Thiên 25 — Phẩm 25 – Hợp tụ

 Ma-ha Bát-nhã Ba-la-mật (trí tuệ lớn đưa người qua bờ bên kia, tức trí tuệ thấy rõ thật tướng của mọi sự, giúp vượt khỏi sinh tử), phẩm Hợp tụ (gom hợp mọi pháp về một chỗ), thứ hai mươi lăm.

 Bấy giờ Bân-nậu Văn-đà-ni Tử (tức Phú-lâu-na, một vị đại đệ tử của Phật, nổi tiếng giỏi thuyết pháp) thưa Phật: "Bạch Thế Tôn (Đấng được thế gian tôn kính, tức Phật)! Thế Tôn bảo Tu-bồ-đề (vị đại đệ tử hiểu sâu lẽ "không") nói về bát-nhã ba-la-mật, sao ông ấy lại nói giáo pháp ma-ha-diễn (Đại thừa, "cỗ xe lớn", con đường tu hành cứu độ tất cả chúng sinh cùng thành Phật)?"

 Tu-bồ-đề thưa Phật: "Bạch Thế Tôn! Tu-bồ-đề nói giáo pháp ma-ha-diễn, phải chăng đã rời xa bát-nhã ba-la-mật?"

 Phật dạy: "Không phải vậy. Tu-bồ-đề! Giáo pháp ma-ha-diễn mà ông nói là thuận theo, không trái, không làm mất giáo pháp bát-nhã ba-la-mật. Vì sao? Tu-bồ-đề! Vì tất cả các pháp lành hiện có, cùng các pháp của Thanh văn (người nghe Phật dạy mà tu giải thoát cho riêng mình), Bích-chi Phật (bậc tự giác ngộ nhờ quán nhân duyên), lên đến pháp Phật, đều cùng gom hợp trong bát-nhã ba-la-mật."

 Tu-bồ-đề thưa Phật: "Bạch Thế Tôn! Thế nào là các pháp lành cùng pháp Thanh văn, Bích-chi Phật, pháp Bồ-tát, pháp Phật đều cùng hợp trong bát-nhã ba-la-mật?"

 Phật bảo Tu-bồ-đề: "Đó là sáu ba-la-mật (sáu pháp tu đưa qua bờ bên kia: bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ), bốn ý chỉ (bốn cách an trú tâm: quán thân, cảm thọ, tâm, pháp), bốn ý đoạn (bốn sự nỗ lực chân chính dứt ác làm thiện), bốn thần túc (bốn nền tảng của năng lực thiền định), năm căn (năm gốc rễ: tin, tinh tấn, chánh niệm, định, tuệ), năm lực (năm sức mạnh do năm căn lớn lên), bảy giác ý (bảy yếu tố giác ngộ), tám phẩm đạo của bậc hiền thánh (tám con đường chân chính: thấy đúng, nghĩ đúng, nói đúng, làm đúng, sống đúng, nỗ lực đúng, nhớ nghĩ đúng, định đúng), ba cửa giải thoát (không, vô tướng, vô nguyện), bốn trí tuệ không ngại (thông suốt không ngăn ngại về pháp, về nghĩa, về ngôn ngữ, về biện tài), lòng thương yêu lớn, lòng xót thương lớn, mười lực (mười năng lực trí tuệ đặc biệt của Phật), bốn điều không sợ hãi (bốn sự tự tin vững vàng khi thuyết pháp của Phật), mười tám pháp bất cộng (mười tám phẩm chất riêng chỉ Phật mới có, không chung với ai khác), pháp không mong cầu, thường thực hành bình đẳng — Tu-bồ-đề! Đó là các pháp lành. Ba mươi bảy phẩm (ba mươi bảy pháp tu dẫn đến giác ngộ), pháp Thanh văn, pháp Bích-chi Phật, pháp Bồ-tát, pháp Phật, đó là những gì gom hợp trong bát-nhã ba-la-mật.

 Tu-bồ-đề! Đó là ma-ha-diễn: sáu ba-la-mật, năm ấm (năm nhóm hợp thành con người: sắc thân, cảm thọ, tri giác, tâm hành, nhận thức), mười hai suy (mười hai xứ: sáu giác quan và sáu cảnh tương ứng), mười tám tính (mười tám giới: sáu giác quan, sáu cảnh và sáu thức), ba mươi bảy phẩm, cho đến mười tám pháp của Phật, ba cửa giải thoát; pháp lành, pháp hữu lậu (pháp còn phiền não rỉ chảy, còn dính mắc sinh tử); pháp hữu vi (do nhân duyên tạo thành, có sinh diệt), pháp vô vi (không do tạo tác, không sinh diệt); pháp khổ, tập, tận, đạo (bốn chân lý: khổ đau, nguyên nhân của khổ, sự chấm dứt khổ, con đường dứt khổ); cõi dục (cõi còn ham muốn dục lạc), cõi hình (cõi sắc, các vị trời lìa dục nhưng còn thân hình vi tế), cõi không hình (cõi vô sắc, chỉ còn tâm thức); cái không bên trong, cái không bên ngoài, cái không của cái có, cái không của cái không có; các môn tam-muội (các loại thiền định, tâm chuyên nhất vững vàng), các môn đà-lân-ni (đà-la-ni, pháp môn ghi nhớ gìn giữ trọn vẹn mọi điều lành); mười tám pháp của Phật; các giáo pháp và giới luật như thế mà Như Lai (danh hiệu của Phật, bậc đã đạt chân như) đã nói; pháp tính (bản tính chân thật của mọi pháp) cùng như (chân như, cái "như vậy" chân thật không đổi), chân tế (chỗ tột cùng của sự thật), tính không thể nghĩ bàn, nê-hoàn (niết-bàn, trạng thái tắt hết phiền não, giải thoát khỏi sinh tử) — tất cả các pháp ấy không hợp cũng không tan, không có hình tướng, không thể thấy, không có đối đãi, chỉ một tướng; một tướng tức là không có tướng.

 Vì thế, Tu-bồ-đề! Giáo pháp ma-ha-diễn ông nói với bát-nhã ba-la-mật, nghĩa lý thuận theo nhau, không trái sai nhau. Vì sao? Vì ma-ha-diễn với bát-nhã ba-la-mật không khác nhau, không sai biệt; ma-ha-diễn với ba mươi bảy phẩm cho đến mười tám pháp cũng không khác. Ma-ha-diễn tức là pháp Phật, pháp Phật tức là ma-ha-diễn; việc ấy là một, không có hai, cũng không trái nghịch nhau. Tu-bồ-đề! Vì thế nói giáo pháp ma-ha-diễn tức là nói bát-nhã ba-la-mật."

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video