Thiên 39 — Phẩm 39 – Công đức

 Kinh Ma-ha Bát-nhã Ba-la-mật (Ma-ha nghĩa là "lớn lao"; Bát-nhã Ba-la-mật là trí tuệ siêu việt thấy rõ thật tướng mọi sự, đưa người tu từ bờ mê sang bờ giác ngộ), phẩm Công đức, phẩm thứ ba mươi chín.

 Phật bảo Thích-đề-hoàn-nhân (tức Đế Thích, vua cõi trời Đao-lợi): "Nếu có thiện nam, thiện nữ (người nam, người nữ có lòng lành, tin theo Phật pháp) dạy cho chúng sinh trong khắp cõi Diêm-phù-đề (châu lục ở phía nam núi Tu-di, tức thế giới loài người) giữ vững mười điều lành (không sát sinh, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không nói hai lưỡi, không nói lời độc ác, không nói lời thêu dệt, không tham lam, không giận dữ, không tà kiến). Ý Câu-dực (họ của Đế Thích, Phật gọi ông bằng tên này) thế nào, phúc ấy có nhiều không?"

 Thích-đề-hoàn-nhân thưa với Phật: "Rất nhiều, rất nhiều, bạch Thế Tôn (danh hiệu tôn xưng Phật, nghĩa là bậc được cả thế gian tôn kính)!"

 Phật nói: "Câu-dực! Không bằng thiện nam, thiện nữ đem quyển kinh Bát-nhã Ba-la-mật trao cho người khác, khiến họ chép, giữ, đọc tụng và hiểu những điều trong ấy; công đức đạt được còn gấp bội. Vì sao vậy? Vì trong Bát-nhã Ba-la-mật này giảng rộng về pháp vô lậu (pháp không còn phiền não rỉ chảy, không còn bị trôi lăn trong sinh tử), khiến các thiện nam, thiện nữ đều được học; người đời sau cũng được học cho đến khi đạt đạo.

 Người cầu đạo La-hán (bậc thánh đã dứt hết phiền não, tự giải thoát cho mình), đạo Bích-chi-phật (người tự mình giác ngộ nhờ quán xét lẽ nhân duyên, không có thầy và không giáo hoá người khác) đều đạt được từ đây, người sẽ cầu về sau cũng đạt được từ đây; người cầu đạo Bồ-tát (người phát nguyện cầu thành Phật để cứu độ mọi loài) đều đạt được từ trong đó, người sẽ cầu về sau cũng đều sẽ đạt được từ trong đó; người đã thành A-duy-tam-Phật (bậc giác ngộ hoàn toàn, tức thành Phật) đều đạt được từ trong đó, người sẽ cầu thành A-duy-tam-Phật về sau cũng sẽ đạt được từ trong đó.

 Câu-dực! Thế nào là pháp vô lậu? Đó là ba mươi bảy phẩm (ba mươi bảy phương pháp tu tập dẫn đến giác ngộ), không và ba cửa giải thoát (ba pháp quán đưa đến giải thoát: quán không, quán không có tướng, quán không mong cầu), bốn đế (bốn chân lý: khổ, nguyên nhân của khổ, sự diệt khổ, con đường diệt khổ), nội ngoại không (cái không của thân tâm bên trong và cảnh vật bên ngoài) và hữu vô không (cái không của cả "có" lẫn "không"), mười lực của Phật (mười năng lực trí tuệ đặc biệt của Phật), vô lượng pháp của Phật, khiến thiện nam, thiện nữ thành A-duy-tam-Phật; người sẽ cầu về sau cũng sẽ thành A-duy-tam-Phật.

 Câu-dực! Dạy chúng sinh trong khắp cõi Diêm-phù-đề giữ vững mười điều lành, không bằng khiến một người đạt đạo Tu-đà-hoàn (quả thánh đầu tiên, bậc đã bước vào dòng thánh, không còn rơi vào ba đường ác). Vì sao vậy? Vì tuy dạy chúng sinh khắp cõi Diêm-phù-đề làm mười điều lành, họ vẫn chưa thoát khỏi ba đường ác (địa ngục, ngạ quỷ tức quỷ đói, súc sinh); còn dạy một người đạt Tu-đà-hoàn thì người ấy đã lìa ba đường ác rồi.

