xấu.

 Nguyệt kiến sinh thân thì gặp hội gió mây (gặp thời vận tốt, được trọng dụng); thái tuế hợp thế thì ắt nhận ơn mưa móc (ơn vua ban).

 Thái tuế là tượng nhà vua, nguyệt kiến là quan cầm quyền chính sự. Nếu được chúng sinh hợp thế và thân thì ắt có điều tốt; chỉ sợ chúng xung khắc thế và thân thì ắt bị giáng, bị đày. Nếu nguyệt kiến nâng đỡ hào Quan, hào thế, thì ắt là chức phong hiến (quan giữ phép nước, chuyên giám sát, đàn hặc như ngự sử). Thái tuế mang Phụ mẫu nâng đỡ Quan quỷ và hào thế thì ắt có ơn vua. Nếu lại ở chỗ sinh vượng xét theo ngày thì càng đẹp. Suy, tuyệt, gặp không vong thì vô dụng.

 Hào thế động mà gặp không vong thì làm quan không lâu.

 Chưa nhậm chức: trong quẻ hào thế động thì ắt không phải quan ở kinh hay quan cai trị địa phương (tri phủ, tri huyện); nếu là chức đi tuần tra thì lại thuận lợi.

 Đã nhậm chức mà gặp thế này thì làm quan không lâu. Nếu lại gặp nhật thần, hào động xung nhau thì ắt không giữ việc chính sự được lâu.

 Thân không vong mà không có cứu thì mệnh hết, nguy đến nơi.

 Hào thế vô cớ tự không vong, bất kể đã nhậm chức hay chưa, ắt có nạn lớn, thậm chí chết. Nếu muốn mưu cầu làm việc gì thì chủ không thành.

 Quỷ hóa ra Phúc xung lại thì có người thay chức.

 Quan đi tuần tra nên được hào Quỷ phát động; quan cai trị địa phương nên được hào Quỷ yên tĩnh. Nếu Quỷ động hóa ra Tử tôn thì ắt có quan khác đến thay chức; nếu không thì cũng bị người khác chiếm trước. Tử tôn động hóa ra Quỷ thì trước khó sau dễ, hoặc trước xấu sau tốt. Quan và Phúc đều động cũng chủ có quan đến thay.

 Tài đóng ở Bạch Hổ mà động thì ắt gặp đinh ưu (có tang cha mẹ, theo lệ phải từ quan về chịu tang).

 Phàm xem quan chức thì không thể thiếu Tài, mà cũng không nên để Tài phát động. Nếu hào Quỷ có khí mà được Tài động nâng đỡ thì phải dùng tiền chạy chọt mới được thăng. Nếu Phụ mẫu suy yếu mà gặp hào Tài mang Bạch Hổ (một trong sáu vị thần gán lên các hào, chủ tang tóc, hung sự) vượng động thì ắt có việc đinh ưu. Tài hóa Tử, Tử hóa Tài, hoặc Tài đóng ở thế mà động, hoặc Tử động mà Phụ mẫu vô cớ tự không vong, đều chủ đinh ưu.

 Nhật thần xung khắc thì ắt chuốc nhiều lời gièm chê.

 Nhật thần hình xung khắc hào thế thì ắt chuốc lời gièm chê. Theo năm loại lục thân mà suy: nhật thần mang Huynh đệ thì vì tham của đút lót, hoặc thu thuế quá gấp; mang Tài thì vì không biết sắp đặt, hoặc thuế khóa thu không đủ; mang Tử tôn thì vì ham rượu, thích chơi, lười việc công; mang Phụ mẫu thì vì việc nhiều bề bộn, không lo liệu xuể; mang Quan quỷ thì nếu không phải vì dùng hình phạt tàn khốc thì là bất hòa với đồng liêu.

 Những điều trên đều chuốc lời gièm chê, danh tiếng ắt không vang lên được. Nếu được hào thế đóng ở nguyệt kiến thì tuy có lời gièm chê cũng không hại được.

 Quỷ sát làm hại thân thì không tránh khỏi tai ương.

 Quan quỷ phát động: sinh hợp hào thế thì là dụng thần (hào chủ, có lợi cho việc), làm hại khắc hào thế thì là quỷ sát. Dụng thần phò thế thì ắt được tiến lên; quỷ sát hại thân thì ắt có họa dữ. Lấy loại lục thân mà Quỷ hóa ra để đoán: hóa ra Tử tôn thì lo bị giáng, bị đày; hóa ra Tài thì có họa từ đàn bà; hóa ra Huynh thì chủ mất của; hóa ra Phụ thì lo cho trẻ nhỏ, v.v.

 Nếu không như trên thì chính bản thân quyết có tai bệnh; được hào thế không vong để tránh thì không sao.

 Hào Huynh hóa Quỷ mà vô tình thì đồng liêu không hòa.

 Huynh đệ là các quan đồng liêu, thuộc hạ. Trong quẻ Quỷ động hóa ra Huynh đệ xung khắc hào thế thì chủ đồng liêu bất hòa. Hoặc Huynh đệ hóa Quỷ mà hình xung khắc hại; hoặc Huynh mang tam hình, lục hại (các kiểu tương hại giữa địa chi) làm hại hào thế, đều như vậy. Hào thế khắc hào Huynh là ta lấn người, nên bất hòa.

 Thái tuế gia hình mà không thuận thì khó tránh bị giáng phạt.

 Thái tuế hiện ra, động mà làm hại hào thế thì ắt bị giáng phạt. Nếu lại mang hình, hại, Bạch Hổ, Đằng Xà (một vị thần trong lục thần, chủ quái dị, quấn trói) và các sát khác, thì ắt có nhục bị xiềng khóa, bắt giữ. Hào thế nhập mộ (rơi vào chỗ "mộ" – bị chôn giữ) thì ắt bị giam cầm; được hào động, nhật thần cứu thì may ra vô sự. Chỉ sợ hóa ra Tử tôn thì tội rốt cuộc không tránh khỏi. Nguyệt kiến cũng xem như vậy.

 Quẻ tĩnh mà hào thế không vong là điềm về hưu; thân không vong mà sát động là dấu hiệu tránh họa.

 Phàm gặp hào thế không vong: chưa nhậm chức thì chưa có kỳ được bổ dụng. Đã nhậm chức mà sáu hào yên tĩnh, nguyệt kiến, nhật thần, thái tuế không làm hại mà gặp thế này, thì là tượng thôi quan, đổi việc.

 Nếu hào Quỷ phát động, nguyệt kiến, nhật thần, thái tuế làm hại khắc mà gặp thế này, thì là điềm tránh được họa, thoát được tai. Quẻ tĩnh mà nhật thần xung thì muốn về mà không được thả; sát động mà nhật thần hợp thì muốn tránh mà không tránh được.

 Bên thân có Quỷ ẩn nếu không bị không vong thì mũ ô sa (mũ quan màu đen) trên đầu rốt cuộc không mất.

 Phàm gặp điềm xấu, nếu được hào Quỷ đóng ở thân hay thế, hoặc Quỷ của bản cung ẩn dưới hào thế, thì tuy bị trách phạt, chức quan vẫn còn. Nếu Quỷ không đóng ở thân, thế, hoặc không ẩn dưới thế, hoặc tuy ẩn mà lại gặp không vong, thì ắt bị lột mũ đai về làm dân, không chỉ bị trách tội mà thôi.

 Tài không vong mà Quỷ động thì danh tiếng vang mà túi rương rỗng không.

 Phàm được Quan quỷ động đến sinh hợp hào thế, nhật thần, nguyệt kiến, hào động, hào biến lại không xung khắc, thì làm quan ắt có danh tiếng. Lại được hào Tài sinh phù, hợp giúp, có khí, không vong, thì đã giỏi làm quan lại giỏi kiếm tiền: bên trong thực là ăn của đút, bên ngoài vẫn không mất tiếng. Nếu hào Tài không vong, hoặc ẩn, hoặc ở chỗ tử, tuyệt, thì chủ tuy có danh tiếng mà không có của đút.

 Quan vượng mà Phụ suy thì chức vị cao mà nha môn (công đường, cơ quan làm việc) vắng vẻ.

 Phụ mẫu vượng tướng thì nha môn ắt lớn; hưu tù thì nha môn ắt nhỏ. Nếu Quan vượng Phụ suy thì không phải chỗ nhỏ, mà là nha môn vắng vẻ, nhàn rỗi; vì Quan vượng thì chức cao. Quan suy Phụ vượng thì chủ chức tuy thấp nhưng làm việc trong nha môn lớn. Quan và Phụ đều suy thì chức thấp, nha môn nhỏ, ắt không phải nơi phong hiến.

 Chức ở hàng phong hiến đều do nguyệt kiến trùng với hào Quan.

 Đại để Quan quỷ vượng tướng mà không đóng ở nguyệt kiến thì ắt không phải chức phong hiến. Nếu đóng ở nguyệt kiến, lại nâng đỡ hào thế, thì quyết là chức phong hiến, ắt không phải quan phủ, quan huyện. Nếu lại ở chỗ sinh vượng xét theo ngày thì càng là phong hiến. Nếu mang hào hình thì phần nhiều là chức trấn giữ biên cương, hoặc nắm binh quyền, hoặc ở bộ Hình; nếu ở ngoài kinh thì cũng là chức coi việc hình án.

 Quan ở hàng phó là vì Quỷ đóng ở hào bên cạnh.

 Quỷ ở hào thế hay hào ứng, hoặc mang nguyệt kiến, nhật thần, thì ắt là quan chính giữ ấn. Nếu bị hào thế hợp, hoặc ở hào bên cạnh, thì là chức tá nhị (quan phó, phụ tá). Sáu hào không có Quỷ mà hào động hóa ra Quỷ cũng vậy.

 Vỗ yên trăm họ mà Huynh động thì khó cảm hóa kẻ ngu ngoan.

 Phàm giữ chức cai trị dân thì cần hào Tài vượng mà không động, Phụ mẫu được phò trợ mà không vong, thì ắt là đất giàu có, sung túc; hào Tài không vong, tuyệt, hào Phụ bị khắc chế, thì đất cằn, dân nghèo. Phụ mẫu động đóng ở hào thế thì việc chính sự ắt bề bộn. Huynh đệ ở hào thế thì thuế khóa thu không đủ. Nhật thần mang Huynh xung khắc hào thế thì bọn thuộc hạ ắt giở trò văn tự, lợi dụng luật để làm hỏng việc chính của ta. Nếu Huynh ở hào bên cạnh động đến xung khắc thì chủ dân ngoan cố khó trị. Huynh hóa Tử, Tử hóa Huynh mà hình khắc thế và thân, e có điềm dân dưới kiện ta. Nếu thế và ứng lại xung khắc thì cũng nhiều khi bất hòa với các vị quan về hưu, thân sĩ ở địa phương.

 Đi tuần xét bốn phương mà hào đường đi không vong thì nhiều lo sợ, hiểm nguy.

 Khâm sai (quan được vua sai đi việc) đi tuần, hoặc đi phong tước cho các vương, đi lấy gỗ cho triều đình, đều sợ thế và ứng gặp không vong. Quẻ có hào đường đi (hào năm) không vong thì chủ dọc đường gặp hiểm nguy. Hào thế ở hào năm mà tự không vong thì phải phòng chết ở ngoài; nếu có xung khắc thì không như vậy. Phàm gặp hào thế ở hào năm mà động, và quẻ du hồn mà hào thế động, đều là chức đi tuần tra.

 Ra quân tiễu trừ, bắt giặc mà Phúc đức hưng thịnh thì giặc cướp bị diệt.

 Phàm giữ chức tướng soái, hoặc quan đi chinh phạt, lúc bình thường xem quẻ thì không nên Tử tôn phát động, chủ bị giáng chức, điều đi, trách phạt; cũng không nên hào ứng động khắc hào thế, chủ có biến cố bất ngờ. Nếu thái tuế, nguyệt kiến xung động Quan quỷ hoặc hào thế thì chủ có lệnh vua sai đi chinh phạt.

 Nếu lúc đối mặt với giặc mà xem quẻ thì lại mừng Tử tôn phát động, ắt nên công tiễu trừ; lại được thái tuế, nguyệt kiến sinh hợp thì còn được thăng thưởng. Lúc này Quan quỷ không coi là tước vị mà coi là giặc cướp. Hào thế khắc hào ứng cũng tốt.

 Trấn giữ biên cương mà các hào trong quẻ tĩnh thì người Hoa và các dân bên ngoài đều yên ổn.

 Trấn giữ một vùng, bất kể quan văn hay quan võ, đều nên sáu hào yên tĩnh; thế và ứng sinh hợp, hòa hợp ngang hàng, nhật thần, nguyệt kiến không xung khắc, thì nơi biên cương có thể ngủ ngáy yên giấc, yên ổn không có báo động; thế và ứng không vong cũng tốt. Nếu gặp Quan quỷ phát động, thế và ứng xung khắc, thì ắt nhiều lần bị quấy nhiễu, nên linh hoạt mà đoán.

 Dâng tấu, can gián vua thì sao chịu nổi thái tuế hình xung.

 Phàm muốn tâu đối, dâng sớ, dâng chương, can gián, hay được triệu vào gặp vua, đều kỵ hào động xung khắc thái tuế, cũng kỵ thái tuế hình khắc hào thế. Nếu thái tuế, nguyệt kiến sinh hợp hào thế thì ắt được xét và chuẩn y. Hễ đến xung khắc thì phải phòng họa bất ngờ. Nếu thái tuế suy, tĩnh, không mang hình hại, Bạch Hổ, Đằng Xà, thì chỉ là không được dùng, không có hại lớn. Thái tuế động mà không vong, hóa ra không vong, cũng chỉ là sợ hão. Hoặc có thứ chế phục, xung tan, hợp giữ nó lại thì ắt được đại thần tâu xin cứu giúp. Hào ứng động xung khắc hào thế thì còn phải phòng người dâng sớ đàn hặc.

 Quan coi tăng, đạo, quan y thì sao để văn thư phát động được.

 Quan coi tăng, đạo, quan y, cùng quan âm dương (quan coi thiên văn, lịch số, bói toán), đều cần Tử tôn hiện ra, có khí, không vong mới tốt. Phụ mẫu phát động thì ắt có tai họa, điều đáng hối. Phụ mang thái tuế, nguyệt kiến, nhật thần thì không phải bản thân có tai bệnh mà là họa từ ngoài đến. Tử tôn tự không vong cũng có nạn lớn. Song Tử tôn chỉ nên yên tĩnh, Quan quỷ không nên không vong hay ẩn. Dù cả hai đều đủ, vẫn nên xét kỹ thì hay.

 Cứ tùy chức phận mà suy xét kỹ thì biết được đường làm quan bế tắc hay hanh thông.

 Chú thích chữ hiếm: (1) Chữ "tư", đọc sī, thanh 1, nghĩa: phúc (?). (2) Chữ "tuy", đọc suí, thanh 2, nghĩa: vỗ yên. (3) Chữ "tích", đọc jí, thanh 2, nghĩa: cằn cỗi, đất không màu mỡ. (4) Chữ "han", đọc hān, thanh 1. "Han thụy" nghĩa là ngủ say mà ngáy.

 Mục 18: Cầu tài (xem quẻ về tiền của, buôn bán)

 Ngồi một chỗ bán hàng gọi là "cổ", mang hàng đi bán gọi là "thương", đều là kế sinh nhai. Cỏ thi dùng để bói theo quẻ, mai rùa dùng để bói bằng vết nứt, chẳng qua đều là mưu tìm lợi.

 Muốn hỏi tốt xấu thì chỉ xem Tài và Phúc.

 Tài (hào Thê tài, loại hào bị hành của quẻ khắc) là tiền lãi; Phúc (hào Tử tôn, loại hào do hành của quẻ sinh ra) là nguồn của. Hai loại này là dụng thần (hào chủ) khi xem về tiền của.

 Tài vượng, Phúc hưng thì bất kể việc công hay tư đều vừa ý; Tài không vong, Phúc ở tuyệt thì bất kể làm ăn gì đều trái lòng.

