Thiên 48 — Phẩm 48 – Không hòa hợp

 Kinh Ma-ha Bát-nhã Ba-la-mật (Ma-ha: lớn lao; Bát-nhã ba-la-mật: trí tuệ hoàn hảo đưa người vượt qua bờ khổ sang bờ giác ngộ). Phẩm Không hòa hợp, thứ bốn mươi tám.

 Phật bảo Tu-bồ-đề (vị đệ tử của Phật hiểu sâu nhất về lẽ "không"): "Có người thích nghe, thích nhận Bát-nhã ba-la-mật, nhưng vị pháp sư (người giảng dạy kinh pháp) thân thể mỏi mệt cùng cực, không thể giảng nói; nên biết đó là ma sự (việc ma: những chướng ngại do ma gây ra, làm việc tu học bị cản trở)."

 Phật nói: "Nếu pháp sư thân thể yên ổn, muốn giảng nói, mà người nhận pháp lại vướng nhân duyên khác, ai nấy giải tán; nên biết đó là ma sự. Tu-bồ-đề! Người nhận kinh muốn chép Bát-nhã ba-la-mật mà pháp sư lại muốn đi nơi khác; đó là ma sự. Pháp sư muốn được cúng dường giường nằm, đồ ăn uống, thuốc men khi đau ốm, quần áo chăn đắp; người nhận kinh thì ít ham muốn, biết đủ, lặng lẽ không có lòng cho; thế là không hòa hợp, đó là ma sự. Tu-bồ-đề! Pháp sư ít ham muốn, biết đủ, giữ giới không tham, chí thường tinh tấn, ưa ở trong thiền định (trạng thái tâm lắng yên, chuyên chú một chỗ); người nhận kinh không biết chán đủ, tham cầu cúng dường; hai bên không hòa hợp, đó là ma sự.

 Tu-bồ-đề! Pháp sư ở chốn a-luyện (a-lan-nhã: nơi vắng vẻ xa xóm làng để tu hành) lặng lẽ yên tĩnh, thực hành mười hai pháp (mười hai hạnh đầu đà: mười hai cách sống khắc khổ để dứt lòng tham đắm, như chỉ ăn đồ khất thực, ở nơi vắng vẻ, chỉ ngồi không nằm…); người nhận kinh không thể ngồi yên lặng, lại không vâng làm mười hai pháp. Tu-bồ-đề! Người nhận kinh giữ mười hai pháp, có thể một mình ngồi yên lặng; pháp sư thì hoàn toàn không có chí ấy; hai bên không hòa hợp, không thể chép học, đó là ma sự.

 Tu-bồ-đề! Người nhận kinh tinh tấn, có lòng tin, giữ giới đúng pháp, ưa thích Bát-nhã ba-la-mật; pháp sư thì nhiều ham muốn, phạm luật, không thể giữ giới. Tu-bồ-đề! Pháp sư tinh tấn, tin ưa, vâng giữ giới luật, thực hành Bát-nhã ba-la-mật; người nhận kinh lại nhiều điều hủy phạm, phạm giới, trái luật; hai bên không hòa hợp, đó là ma sự.

 Tu-bồ-đề! Pháp sư không tham cầu gì, ưa bố thí, chí nguyện rộng khắp; người nhận kinh nhiều đòi hỏi ham muốn, tham lam, keo kiệt, tiếc của, chí bị ngăn ngại, ý hẹp hòi; hai bên không hòa hợp. Tu-bồ-đề! Nếu người nhận kinh không còn ham muốn gì, ưa bố thí, không tham, chí nguyện không ngăn ngại; pháp sư lại tham cầu không biết dừng, không biết đủ, chí ý hẹp hòi; hai bên không hòa hợp, đó là ma sự.

 Tu-bồ-đề! Người nhận kinh muốn cúng dường cho pháp sư các vật dụng mình có; pháp sư không chịu nhận, nên không được học giữ Bát-nhã ba-la-mật. Tu-bồ-đề! Pháp sư mong được cúng dường áo quần và các thứ; người nhận kinh lại liêm khiết, giữ tiết tháo, không màng lợi lộc; lại không hòa hợp; đó là ma sự.

 Tu-bồ-đề! Pháp sư thông suốt kinh đạo, biện tài mạnh mẽ, trí tuệ sắc bén; nhưng người nhận kinh tối tăm bế tắc, chậm lụt, tâm chí không kịp tỏ ngộ. Tu-bồ-đề! Người nhận kinh chí sáng, ý thông, trí tuệ và biện tài tinh tế nhạy bén; pháp sư lại tham lam, tối tăm, không thông suốt; thế là không hòa hợp, đó là ma sự.