 Câu-dực! Nếu dạy chúng sinh khắp cõi Diêm-phù-đề làm mười điều lành, ai nấy đều đạt Tu-đà-hoàn, cũng không bằng dạy một người đạt Bích-chi-phật, phúc ấy nhiều hơn rất nhiều. Câu-dực! Dạy hết người trong cõi Diêm-phù-đề giữ vững mười điều lành, ai nấy đều đạt Tu-đà-hoàn, Tư-đà-hàm (quả thánh thứ hai, chỉ còn trở lại cõi người một lần), A-na-hàm (quả thánh thứ ba, không còn trở lại cõi Dục), A-la-hán (quả thánh cao nhất, đã dứt hết phiền não), Bích-chi-phật, cũng không bằng dạy một người phát tâm A-nậu-đa-la tam-da tam-bồ (tâm cầu sự giác ngộ cao tột, chân chính, trọn vẹn, tức tâm cầu thành Phật), công đức ấy nhiều hơn rất nhiều. Vì sao vậy? Vì khiến một người phát tâm A-nậu-đa-la tam-da tam-bồ là nối tiếp giống Phật, khiến giống Phật không bị dứt.

 Câu-dực! Từ Tu-đà-hoàn đến Bích-chi-phật và Phật đều từ Bồ-tát mà sinh ra. Vì thế nên biết, thiện nam, thiện nữ đem quyển kinh Bát-nhã Ba-la-mật trao cho người khác thì được rất nhiều. Vì sao vậy? Vì mọi pháp rộng lớn đều đi vào Bát-nhã Ba-la-mật. Nhờ đó mới biết có các dòng lớn sát-lợi (dòng dõi vua chúa, võ tướng), phạm chí (dòng dõi tu sĩ Bà-la-môn), trưởng giả (người giàu có, có danh vọng); nhờ đó biết có cõi trời Tứ Thiên Vương (cõi trời của bốn vị vua trời trấn giữ bốn phương) lên đến cõi trời Vô tư tưởng vô tư tưởng tuệ (tức cõi trời Phi tưởng phi phi tưởng, cõi cao nhất, nơi tâm thức vi tế đến mức chẳng phải có tưởng cũng chẳng phải không tưởng); nhờ đó biết có ba mươi bảy phẩm cho đến Tát-vân-nhã (trí tuệ biết tất cả mọi sự, tức trí tuệ của Phật), biết có Tu-đà-hoàn lên đến tam-da tam-Phật (giác ngộ chân chính trọn vẹn, tức quả Phật).

 Câu-dực! Hãy gác lại chúng sinh trong một cõi Diêm-phù-đề này; dẫu chúng sinh đầy khắp bốn thiên hạ (bốn châu lục quanh núi Tu-di, hợp thành một thế giới), cho đến tiểu thiên thế giới (một nghìn thế giới), trung thiên thế giới (một triệu thế giới), cõi tam thiên đại thiên (một nghìn triệu thế giới gộp lại, tức một đại vũ trụ), và các cõi nhiều như cát sông Hằng (ví với số lượng nhiều không đếm xuể), đều được dạy giữ vững mười điều lành, cũng không bằng thiện nam, thiện nữ chép và giữ Bát-nhã Ba-la-mật, dạy người khác chép, giữ quyển kinh, đọc tụng, giảng giải; công đức đạt được rất nhiều, rất nhiều.

 "Lại nữa, Câu-dực! Thiện nam, thiện nữ dạy chúng sinh đầy khắp cõi Diêm-phù-đề, khiến họ giữ vững bốn thiền (bốn bậc thiền định của cõi Sắc, tâm càng lúc càng lắng sâu), bốn đẳng (bốn tâm rộng lớn bình đẳng: từ là ban vui, bi là cứu khổ, hỷ là vui theo niềm vui của người, xả là buông bỏ, không thiên vị) và bốn không định (bốn bậc thiền định của cõi Vô sắc, vượt khỏi mọi hình tướng), đạt năm thần thông (năm năng lực siêu phàm: biến hoá tự tại, mắt thấy xa không ngăn ngại, tai nghe xa không ngăn ngại, biết tâm người khác, biết đời trước), thì người ấy được phúc có nhiều không?"

 Thích-đề-hoàn-nhân thưa với Phật: "Rất nhiều, rất nhiều, bạch Thế Tôn!"

 Phật nói: "Vẫn không bằng thiện nam, thiện nữ chép, giữ Bát-nhã Ba-la-mật trao cho người khác, khiến họ chép, giữ quyển kinh, đọc tụng, giảng giải; phúc đạt được nhiều hơn. Vì sao vậy, Câu-dực? Vì điều Bát-nhã Ba-la-mật giảng ra là cực kỳ rộng lớn sâu xa. Câu-dực! Hãy gác lại một cõi Diêm-phù-đề này; dẫu chúng sinh đầy khắp bốn thiên hạ, tiểu thiên thế giới, trung thiên thế giới, cõi tam thiên đại thiên, và các cõi nhiều như cát sông Hằng ở mười phương, đều được dạy để đạt bốn thiền, bốn đẳng và bốn không định, đạt năm thần thông, thì công đức ấy có nhiều không?"