 Phàm gặp hào Tài vượng tướng (mạnh, gặp thời), Tử tôn phát động, thì là quẻ tốt; bất kể việc công hay tư, tiền của đều được như ý. Trong hai loại ấy nếu Tài không vong (?) (rơi vào chỗ "trống", coi như không có lực), hoặc ở chỗ mộ, tuyệt (các trạng thái suy kiệt), thì là quẻ xấu, bất kể buôn bán gì đều trái ý.

 Có Phúc mà không có Tài thì Huynh đệ động lại có hy vọng.

 Tài là dụng thần mà không có trong quẻ thì ắt không có hy vọng. Nhưng nếu được Huynh đệ (hào cùng hành với quẻ, chủ tranh giành, cướp của) phát động, không có Tài để cướp, thì nó lại sinh phù cho Phúc đức, nguồn của có khí, vẫn có hy vọng, chỉ là chậm trễ mà thôi. Huynh động mà Tài không vong thì gọi là tránh được nhờ không vong; qua hết tuần (tuần mười ngày đang xét) đến ngày Tài sinh vượng thì cũng được của. Nếu Tài không vong, không ẩn mà bị Huynh cướp thì là quẻ hạng kém.

 Có Tài mà không có Phúc thì hào Quan phát động cũng có thể cầu.

 Tử tôn ẩn phục thì Tài không có sinh khí, hễ gặp Huynh đệ là bị cướp sạch. Phải được quẻ có Quan động, hoặc nhật thần là Quỷ khắc chế hào Huynh, thì dụng thần không bị tổn hại, cũng có thể mưu cầu. Nếu quẻ có Tử tôn mà Quan quỷ động thì có trở ngại, ngược lại không dễ. Tượng này được của vào ngày hào Quỷ sinh vượng.

 Tài và Phúc đều không có thì khác gì ôm gốc cây chờ thỏ (chỉ trông chờ may rủi hão huyền).

 Hai hào Tài, Phúc là tượng chủ khi xem của. Có Tài không có Phúc thì của ắt có hạn; có Phúc không có Tài thì của ắt không thực; Tài và Phúc đều không có thì sao mong được? Ôm gốc cây chờ thỏ là ví mơ tưởng hão; không vong cũng vậy.

 Phụ và Huynh đều động thì chẳng khác gì leo cây tìm cá.

 Phụ mẫu là sát làm cạn nguồn (vì khắc Tử tôn là nguồn của), Huynh đệ là thần cướp của. Hai thứ này phát động thì Tài và Phúc đều bị hại. Dụng thần đã tổn thì cầu của ắt như leo cây tìm cá, chắc chắn không được. Phụ hóa Huynh, Huynh hóa Phụ cũng vậy.

 Nguyệt kiến mang Tài thì quẻ tuy không có Tài, trong tháng ắt vẫn có.

 Nguyệt kiến (địa chi của tháng xem quẻ) là giềng mối nắm toàn cục. Nếu nó mang Tài, đắc thời có khí, thì dù gặp Huynh đệ, cái suy không địch nổi cái vượng, ắt chủ lợi lộc dày. Tuy trong quẻ không có Tài, trong tháng ắt có. Được Tài hiện ra trong quẻ thì càng hay.

 Nhật thần làm hại ngôi Tài thì Tài tuy vượng, ngay hôm ấy vẫn chưa có.

 Hào Tài vượng tướng, sinh hợp hoặc đóng ở hào thế (hào đại diện người xem), là tượng ắt được. Nếu bị nhật thần (can chi ngày xem) khắc chế hào Tài thì dù Tài hiện ra cũng ắt chưa có; phải qua ngày ấy rồi mới được.

 Tài nhiều thì lật lọng, phải có mộ khố để thu cất.

 Trong quẻ Tài chỉ một ngôi, có khí, không vong, sinh hợp hay đóng ở hào thế đều đẹp. Nếu có ba, năm lớp quá nhiều thì của ấy lật lọng, khó cầu. Phải trong quẻ có hào kho của Tài (hào mang địa chi là chỗ "mộ", tức kho chứa của hành Tài) phát động, gọi là của có kho cất, thì ắt được lợi dày. Tài hóa ra Tài cũng chủ lật lọng không định.

 Không có Quỷ thì có tranh chia, mà lại sợ Quỷ động thì bị trở ngại.

 Quẻ không có Quỷ thì Huynh ắt chuyên quyền, Tài tuy có khí cũng nhiều hao hụt. Huynh lại phát động thì ắt có họa tranh giành mối buôn, chia tán của cải.

 Tuy vậy, Quan không thể thiếu, mà lại không nên động, động thì ắt có ngăn trở. Nếu có thứ khắc chế nó, hoặc xung tan nó, hoặc hợp giữ nó lại, thì tuy có trở ngại cũng không sao.

 Huynh nếu quá nhiều thì lại không khắc Tài.

 Huynh đệ là kỵ sát khi xem của; chỉ một ngôi vượng động đã rất bất lợi. Nhưng nếu nguyệt kiến, nhật thần, hào động, hào biến đều mang Huynh đệ, chồng chất quá nhiều, thì không chuyên nhất, ngược lại không cướp được. Đến ngày hào Tài sinh vượng thì được của.

 Quái thân nếu mang Huynh thì ắt khó mong.

 Quái thân (một hào đặc biệt định theo hào thế, tượng bản thể sự việc) là cái thể chung của việc xem của. Nếu nó mang Huynh đệ thì bất kể buôn bán gì, hỏi của gì, đều không có lợi. Huynh đóng ở hào thế cũng vậy. Chỉ khi quái thân mang Tài, Phúc mới là điềm tốt. Mang Phụ thì chủ vất vả; nếu xem về gia súc (của cải có máu thịt) thì có hao tổn. Mang Quan thì rất lợi cho việc cầu của nơi cửa quan, còn lại đều hiểm trở, bất lợi.

 Của tìm đến ta thì rốt cuộc dễ; ta đi tìm của thì ắt khó.

 Phàm gặp hào Tài sinh hợp hào thế, khắc hào thế, đóng ở hào thế, đều gọi là của tìm đến ta, ắt dễ được. Nếu tuy động ra hào Tài mà không dính dáng gì với hào thế thì gọi là ta đi tìm của, ắt khó mong.

 Thân gặp Tài vượng thì như lấy đồ trong túi; thế mang Huynh động thì như mò kim đáy nước.

 Hào thế là người cầu của. Nếu đóng ở hào Tài thì dù không có khí cũng chủ dễ được, vượng tướng càng đẹp. Nếu đóng ở Huynh đệ thì dù yên tĩnh cũng chủ khó được, phát động càng tệ.

 Phúc biến ra Tài sinh cho thân thì nguồn của cuồn cuộn không cạn.

 Xem của mà được Tử tôn phát động thì lợi ắt lâu dài. Lại hóa ra hào Tài sinh hợp thân và thế, là tượng liên miên không dứt, cầu bao nhiêu có bấy nhiêu. Tài hóa Tử cũng hay.

 Huynh liền với Quỷ khắc thì khó tránh lời qua tiếng lại rối ren.

 Huynh đệ biến ra Quan quỷ, hình xung khắc hào thế, thì không chỉ không có của mà còn có cãi cọ. Hào Phụ lại động thì ắt kiện đến quan. Nếu có thứ cứu giải, khắc chế thì may ra không hại. Quỷ hóa Huynh, hoặc Huynh và Quỷ đều động, cũng vậy. Chu Tước (một trong sáu vị thần gán lên các hào, chủ khẩu thiệt, văn thư) đóng ở Huynh, Quỷ mà động biến thì có cãi cọ.

 Phụ hóa Tài thì ắt vất vả mà có được.

 Phụ hóa Tài thì không được một cách tự nhiên, ắt vất vả rồi mới được. Huynh hóa Tài thì trước tan sau tụ, hoặc lợi về sau, không lợi lúc đầu. Quan hóa Tài thì rất lợi cho việc cầu của nơi cửa quan, đi yết kiến người quyền quý, cùng những người làm các nghề trong "cửu lưu" (các hạng nghề như thầy thuốc, thầy bói, thầy tướng, thợ thủ công...), cầu của mười phần có hy vọng. Nếu là của riêng thì trước sợ sau mừng, hoặc trước bị cản sau mới được.

 Tài hóa Quỷ thì phải phòng hao hụt, lo sợ.

 Tài hóa Quan là xấu nhất, chủ hao tổn, mất mát, lại gặp chuyện kinh hiểm. Nếu lại làm hại hào thế thì e rằng vì của mà gặp họa. Tài hóa Huynh thì chủ phải chia lợi với người, hoặc trước tụ sau tan, hoặc lợi lúc đầu không lợi về sau. Tài hóa Phụ thì chủ được rồi vất vả, hoặc chỉ được một lần. Tài hóa vào chỗ tử, mộ, không, tuyệt là tượng có tiếng không có lợi thực; nếu được sinh hợp hào thế thì xông lên trước thì có công, chậm một chút là mất.

 Cục Tài hợp với thần Phúc thì có thể lấy được nguồn lợi gấp vạn lần.

 Quẻ có tam hợp (ba địa chi hợp lại thành một khối cùng hành, gọi là "cục") họp thành cục Tài, mà Tử tôn cũng ở trong cục ấy và động, là quẻ thượng cát, chủ lợi lộc liên miên không dứt. Lại được Tài vượng thì có thể hứa lợi gấp vạn lần. Họp thành cục Phúc mà hào Tài cũng ở trong cục, động đến sinh hợp hào thế, cũng vậy. Nếu họp thành cục Quỷ thì nhiều ngăn trở. Họp thành cục Huynh thì chủ chia tán. Họp thành cục Phụ thì vất vả khó được.

 Thái tuế gặp kiếp sát thì làm ăn cả năm bết bát.

 Phàm xem việc buôn bán lâu dài, sợ nhất thái tuế (địa chi của năm) mang Huynh đệ, chủ cả năm không có lợi. Nếu hiện ra mà động biến thì ắt hao tổn.

 Thái tuế mang Quan quỷ thì cả năm lo sợ; mang Phụ thì cả năm vất vả; mang Tài, Phúc thì làm ăn trôi chảy, cả năm thuận lợi.

 Hai hào thế, ứng không vong mà hợp thì là lời hẹn suông, khó dựa.

 Hào thế không vong thì có của mà khó được; hào ứng (hào đại diện đối phương) không vong thì khó trông cậy vào người khác; thế và ứng đều không vong thì vất vả mà chẳng có gì chắc. Không vong, động mà mang hợp thì gọi là hẹn suông. Hóa vào không vong cũng là tượng miệng nói một đằng, lòng nghĩ một nẻo.

 Một ngôi chủ nhân bị hình hại thì đi cầu mà không gặp.

 Chủ nhân là người mình đến cầu của: như cầu người quyền quý thì lấy Tài và Quỷ làm chủ; cầu của đàn bà thì lấy Tài làm chủ, v.v. Nếu hào chủ nhân bị hào động, nhật thần hình khắc, hoặc tự không vong, hóa không vong, thì đều chủ không gặp, gặp cũng bất lợi. Phải được nó sinh hợp hào thế, coi Tài là thứ ưa thích hợp ý, thì cầu ắt dễ được. Hào chủ nhân hóa ra Tài sinh hợp hào thế là tốt nhất.

 Không biết chủ nhân thuộc hào nào thì lấy hào ứng mà luận.

 Hào thế mang Quỷ không vong thì phần nhiều do bản thân do dự.

 Hào Quỷ đóng ở hào thế thì Tài ắt sinh cho nó, phàm cầu gì cũng dễ. Nếu gặp không vong thì là tự mình không chịu tiến lên, do dự, lười biếng, nên không thành. Hào thế mang Tài không vong cũng vậy.

 Nhật thần hợp hào Tài động thì của lại bị người khác nắm giữ.

 Cần Tài động đến sinh hợp, vốn là điềm dễ được. Nhưng nếu nó bị hào động hay nhật thần hợp giữ lại thì của ấy ắt có người nắm giữ, quyết định, không đưa cho ta được.

 Muốn biết người nào nắm giữ thì lấy hào hợp mà định: như Phụ mẫu hợp giữ thì là bậc trên nắm giữ, v.v. Nếu quẻ không có Tài thì xem nó ẩn dưới hào nào cũng suy ra được: như ẩn dưới hào Quan thì là người quyền quý nắm giữ, v.v.

 Muốn biết ngày nào được của thì không ngoài vượng, suy, sinh, hợp.

 Hào Tài có khí thì được của vào ngày hợp với nó, hoặc vào ngày mang chính địa chi của nó.

 Tài quá vượng thì được vào ngày mộ khố của nó;

 Tài hưu tù thì được vào ngày nó sinh vượng;

 Tài quá nhiều thì được vào ngày thu cất (ngày mộ khố);

 Tài bị hợp giữ hay nhập mộ thì được vào ngày phá hợp, phá mộ (ngày xung vào chỗ hợp hay chỗ mộ);

 Tài vượng mà không vong thì được vào ngày đã qua hết tuần;

 Tài ẩn phục thì được vào ngày nó được nâng lên.

 Hào Tài ở chỗ tử, tuyệt mà được Tử tôn động đến nâng đỡ thì lấy hào Tử tôn mà đoán ngày.

 Quẻ không có hào Tài mà được Huynh đệ sinh phù cho Tử tôn là nguồn của thì lấy hào Huynh đệ mà đoán. Lại nên linh hoạt.

 Muốn quyết lúc nào có lợi thì chỉ cần xét xuân, hạ, thu, đông.

 Phàm xem hàng hóa lúc nào được giá thì lấy hành mà hào Tài mang để đoán. Như Tài thuộc Mộc thì tháng mùa xuân được giá, sau tiết "nhất dương" (sau Đông chí, khi khí dương bắt đầu sinh, tức khoảng tháng 11 âm lịch) cũng tốt. Tài thuộc Thổ thì tháng mùa hạ có lợi, tháng sáu càng đẹp. Các hành khác theo đó mà suy.

 Lại như Tài mang chi Thìn thuộc Thổ thì tháng hai không bằng tháng ba; Tài mang chi Dậu thuộc Kim thì tháng bảy không bằng tháng tám. Còn lại cũng theo đó mà suy.

 Lại như hào Tài ở chỗ trường sinh (giai đoạn mới sinh, đang lớn) xét theo ngày thì món hàng ấy mỗi ngày một được giá; nếu ở chỗ đế vượng (giai đoạn cực thịnh) thì ngay lúc này đang đúng thời, chậm một chút sẽ rẻ mà không có lợi.

 Làm ăn chung thì không ngại Huynh đệ.

 Phàm xem việc buôn bán chung, nếu thế và ứng đều là hào Tài thì ắt vừa ý. Huynh đóng ở quái thân, hào thế yên tĩnh thì không sao, vì đã hợp tác ắt phải chia của; nhưng động thì không nên. Thế và ứng cùng động thì ắt hợp tác không lâu; không vong cũng vậy. Xung nhau, khắc nhau thì về sau ắt bất hòa. Hóa ra Huynh, Quan thì ắt nhiều lòng riêng. Thế và ứng sinh hợp mà bị hào động, nhật thần hình xung khắc hại thì ắt có kẻ xúi giục, nói ra nói vào làm hỏng.

 Cầu của nơi cửa quan thì lo gì hào Quan.

 Xem của thì đều kỵ Quan động, chủ có ngăn trở. Chỉ có cầu của nơi cửa quan thì ắt phải dựa vào quan phủ. Nếu không có hào Quỷ, hoặc nó rơi vào không vong, thì dù hào Tài có khí cũng khó đến tay. Phải được Quan vượng tướng, sinh hợp thế và thân thì tốt. Quan hình khắc hào thế thì chủ bị đánh đòn. Ở chỗ tử, tuyệt cũng chẳng được việc gì; phải được Tài và Quỷ đều toàn vẹn mới là rất tốt.

 Người làm các nghề cửu lưu, thầy thuật thì lại nên Quỷ động sinh cho thân.

 Thợ thủ công và người các nghề cửu lưu cầu của thì lấy hào Quỷ làm khách hàng; không có Quỷ là bất lợi nhất. Quỷ hiện ra phát động, sinh hợp hào thế, thì ắt vừa ý. Lại hóa ra hào Tài thì quyết được lợi lớn.