 Tu-bồ-đề! Pháp sư thông hiểu mười hai bộ kinh (mười hai thể loại kinh điển của Phật giáo), giải nói theo thứ lớp không thiếu sót; người nhận kinh không biết thứ lớp, chưa hiểu thuận nghịch. Tu-bồ-đề! Nếu người nhận kinh hiểu rõ thứ lớp, hiểu mười hai bộ kinh, biết việc thuận nghịch; pháp sư lại không hiểu được; chí không hòa hợp, đó là ma sự.

 Tu-bồ-đề! Pháp sư đầy đủ sáu ba-la-mật (sáu pháp tu hoàn hảo của Bồ-tát: bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ); người nhận kinh không đầy đủ. Hoặc người nhận pháp đầy đủ sáu ba-la-mật; pháp sư lại không đầy đủ. Hai bên không hòa hợp, đó là ma sự. Tu-bồ-đề! Pháp sư đầy đủ sáu độ (tức sáu ba-la-mật), lại có ẩu-hòa câu-xá-la (phương tiện khéo léo: sự khéo biết dùng cách thích hợp để tu hành và cứu độ người); người nhận kinh đã không có sáu việc ấy, lại không có ẩu-hòa câu-xá-la; hai bên không hòa hợp, đó là ma sự.

 Tu-bồ-đề! Pháp sư được đà-lân-ni (đà-la-ni: năng lực ghi nhớ, nắm giữ trọn vẹn mọi giáo pháp không quên mất); người nhận kinh pháp không có. Nếu người nhận pháp được đà-lân-ni; pháp sư lại không có. Hai bên không hòa hợp, đó là ma sự. Tu-bồ-đề! Người nhận kinh muốn chép Bát-nhã ba-la-mật làm quyển kinh; pháp sư lại không chịu cho. Pháp sư vừa muốn cho kinh; người nhận pháp lại không muốn chép. Cũng không hòa hợp, đó là ma sự.

 Tu-bồ-đề! Pháp sư bị năm ấm cái (năm thứ che lấp tâm: tham muốn, giận dữ, mê mờ buồn ngủ, xao động hối hận, nghi ngờ) (?) trói buộc, che khuất cái thấy; người nhận kinh không bị che lấp; chí không hòa hợp. Nếu người nhận kinh mê lầm trong năm thứ che lấp ấy; pháp sư thì các thứ che lấp đã hết. Hai bên không hòa hợp, đó là ma sự.

 Tu-bồ-đề! Khi chép Bát-nhã ba-la-mật này, hoặc có người đến nói về nỗi khổ nạn dữ dội của ba đường ác (ba cõi khổ: địa ngục, quỷ đói, súc sinh), nói với người ấy: 'Ta có thể giúp anh thoát khỏi những khổ nhọc ấy, học A-nậu-đa-la tam-da-tam-bồ (sự giác ngộ tối thượng, chân chính, trọn vẹn, tức quả vị Phật) làm gì?' Đó là ma sự.

 Tu-bồ-đề! Khi chép Bát-nhã ba-la-mật hoặc khi muốn giảng nói, lại có người đến ca ngợi niềm vui sướng của các cõi trời thuộc cõi dục (những cõi trời còn ham muốn): năm dục (năm thứ ham muốn: hình sắc đẹp, âm thanh hay, mùi thơm, vị ngon, xúc chạm êm ái) tha hồ thỏa thích, đồ ăn uống, áo mặc, vật dụng, ca nhạc tự nhiên có sẵn; các cõi trời sắc (những cõi trời đã lìa dục nhưng còn thân hình vi tế) lấy thiền làm niềm vui, làm thức ăn; các cõi trời vô sắc (những cõi trời không còn thân hình, chỉ còn tâm) lấy sự vắng lặng làm thức ăn, làm niềm vui. Rồi nói: 'Từ trời Tứ Thiên Vương (cõi trời thấp nhất của cõi dục, do bốn vị vua trời cai quản) cho đến trời Phi tưởng phi phi tưởng (cõi trời cao nhất, nơi tâm không còn ý tưởng thô mà cũng không hẳn là không có ý tưởng), ba cõi (cõi dục, cõi sắc, cõi vô sắc: toàn bộ thế giới của chúng sinh còn luân hồi) tuy vui nhưng cũng là vô thường, khổ, không, vô ngã (không bền lâu, đau khổ, trống rỗng, không có cái "ta" thật), rồi đều sẽ diệt hết, không thể tồn tại lâu dài; chẳng bằng hãy nhận lấy pháp A-la-hán (bậc đã dứt hết phiền não, ra khỏi sinh tử, chỉ cầu giải thoát cho riêng mình) hay Bích-chi-Phật (bậc tự mình giác ngộ không cần thầy dạy), đừng ham thích ba cõi mà chịu sinh tử này.' Đó là ma sự của Bồ-tát (người tu hành phát nguyện thành Phật để cứu độ chúng sinh).