 Thích-đề-hoàn-nhân thưa với Phật: "Rất nhiều, rất nhiều, bạch Thế Tôn!"

 Phật nói: "Vẫn không bằng thiện nam, thiện nữ chép, giữ Bát-nhã Ba-la-mật trao cho người khác, khiến họ chép, giữ, đọc tụng, giảng giải những điều trong ấy; công đức đạt được rất nhiều, rất nhiều.

 "Lại nữa, Câu-dực! Người thọ trì (tiếp nhận và giữ gìn) Bát-nhã Ba-la-mật thì không theo cách nhìn hai bên đối lập, mà cũng chẳng phải không hai; tiếp nhận và thực hành năm Ba-la-mật kia (bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định) cũng không theo hai đường, mà cũng chẳng phải không hai; cũng không theo cách nhìn hai bên mà suy niệm nội ngoại không và hữu vô không; cũng không theo hai đường mà thực hành ba mươi bảy phẩm; cũng không theo hai đường mà thực hành Tát-vân-nhã.

 "Lại nữa, Câu-dực! Nếu thiện nam, thiện nữ dùng vô số phương tiện (những cách khéo léo, linh hoạt để dẫn dắt người khác) đem Bát-nhã Ba-la-mật giáo hoá chúng sinh, khiến họ học, thọ trì, đọc tụng, giảng giải, mở rộng ý nghĩa; không theo cách nhìn hai bên mà quán Bát-nhã Ba-la-mật, cũng không theo có tướng, không theo không tướng, chẳng hợp chẳng tan, chẳng tương ứng chẳng phải không tương ứng, chẳng nâng lên chẳng hạ xuống, chẳng dính mắc chẳng cắt đứt, chẳng sinh chẳng diệt, chẳng giữ chẳng phải không giữ, chẳng ở chẳng phải không ở, chẳng thật chẳng hư, chẳng nhơ chẳng sạch, chẳng tin chẳng phải không tin, chẳng phải pháp chẳng phải không phải pháp, chẳng phải như (chân như, bản thể như thật không đổi khác của mọi sự) chẳng phải không phải như, chẳng phải chân tế (bờ mé chân thật, tức chân lý rốt ráo) chẳng phải không phải chân tế.

 Như vậy, Câu-dực! Thiện nam, thiện nữ thọ trì Bát-nhã Ba-la-mật, trao cho người khác để họ đọc tụng, học tập, phân biệt từng việc, giảng giải ý nghĩa, từng câu từng đoạn rõ ràng; đem điều ấy dạy người thì công đức đạt được hơn cả tự mình đọc tụng, giữ gìn, thực hành. Nếu thiện nam, thiện nữ tự mình học Bát-nhã Ba-la-mật, đọc tụng, giảng giải, tự thân cúng dường (dâng lễ vật để tỏ lòng tôn kính), lại dạy người khác đọc tụng, học tập, giảng nghĩa lý trong ấy, phân tích trí tuệ ấy rõ ràng đầy đủ, thì công đức thiện nam, thiện nữ ấy đạt được càng gấp bội, càng nhiều hơn nữa."

 Thích-đề-hoàn-nhân thưa với Phật: "Bạch Thế Tôn! Thiện nam, thiện nữ nhận học Bát-nhã Ba-la-mật thì nên tiếp nhận và hiểu đầy đủ câu chữ, ý nghĩa của nó."

 Phật nói: "Đúng vậy, đúng vậy! Câu-dực! Thiện nam, thiện nữ nhận học Bát-nhã Ba-la-mật thì nên tiếp nhận và hiểu đầy đủ câu chữ, ý nghĩa của nó. Thiện nam, thiện nữ học như thế thì được vô số, không đếm xuể đức của gốc lành. Nếu có thiện nam, thiện nữ suốt cả đời cúng dường chư Phật Như Lai (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc từ chân lý mà đến) ở mười phương, tuỳ theo những gì các Ngài ưa thích, thì phúc người ấy gieo trồng có nhiều không?"

 Thích-đề-hoàn-nhân nói: "Rất nhiều, rất nhiều!"