 Phải kỵ Quỷ hình khắc hào thế, hoặc hóa ra Huynh, đều chủ chuốc chuyện thị phi, không được như ý. Hào ứng không vong lại càng không tốt.

 Đại để tay không cầu của thì tuy cần hào Quan, nhưng phải hào Tài vượng tướng, Huynh đệ không động, mới chủ có của. Nếu không thì chỉ đẹp mắt suông, rốt cuộc không có lợi.

 Gia súc là của có máu thịt, lại càng mừng Phúc hưng thịnh đóng ở hào thế.

 Phàm xem buôn bán súc vật, nuôi sáu loại gia súc, đều cần Tử tôn vượng tướng, không vong thì tốt. Đóng ở hào thế, hào thân càng tốt.

 Phụ mẫu phát động thì có thương tổn. Hóa ra Quỷ thuộc Thổ thì phải phòng chết vì dịch bệnh. Phúc vượng mà Tài không vong thì gia súc tuy tốt mà không có lợi.

 Thế và ứng đều là người cùng loại (đều là Huynh đệ) thì cho vay ắt mất cả vốn.

 Phàm cho vay riêng, kỵ nhất thế và ứng gặp Huynh đệ, ắt không có chỗ đòi. Hào Tài lại tuyệt thì mất cả vốn. Thế và ứng gặp không vong cũng vậy. Phải được hào ứng sinh hợp hào thế, Thê tài có khí, Tử tôn phát động thì tốt. Nếu hào ở giữa thế và ứng mang Huynh, Quỷ mà động thì e người đứng ra cho vay ăn chia lợi (?). Quẻ không có Tài mà hào Quan biến ra Tài thì ắt phải kiện lên quan phủ rồi mới lấy được.

 Nhật thần, nguyệt kiến cùng hợp thì mở hàng ắt có người tìm đến.

 Người mở hàng làm môi giới xem về của thì thế và ứng cần không vong, Tài và Phúc cần đầy đủ, Quan quỷ cần có khí, Phụ và Huynh cần suy, tĩnh, thế là quẻ thượng cát. Lại được nguyệt kiến, nhật thần, hào động sinh hợp hào thế thì người gần vui lòng, người xa tìm đến, ai cũng tìm đến ta, lợi lộc ắt thuận.

 Nếu quẻ không có Tài mà hào thế được nguyệt kiến, nhật thần, hào động sinh hợp, thì chẳng qua trước cửa nhộn nhịp, không có lợi thực. Quỷ vượng mà Tài không vong cũng vậy.

 Động ra Huynh, Quan thì thường có thị phi cãi cọ, hoặc có kẻ xấu quấy nhiễu. Thế và ứng không vong thì mở hàng không thành.

 Hào ứng rơi vào không vong thì người đi xin, đi mượn sẽ thất vọng.

 Đi xin hay vay mượn thì không nên hào ứng không vong hay động. Động thì thay đổi, không vong thì không gặp. Ứng sinh hợp hào thế thì người ta vui lòng, không tiếc. Phải được hào chỉ món đồ không bị không vong mới hay: như quần áo, sách vở thì xem hào Phụ; gia súc, đồ đựng rượu thì xem hào Phúc; các thứ của khác thì xem hào Tài. Lại như hoa quả thì xem hào thuộc Mộc, gạch ngói thì xem hào thuộc Thổ, v.v., cũng vậy.

 Hào thế bị hình khắc thì người đánh bạc ắt thua.

 Phàm xem đánh bạc, cần hào thế vượng, hào ứng suy, hào thế động, hào ứng tĩnh. Thế khắc ứng thì ta thắng, ứng khắc thế thì người kia thắng. Huynh, Quỷ động đến hình khắc hào thế, hoặc hào thế mang Huynh đệ, hoặc tự không vong, đều chủ không thắng. Thế và ứng tĩnh mà không vong thì không đánh được. Hào thế ngồi trên hào Quan thì phải phòng người ta hợp mưu lừa ta. Hào ở giữa thế và ứng động ra Huynh đệ, Quan quỷ thì phần nhiều chủ đánh nhau. Trong ngoài đều không có Tài thì cũng không thắng được. Lại gặp thế và ứng không vong mà động thì ắt là đánh bạc chịu nợ. Huynh, Quỷ hóa Tài thì trước thua sau thắng; Tài hóa Huynh, Quỷ thì trước thắng sau thua. Chỗ ngồi nên chọn hướng ứng với Tài, Phúc; hào thế biến ra Tài, Phúc thì lại nên đổi màu cược, đổi quân xúc xắc. Rất sợ quái thân mang Huynh đệ, dù đổi màu cược thế nào rốt cuộc vẫn là điềm thua.

 Quỷ khắc hào thân thì người buôn bán ắt gặp trộm cướp.

 Buôn bán đi xa, cần thế và ứng sinh hợp, hào Quỷ không vong hay ẩn, hào động và nhật thần không làm hại ta, thì yên ổn vô sự. Lại được Tài vượng, Phúc hưng là điềm rất tốt. Gặp Huynh, Quỷ phát động, Huyền Vũ (một trong sáu vị thần gán lên các hào, chủ trộm cắp, mờ ám) động, thì ắt gặp kẻ cướp, kẻ trộm. Lại khắc hào thế thì quyết có họa lớn. Hào thế nếu không vong thì may ra tránh được. Quỷ động ở hào năm thì dọc đường phải cẩn thận.

 Hào ở giữa hưng lên làm hại hào thế thì người mua hàng nên lo về kẻ môi giới.

 Người mua hàng cần hào ứng sinh hợp hào thế thì ắt dễ thành. Ứng hình khắc thế thì ắt khó mua. Hào chỉ món hàng quá nhiều thì hàng ắt nhiều; hào chỉ món hàng thiếu thì hàng ắt ít; hào chỉ món hàng không vong hay ẩn thì ắt không có hàng. Hào chỉ món hàng là: gia súc xem Tử tôn, ngũ cốc xem hào Tài, tơ, bông, vải, lụa xem Phụ mẫu, v.v.

 Sợ nhất Huynh, Quỷ động, phải phòng bọn vô lại lừa gạt. Nếu ở hào giữa thế và ứng thì là kẻ môi giới gian dối, không thật, hoặc có cãi cọ tranh giành. Làm hại khắc hào thế thì nên lo kẻ môi giới mưu cướp của. Ra đường đi mua hàng mà hào ứng không vong thì phần nhiều không thuận lợi.

 Người trữ hàng thì mừng Tài yên mà Quỷ tĩnh.

 Trữ hàng thì không nên Tài động, cũng không nên Tài không vong, lại không nên bị hào động, nhật thần khắc cướp. Lại được Tài ngồi ở chỗ thai, dưỡng, trường sinh (các giai đoạn đang thành hình, đang lớn) thì về sau ắt được lợi. Nếu gặp Huynh, Quan cùng biến, hoặc cùng phát động, phải phòng trộm cắp. Huynh đệ một mình phát động thì nhiều hao hụt. Hào Phụ mẫu thuộc Thủy hình khắc hào thế thì chủ hàng bị nước mưa ngâm mục. Tài hóa vào chỗ tử, mộ, không, tuyệt thì về sau giá ắt rẻ.

 Người bán hàng ra thì nên Tài động mà thân hưng.

 Bán hàng mà Tài động thì chủ dễ bán. Hào ứng không vong thì không có người mua; hào thế không vong thì tự bán không thành; hào động, hào biến, nhật thần đều đến sinh hợp thì có người tranh mua. Nếu gặp hình xung thì chủ nhiều đổ vỡ, ngăn trở, khó thành. Tài động ở nội quái (ba hào dưới) thì nên bán tại chỗ; động ở ngoại quái (ba hào trên) thì nên đem đi nơi khác mà bán. Động mà gặp hợp thì sắp thành mà không thành; động mà gặp không vong thì muốn bán mà không bán. Quẻ không có Quan quỷ cũng là tượng khó thành.

 Trên đường có Quan thì đừng ra ngoài.

 Hào năm là đường đi. Hào này mang Quan mà phát động thì dọc đường ắt nhiều kinh hiểm, ra ngoài cầu của rất nên tránh. Muốn biết tai họa gì thì lấy vị thần trong lục thần đóng ở đó mà đoán: như Bạch Hổ là sóng gió, Huyền Vũ là trộm cướp, v.v. Hào đường đi không vong cũng không nên ra ngoài. Chỉ khi nó mang Tài, Phúc mới tốt.

 Trong nhà có Quỷ thì đừng ở nhà.

 Hào hai là nhà. Ở nhà cầu của mà Quỷ động ở hào này thì ắt bất lợi. Lấy hành của nó mà đoán: như Quỷ thuộc Hỏa thì kỵ lửa đèn, cháy nhà; Quỷ thuộc Thủy thì kỵ trộm cướp, v.v. Được Tử tôn đóng ở hào thế mà phát động thì may ra không hại. Hào nhà không vong thì chỉ nên ra ngoài mở tiệm.

 Trong ngoài không có Tài, mà Tài ẩn lại không vong, thì ắt thiếu vốn.

 Sáu hào không có Tài, hào Tài của bản cung lại ẩn ở đất không vong, thì người ấy tuy muốn làm ăn cũng ắt không có vốn; gắng làm cũng không có lãi. Nếu được hào động hóa ra Tài thì chủ có chút lợi nhỏ.

 Phụ và Huynh có khí mà Tài lại tuyệt thì chẳng bằng yên phận nghèo.

 Hai hào Phụ, Huynh là đại kỵ khi xem của. Nếu chúng phát động hình xung khắc hại thì lợi ắt không nhiều. Hào Tài lại yếu thì e phải lỗ vốn. Cho nên chẳng bằng yên phận nghèo, giữ phận mình là hơn.

 Cách sinh nhai có nhiều đường, phép xem cũng không như nhau. Chỉ nên thành kính mà cầu xin thì tự có thể biết trước được mất.

 Chú thích chữ hiếm: (1) Chữ "cổ", đọc gǔ, thanh 3, nghĩa: người buôn. Thời xưa "cổ" chỉ người ngồi một chỗ bán hàng, "thương" chỉ người mang hàng đi bán. (2) Chữ "xa", đọc shē, thanh 1, nghĩa: mua chịu, tức lúc ấy không trả tiền.

 Mục 19: Gia trạch (xem quẻ về nhà cửa)

 Dựng nền lập nghiệp tuy do người tự sắp đặt, nhưng việc giữ gió, gom khí (tốt xấu của khí trong nhà) thường do ngôi nhà mà khởi đầu. Vậy muốn biết người và nhà thịnh hay suy thì nên xét trong, ngoài của các hào trong quẻ.

 Quẻ trong là nhà, quẻ ngoài là người; hãy xét kỹ thật giả trong các hào.

 Phàm nội quái (ba hào dưới của quẻ): hào một là nền nhà, hào hai là nhà ở, hào ba là ngoài cửa. Ngoại quái (ba hào trên): hào bốn là cha mẹ, hào năm là anh em, hào sáu là vợ và của cải.

 Quẻ trong là nhà, nhà sinh cho người thì tốt; quẻ ngoài là người, nhà khắc người thì xấu.

 Hợp là cửa, xung là đường, không kể trong quẻ có hay không.

 Chi hợp với hào nhà là cửa, chi xung với hào nhà là đường. Trong các hào của quẻ không nhất thiết phải thấy rõ chi xung, chi hợp ấy.

 Chẳng hạn quẻ Thiên Phong Cấu, hào hai là Tân Hợi thuộc Thủy, là nhà. Dần hợp với Hợi nên lấy Dần làm cửa; Tỵ xung với Hợi nên lấy Tỵ làm đường. Trong quẻ vốn không có hai hào Dần, Tỵ, không thấy rõ. Quẻ Cấu thuộc cung Kim, nên Dần thuộc Mộc là Tài, Tỵ thuộc Hỏa là Quỷ sát. Nếu hóa ra Tài (?) thì đây cũng là điềm tốt xấu nửa nọ nửa kia.

 Thanh Long, các thần đức, quý nhân mà vượng thì là cửa nhà tước hầu cao ngất; quan tinh, Phụ mẫu ở chỗ trường sinh thì là phủ tể tướng thâm nghiêm, rộng lớn.

 Thanh Long (vị thần chủ việc vui mừng trong sáu vị thần gán lên các hào), ấn thụ (hào Phụ mẫu, tượng ấn quan), quan tinh, quý nhân, thái tuế (địa chi của năm), thiên đức, nguyệt đức (các thần sát tốt định theo tháng, chủ được che chở, giải hung), nguyệt kiến (địa chi của tháng), nhật thần (can chi của ngày), tuế đức (thần sát tốt định theo năm) — nếu đóng ở hào nhà, hào thân, hào mệnh, sinh vượng có khí, thì chủ là nhà có quan chức. Nên dựa vào đó mà phân cao thấp. Quý nhân tức là Thiên Ất quý nhân (thần sát tốt nhất, định theo can ngày, chủ được người quyền quý giúp đỡ); quan tinh tức là can khắc can ngày mà khác âm dương, như can ngày Giáp thấy can Tân, v.v.

 Cửa nhà khí tượng mới là do Thanh Long động mà được hợp.

 Thanh Long động, ở trong tuần của nhật thần (trong mười ngày của tuần giáp đang xét), được trường sinh, đế vượng (giai đoạn đang lớn, đang cực thịnh), thì chủ dựng mới hoàn toàn. Sinh vượng mà ở giữa chỗ hưu tù thì là tượng sửa cũ, lắp cửa mới. Mang Tài thì sửa mới bếp cũ; mang Phụ thì sửa mới nhà chính cũ; mang Huynh thì sửa mới cửa ngõ; mang Tử thì sửa mới buồng ở; mang Quan thì sửa mới sảnh đường, nhà cửa.

 Nhà cửa quy mô cũ là do Bạch Hổ lấn vào nhà.

 Bạch Hổ động, ở ngoài tuần của nhật thần, hưu tù, tuyệt, không có sinh vượng, thì chủ nhà dựng từ lâu năm, cũ nát không ngay ngắn. Hưu tù mà ở giữa chỗ sinh vượng thì cũng chủ dỡ cũ thay mới.

 Nếu Bạch Hổ mang Huynh thì cửa ngõ cũ; mang Tử thì tường vách cũ; mang Quan thì đều phải dỡ bỏ chỗ hư hỏng; mang Phụ thì nhà chính cũ; mang Tài thì bếp cũ; hoặc cửa ngõ, cửa sổ cũ nát, nền đất thấp.

 Hóa ra không vong thì dời chỗ cao xuống chỗ thấp; nếu là hào thuộc Thủy thì là ao hồ bị lấp.
 Hào Thổ và hào Kim phát động: nhà dựng trên nền đất mới khai phá. (Hào là một trong sáu vạch của quẻ bói; trong phép bói này, mỗi hào được gán một cặp can chi, một hành trong ngũ hành và một vai trò riêng. Ngũ hành là năm hành Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ, sinh và khắc lẫn nhau. Phát động, còn gọi là động, nghĩa là hào âm hay hào dương đã đến cực nên biến đổi, báo hiệu sự việc đang chuyển động.)

 Thổ hóa Kim (hào Thổ động rồi biến thành hào Kim), hoặc Kim hóa Thổ, là nền đất mới khai phá. Thổ hóa Thổ thì nền nhà vốn là đất mồ mả. Thổ hóa ra hào Không vong thì là dời từ chỗ cao xuống chỗ thấp. (Không vong: chu kỳ can chi chia thành từng tuần mười ngày, mỗi tuần thiếu hai địa chi; hào mang địa chi ấy bị coi là trống rỗng, không có sức.) Các trường hợp khác cứ theo đó mà suy.

 Hào Phụ Mẫu gặp Không vong mà làm nhà: đó là nhà đi thuê (chú 3). (Phụ Mẫu là một trong lục thân. Lục thân là sáu vai trò của hào, xét theo quan hệ ngũ hành với hành của cung quẻ: Phụ Mẫu, Huynh Đệ, Tử Tôn, Thê Tài, Quan Quỷ, và chính cung quẻ. Phụ Mẫu là hào sinh ra hành của cung quẻ, chỉ cha mẹ, bề trên, nhà cửa, giấy tờ.)

 Phụ Mẫu là giấy tờ văn thư; gặp Không vong thì là vô khí (không có sức, suy yếu). Nếu lại gặp hào Ứng được nhật thần, hoặc hào động biến ra văn thư, mà tương sinh tương hợp với hào Trạch, thì báo hiệu là đất thuê. (Hào Ứng là hào chỉ phía người khác, bên ngoài, đối lại với hào Thế là chính mình. Nhật thần là can chi của ngày xem quẻ, có sức chi phối các hào. Hào Trạch là hào đại diện cho nhà ở. Tương sinh là hành này sinh hành kia; tương hợp là hai địa chi kết hợp với nhau; cả hai đều là quan hệ tốt.)

 Cửa nhà đông vui tấp nập là vì hào Tài và hào Quan ở đất Đế Vượng. (Tài tức Thê Tài, hào chỉ vợ và tiền của. Quan tức Quan Quỷ, hào chỉ chức quan, quyền thế, đồng thời chỉ tai họa, ma quỷ. Đế Vượng là giai đoạn mạnh nhất trong mười hai giai đoạn Trường Sinh, tức chu kỳ sinh, lớn, thịnh, suy, chết, chôn… của mỗi hành.)

 Tài, Quỷ, Long Đức, Quý Nhân đang vượng, ở vị trí Trường Sinh, đóng ở hào Trạch và sinh cho hào Mệnh, hào Thế, thì báo hiệu cửa nhà đông vui. (Long Đức tức Thanh Long, vị thần lành. Quý Nhân tức Thiên Ất Quý Nhân, sao lành chủ được người giúp đỡ. Trường Sinh là giai đoạn đầu trong chu kỳ, như mới sinh, đang lên. Hào Mệnh là hào ứng với năm sinh của người xem. Hào Thế là hào đại diện cho chính người xem quẻ.)

 Gia đạo hưng thịnh là vì Phúc và Lộc ở đất Trường Sinh.

 Phúc tức Phúc Đức, cũng là hào Tử Tôn, chỉ con cháu, phúc lộc. Lộc tức Lộc Nguyên, là địa chi nơi can năm sinh được hưởng lộc. Phúc, Lộc cùng Thanh Long, Quý Nhân ở vị trí sinh vượng, đóng ở hào Trạch, sinh cho hào Thân, hào Mệnh, hào Thế của người xem, thì báo hiệu nhà cửa hưng thịnh. (Hào Thân là hào chỉ bản thân, thân phận người xem.) Tài, Quỷ, Long vượng, đóng ở hào Trạch, hào Thân, hào Mệnh, hào Thế, thì báo hiệu cả nhà đông vui. Hào động mà vượng cũng tốt.

 Hào động sinh hoặc khắc thì báo hiệu sửa mới, thay đổi sảnh và nhà chính.

 Cái sinh ra mình là Phụ, Phụ là nhà chính. Cái khắc mình là Quan, Quan là sảnh. Ví như quẻ Càn thuộc Kim: Thổ là Phụ, là nhà chính; Hỏa là Quỷ, là sảnh. Hào ấy mang nhật thần mà động thì báo hiệu sửa đổi, thay mới.

 Thế và Ứng tỉ hòa (cùng một hành) thì báo hiệu một cổng mà hai kiểu cánh cửa (?).

 Tỉ hòa tức là Huynh Đệ (hào cùng hành với cung quẻ, chỉ anh em, bạn bè). Thế và Ứng biến ra Huynh Đệ, đều đóng ở hào Trạch; hoặc Thế và Ứng là hào Huynh Đệ, đều hợp với hào Trạch; thì báo hiệu một cổng mà hai kiểu cánh cửa.

 Cửa và đường bị nhật thần chia cắt thì lối đi lại lệch lạc quanh co. Nền nhà và Thế, Ứng đóng lẫn sang nhau thì báo hiệu hai bên đổi đất cho nhau.

 Ví như quẻ Tốn: hào Tân Hợi thuộc Thủy là Trạch; lấy Dần (hợp với Hợi) làm cửa, lấy Tỵ (xung với Hợi) làm đường. (Xung là hai địa chi đối nhau, chống phá nhau.) Nhật thần và hào động đóng ở hai vị trí Mão, Thìn, chia cắt hai vị trí Dần, Tỵ, thì báo hiệu cửa ngõ lệch, đường đi quanh co vòng ngược lại (?). Nếu đóng ở hào Trạch, đóng ở hào Dụng (hào chính chủ về việc đang hỏi) mà phá, thì sẽ tan nhà.

 Nếu hào mà Trạch đóng lại nằm ở chỗ của Thế, hào mà Thế đóng lại nằm ở chỗ nhật thần, Trạch đi cùng nhật thần và hào động, thì báo hiệu đổi đất nền nhà với người trong họ tộc.

 Nếu hào mà Ứng đóng nằm ở chỗ Trạch, hào mà Trạch đóng nằm ở chỗ Ứng, lại đi cùng nhật thần và hào động, thì báo hiệu đổi đất nền nhà với người ngoài.

 Thế cùng nhật thần khắc Trạch thì phá cơ nghiệp tổ tiên, không được yên.

 Hào Thế cùng nhật thần đều khắc hào Trạch thì báo hiệu phá cơ nghiệp tổ tiên, không được yên ổn.

 Trạch đóng ở Nguyệt Phá mà khắc Thân thì tai họa sinh ra không dứt.

 Địa chi xung với Nguyệt kiến (địa chi của tháng xem quẻ) gọi là Nguyệt Phá. Nếu hào ấy động mà khắc hào Thế, hoặc khắc hào Thân, hào Mệnh của người xem, thì báo hiệu tai họa chưa dứt.

 Ứng bay vào Trạch thì sẽ có người khác họ đến ở chung. (Bay vào nghĩa là địa chi của hào Ứng xuất hiện ở vị trí hào Trạch.)

 Hào Ứng từ ngoài bay vào hào Trạch thì báo hiệu có người khác họ ở chung.

 Trạch động sinh Thân thì chắc chắn gần đây dời nhà.

 Hào Trạch động, vị trí nhật thần ở trong tuần mà chủ về Thế, Thân (?), thì chắc chắn gần đây dời chỗ ở.

 Cửa gặp Tam Phá thì mục nát, sụp đổ.

 Tam Phá là bị năm, tháng, ngày xung phá. Nếu cùng hào động đóng ở Trạch hoặc khắc Trạch, thì báo hiệu nhà cũ nát sụp đổ. Đóng ở Quan thì sảnh hỏng. Đóng ở Phụ thì nhà chính hỏng, hoặc mái che nghiêng đổ. Đóng ở Huynh thì cửa ngõ hỏng, tường vách đổ. Đóng ở Tử, Tài thì buồng phòng, nhà chái, hành lang, bếp núc hư hỏng.

 Trạch gặp hai lần Không vong thì nhà bỏ hoang, trống trải, phế bỏ.

 Hào Trạch trong quẻ rơi vào Không vong của tuần ngày xem quẻ, lại rơi vào Không vong của tuần năm sinh, thì báo hiệu nhà bỏ hoang, trống trải, phế bỏ, hoặc là nhà của người bỏ trốn, người chết hết. Nếu có thêm Bạch Hổ, Hình, Nhận, Kiếp Sát, Hao Thần, Tang Môn, Điếu Khách, Đại Sát thì rất xấu. (Bạch Hổ là một trong lục thần, tức sáu vị thần gắn vào các hào: Thanh Long, Chu Tước, Câu Trần, Đằng Xà, Bạch Hổ, Huyền Vũ; Bạch Hổ chủ tang thương, máu me. Hình tức Tam Hình, các địa chi hình hại nhau. Nhận tức Dương Nhận, sát chủ dao kiếm, thương tích. Kiếp Sát chủ cướp bóc. Hao Thần chủ hao tổn. Tang Môn, Điếu Khách chủ tang tóc. Đại Sát là sát lớn.)

 Thế đóng ở nhà ngoài thì rời tổ, ở riêng.

 Đó là khi hào Trạch giống hào mà Thế đóng trong quẻ chính, hoặc giống hào mà Thế đóng trong quẻ biến. (Quẻ chính là quẻ ban đầu; quẻ biến là quẻ sau khi các hào động đã biến.)

 Như quẻ Minh Di: hào hai Kỷ Sửu là Trạch, Thế đóng ở hào bốn mà động, đó là Thế đóng ở nhà ngoài.

 Lại như quẻ Ly biến thành quẻ Cấu: Kỷ Sửu là Trạch, quẻ biến có Thế ở Tân Sửu, cũng là Thế đóng ở nhà ngoài.

 Lấy hai quẻ trên làm ví dụ, các quẻ khác theo đó. Động thì rời tổ ở riêng; không động thì báo hiệu ở nhà phụ bên cạnh.

 Ứng vào sân giữa thì người ngoài ở chung.

 Đó là khi hào Ứng chính là hào Trạch, hoặc hào Trạch giống hào mà Ứng đóng.

 Ví như quẻ Tốn biến thành quẻ Ly: nội quái có Tân Hợi Thủy là Trạch, quẻ biến có Ứng ở Kỷ Hợi Thủy, nên gọi là Ứng vào sân giữa. (Nội quái là quẻ đơn gồm ba hào dưới; ngoại quái là ba hào trên.)

 Ứng đóng ở hào Trạch tức là giống hào Ứng. Như quẻ Bác, nội quái là Khôn, Ứng đóng ở hào hai Ất Tỵ Hỏa.

 Lại như quẻ Tốn biến Ly: Tân Hợi đóng ở Trạch, còn nội quái Ly của quẻ biến có Kỷ Hợi đóng ở Ứng, đó là Ứng vào sân giữa, báo hiệu người ngoài ở chung. Nếu nhật thần cũng đóng ở đó thì là người ở nhờ.

 Trạch hợp với Huyền Vũ hữu tình thì cửa nhà như chốn phố hoa ngõ liễu (chốn lầu xanh). Hào Mộc gặp Đằng Xà vô khí thì nhà cửa mái tranh, cửa cỏ bồng (nhà nghèo khó). (Huyền Vũ là thần chủ việc mờ ám, trộm cắp, tư tình. Đằng Xà là thần chủ chuyện quái lạ, vướng víu, lo sợ.)

 Hào Trạch như đôi uyên ương (?), hợp với Huyền Vũ, có Đào Hoa động ở cửa nhà, thì báo hiệu đàn bà dâm dục, như người chốn phố hoa ngõ liễu. (Đào Hoa là sao chủ sắc dục, tình ái.) Như người tuổi Dần, Ngọ, Tuất thì Đào Hoa ở Mão, tức "thỏ ra từ Mão", là loại ấy. Hào Mộc có Đằng Xà, tử khí (hành đang suy kiệt theo mùa) đóng ở Trạch, thì báo hiệu nhà nghèo, cửa sổ làm bằng miệng vò vỡ, then cửa buộc bằng dây.

 Quỷ được giúp mà không bị chế ngự thì Quỷ vượng, người suy.

 Ví như người mệnh Mộc xem được quẻ cung Càn hoặc cung Đoài, lấy Hỏa làm Quan. Mộc sinh được Hỏa, thế là Quỷ được giúp. Nếu trong quẻ không có Thủy (để chế Hỏa) sinh cho Mệnh, là Quỷ không bị chế ngự, báo hiệu người suy yếu. Trong quẻ không có Tử Tôn, hai hào Tài cùng động, cũng là Quỷ được giúp mà không bị chế ngự. Như người mệnh Kim thì giúp Quỷ Thủy của cung Ly; người mệnh Thủy giúp Quỷ Mộc của cung Khôn; người mệnh Hỏa giúp Quỷ Thổ của cung Khảm; đều thuộc loại này.

 Trạch không bị phá mà được sinh thì nhà hưng thịnh, tiền của dồi dào.

 Ba phá của năm, tháng, ngày không đóng ở hào Trạch; lại gặp ba hào động sinh cho hào Trạch, hào Tài vượng tướng có khí (đang mạnh theo mùa), thì nhà hưng thịnh, tiền của dồi dào.

 Có Tài mà không có Quỷ thì hao tán đủ đường.

 Có Tài thì sinh Quỷ; không có Quỷ thì không tụ được của. Nếu không có hào Quỷ, nhà vô khí, ắt báo hiệu của cải trong nhà hao tán.

 Có Quỷ mà không có Tài thì tai họa sinh ra không dứt.

 Quỷ không nên động, Tài không thể thiếu. Nếu Quỷ động mà không có hào Tài, lại khắc Thế, Thân, khắc hào Trạch, thì báo hiệu tai họa liên tiếp.

 Có người chế ngự được Quỷ thì Quỷ động cũng không sao.

 Ví như người mệnh Mộc xem được quẻ Khảm, lấy Thổ làm Quỷ. Mệnh Mộc khắc được Quỷ sát Thổ. Nếu Quỷ có hóa ra Mộc (?), tuy nặng mà không hại. Người mệnh Kim thì chế được Quỷ Mộc của cung Khôn, cung Cấn. Hễ bản mệnh (năm sinh) khắc được Quỷ là chế ngự, thì không hại.

 Giúp Quỷ hại thân thì Tài nhiều có ích gì.

 Lấy người mệnh Kim xem được quẻ Càn làm ví dụ: lấy Hỏa làm Quỷ, lấy Mộc làm Tài. Mộc sinh được Hỏa, Hỏa khắc được Kim; có Tài thì thành giúp Quỷ hại thân, dù Tài nhiều thì ích gì. Huống chi Quỷ động, Tài thịnh, thì Kim (bản thân mình) còn được gì.

 Hào Quỷ là kỵ thần (hào gây hại) động mà đóng Bạch Hổ thì phải phòng người nhà bị hình thương.

 Hào Quỷ là kỵ thần biến ra, tức là Quỷ khắc Thân, lại cùng Bạch Hổ động, gặp Tang Môn, Điếu Khách, thì báo hiệu người nhà gặp tai ương.

 Thôi Thi Sát đưa Thân, Mệnh vào Hoàng Tuyền (suối vàng, cõi chết); rất kỵ cửa mộ lúc mở lúc đóng.

 Quỷ động khắc Thân, Mệnh gọi là Thôi Thi Sát (sát giục người thành thây). Động mà gặp tử khí là đường Hoàng Tuyền. Quỷ khắc Thân, Mệnh gặp tử khí, kỵ nhất hào Thân, Mệnh xung mở cửa mộ. Một xung, một hợp — tức nhật thần, hào động hợp với Mộ — gọi là cửa mộ mở đóng. (Mộ là giai đoạn trong mười hai giai đoạn Trường Sinh, như bị chôn vùi, cất giấu.) Phàm trong quẻ phải thấy hào Mộ; nếu là Mộ ngầm (không hiện trên quẻ) mà gặp một xung một hợp thì cũng phải. Như người sinh năm Giáp Tý xem quẻ vào ngày Giáp Tý là vậy.

 Người năm sinh Mộc, Kim rất ghét hào Hỏa trong quẻ cung Càn, cung Đoài.

 Người năm sinh Mộc, Kim xem được quẻ cung Càn, Đoài thì lấy Hỏa làm hào Quỷ. Mộc sinh hào Hỏa, tức là Quỷ được giúp để Hỏa khắc Kim, thành sát hại thân. Có điều: bản mệnh sinh Quỷ là giúp Quỷ; bản mệnh bị Quỷ khắc là hại thân. Năm sinh Kim hay mệnh Mộc đều như thế. Người mệnh Mộc kỵ Quỷ của cung Chấn, Tốn; mệnh Thủy kỵ Quỷ của cung Khảm là vậy.

 Người mệnh Thủy, Hỏa không sợ Quỷ Kim của cung Chấn, Tốn.

 Người mệnh Thủy, Hỏa xem được quẻ cung Chấn, Tốn thì lấy Kim làm Quỷ. Kim lại sinh cho Thủy, còn Hỏa khắc được Kim. Cho nên người mệnh Thủy, Hỏa không sợ Quỷ của hai cung ấy.

 Quan tinh đeo Ấn mà ở Ngọc Đường, ấy là người ăn lộc vua (làm quan).