 Phật nói: "Vẫn không bằng thiện nam, thiện nữ dùng vô số phương tiện đem Bát-nhã Ba-la-mật trao cho người khác, khiến họ học, giữ gìn, thực hành, hiểu đầy đủ trí tuệ và thấu rõ câu chữ, ý nghĩa; công đức và phúc đạt được là nhiều nhất. Vì sao vậy? Vì chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại khi xưa thực hành đạo Bồ-tát đều học trong Bát-nhã Ba-la-mật mà thành A-duy-tam-Phật; ai học theo cũng sẽ thành A-duy-tam-Phật.

 "Lại nữa, Câu-dực! Thiện nam, thiện nữ trải qua a-tăng-kỳ kiếp (số kiếp nhiều không đếm được; kiếp là khoảng thời gian cực kỳ dài) thực hành Đàn Ba-la-mật (hạnh bố thí trọn vẹn), cũng không bằng thiện nam, thiện nữ thọ trì Bát-nhã Ba-la-mật, dạy rộng cho chúng sinh mà không nương dựa vào đâu.

 Câu-dực! Bồ-tát thực hành Đàn Ba-la-mật mà còn có chỗ nương dựa, khởi ý nghĩ rằng: 'Ta bố thí cho người kia, ta làm việc như thế', thì đó là dừng lại ở việc bố thí, không thành Đàn Ba-la-mật. Nói: 'Ta giữ giới, đây là giới của ta', thì liền dừng lại ở giới, không thành Thi Ba-la-mật (hạnh giữ giới trọn vẹn). Nói: 'Ta nhẫn nhục, vì thế mà nhẫn', thì liền dừng lại ở nhẫn, không thành Sằn Ba-la-mật (hạnh nhẫn nhục trọn vẹn). Nói: 'Ta tinh tấn, có việc để tinh tấn', thì liền dừng lại ở tinh tấn, không thành Duy-đãi Ba-la-mật (hạnh tinh tấn trọn vẹn). Nói: 'Ta tu thiền, có việc để thiền', thì liền dừng lại ở thiền, không thành Thiền Ba-la-mật (hạnh thiền định trọn vẹn). Nói: 'Ta thực hành trí tuệ', liền nghĩ đến trí tuệ, vì dừng lại ở trí tuệ nên không thành Bát-nhã Ba-la-mật. Câu-dực! Thiện nam, thiện nữ thực hành như thế thì không thành sáu Ba-la-mật (sáu hạnh tu đưa đến bờ giác ngộ: bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ)."

 Thích-đề-hoàn-nhân thưa với Phật: "Bồ-tát Ma-ha-tát (Ma-ha-tát nghĩa là bậc đại sĩ, người lớn lao) phải thực hành thế nào thì mới thành sáu Ba-la-mật?"

 Phật bảo Thích-đề-hoàn-nhân: "Bồ-tát bố thí mà không thấy có mình, không thấy có vật đem cho, cũng không thấy có người nhận; đó là thực hành Đàn Ba-la-mật. Cho đến Bát-nhã Ba-la-mật cũng không thấy có, cũng không nắm được; đó là Bồ-tát thực hành đầy đủ sáu Ba-la-mật. Câu-dực! Nếu thiện nam, thiện nữ thực hành sáu Ba-la-mật và hiểu nghĩa của nó, thì nên hiểu như thế. Vì sao vậy? Vì đời sau sẽ có thiện nam, thiện nữ phát tâm muốn đạt A-nậu-đa-la tam-da tam-bồ, đứng ở Bát-nhã Ba-la-mật mà không được nghe đầy đủ Bát-nhã Ba-la-mật và lời giải nghĩa của nó, nên có thể không thành A-nậu-đa-la tam-da tam-bồ; vì thế nên vì những người ấy mà giảng giải đầy đủ trí tuệ trong Bát-nhã Ba-la-mật."

 Thích-đề-hoàn-nhân thưa với Phật: "Thế nào là giảng Bát-nhã Ba-la-mật cho người?"

 Phật bảo Thích-đề-hoàn-nhân: "Nếu có thiện nam, thiện nữ giảng Bát-nhã Ba-la-mật, giảng xong rồi lại nên giảng tiếp."

 Thích-đề-hoàn-nhân thưa với Phật: "Thiện nam, thiện nữ giảng Bát-nhã Ba-la-mật, giảng xong rồi lại nên giảng tiếp là thế nào?"