 Ngọc Đường tức Thiên Ất Quý Nhân. Quan tinh là sao chức quan, như can Giáp lấy can Tân làm Quan. Ấn là Ấn Thụ (dây đeo ấn quan, chỉ quyền chức) trong Tam truyền. Trong số của hào Ứng, nếu có Quan, có Quý Nhân, có Lộc, có Ấn Thụ, lại được Thái Tuế (can chi của năm xem quẻ) sinh cho Thân, Mệnh, thì là người bước qua cửa vàng, dạo thềm ngọc (vào triều làm quan). Nếu Thân, Mệnh bị chế ngự thì báo hiệu trước được sủng ái, sau bị nhục.

 Gần Nguyệt kiến thì làm quan ở quận ngoài; gần nhật thần thì làm quan huyện lệnh. Có Ấn mà không có Lộc là có chức mà không có lương; có Quan mà không có Ấn; có Lộc mà không có người bổ nhiệm (?). Nhật thần cùng Tử Tôn động thì báo hiệu làm quan bị tước giáng, mất chức. Nhật thần cùng hào Tài động thì báo hiệu có biến đổi thăng chức.

 Quý Nhân, Nhận thêm Hình mà điều khiển được ngựa quý (Dịch Mã), ắt là tướng cầm quân.

 Quý là Quý Nhân. Nhận là Dương Nhận, Phi Nhận (sao đối xung với Dương Nhận, cũng chủ đao binh). Hình là Tam Hình. Quý Nhân lại được các sao lành phò trợ, Nhận thêm Tam Hình đóng ở vị trí Quý Nhân, được Thái Tuế sinh, hào bên cạnh có Mã (Dịch Mã, sao chủ đi lại, xe ngựa), ấy là tướng soái cầm quân.

 Tài hóa thành hào Phúc thì vào cửa quan thường bị trì trệ, kẹt lại.

 Nhật thần tam hợp (ba địa chi kết thành một cục) được hào Tài mà không được tuyển chọn tốt (?); Tử Tôn là Nguyên Lộc. Bởi Tài sinh Quỷ, Tài là chính tuyển (được chọn chính thức); không có Tài thì không có chính tuyển. Tử Tôn chế Quỷ; nếu Tài hóa ra Tử Tôn thì bất lợi cho người làm quan, người ở chốn cửa công.

 Quý Nhân, Ấn thêm Quan thì trên đường làm quan ắt được thăng chuyển.

 Quan mang Ấn, Quý Nhân đóng ở Thế, cùng nhật thần trong tuần phát động, thì người trên đường làm quan ắt có điềm vui thăng chuyển.

 Con nối nghiệp cha, con có phong thái "nhảy qua bếp" (giỏi hơn cha).

 Hào Mệnh của con đóng ở vị trí hào năm, đóng ở hào Thân của cha mẹ, tương sinh tương hợp, thì báo hiệu con giỏi hơn cha. Nếu tương khắc tương hình thì báo hiệu ngỗ nghịch bất hiếu, hoặc con hư, không nối được nghiệp nhà (chú 4; thành ngữ chỉ con nối nghề cha: con thợ đúc biết may áo lông, con thợ cung biết đan nong). Hào Mệnh của cha mẹ đóng ở hào Thân của Tử Tôn thì báo hiệu con được hưởng phúc ấm của cha. Sinh, hợp, hình, khắc cứ theo đó mà đoán, muôn lần không sai một.

 Vợ đoạt quyền chồng là điềm vợ giỏi quán xuyến việc nhà.

 Hào Mệnh của vợ đóng trên hào năm là hào Thân của chồng, cùng chồng tương sinh tương hợp, là điềm được vợ hiền giúp, giỏi quán xuyến. Nếu vợ khắc hào của chồng thì báo hiệu vợ lấn chồng, hoặc làm tan nhà chồng.

 Em vặn tay anh (chú 5): Thân, Mệnh hại nhau.

 Hào Thân của em khởi đóng ở hào Mệnh của anh, hoặc hào Thân của anh khởi đóng ở hào Mệnh của em: nếu tương hình tương khắc thì báo hiệu anh không thương em, em không kính anh; nếu tương sinh tương hợp thì báo hiệu anh em vui vẻ hòa thuận.

 Nàng dâu lấn lên hào của cha mẹ chồng thì gia phong thế nào có thể thấy.

 Hào hai là hào Mệnh của nàng dâu. Nếu đóng ở hào Thân của mẹ chồng mà tương hình tương xung, thì báo hiệu lấn át bề trên, ngỗ nghịch bất hiếu; tương sinh tương hợp thì báo hiệu thuận theo đạo làm dâu.

 Vợ phạm sát của nhà chồng thì vợ làm tan nhà chồng.

 Vị trí mà hai sát Phá, Hao của nhà chồng đóng, nếu hào Thân, Mệnh của vợ phạm vào và khắc hào Thân, Mệnh của chồng, thì báo hiệu vợ làm tan nhà chồng.

 Chồng đóng ở hào Lộc của vợ thì chồng ăn lộc của vợ.

 Lộc như can Giáp có Lộc ở Dần; Thực như can Giáp lấy Bính làm Thực Thần (sao chủ ăn uống, hưởng thụ), đều thuộc loại ấy. Như vợ sinh năm Giáp Tý thì Lộc của vợ ở Dần; hào Thân, Mệnh của chồng đóng ở đó, gặp Thực Thần, là ăn lộc thuận. Thực Thần không gặp các sát Không, Quỷ, Phá, Hao, lại sinh vượng có khí, thì báo hiệu chồng ăn lộc vợ. Nếu gặp Kiêu thần (chú 6; sao khắc Thực Thần, như cướp phần ăn), Dương Nhận, các sát Không, Quỷ, Hao, Phá, thì tuy ăn lộc vợ cũng vô dụng.

 Hào Huynh Đệ động khắc Thân của vợ thì phải nối lại dây đàn (vợ mất, lấy vợ khác).

 Hào Thân của vợ khởi đóng ở hào Huynh Đệ, phát động làm hại Thân, Mệnh; hoặc chồng đóng ở hào Huynh Đệ khắc Thân, Mệnh của vợ; thì báo hiệu nối lại dây đàn.

 Tử Tôn ở trong và ngoài quẻ sinh cho vị trí Thế thì được nhiều của cải.

 Tử Tôn ở nội quái và ngoại quái phát động, cùng nhật thần sinh cho hào Tài của Thân, Thế, không bị Không vong, phá, xung, khắc, thì báo hiệu được nhiều của cải. Có khí thì ắt có của đến bất ngờ.

 Thế cùng nhật thần bay vào Trạch: như chim khách chiếm tổ chim cưu (chú 7), tức ở nhà không phải của mình.

 Như quẻ Đại Súc biến thành quẻ Thái: nội quái có hào Giáp Dần Mộc là Trạch, ngoại quái có hào Bính Dần giữ Thế mà phát động, hoặc cùng nhật thần và Quỷ bay vào hào Trạch, thì báo hiệu ở nhà của người khác, không phải nhà tổ; hoặc là nhà tự gây dựng, hoặc là nhà thuê. Lại như quẻ Đại Quá: nội quái Tốn có Tân Hợi là Trạch, ngoại quái Đoài có Đinh Hợi giữ Thế mà phát động, cũng là vậy.

 Ứng đóng ở Phụ Mẫu, động sinh Thân: rồng sinh ra từ bụng rắn (con do vợ lẽ sinh).

 Ứng đóng ở Phụ Mẫu, ở hào lệch phía dưới (?), hào Thân của người xem đóng ở đó, được hào ấy sinh, hoặc hào ấy động sinh Thân, Mệnh của con, thì báo hiệu là con vợ lẽ, hoặc con khác lứa thai, cha mẹ trước sau khác nhau. Thân và Mệnh đều đóng ở Phụ Mẫu thì báo hiệu phải bái lạy hai đời cha mẹ.

 Thế và Ứng cách biệt thì anh em thường thuộc hai họ.

 Như quẻ Tấn, Kỷ Dậu Kim là Thế. Giả như Ất Mùi (?) ở Ứng cách chữ Thân sang quẻ Độn, có Nhâm Thân Kim ở Ứng, là anh em ruột. Giả như quẻ Tấn biến sang quẻ Độn, ngoại quái Ly là con giả (?), vì sao? Ly có Kỷ Dậu Kim là em giả; quẻ Độn có ngoại quái Càn với Nhâm Thân (?) Kim giữ Thế, là anh em ruột. Lại giả như quẻ Cấu biến sang quẻ Minh Di: Nhâm Thân Kim là anh em ruột; ngoại quái của Minh Di có Quý Hợi Thủy là giả, không hợp trong cùng tuần; chữ Dậu cũng nằm ở khoảng cách biệt; cùng với nhật thần thì Ứng có anh em ruột. Hoặc nhật thần, Nguyệt kiến, hào động ngăn cách, cũng theo đó mà đoán. Quẻ Cấu Ứng cách Huynh Đệ, quẻ Minh Di Ứng cách Huynh Đệ là vậy. Các quẻ khác theo đó mà suy.

 Hào Ứng tìm đến hợp với vợ thì người ngoài vào nhà làm chồng.

 Hào Ứng bay vào Trạch, cùng Thân, Mệnh của vợ tương sinh tương hợp, thì báo hiệu rước người ngoài vào nhà làm chồng.

 Có Tử Tôn từ cung giả bay đến thì người khác họ được nhận làm con nuôi nối dõi.

 Giả như Tử Tôn mang Thân, Mệnh của người xem, hoặc nhật thần từ cung giả (cung không phải cung gốc của quẻ) bay đến, ẩn dưới hào Thân, Mệnh (tức là hào ẩn, không hiện trên quẻ), thì báo hiệu là con nuôi khác họ. Nếu mang tuần của nhật thần từ cung thật (cung gốc) bay đến, thì báo hiệu đi làm con nuôi nhà người. Nếu bay động ở hào Ứng thì là đem con cho người ta nuôi.

 Vợ mang con đóng ở vị trí chồng thì vợ dắt con đi lấy chồng khác.

 Mệnh của vợ mang Tử Tôn, động đến đóng ở vị trí chồng, cùng nhật thần, thì báo hiệu vợ dắt con đi lấy chồng.

 Thân của chồng khởi hợp với hào vợ thì chồng đem thân đến ở với vợ (ở rể).

 Hào Thân của chồng khởi đóng ở hào Mệnh của vợ, hoặc hào Mệnh của chồng động đến đóng ở hào Thân của vợ mà động, cùng nhật thần, thì gọi là đem thân gả cho vợ (ở rể).

 Bản mệnh rơi vào Tử Tôn gặp Không vong thì có con muộn.

 Tử Tôn tức là hào do ta sinh ra; nếu ở trong Không vong của tuần ngày xem và tuần năm sinh thì báo hiệu có con muộn. Nếu gặp Thai, Tuyệt (giai đoạn thai nghén và giai đoạn đứt hẳn trong vòng Trường Sinh) thì báo hiệu cô độc, tổn hại, hình khắc.

 Chỗ hào Thân hợp mà gặp vợ thì cưới vợ ắt sớm.

 Chỗ hào Thân của chồng khởi hợp với hào Mệnh của vợ thì lấy vợ ắt sớm. Hào Thân của vợ khởi hợp với hào Mệnh của chồng thì người con gái đi lấy chồng ắt sớm.

 Hào hợp của vợ chồng gặp Quỷ thì hôn phối không minh bạch.

 Hào mà chồng hợp, hào mà vợ hợp, nếu gặp Quỷ thì báo hiệu hôn nhân không minh bạch. Chỉ cần có hào hợp gặp Quỷ là vậy.

 Tử Tôn ở chỗ Tuyệt lại bị hình hại thì con sinh ra phần nhiều không nuôi được.

 Tử Tôn gặp hào Tử, Tuyệt, lại bị hình, khắc, hại, thì báo hiệu sinh con nhiều mà không nuôi được, khó có con.

 Vợ chồng bất hòa vì hình xung lẫn nhau; anh em vô tình vì lấn át, chế ngự nhau.

 Hào Thân của chồng cùng nhật thần động mà hình Mệnh của vợ, thì báo hiệu chồng không hòa với vợ; hào Thân của vợ cùng nhật thần động mà hình Mệnh của chồng, thì báo hiệu vợ không hòa với chồng. Hoặc Mệnh vợ xung Thân chồng, Mệnh chồng xung Thân vợ, thì báo hiệu vợ chồng trở mặt. Như hào Cửu Tam (hào dương thứ ba) của quẻ Phong Thiên Tiểu Súc là vậy. Anh mang nhật thần khắc hào Thân, Mệnh của em, em mang nhật thần khắc hào Thân, Mệnh của anh, thì báo hiệu anh em bất hòa, lấn át hành hạ nhau.

 Nhật thần cùng Thế, Thân tương sinh thì báo hiệu sinh đôi; Thân, Mệnh cùng hào với Thế, Ứng thì thường ứng vào hai họ.

 Chỗ khởi hợp của Thân, Thế cùng vị trí với nhật thần, hào động, có hai sinh mệnh, thì báo hiệu sinh đôi, con cùng năm, hoặc đầu có hai xoáy (?). Thân đóng ở Thế, Mệnh đóng ở Ứng, hoặc Mệnh đóng ở Thế, Thân đóng ở Ứng là vậy. Thân và Mệnh đóng cả ở Thế và Ứng thì báo hiệu có hai họ.

 Thê Tài phát động thì không chịu nổi việc Phụ Mẫu gặp Tang Môn; Phụ Mẫu động thì rất kỵ Tử Tôn gặp Tử, Tuyệt.

 Trên còn cha mẹ thì không chịu nổi hào Tài phát động (vì Tài khắc Phụ Mẫu); lại thêm Phụ Mẫu gặp hào Tang Môn, Điếu Khách, thì báo hiệu có họa khắc hại.

 Vợ khắc Thế, Thân lại hợp với Ứng thì vợ ắt lấy hai đời chồng.

 Hào vợ động khắc Mệnh của chồng thì báo hiệu khắc chồng. Nếu cùng nhật thần lại hợp với Ứng thì báo hiệu vợ tái giá. Nếu mang Hàm Trì (sao đào hoa, chủ dâm dật) hợp với hào Ứng, cùng nhật thần, hào động, mang các sát Vong Thần, Kiếp Sát, Hình, Nhận, khắc hào Thân, Mệnh của chồng, thì báo hiệu vợ cùng người ngoài mưu giết chồng. Nếu đóng ở hào Giao (hào âm động) thì báo hiệu việc sắp đến, chưa xảy ra.

 Chồng hình Mệnh của vợ mà hai lần gặp Tài thì chồng sẽ lấy vợ hai lần.

 Thân, Mệnh của vợ đóng ở hào hình sát của nhà chồng, lại gặp hai Tài ở chỗ khắc, thì báo hiệu chồng khắc hai đời vợ. Nếu cùng nhật thần hợp với Tài ở hào bên cạnh thì báo hiệu tái hôn. Chồng cùng nhật thần, hào động, mang các sát Kiếp, Nhận, Hình, làm hại hào Mệnh của vợ, thì báo hiệu vợ bị chồng ra tay độc ác.

 Vợ hợp với hào Ứng thì bên ngoài có tư thông.

 Hào Thân, Mệnh của vợ hợp với Ứng, có Hàm Trì, Huyền Vũ, Đào Hoa, thì báo hiệu vợ có tình riêng bên ngoài. Chồng cùng nhật thần khắc vợ và hào Ứng thì báo hiệu bắt được vợ ngoại tình. Chồng cùng Thế, Ứng ở hào tam hợp thì báo hiệu chuyện hoàn lương hoặc làm kỹ nữ (?). Nhật thần đóng ở hào Giao thì báo hiệu lòng chưa dứt.

 Vợ mang Tài sinh hào Ứng thì vợ lấy tiền dụ người ngoài; Ứng mang Tài sinh hào vợ thì người ngoài lấy tiền dụ vợ. Ứng từ cung ngoài đến thì là người phương xa; Ứng từ bên trong đến thì là người thân gần. Hào Thế động mang Quỷ ngăn cách thì người nhà ngăn trở; hào Ứng động mang Quỷ ngăn cách thì người ngoài ngăn trở mối tình ấy.

 Nam đóng ở hào của nữ, lẫn lộn với nhau, thì trong nhà nhiều dâm dục.

 Hào Thân của nam khởi đóng ở hào Mệnh của nữ, hào Thân của nữ khởi đóng ở hào Mệnh của nam, gọi là trên dưới lẫn lộn, mất thứ bậc, báo hiệu có việc dâm loạn. Nếu vợ chồng hợp lẫn nhau thì báo hiệu tư thông trước rồi mới cưới. Cứ theo lý mà xét kỹ.

 Thanh Long, Thủy, Mộc đóng ở vị trí vợ thì được nhiều của hồi môn.

 Như Tài đóng Thanh Long, thuộc Thủy hay Mộc mà có khí, Mệnh chồng đóng ở đó lại có khí, thì báo hiệu được nhiều của vợ. Mệnh mang Huyền Vũ, hào Tài thì có của vợ đến ngầm. Như ngày Tân Sửu xem được quẻ Hằng biến sang quẻ Quan là vậy.

 Huyền Vũ, Đào Hoa phạm vào Mệnh thì chìm đắm rượu chè, sắc dục.

 Thân, Mệnh mang Huyền Vũ, Đào Hoa thì báo hiệu ham rượu chè, sắc dục. Đàn ông thì đeo đẳng gái son phấn; đàn bà thì bị người lôi kéo, ve vãn (?).

 Hào vợ tam hợp với Thế, Ứng thì sẽ có chồng chính, chồng phụ.

 Hào Tài ở Thế, Ứng tam hợp với hào vợ, lại gặp hai Quỷ hợp với Thân, Mệnh, thì báo hiệu có chồng chính, chồng phụ.

 Tài cùng Thế, Ứng lục xung thì ắt là người vợ phải sống ly biệt.

 Hào Thân, Mệnh của vợ gặp hào Quỷ, cùng Thế, Ứng và nhật thần động mà phá hợp; xung đi xung lại nhiều lần, lại hai lần hợp với Tài; hoặc hào Thân, Mệnh của vợ xung với Thế, Ứng, hào động, hoặc xung với nhật thần; thì báo hiệu là người vợ phải sống ly biệt.

 Thế, Ứng làm hào vợ bị ngăn cách lại gặp xung thì ắt lấy người ở quận ngoài.

 Thế, Ứng ở trong tuần của nhật thần mà ngăn cách hào vợ, hoặc cách với hào chồng, ở ngoài tuần nhật thần mà gặp xung, thì báo hiệu là người quận ngoài. Chồng cách hào vợ, vợ động ở ngoài Thế, Ứng của quẻ Du Hồn, thì báo hiệu là người châu khác. (Quẻ Du Hồn là quẻ thứ bảy của mỗi cung, mang ý hồn đi xa, chủ người tha phương.)

 Vợ chồng gặp Phúc Đức mà có hợp thì ắt là con gái nhà thân thích, láng giềng gần.

 Nam gần hào Tài, đều ở bản cung (cung gốc của quẻ), hoặc ở trong quẻ, thì báo hiệu hôn nhân ở chỗ gần. Trong đó lại hợp gặp Tử Tôn thì báo hiệu thân thích lại kết thông gia, hoặc người quen cũ làm mối.

 Mệnh gặp tử khí thì rất ghét sát kỵ đè đúng đầu.

 Thân đóng ở chỗ Mệnh, chỗ ngày gặp tử khí (?), nếu nhật thần, hào động cùng sát mà khắc Thân, Mệnh, thì báo hiệu có họa chết chóc.

 Quỷ vào chỗ Mộ thì càng kỵ hào Thân thấy máu.

 Hào Mệnh mang Quỷ vào Mộ, sợ nhất hào Thân mang sát hoặc bị chế ngự; đó là điềm rất xấu.

 Dữ không gì dữ bằng Tam Hình chồng thêm Nhận.

 Hình mà không có Nhận thì không hại được người; Nhận mà không có Hình thì họa cũng không lớn. Nếu đủ cả Hình lẫn Nhận, mang sát khắc Thân, đóng ở Quan, thì báo hiệu phạm Quan Phù (sao chủ kiện tụng, quan sự), dính việc hình pháp. Huyền Vũ hại Tài thì là việc cướp của giết người. Thế cùng nhật thần, hào động khắc Ứng mà mang sát, thì báo hiệu ta làm hại người; Ứng cùng nhật thần, hào động mang sát khắc Thế, thì báo hiệu người giết ta.

 Người làm quan thì nắm quyền sinh sát, tiếng tăm vang khắp trong ngoài. Người đánh cá, săn bắn, làm nghề thủ công thì họa đến tiêu vong; nếu không thì thành người già yếu bệnh tật, tàn phế (chú 8). Nếu Long Đức phát động thì là điềm trong dữ có lành.

 Dữ không gì dữ bằng bốn Bạch Hổ chồng chéo.

 Bạch Hổ của ngày, của Ứng, tức Thai thần (?); Bạch Hổ của Nguyệt Phá; Bạch Hổ trong lục thần; Bạch Hổ của Thái Tuế; Bạch Hổ của Mệnh, tức Nhật thần (?). Bạch Hổ hóa ra Bạch Hổ, chồng chất đóng ở Trạch khắc Thân, thì báo hiệu việc hình khắc, bị giam giữ. Nếu mang Quỷ sát chồng chất, cùng các hung thần Tang Môn, Điếu Khách, thì cả nhà gặp họa chết chóc, mười phần đến tám chín. Nếu trong quẻ Long Đức động, báo hiệu việc vui đến, thì họa nhẹ bớt, là điềm buồn vui lẫn lộn.

 Bốn Quỷ dính sát Thân thì phải phòng tai họa.

 Quỷ dính sát Thân mang Phá Toái Sát (sát chủ đổ vỡ, sứt mẻ) thì báo hiệu có bệnh làm hỏng tướng mạo. Càn chủ đầu mặt, ruột non, bệnh suyễn gấp, ho; Khảm chủ hai tai, bệnh ở thận; Cấn chủ lưng, sườn, bệnh ngón tay; Chấn chủ phần dưới, bệnh đau lưng, đau chân; Tốn chủ hai đùi, hai cẳng chân, bệnh tóc, khí huyết; Ly chủ mắt, bệnh về tim; Khôn chủ trong ruột, bệnh tỳ vị (lá lách, dạ dày); Đoài chủ bệnh răng miệng và môi. Các trường hợp khác theo đó.

 Tam truyền khắc Thế thì dễ gặp tai nguy.

 Tam truyền là Thái Tuế, Nguyệt kiến, nhật thần. Nếu mang sát, mang Quỷ, khắc Thế, Thân, Mệnh, thì báo hiệu đinh khẩu, người nhà gặp tai nguy. Thái Tuế báo họa kéo dài nhiều năm; Nguyệt kiến báo tai ương kéo dài nhiều tháng.

 Hai giặc Kiếp Sát, Vong Thần hại Thân thì thành ma nằm dưới mộ cỏ xanh; Thân, Mệnh cùng gặp Không vong lại gặp sát thì là người trên đường xuống suối vàng.

 Thân, Mệnh gặp Tuyệt, ở trong tuần Không vong; Vong Thần, Kiếp Sát mang Quỷ hại Thân, khắc Mệnh, thì báo hiệu có nạn chết.

 Câu Trần hại Thân, Tài của Huyền Vũ thì đàn bà nhiều họa dữ; Bạch Hổ hại Quan Quỷ của Thanh Long thì đàn ông kỵ chết chóc. (Câu Trần là thần chủ đất đai, trì trệ, vướng víu.)

 Chú thích chữ hiếm:
(1) Chữ "liễm", tiếng Hán phổ thông đọc là lian, thanh ba; nghĩa là thu gom, thu lại.
(2) Chữ "triệu", đọc là zhao, thanh bốn; nghĩa là bắt đầu, khởi đầu.
(3) Chữ "nhẫm", đọc là lin, thanh bốn; nghĩa là thuê dùng.
(4) Chữ "cừu", đọc là qiu, thanh hai; nghĩa là áo bằng da lông thú.
(5) Chữ "chẩn", đọc là zhen, thanh hai; nghĩa là vặn, xoắn.
(6) Chữ "kiêu", đọc là xiao, thanh một; nghĩa là đầu sỏ, dũng mãnh, hung hãn.
(7) Chữ "cưu", đọc là jiu, thanh một; nghĩa là tên gọi chung các loài chim cu gáy, cu ngói.
(8) Chữ "lung", đọc là long, thanh hai; nghĩa là suy yếu, lắm bệnh.

 Thiên hai mươi: Mồ mả

 Lễ chôn cất là do các vua đời trước đặt ra. Tuy là để tiễn đưa người chết, nhưng cũng là do lẽ phong thủy (thuật xem thế đất, hướng gió, dòng nước để chọn chỗ đặt mộ, làm nhà). Riêng đời sau mới chuộng việc ấy, vì họa phúc, lành dữ đều gắn vào đó. Cho nên xem mộ phải xét ba đời, và huyệt (chỗ đặt quan tài) có hào nhất định. (Hào là một trong sáu vạch của quẻ bói; mỗi hào được gán một cặp can chi, một hành trong ngũ hành Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ, và một vai trò.)

 Hào Thế (hào đại diện cho chính người xem quẻ) ở hào một, hào hai thì con cháu sinh ra bậc anh tài vương hầu, tướng văn tướng võ. Thế ở hào bốn, hào ba thì đời sau giàu sang hưng thịnh. Tuyệt tự không người nối dõi là bởi Thế ở hào năm, hào sáu. Đi buôn bán xa nhà chỉ vì Thế ở quẻ Du Hồn (quẻ thứ bảy của mỗi cung, mang ý hồn đi xa). Quẻ Bát Thuần (quẻ đầu mỗi cung, trên dưới cùng một quẻ đơn) là điềm xấu; quẻ Quy Hồn (quẻ thứ tám của mỗi cung, mang ý hồn trở về) cũng suy ra là xấu. Điềm lành mà tương sinh (hành này sinh hành kia), tương hợp (địa chi kết hợp với nhau) thì cũng đoán là tốt.

 Hào một là con cháu, hào hai là mẹ, hào ba là anh em, hào bốn là vợ thiếp, hào năm là mộ, hào sáu là tổ tông. Hào huyệt lấy theo như trên làm chính (?). Nếu gặp thần Trường Sinh của nhật thần (can chi của ngày xem quẻ) mà mang Kim, thì chưa chắc có đá (?). Hoặc gặp hưu tù, tử khí (các trạng thái suy yếu, hết sức theo mùa), thì không có vật gì khác. (Trường Sinh là giai đoạn đầu trong mười hai giai đoạn sinh, lớn, thịnh, suy, chết, chôn… của mỗi hành.)

 Huyệt có hào nhất định; chỗ chôn ở huyệt là Mộ. Mỗi quẻ có tên Mộ mà không có vị trí riêng (Mộ có thể không hiện trên quẻ). Như huyệt thuộc Kim thì lấy Mộ của Kim là Sửu, không cần thấy chữ Sửu hiện rõ trên quẻ. Các hành khác theo đó.

 Lại khi xem mộ, nếu cái bay đến (?) thuộc Mộc mà mệnh người chết thuộc Thổ, thì không nên để Ứng (hào chỉ phía người khác, đối lại với Thế) ở trên Mệnh, bất lợi cho con cháu.

 Hào sáu là cụ bà, hào năm là cụ ông, hào bốn là bà, hào ba là ông, hào hai là mẹ, hào một là cha.

 Lại có thuyết nói: hào sáu là cụ bà, hào năm là cụ ông, hào bốn là ông, hào ba là cha, hào hai là bà, hào một là mẹ.

 Huyệt cưỡi lên long, long chạy vào huyệt, thì huyệt chính, long thật. (Long tức long mạch: dãy núi, mạch đất chạy dài, đem sinh khí đến huyệt.)

 Huyệt mang long đi vào huyệt, lại gặp Thế đóng ở hào huyệt, tương sinh tương hợp, Long Hổ ôm che hữu tình, thì là long thật, huyệt vượng. (Long Hổ là hai dãy núi ôm hai bên huyệt: bên trái gọi Thanh Long, bên phải gọi Bạch Hổ.)

 Lại một lệ: nếu long khởi lên ở huyệt, ở Ngũ Hoàng trung cung (?), cũng là phải. Nếu gặp xung (địa chi đối nhau, chống phá nhau) mà động thì lại không phải. Nếu long khởi từ hào huyệt thì là đất tốt.

 Núi mang nước, nước liền núi, núi vây nước ôm.

 Núi mang nước là nước chầu, nước quấn (?); núi đến (lai sơn, dãy núi chạy tới huyệt) hợp với huyệt là vậy. Núi vây nước ôm, lại hợp sinh khí, mang Tài, Phúc, Quý, mới là đất tốt.

 Hào động gặp vượng khí thì nghe tiếng gà gáy chó sủa (gần nơi có người ở). (Hào động là hào âm hay dương đã đến cực nên biến đổi.)

 Hào động gặp sinh khí, vượng tướng (đang mạnh theo mùa); hào Thủy, Hỏa thì thấy gạch bếp (?); nghe tiếng gà gáy chó sủa.

 Thế, Ứng chầu quanh hào huyệt thì có thế hổ ngồi rồng cuộn.

 Thế, Ứng mang Long, Hổ; huyệt ở giữa Thế và Ứng, sinh hợp hữu tình, thì báo hiệu có thế rồng cuộn hổ ngồi.

 Tam hợp lại thêm lục hợp thì tụ khí, giữ gió. (Tam hợp là ba địa chi kết thành một cục; lục hợp là hai địa chi kết đôi với nhau.)

 Núi chủ, núi khách cùng Long, Hổ, nhật thần, hào động gặp tam hợp, lục hợp với hào huyệt; nếu hợp thì báo hiệu thế giữ gió, tụ khí.

 Núi đến lại thành núi chầu, là thế quay đầu nhìn tổ.

 Ứng ở núi chầu (triều sơn, núi phía trước huyệt hướng về huyệt) mà mang núi đến, thì có thế quay đầu nhìn tổ.

 Quỷ ở Tử, Tuyệt thì bên cạnh có mộ hoang; hào Trường Sinh thì trong có thọ huyệt.

 Quỷ Mậu, Kỷ (thuộc Thổ), là Quỷ ở Tử, Tuyệt, vô khí, báo hiệu gần bên có mộ hoang cổ. (Quỷ tức hào Quan Quỷ, chỉ tai họa, ma quỷ, cũng chỉ người chết.) Trong huyệt có Trường Sinh vượng khí thì báo hiệu có thọ huyệt (huyệt làm sẵn cho người còn sống). Nội quái (ba hào dưới) có phép huyệt mộ làm sẵn (?).

 Chỗ hợp bị hào Ứng ngăn cách thì hướng trong và hướng ngoài khác nhau.

 Nội quái là huyệt, ngoại quái (ba hào trên) là mộ, chỗ hợp là hướng. Giả như Kỷ Mùi Thổ là huyệt thì lấy Ngọ hợp với nó làm hướng; Canh Thìn Thổ là mộ thì lấy Dậu hợp với nó làm hướng. Nếu giữa Ngọ và Dậu có hào Ứng cùng hào nhật thần ngăn cách, thì báo hiệu hướng Kim Tỉnh (lòng huyệt đào để đặt quan tài) và hướng Dương Môn (cửa mộ phía trước) trái nhau.

 Trong huyệt bị Thế cùng nhật thần xung mở thì huyệt trái, huyệt phải ngược nhau.

 Huyệt đóng ở hào hai Kỷ Mùi, Thế cùng nhật thần đóng ở hào Ngọ, chia tách huyệt trái, huyệt phải, thì báo hiệu đường huyệt trái ngược nhau.

 Đường huyệt được thế núi chính, lại gặp tượng của bản quẻ sinh cho:

 Núi long thì hình long, núi hổ thì huyệt hổ. Lại gặp quái tượng của bản cung (cung gốc của quẻ) sinh cho, và hào động sinh cho, thì là huyệt được thế núi chính.

 Thế, Ứng giữ cửa ải của núi sông thì nên gặp hợp hữu tình.