 Phật nói với Thích-đề-hoàn-nhân: "Nếu thiện nam, thiện nữ mới bước vào Bát-nhã Ba-la-mật, thì nên giảng Bát-nhã Ba-la-mật cho họ; giảng xong rồi lại nên giảng tiếp. Giảng cho người mới vào rằng sắc (hình thể vật chất) là vô thường (không bền lâu, luôn thay đổi), nên giảng như thế này: 'Thực hành như vậy là thực hành Bát-nhã Ba-la-mật. Nói như vậy là suy niệm năm ấm (năm nhóm cấu thành con người: sắc là thân thể vật chất, thọ là cảm giác, tưởng là tri giác, hành là ý chí tạo tác, thức là sự nhận biết) là vô thường.'

 Thiện nam, thiện nữ giảng năm ấm là vô thường như thế, là để người kia bước đầu hướng tới thực hành Bát-nhã Ba-la-mật; giảng mười hai suy (mười hai nhập: sáu giác quan và sáu cảnh tương ứng của chúng) là vô thường, khổ, không, để thực hành sáu Ba-la-mật; giảng mười tám tính (mười tám giới: sáu giác quan, sáu cảnh và sáu thức nhận biết) là vô thường, khổ, không, để thực hành sáu Ba-la-mật; giảng năm ấm là khổ, không, để thực hành sáu Ba-la-mật; giảng bốn thiền, bốn đẳng, bốn không định là vô thường, khổ, không, để thực hành sáu Ba-la-mật; giảng ba mươi bảy phẩm, mười tám pháp (mười tám phẩm chất riêng chỉ Phật mới có) cho đến Tát-vân-nhã, giảng lời dạy về vô thường: chẳng thường còn, khổ, không. Giảng như thế, hiểu như thế, ấy là dạy người mới phát tâm thực hành Bát-nhã Ba-la-mật. Câu-dực! Người mới học, mới phát tâm nên thực hành như thế.

 "Lại nữa, Câu-dực! Nếu thiện nam, thiện nữ là người đã học sâu, khi giảng Bát-nhã Ba-la-mật thì nên nói với người mới học, mới phát tâm rằng: 'Ngươi nên tiếp nhận và ghi nhớ sáu Ba-la-mật; tiếp nhận rồi sẽ đứng ở địa thứ nhất của Bồ-tát (bậc tu thứ nhất trong mười bậc tu của Bồ-tát), từ địa thứ nhất đến địa thứ hai, cho đến địa thứ mười.' Nghĩ như thế, có tưởng chấp trước, có tưởng nương dựa, mà suy niệm Bát-nhã Ba-la-mật như thế. Câu-dực! Đó là người mới phát tâm thực hành Bát-nhã Ba-la-mật.

 "Lại nữa, Câu-dực! Thiện nam, thiện nữ ấy lại dạy rằng: 'Ngươi nên suy niệm Bát-nhã Ba-la-mật như thế này; suy niệm như thế rồi sẽ vượt lên trên La-hán, Bích-chi-phật.' Đó là việc thực hành của người mới phát tâm.

 "Lại nữa, Câu-dực! Có người tu đạo Bồ-tát nên nói với người mới học rằng: 'Hãy tiếp nhận Bát-nhã Ba-la-mật này, sẽ đạt được vô sở tùng sinh pháp nhẫn (sự chấp nhận và an trụ vững vàng trong chân lý rằng mọi pháp vốn không sinh ra). Đạt được nhẫn ấy rồi, liền có thần thông (năng lực siêu phàm), từ cõi Phật này đến cõi Phật khác, lễ bái, phụng sự, cung kính chư Phật Thế Tôn.'

 "Lại nữa, Câu-dực! Người đã học sâu nên dạy người mới học, mới phát tâm rằng: 'Thiện nam, thiện nữ! Các ngươi nên nhận học Bát-nhã Ba-la-mật như thế, giữ gìn suy niệm như thế. Suy niệm như thế rồi, các ngươi sẽ được công đức và phúc lành không đếm xuể, không lường được.' Đó là dạy người mới phát tâm thực hành.

 "Lại nữa, Câu-dực! Người đã học sâu nên dạy người mới học rằng: 'Thiện nam! Ngươi nên học theo những gốc lành mà chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại đã thực hành, những công đức các Ngài đã làm, nên một lòng suy niệm cho đến khi đạt A-nậu-đa-la tam-da tam-Phật (sự giác ngộ cao tột, chân chính, trọn vẹn, tức quả vị Phật).' Đó là dạy người mới học thực hành."

 Thích-đề-hoàn-nhân thưa với Phật: "Suy niệm và giảng như thế xong rồi, lại nên dạy người mới học thế nào nữa?"