 Thế, Ứng đóng ở hào cửa ải Thủy Khẩu (chỗ nước chảy ra khỏi cuộc đất); nếu mang hợp thì báo hiệu có núi khóa giữ cửa nước, là thế hữu tình. Như Dần là long, gặp Hợi thì mọc sừng (được sinh); ngồi gặp Hỏa là tiết khí (bị rút sức), là vẫy đuôi.

 Núi tọa (núi sau lưng huyệt) có khí thì sợ huyệt gặp hào Không vong, Phế thần.

 Ví như núi tọa Khảm, được hào Thân đóng ở huyệt; vì Khảm thuộc Thủy, Thủy Trường Sinh ở Thân nên có khí. Rất sợ hào ấy đóng ở chỗ Phế thần (sao chủ phế bỏ), Không vong (địa chi bị thiếu trong tuần mười ngày, coi như trống rỗng, vô lực). Nếu gặp vậy thì báo hiệu bỏ hủy, không dùng.

 Bản mệnh được sinh thì kỵ vận rơi vào đất hình thương.

 Phàm xem sinh mộ (mộ xây sẵn cho người còn sống), cần năm sinh của người ấy được sinh vượng khí của huyệt, núi cũng có sinh vượng khí. Kỵ vận của núi xung khắc với hào quẻ; càng kỵ hình hại hào bản mệnh. Nếu vận núi và hào bản mệnh tương sinh có khí là tốt; nếu gặp Không vong thì lại không sợ, trái lại là đất tốt.

 Thanh Long vẫy đuôi là vì trong đó gặp Tử Tôn tiết khí; Bạch Hổ ngẩng đầu là vì chỗ hạ xuống gặp Phụ Mẫu sinh Thân. (Tử Tôn và Phụ Mẫu là hai trong lục thân, tức sáu vai trò của hào xét theo ngũ hành với cung quẻ: Tử Tôn là hào do cung quẻ sinh ra, chỉ con cháu, phúc đức; Phụ Mẫu là hào sinh ra cung quẻ, chỉ cha mẹ, giấy tờ. Hào Thân là hào chỉ bản thân.)

 Nếu Thanh Long đóng ở Tử Tôn nhiều lần mà có khí, thì có thế vẫy đuôi; Bạch Hổ cũng vậy. Nếu hào Bạch Hổ gặp Phụ Mẫu nhiều lần sinh cho Thân, thì ắt có thế ngẩng đầu; Thanh Long cũng vậy.

 Long mạch phía sau còn dư khí chưa hết thì có hình Huyền Vũ thè lưỡi. (Huyền Vũ ở đây là núi phía sau huyệt.)

 Long đến cùng nhật thần vào huyệt, Minh Đường (khoảng đất trống trước huyệt) lại thoát khí, là hình Huyền Vũ thè lưỡi; hoặc mạch (chú 1; ?) đến không dừng.

 Hào động ở núi chầu, núi án phía trước gặp xung là tượng Chu Tước mở miệng. (Núi án là gò thấp như cái bàn trước huyệt; Chu Tước là phía trước huyệt.)

 Hào chủ của núi chầu phát động, cùng nhật thần gặp xung, hình, hại, thì báo hiệu có tượng Chu Tước mở miệng.

 Thế ngồi ở cục Thổ của Câu Trần thì là ruộng vườn hố trũng lở lói. (Câu Trần là một trong lục thần — sáu vị thần gắn vào các hào: Thanh Long, Chu Tước, Câu Trần, Đằng Xà, Bạch Hổ, Huyền Vũ; Câu Trần chủ đất đai.)

 Thế ngồi ở huyệt, nếu là hào Câu Trần, hoặc đóng ở cục Thổ, thì ắt là ruộng vườn hố trũng lở lói.

 Ứng đóng ở hào Thủy của Huyền Vũ thì có ngòi rãnh, hố, ao, giếng.

 Nếu Ứng đóng ở hào Huyền Vũ (thần gắn với nước, việc mờ ám), hoặc cùng hào Thủy, thì báo hiệu có nguồn suối, ngòi rãnh, hố nước.

 Bạch Hổ ở vị trí Phá, Hao thì có mộ cổ, mồ mả.

 Nếu đóng ở vị trí Nguyệt Phá (địa chi xung với tháng xem quẻ) có Bạch Hổ (thần chủ tang thương) thì báo hiệu là mộ cổ, mồ mả cũ. Nếu ở quẻ Quy Hồn, hoặc Quỷ bay vào huyệt (địa chi của Quỷ xuất hiện ở hào huyệt), thì là đất từng được chôn lại, cải táng.

 Đằng Xà đóng ở hào Phụ Mẫu thì sản nghiệp chằng chịt.

 Đằng Xà là tượng dây buộc quấn chằng chịt; Phụ Mẫu là văn thư, giấy khế; báo hiệu mua đi mua lại nhiều lần, sản nghiệp đan xen.

 Quỷ Thổ của Câu Trần thì mồ mả chồng chất.

 Quỷ Thổ Mậu, Kỷ có Câu Trần, gặp hào Tử, Tuyệt, là mộ cổ. Quỷ của quẻ Du Hồn động gặp xung, gặp Không, thì bên cạnh có đất cải táng. Nhật thần khắc hào huyệt có Bạch Hổ thì có mộ sụp đổ. Hào Thanh Long động thì báo hiệu có mộ mới. Nếu Quy Hồn bay vào hào huyệt thì báo hiệu có đất chôn lại, cải táng.

 Thần Kim gặp Huyền Vũ thì vách đá có suối rỉ từng giọt.

 Kim là đá, Huyền Vũ là nước, báo hiệu có suối tự rỉ ra từng giọt. Nếu đang vượng thì báo hiệu trong huyệt có nước, có giếng khác (?). Bạch Hổ đóng ở hào Thủy Hợi, Tý cũng báo hiệu có nước, hoặc gần vách đá có suối.

 Thanh Long phát động đóng ở Tử Tôn thì chắc chắn là mộ mới dời.

 Nếu Thanh Long đóng ở hào Giao (hào âm động) mà động, hoặc gặp Tử Tôn, thì ắt là tượng mới dời hoặc sắp dời mà chưa dời. Nếu bay lên ở huyệt cũng theo đó mà đoán.

 Chu Tước bay đến mang Quan Quỷ thì ắt có tranh kiện.

 Chu Tước, Quỷ cùng hào động, nhật thần, hoặc đóng ở Quan Phù (sao chủ kiện tụng, việc quan), thì báo hiệu có việc tranh kiện. Khắc Ứng thì mình được lý; khắc Thế thì mình đuối lý. Trong hào huyệt thấy các sát Chu Tước, Quan Phù, Quan Quỷ, hoặc nhật thần bay vào huyệt, cũng theo đó mà đoán.

 Hào Ứng thêm nước mà đóng Huyền Vũ thì phía trước có suối, có cầu.

 Nếu hào Ứng cùng hào Mộc đóng ở Huyền Vũ, gặp xung khắc, thì báo hiệu trước mộ có cầu bắc qua suối.

 Nhật thần xung Thổ đè Đằng Xà thì bên cạnh có đường đi.

 Đằng Xà là đường. Cùng nhật thần, các hào Thìn, Tuất, Sửu, Mùi bị nhật thần, hào động xung khắc, thì báo hiệu gần đường đi.

 Lại nói: hào động mang núi đến, bị nhật thần xung; hoặc nhật thần mang núi đến, bị hào động xung; là đường Ứng khố Long (?). Tý, Ngọ là núi đến, nhật thần mang sát xung với Mão, Dậu; hoặc Mão, Dậu là núi đến, bị Tý, Ngọ xung; là đường cắt ngang lưng. Tý, Mão gặp Ngọ, Dậu xung, Ngọ, Dậu gặp Tý, Mão xung, là đường gấp khúc vuông như thước thợ. Phá huyệt là đường quét ngang sườn.

 Tý là huyệt, Sửu, Hợi gặp Tỵ, Mùi (?) xung; Ngọ là huyệt, Tỵ, Mùi (?) gặp Sửu, Hợi xung; là đường vặn như cái cùm. Thìn, Dậu gặp Mão, Tuất xung, Mão, Tuất gặp Thìn, Dậu xung, là đường giao nhau. Xung huyệt là đường đâm thẳng vào ngực; xung Mã (Dịch Mã, sao chủ đi lại) là đường quan có trạm. Xung cả ngang lẫn dọc là đường chữ thập, đường bốn ngả. Hào Giao là đường mới, hào Trùng (hào dương động) là đường cũ. Chấn là đường lớn, Cấn là đường bên. Xung khắc hào huyệt là loại Bạch Hổ mang dây.

 Lại như Tý là hào huyệt, Tỵ động, Hợi là nhật thần xung, cũng là đường vặn như cái cùm. Thìn là hào huyệt, ngày Mão, Dậu động, là đường giao nhau.

 Hào Hỏa của Chu Tước phát động thì ở cạnh bếp núc nấu nướng; Thanh Long, kho Tài tương sinh thì ở cạnh cửa hàng, kho lẫm.

 Hào Hỏa của Chu Tước phát động đóng ở Tài, hoặc Chu Tước gặp Không, thì là chỗ bếp núc khói lửa. Thanh Long ở Tứ Mộ (bốn chi Thìn, Tuất, Sửu, Mùi), gặp Tài tương sinh có khí, thì là cửa hàng ngói (?), quán rượu. Nếu gặp Canh Thân Kim, Quý Dậu Kim, Đinh Dậu Kim, thì là bên cạnh kho lẫm.

 Thế có Huyền Vũ bay vào huyệt thì là lén lút chôn trộm; Câu Trần Thổ động rơi vào Không thì là chôn nông dựa vào núi.

 Hào Thế có Huyền Vũ, cùng nhật thần động bay vào huyệt, thì báo hiệu chôn lén, táng trộm, hoặc giấu người khác mà đưa tang ngầm. Câu Trần Thổ động, hoặc Không vong, hoặc phát động, ắt là chôn nông dựa vào núi.

 Nhật thần hợp hào Quỷ có khí thì gần bên đền thần, đàn xã.

 Quỷ vượng có khí, hoặc đóng ở Thanh Long, Quý Nhân (sao lành chủ được người giúp), hợp với nhật thần, thì báo hiệu gần đền thần, hoặc chỗ di tích cổ, đàn thiêng.

 Hào động đóng Hoa Cái gặp Không thì cạnh tháp Phật, đạo quán (chú 2). (Hoa Cái là sao chủ tôn giáo, tu hành, nghệ thuật.)

 Hào huyệt có Hoa Cái, Quỷ động gặp Không, đang vượng có khí, thì báo hiệu gần chùa chiền, đạo quán. Nếu Hoa Cái mang Kiếp Sát (sát chủ cướp bóc), Nhận (Dương Nhận, sát chủ dao kiếm), thì là nhà thợ thủ công, có tiếng gõ vọng lại (?).

 Thế, Ứng ép núi hai bên lấn vào huyệt thì Long Hổ đập đầu vào nhau.

 Thế, Ứng ở vị trí trùng Long trùng Hổ, gặp Bạch Hổ ở hào Dần, là Long Hổ đập đầu (núi hai bên chĩa vào huyệt).

 Hào động cùng Thủy trong tuần làm hại Thân thì có ngòi sông xỉa vào chân.

 Hào Thủy động trong tuần của nhật thần, nằm trước huyệt; hoặc Thủy trong tuần nhật thần cùng hào động nằm trước huyệt; thì báo hiệu có dòng ngòi sông xỉa thẳng vào chân huyệt.

 Phúc được sinh liên tiếp, hợp trên Tam truyền thì trăm con nghìn cháu.

 Phúc Đức (tức Tử Tôn) được hào huyệt sinh, lại ở vị trí Tam truyền (ba thứ: Thái Tuế là năm, Nguyệt kiến là tháng, nhật thần là ngày), hợp nhau có khí, thì báo hiệu trăm con nghìn cháu.

 Nhiều Mộ dồn trong một hào thì ba mộ bốn huyệt.

 Lục thân, Thế, Ứng, nhật thần, hào động, nhiều lớp Mộ dồn trong một hào, thì báo hiệu có ba mộ bốn huyệt.

 Quỷ, Phụ cùng một Mộ thì báo hiệu thủy tổ với cha, thái tổ với ông nội táng chung. Tài, Quỷ cùng một Mộ thì thủy tổ với ông táng chung. Tài, Phụ cùng một Mộ thì báo hiệu thủy tổ (?) với cha táng chung, hoặc cha mẹ chồng với nàng dâu táng chung. Âm là nữ, dương là nam. Tài là cụ bà thủy tổ, cũng là con cháu, vợ con, chắt.

 Quỷ và Thế cùng một hào Mộ thì báo hiệu người nhà táng chung. Ứng và Quỷ cùng một hào Mộ thì báo hiệu người ngoài táng chung. Ở giữa không thể kể hết, gặp việc thì đoán kỹ.

 Hồn không vào mộ là vì Quỷ của quẻ Du Hồn gặp Không.

 Mệnh người chết làm Quỷ, gặp Không; hào huyệt hóa ra hào Quỷ; chỗ Mộ gặp Không, lại đóng ở quẻ Du Hồn; thì báo hiệu hồn không vào mộ.

 Quỷ của quẻ Du Hồn nằm ở ngoại quái, hào Ứng động gặp Không, thì báo hiệu chết nơi đất khách, hoặc chôn ở quê người. Huyệt Không, Mộ Không thì báo hiệu không có đất chôn. Nếu mang hung sát khắc Thân thì ắt chết dữ.

 Quỷ đã về núi là vì hào bản mệnh gặp hợp.

 Mệnh người chết và hào huyệt tương sinh tương hợp, cùng hào Quỷ gặp Mộ, là Quỷ đã về núi, báo hiệu hồn đã yên, chôn cất xong xuôi.

 Quỷ của quẻ Du Hồn ở ngoại quái động, hào huyệt gặp Không, Mộ ở hào Thế của ngoại quái, thì báo hiệu gọi hồn về mà an táng (mộ gió). Nếu ở hào Ứng của nội quái thì cũng báo hiệu táng nhờ, táng ghép.

 Nhật thần mang Kiếp Sát của hào Ứng vào huyệt thì bị đào mả, mở quan tài.

 Nhật thần cùng hào Ứng có Huyền Vũ, mang sát bay vào huyệt, hoặc hào động phá huyệt, phá Mộ, thì báo hiệu đào mả mở quan tài. Nếu xung khắc mệnh người chết thì báo hiệu thi hài bị vứt phơi. Thế, Ứng cùng sát của nhật thần động phá hào huyệt thì báo hiệu nhà mình tự đào mộ, mở quan tài, lấy trộm của rồi dời đi chôn chỗ khác. Nếu khắc mệnh người chết thì ắt bị phơi bày không được chôn.

 Hào Dụng cùng Thế và hào động khắc Ứng thì lấn đất người làm huyệt.

 Dụng (hào chính chủ về việc đang hỏi) là hào Thế, cùng nhật thần, hào động khắc Ứng, thì báo hiệu lấn đất mộ của người ta để làm huyệt. Hào động và hào Ứng cùng nhật thần khắc Thế, khắc huyệt, thì báo hiệu người khác lấn đất mộ của mình để chôn.

 Thổ khách động mà hào Mộ hợp thì gánh đất đắp mộ.

 Thổ khách là Thổ ở ngoại quái, Thổ ở hào Ứng. Cùng hào huyệt, hào Mộ phát động, tương hợp tương sinh, thì báo hiệu gánh đất đắp mộ, hoặc đắp đất làm hai cánh tay trái phải (thay cho Long Hổ).

 Núi chầu cao quý mà phép huyệt lại Không thì ham đỉnh núi mà mất huyệt.

 Núi chầu ở vị trí Tham Lang, Quý Nhân thì báo hiệu phía trước có đỉnh núi quý vươn cao đẹp. Nếu huyệt gặp Không thì báo hiệu tượng ham đỉnh núi mà mất huyệt. Nếu không gặp Không thì há chẳng được cái đẹp của núi chầu cao đẹp sao. Vả lại Tham Lang chính là Trường Sinh.

 Tử Tôn gặp Không ở sau nhật thần thì huyệt ở đồng bằng.

 Tử Tôn ở sau nhật thần mà gặp Không, hoặc gần hào Thổ Mậu, Kỷ có Câu Trần, hoặc hào ở chỗ Minh Đường rộng lớn, thì phần nhiều báo hiệu làm huyệt ở đất bằng.