 Phật bảo Thích-đề-hoàn-nhân: "Người đã học sâu lại nên dạy người mới học rằng: 'Thiện nam! Hãy tiếp nhận và suy niệm Bát-nhã Ba-la-mật. Suy niệm Bát-nhã Ba-la-mật thì chớ quán năm ấm là vô thường. Vì sao vậy? Vì mọi thứ thuộc năm ấm tự nó là không; mọi thứ thuộc năm ấm là không có gì cả, mà cái không có gì cả thì chẳng phải năm ấm. Trong Bát-nhã Ba-la-mật, năm ấm không có thường hay vô thường; trong Bát-nhã Ba-la-mật còn không thấy năm ấm, huống chi lại có thường hay vô thường?' Câu-dực! Thiện nam, thiện nữ giảng như thế là không dạy người mới học theo lối chấp trước.

 Lại nên dạy người mới học còn chấp trước rằng: 'Ngươi hãy tiếp nhận và suy niệm Bát-nhã Ba-la-mật. Suy niệm Bát-nhã Ba-la-mật thì đối với mọi pháp chớ có vượt qua, chớ có dừng lại. Vì sao vậy? Vì trong Bát-nhã Ba-la-mật không có pháp nào để vượt qua hay để dừng lại. Vì sao vậy? Vì pháp tự nó là không. Cái có là không thì không có gì cả, mà không có gì cả chính là Bát-nhã Ba-la-mật. Trong Bát-nhã Ba-la-mật không có pháp nào tương ứng hay không tương ứng, cũng không có pháp sinh hay không sinh.' Thiện nam, thiện nữ giảng như thế là không dạy người mới học theo lối chấp trước. Câu-dực! Thiện nam, thiện nữ giảng nghĩa lý trong Bát-nhã Ba-la-mật nên như thế. Thiện nam, thiện nữ dạy như thế thì công đức đạt được nhiều hơn những người trước.

 "Lại nữa, Câu-dực! Thiện nam, thiện nữ dạy chúng sinh khắp cõi Diêm-phù-đề, khiến họ đạt đạo Tu-đà-hoàn, phúc ấy có nhiều không?"

 Thích-đề-hoàn-nhân nói: "Rất nhiều, rất nhiều, bạch Thế Tôn!"

 Phật nói: "Không bằng thiện nam, thiện nữ đem Bát-nhã Ba-la-mật trao cho người khác, khiến họ học, chép, giữ, và giảng giải ý nghĩa cho họ; công đức đạt được rất nhiều, rất nhiều. Dạy Bát-nhã Ba-la-mật cho thiện nam, thiện nữ ấy, để họ theo những lời dạy trên mà tập học, giữ gìn, thực hành. Vì sao vậy? Vì mọi đạo Tu-đà-hoàn đều từ Bát-nhã Ba-la-mật sinh ra.

 "Lại nữa, Câu-dực! Hãy gác lại cõi Diêm-phù-đề, bốn thiên hạ và cõi tam thiên đại thiên này; dẫu chúng sinh đầy khắp các cõi ở phương đông nhiều như cát sông Hằng đều được dạy để đạt đạo Tu-đà-hoàn, phúc ấy có nhiều không?"

 Thích-đề-hoàn-nhân nói: "Rất nhiều, rất nhiều, bạch Thế Tôn!"

 Phật nói: "Không bằng thiện nam, thiện nữ đem Bát-nhã Ba-la-mật trao cho người khác, khiến họ học, chép, giữ, đọc tụng, thực hành, tập luyện, giảng giải trí tuệ trong ấy; công đức đạt được rất nhiều, rất nhiều. Vì sao vậy? Vì đạo Tu-đà-hoàn đều từ Bát-nhã Ba-la-mật sinh ra.

 "Lại nữa, Câu-dực! Nếu chúng sinh đầy khắp cõi Diêm-phù-đề đều được dạy để đạt Tu-đà-hoàn, Tư-đà-hàm, A-na-hàm, A-la-hán, phúc ấy có nhiều không?"

 Thích-đề-hoàn-nhân thưa với Phật: "Rất nhiều, rất nhiều, bạch Thế Tôn!"

 Phật nói: "Không bằng thiện nam, thiện nữ đem Bát-nhã Ba-la-mật trao cho người khác, khiến họ học, chép, giữ, đọc tụng, vâng làm, theo lời dạy trong ấy mà giảng giải ý nghĩa trí tuệ; công đức đạt được rất nhiều, rất nhiều. Vì sao vậy? Vì từ đạo Tu-đà-hoàn đến A-la-hán đều từ Bát-nhã Ba-la-mật sinh ra.

 "Lại nữa, Câu-dực! Hãy gác lại một cõi Diêm-phù-đề và cõi tam thiên đại thiên này; dẫu chúng sinh đầy khắp các cõi nhiều như cát sông Hằng đều được dạy để đạt từ đạo Tu-đà-hoàn đến A-la-hán, phúc ấy có nhiều không?"

 Thích-đề-hoàn-nhân thưa với Phật: "Rất nhiều, rất nhiều!"

 Phật nói: "Không bằng thiện nam, thiện nữ đem Bát-nhã Ba-la-mật trao cho người khác, khiến họ học, chép, giữ, đọc tụng, vâng làm, theo lời dạy trong ấy mà giảng giải ý nghĩa trí tuệ; công đức đạt được rất nhiều, rất nhiều.

 "Lại nữa, Câu-dực! Chúng sinh đầy khắp một cõi Diêm-phù-đề đều được dạy để đạt đạo Bích-chi-phật, phúc ấy có nhiều không?"

 Thích-đề-hoàn-nhân nói: "Rất nhiều, rất nhiều, bạch Thế Tôn!"

 Phật nói: "Không bằng thiện nam, thiện nữ đem Bát-nhã Ba-la-mật trao cho người khác, khiến họ học, chép, giữ, đọc tụng, vâng làm, theo lời dạy trong ấy mà giảng giải ý nghĩa trí tuệ; công đức đạt được rất nhiều, rất nhiều. Vì sao vậy? Vì các vị Bích-chi-phật đều từ Bát-nhã Ba-la-mật sinh ra.

 "Lại nữa, Câu-dực! Hãy gác lại cõi Diêm-phù-đề và cõi tam thiên đại thiên này; dẫu chúng sinh ở các cõi nhiều như cát sông Hằng đều được dạy để đạt đạo Bích-chi-phật, phúc có nhiều không?"

 Thích-đề-hoàn-nhân nói: "Rất nhiều, rất nhiều, bạch Thế Tôn!"

 Phật nói: "Không bằng thiện nam, thiện nữ đem Bát-nhã Ba-la-mật trao cho người khác, khiến họ học, chép, giữ, đọc tụng, vâng làm, theo lời dạy trong ấy mà giảng giải ý nghĩa trí tuệ cho họ; công đức đạt được rất nhiều, rất nhiều. Vì sao vậy? Vì các vị Bích-chi-phật đều từ Bát-nhã Ba-la-mật sinh ra.

 "Lại nữa, Câu-dực! Nếu có thiện nam, thiện nữ dạy bảo chúng sinh đầy khắp một cõi Diêm-phù-đề và các cõi nhiều như cát sông Hằng, khuyến khích giúp đỡ khiến họ phát tâm A-nậu-đa-la tam-da tam-bồ, thì cũng không bằng thiện nam, thiện nữ đem Bát-nhã Ba-la-mật trao cho người khác, dạy họ chép, giữ, đọc tụng, vâng làm, giảng giải ý nghĩa trí tuệ cho họ; công đức ấy rất nhiều. Lại nói với người ấy rằng: 'Hãy tiếp nhận Bát-nhã Ba-la-mật, nên theo lời dạy trong ấy. Theo lời dạy ấy rồi, sẽ được cái lợi của Tát-vân-nhã. Được cái lợi ấy rồi, liền đầy đủ Bát-nhã Ba-la-mật, ngươi sẽ thành A-nậu-đa-la tam-da tam-bồ. Vì sao vậy? Vì các Bồ-tát mới phát tâm đều từ Bát-nhã Ba-la-mật sinh ra.'

 "Lại nữa, Câu-dực! Nếu có thiện nam, thiện nữ dạy bảo chúng sinh đầy khắp một cõi Diêm-phù-đề và các cõi nhiều như cát sông Hằng, dạy cho họ đứng vững ở địa vị A-duy-việt-trí (địa vị không còn thoái lui trên đường tu thành Phật), phúc ấy có nhiều không?"

 Thích-đề-hoàn-nhân nói: "Rất nhiều, rất nhiều, bạch Thế Tôn!"

 Phật nói: "Câu-dực! Không bằng thiện nam, thiện nữ đem quyển kinh Bát-nhã Ba-la-mật trao cho người khác, giảng giải những điều trong ấy cùng ý nghĩa trí tuệ của nó, khiến họ truyền bá và thực hành. Lại nói với người ấy rằng: 'Hãy thọ trì quyển kinh Bát-nhã Ba-la-mật này, đều tập theo và vâng làm như lời dạy ở trên, ngươi sẽ được cái lợi của mọi pháp, cho đến khi đạt A-nậu-đa-la tam-da tam-bồ. Vì sao vậy? Vì địa vị A-duy-việt-trí của Bồ-tát Ma-ha-tát đều từ Bát-nhã Ba-la-mật mà ra.'