 Hào Huynh Đệ rơi vào giữa Thế và Ứng thì mộ dời qua hai địa giới.

 Thế, Ứng cùng đóng ở hào huyệt, lại có hào Huynh Đệ (hào cùng hành với cung quẻ, chỉ anh em), hoặc nằm giữa Thế và Ứng, thì báo hiệu mộ dời qua hai địa giới. Hoặc hào ở hai tuần trước sau nhật thần, cũng theo đó mà đoán.

 Nhật thần và hào động phá huyệt, phá Mộ thì nhất định phải chôn lại; Thế, Ứng cùng đường huyệt xung thi hài, xung quan tài thì phải cải táng.

 Nhật thần phát động xung phá hào Mộ, Thế, Ứng khắc nhau, xung thi hài, xung quan tài; hoặc Phụ hóa Phụ, Huynh hóa Huynh, Quỷ hóa Quỷ, Tài hóa Tài (hào động biến thành hào cùng loại); đều báo hiệu chôn lại, cải táng.

 Lại nói: Kim là thi hài, Mộc là quan tài, Thổ là mộ, phải xem cho kỹ.

 Nhiều hào động sinh huyệt thì việc xây đắp không phải công một ngày.

 Hào động sinh huyệt, hai lớp hào phát động đều sinh hào huyệt, cùng nhật thần, thì báo hiệu tốn công sức nhiều, không phải một ngày làm xong.

 Long Đức đóng ở Tài mà dời mộ xây mới thì là kế lâu dài muôn năm.

 Thanh Long đóng ở hào Tài, Tử Tôn, sinh vượng có khí, tương hợp tương sinh với huyệt, thì báo hiệu mộ dời xây đẹp đẽ, bền lâu. Nếu gặp Tứ Phế thần (sao chủ phế bỏ theo mùa) đóng ở huyệt, ắt bày ra mà vô dụng.

 Ứng bay vào huyệt thì ắt chôn ở đất người khác.

 Như hào Ứng bay vào hào huyệt thì báo hiệu người ngoài táng chung, hoặc là đất của người khác; nếu không thì là bên cạnh mộ cũ của người khác.

 Sát động đóng ở hào thì điềm dữ, gặp tiểu quỷ (?).

 Hung sát phạm vào vị trí Tử, Tuyệt của người chết, lại mang Quỷ khắc mệnh, thì báo hiệu (?) gặp tiểu quỷ. Quỷ Hỏa, Thổ mang tuần của ngày thì báo hiệu chết vì dịch bệnh. Kim mang Nhận thì báo hiệu chết vì đao binh. Quỷ Thủy mang Phù Trầm Sát thì báo hiệu chết đuối. Quỷ Mộc cùng Đằng Xà, Câu Sát, Giảo Sát thì báo hiệu chết treo cổ. Quỷ Kim có Bạch Hổ mang sát thì báo hiệu chết vì hổ vồ. Kim vượng thì báo hiệu chết vì bệnh lao. Quỷ Thổ báo hiệu chết vì bệnh cổ họng, tỳ vị, vàng da phù thũng; nếu bị xung thì báo hiệu chết vì bóng đè.

 Quỷ Hỏa thì chết cháy, chết vì bệnh nhiệt, hoặc bị hỏa táng. Quỷ Mộc bị xung, hình thì báo hiệu bị vật đập chết, hoặc ngã chết. Bạch Hổ giữ Thế làm Quỷ, Quỷ có Đằng Xà, hào Ứng khắc Thân, khắc huyệt, thì báo hiệu bị người đánh chết. Quỷ Kim, Mùi mang Tam Hình, Dương Nhận, cùng Quỷ Chu Tước, Quan Phù của năm, tháng khắc Thân, thì báo hiệu chết vì hình phạt đánh trượng. Kim Nhận cùng Chuyên Nhận thì báo hiệu tự đâm cổ chết. Có thể theo từng loại mà đoán kỹ. Như Thai, Sinh là trẻ nhỏ, Vượng là người trung niên, Suy là người già. Trước Mão là Câu, sau Dậu là Giảo, đều là sát.

 Phạm sát Thiên Địa, Tứ Đại Không Vong thì hài cốt không rõ; huyệt gặp Không của Hình, Nhận trong Tam truyền thì thi hài bị tổn.

 Giáp Ngọ, Ất Sửu, Giáp Thân, Ất Hợi, Giáp Tuất, Ất Dậu, Nhâm Tý, Quý Sửu, Nhâm Dần, Quý Mùi, Nhâm Thìn, Quý Tỵ: trên đây là Thiên Địa Không Vong. Tuần Tý, Ngọ không có Thủy; tuần Dần, Thân (?) không thấy Kim (đó là Tứ Đại Không Vong).

 Bốn vị là như Tứ Đại Không Vong. Tam truyền là Thái Tuế, Nguyệt kiến, nhật thần. Hình, Nhận là Tam Hình, Dương Nhận.

 Ví như ngày Kỷ Mão xem được quẻ Khôn: người chết mệnh Giáp Tý, huyệt đóng ở hào Thượng Lục (hào sáu, là hào âm) Quý Dậu Kim; đó là Kim ở trong tuần Giáp Tuất, là Không của tuần Giáp Dần (?). Thiên can Giáp Tý tính từ Càn mà khởi, bay thuận đến Càn, ở Càn gặp được Quý. Địa chi Tý tính từ Khảm mà khởi, bay thuận đến Khảm, gặp Kim thì dừng. Thiên can gặp Càn, địa chi gặp Khảm; trong Càn có Nhâm, trong Khảm có Tý, nên Nhâm Tý là Thiên Địa Không Vong.

 Lại tính đến quẻ Càn có Giáp, quẻ Khảm có Thân (?), nên Giáp Thân là Không Vong. Tam truyền mang Hình, Nhận, hung sát làm hại, khắc sáu hào của bản mệnh, hoặc lại ở trong Không vong của tuần nhật thần, thì báo hiệu hài cốt không rõ, thi hài bị tổn.

 Quẻ cung Càn không có Giáp Ngọ, chỉ có Nhâm Ngọ, Nhâm Thân. Giáp Thân, Giáp Ngọ là Thiên Địa Không Vong. Trong tuần Giáp Tý mà thấy Thủy là Tứ Đại Không Vong. Mệnh gặp Ất Dậu, huyệt gặp Kỷ Sửu, cũng là Thiên Địa Không Vong.

 Ngũ Không (năm loại Không):

 Càn: Nhâm Thân, Tuất, Hợi. Đoài: Đinh Dậu. Cấn: Bính Sửu (?), Dần. Ly: Tỵ, Ngọ. Khảm: Mậu Tý. Khôn: Ất Mùi, Thân. Chấn: Dần, Mão. Tốn: Thìn, Tỵ.

 Gặp xung, gặp khắc thì sợ phạm hung thần.

 Hào Dụng là hung thần, gặp khắc, gặp xung, hoặc gặp hình, là điềm hung dữ.

 Tương hợp tương sinh mới thật là điềm lành.

 Thanh Long, Phúc Đức là thần lành; tương sinh tương hợp, hoặc được phò trợ, hoặc được chầu quanh, là điềm tốt.

 Tử Tôn do hào sinh ra gặp Quan, gặp Quý, đóng ở Tam truyền thì ắt làm quan.

 Hào do huyệt sinh ra đóng ở Tử Tôn, gặp Quan tinh (sao chức quan), Quý Nhân, đóng ở Tam truyền sinh cho bản mệnh, làm Ấn Thụ (dây đeo ấn quan, chỉ quyền chức), thì báo hiệu được vinh hiển chức quan.

 Tượng số trong huyệt hợp Lộc, hợp Tài, nếu đủ cả hai thì là người giàu có.

 Huyệt đóng ở vượng khí, có hào Tử Tôn, Tài, Quan ở dưới hào năm; nếu Tử Tôn tương sinh tương hợp, Tài và Lộc (địa chi nơi can năm sinh được hưởng lộc) đủ cả, thì là người tích được vàng bạc châu báu, là con nhà giàu.

 Phúc Đức của quẻ Du Hồn gặp Không, gặp xung thì báo hiệu lang bạt, trốn chạy, dời đi.

 Tử Tôn gặp Không, gặp xung cùng lúc, nhật thần xung ở quẻ Du Hồn, thì báo hiệu người bỏ trốn đi. Gặp Không vong thì báo hiệu lang bạt không về quê. Nếu sinh vượng, gặp Tài, Quý và thần lành, cũng báo hiệu là người bỏ đi, trốn chạy.

 Quỷ dữ, hung thần biến động thì thấy chết chóc, tai họa ngang trái.

 Các hung thần Bạch Hổ, Đằng Xà cùng Quỷ khắc Thân, Thế, là quỷ thần; phát động đóng ở hào thì báo hiệu tai họa chết chóc ngang trái. Hào Dụng mang hung thần mà động biến cũng không phải điềm lành.

 Phụ Mẫu, Tử Tôn, Tài, Quỷ bị tổn thì sinh ra góa vợ, góa chồng, mồ côi, không con.

 Trong quẻ Phụ bị tổn, lại không hiện trên quẻ, thì sinh trẻ mồ côi. Tử Tôn bị hại, lại không hiện trên quẻ, thì sinh cảnh tổn hại, tuyệt tự. Hào Tài bị hại, lại không hiện trên quẻ, thì sinh người góa vợ. Hào Quỷ bị hại, lại không hiện trên quẻ, thì sinh người góa chồng. Phải chỉ ra cho rõ ràng, không thể nói chung chung.

 Nhận chồng, Hình, Quỷ, Phá, Kiếp Sát, Vong Thần thì sinh người già yếu, bệnh tật, tàn phế.

 Quỷ đóng Phá Toái Sát (sát chủ đổ vỡ, sứt mẻ), kèm Tam Hình, Lục Hại, Nhận chồng, Vong Thần, Kiếp Sát, cùng khắc hào Dụng. Ở cung Càn thì báo hiệu bệnh đầu mặt, suyễn gấp, ho, ruột non. Cung Khảm báo hiệu bệnh cánh tay, mặt (?), hai tai, tiểu tiện, khí huyết, đau lưng, sườn, tim. Cung Cấn báo hiệu mụn nhọt ở mũi, bệnh ngón tay, đùi, chân. Cung Chấn báo hiệu bệnh xương, chân, gan, đùi, Tam tiêu (tên gọi trong Đông y cho ba phần thân mình trên, giữa, dưới, nơi lưu thông khí và nước), bệnh cười nói (?).

 Cung Tốn báo hiệu bệnh râu, tóc mai (chú 3), đầu gối, khí huyết, phong tà (khí gió độc gây bệnh theo Đông y). Cung Ly báo hiệu bệnh tỳ vị, ung nhọt, đau mắt, tim hay kinh sợ, bệnh nhiệt, khí hỏa dương bốc lên. Cung Khôn báo hiệu bệnh bụng, nôn mửa, đi ngoài ra máu, tả lỵ, vàng da phù thũng. Cung Đoài báo hiệu sứt răng miệng, môi vểnh, bệnh ngoài da. Quỷ Kim đang vượng thì ho lao; Quỷ Mộc thì phong tà; Quỷ Hỏa thì bệnh nhiệt; Quỷ Thủy thì nôn tả; Quỷ Thổ thì vàng da phù thũng. Ở giữa không thể kể hết, cứ theo lý mà suy kỹ.

 Huyền Vũ gặp Hàm Trì, Kiếp Sát thì vừa trộm cướp vừa làm kỹ nữ; Thanh Long đóng Hoa Cái gặp Không vong thì không làm sư cũng làm đạo sĩ. (Hàm Trì là sao đào hoa, chủ dâm dật.)

 Huyền Vũ không đầu (?) cùng Kiếp Sát, chầu ở vị trí hào Thế, ở Khảm, thì sinh kẻ đi trộm cướp bên ngoài, hoặc vì trộm cướp mà chết. Huyền Vũ cùng Hàm Trì mang hợp thì báo hiệu con gái sa chốn phong trần, hoặc bỏ nhà theo trai. Hào Thế cùng Thai thần bị khắc thì báo hiệu có nạn sảy thai, khó đẻ. Thanh Long, Hoa Cái, Cô Thần (sao chủ cô độc) gặp Không vong mà có khí, là hạng sư, đạo sĩ.

 Quỷ Thổ của Câu Trần ở quẻ tháng thì dịch bệnh xâm phạm.

 Quẻ tháng tức là Nguyệt tướng; Câu Trần, Quỷ Thổ đóng ở hào Thế, hào Thân, thì báo hiệu dịch bệnh theo mùa xâm phạm.

 Hung thần Chu Tước ở cung dương thì hỏa hoạn liên miên.

 Chu Tước sợ đóng ở Hỏa, lại ở vị trí Hỏa, hoặc đóng ở Chúc Hỏa Sát (sát chủ lửa cháy), thì báo hiệu có nạn cháy nhà.

 Phụ Mẫu đóng ở chỗ Tuyệt của Tử Tôn thì đời sau lẻ loi.

 Phụ Mẫu là Cô Sát (sát chủ cô độc), lại thêm hào Tử Tôn thuộc Hỏa, mà Hỏa Tuyệt ở Hợi; nếu Phụ Mẫu đóng ở hào Hợi mà động, thì báo hiệu đời sau lẻ loi, đứt đoạn.

 Phúc Đức đóng ở cung vượng của Huynh Đệ thì cành giả (con nuôi) hưng thịnh.

 Nếu hào Tử Tôn đóng ở Mệnh, hoặc ở hào Huynh Đệ đang vượng tướng, từ cung giả (không phải cung gốc của quẻ) đến, thì báo hiệu con nuôi hưng thịnh.

 Hào động cùng hung sát trong tuần thì thấy tai nguy ngay.

 Các sát Kiếp, Vong, Hình, Nhận, Thương, Điếu, Nguyệt Phá phát động trong tuần của nhật thần; nếu người xem bị xung, hình, hại, khắc Thân, Mệnh, thì báo hiệu gặp tai nguy, việc cướp bóc. Các trường hợp khác theo đó.

 Huyệt đóng ở Tiến thần dưới nhật thần thì sẽ được may mắn vui mừng.

 Tiến thần là Giáp Tý, Giáp Ngọ, Kỷ Mão, Kỷ Dậu. Gặp Tài, Phúc Đức thì báo hiệu người có tiền của tăng tiến, được yên lành. Ví như ngày Mậu Dần xem được Kỷ Mão gặp Long Đức, Tài, Phúc là vậy.

 Xem hình đã có của việc đã qua, xét điều quá khứ và tương lai.

 Xem hình tích có thể thấy của việc đã qua, xét điềm lành dữ của quá khứ, tương lai, không gì không ứng nghiệm.

 Việc với Thế, Ứng tương đồng thì có thể thấy thể và dụng trong quẻ.

 Thế là thể (phần chủ, gốc, phía mình), Ứng là dụng (phần khách, phía bên kia, cái được dùng tới). Xem thể, dụng phát động ra sao, gắn với sự việc thế nào, mới có thể đoán kỹ.

 Hào động hô ứng với nhật thần mới biết lành dữ trong hào.

 Hào động và nhật thần ứng hợp với nhau thì các việc cát, hung, hối, lận có thể thấy (cát là lành; hung là dữ; hối là ân hận; lận là khó khăn, tiếc nuối). Không được câu nệ cứng nhắc mà đoán. Ý của thánh nhân xưa chưa thể nói rõ hết; đây là cái tài của bậc quân tử ẩn dật, càng nên cân nhắc. Như thế thì không sai không lầm.

 Chú thích chữ hiếm:
(1) Chữ "thận", tiếng Hán phổ thông đọc là shen, thanh bốn; nghĩa là thịt sống các vua thời xưa dùng để tế thần Xã Tắc (thần đất, thần lúa).
(2) Chữ "lâm", đọc là lin, thanh hai; nghĩa là ngọc đẹp.
(3) Chữ "mấn", đọc là bin, thanh bốn; nghĩa là tóc mai, tức chỗ hai bên tai mọc tóc, cũng chỉ phần tóc mọc ở đó.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video