 "Lại nữa, Câu-dực! Dẫu chúng sinh khắp cõi Diêm-phù-đề đều đã ở trên đường đến A-nậu-đa-la tam-da tam-bồ, không còn quay lui nữa, nếu có thiện nam, thiện nữ vì những người ấy mà giảng Bát-nhã Ba-la-mật cùng lời giải nghĩa của nó; mà trong số ấy có một người nói: 'Tôi muốn mau thành A-nậu-đa-la tam-da tam-bồ', nếu có thiện nam, thiện nữ vì riêng một người ấy mà giảng Bát-nhã Ba-la-mật, phân tích giảng giải đầy đủ ý nghĩa của nó, thì phúc ấy là nhiều nhất (?)."

 Thích-đề-hoàn-nhân thưa với Phật: "Bạch Thế Tôn! Bồ-tát Ma-ha-tát nào dốc lòng muốn thành A-nậu-đa-la tam-da tam-bồ, thì phải dốc lòng dạy Bồ-tát ấy thực hành sáu Ba-la-mật, dạy nội ngoại không và hữu vô không, ba mươi bảy phẩm, mười lực của Phật, bốn điều không sợ hãi (bốn sự tự tin vững vàng khi thuyết pháp), bốn trí tuệ không ngăn ngại (bốn khả năng hiểu biết và diễn đạt thông suốt về pháp, nghĩa, ngôn từ và biện luận), mười tám pháp của Phật. Nên đem những pháp ấy dạy những người như thế, lại cung cấp những thứ họ cần như áo quần, của quý lạ (?) và mọi thứ cúng dường. Dùng hai thứ ấy (pháp và vật chất) để cúng dường các vị Bồ-tát Ma-ha-tát như thế.

 Bạch Thế Tôn! Phúc mà thiện nam, thiện nữ ấy đạt được là tôn quý nhất, hơn những việc đã làm trước. Vì sao vậy, bạch Thế Tôn? Vì Bồ-tát Ma-ha-tát dạy người thực hành sáu Ba-la-mật thì nên như thế, dạy người thực hành nội ngoại không và hữu vô không, ba mươi bảy phẩm cho đến mười tám pháp của Phật cũng nên như thế."

 Tu-bồ-đề (một đại đệ tử của Phật, nổi tiếng hiểu sâu nhất về lẽ không) nói với Thích-đề-hoàn-nhân: "Hay thay, hay thay! Câu-dực! Ông đã khuyến khích giúp đỡ những thiện nam, thiện nữ cầu đạo Bồ-tát đến như vậy. Như ông làm theo phép tắc của một người đệ tử hiền của Phật, nên làm lợi ích cho Bồ-tát Ma-ha-tát, đem pháp thí (bố thí bằng giáo pháp) và cúng dường thí (bố thí bằng vật chất) để che chở nuôi dưỡng Bồ-tát, khuyến khích giúp đỡ khiến họ thành A-nậu-đa-la tam-da tam-bồ. Vì sao vậy? Vì chư Phật và chúng đệ tử đều từ hai thứ bố thí ấy mà ra.

 Nếu Bồ-tát không phát tâm A-nậu-đa-la tam-da tam-bồ, thì Bồ-tát ấy rốt cuộc không thể học sáu Ba-la-mật và mười tám pháp của Phật. Nếu Bồ-tát không học sáu Ba-la-mật và mười tám pháp của Phật, thì rốt cuộc không thành A-nậu-đa-la tam-da tam-bồ, cũng không biết có La-hán, Bích-chi-phật. Nhờ Bồ-tát học sáu Ba-la-mật và mười tám pháp của Phật nên thành A-nậu-đa-la tam-da tam-bồ; ba đường ác liền bị dứt, thế gian mới biết có các dòng lớn sát-lợi, phạm chí, trưởng giả, mới biết có cõi trời Tứ Thiên Vương và cõi trời Vô tư tưởng vô tư tưởng tuệ, mới biết có sáu Ba-la-mật, từ nội ngoại không và hữu vô không, ba mươi bảy phẩm, mười tám pháp của Phật; thế gian mới biết có thừa Thanh văn (con đường của người tu nhờ nghe lời Phật dạy mà giác ngộ, mục đích chỉ để tự giải thoát) và thừa Bích-chi-phật."

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video