 Pháp sư muốn tâm lặng lẽ, ở một mình; người nhận kinh pháp lại dẫn theo đông người, ưa chốn ồn ào. Nếu pháp sư ý thích đông người; người nhận kinh lại ưa vắng lặng một mình. Cũng không hòa hợp, nên biết là ma sự. Nếu pháp sư ý thích đông người, nuôi nhiều đệ tử; người nhận kinh không giống những người kia, muốn được ở một mình. Nếu người nhận pháp muốn thích nhiều bạn bè; pháp sư lại muốn vắng lặng. Cũng không hòa hợp, đó là ma sự.

 Pháp sư tự tôn trọng mình, muốn được cung kính; người nhận kinh lại có ý kiêu mạn, không cung kính. Nếu pháp sư không ham muốn gì, khi ấy không thích được người cung kính chiều theo; nhưng người nhận pháp lại thích làm việc cung kính. Cũng không hòa hợp, đó là ma sự. Nếu pháp sư khi chép Bát-nhã ba-la-mật có ý muốn nhận lấy của cải; người nhận kinh hoàn toàn không có lòng cho. Ý không hòa hợp, đó là ma sự. Nếu người nhận kinh khi chép Bát-nhã ba-la-mật lại nghĩ muốn chuyển hướng từ Bát-nhã ba-la-mật, ở trong đó khởi ý muốn được tiền của lợi lộc; đó là ma sự.

 Nếu pháp sư muốn đến nơi nguy hiểm đến tính mạng, lúa gạo đắt đỏ; người nhận kinh không thích, không thể đi theo. Cũng không hòa hợp, đó là ma sự. Pháp sư muốn đến nơi sung túc yên vui, lúa gạo rẻ; người nhận kinh ai cũng thích đi theo. Giữa đường pháp sư lại gây trở ngại: 'Các ngươi chỉ vì tham sự cúng dường nên muốn theo ta để được phần, đâu biết đến nơi rồi có được hay không?' Người nhận kinh thấy dáng ý muốn đuổi đi nên dần dần quay về; đó là ma sự.

 Nếu pháp sư nói với người nhận kinh pháp: 'Ta muốn đến chỗ kia, đường đi qua đầm hoang vắng, ở đó có trộm cướp, người man rợ, thợ săn, lại nhiều cọp sói, rắn rết và các loài độc trùng. Các ngươi có thể theo ta chịu những khổ ấy chăng?' Người nhận pháp nghe vậy, trong lòng không vui, không thể đi theo. Vướng ngại như thế nên không thể chép xong, học và nhận kinh này; đó là ma sự. Pháp sư có những nơi từng dạy dỗ, thường hay lui tới; người nhận pháp muốn theo đến đó, giữa đường pháp sư nói với người nhận kinh: 'Nay ta tạm phải đi qua một nơi, anh hãy quay về.' Người nhận kinh buồn rầu vì không được đi theo, không được nghe, không được nhận giữ Bát-nhã ba-la-mật; đó là ma sự.

 "Lại nữa, Tu-bồ-đề! Ma Ba-tuần (vua ma, kẻ chuyên phá hoại người tu hành) trong ý thường tính toán, muốn khoác áo sa-môn (người xuất gia tu hành), thường muốn phá rối, không muốn để có người chép, giữ, đọc tụng, học Bát-nhã ba-la-mật."

 Tu-bồ-đề thưa Phật: "Bạch Thế Tôn (danh hiệu tôn kính của Phật: bậc được cả thế gian tôn kính)! Vì sao Ba-tuần thường khoác áo sa-môn mà phá hoại, không muốn để người ta nhận học Bát-nhã ba-la-mật?"

 Phật bảo Tu-bồ-đề: "Ba-tuần khoác áo sa-môn, muốn phá hoại, chia lìa những người học Bát-nhã ba-la-mật. Nó lại nói với người ta: 'Xét theo giáo pháp trong kinh của ta mà xem những điều trong kinh của anh, thì đó không phải là Bát-nhã ba-la-mật.' Tu-bồ-đề! Người chưa được thọ ký (được Phật báo trước rằng sẽ thành Phật) nghe nói như vậy liền sinh nghi ngờ; vừa có ý nghi ngờ thì không còn chép, giữ, nhận, học Bát-nhã ba-la-mật nữa; đó là ma sự của Bồ-tát. Tu-bồ-đề! Ba-tuần lại hiện hình dáng tỳ-kheo (người nam xuất gia đã nhận đủ giới), nói với người học Bát-nhã ba-la-mật rằng: 'Thiện nam, thiện nữ (người nam, người nữ có lòng lành, tin theo Phật pháp) nào học, đọc tụng, nhận giữ Bát-nhã ba-la-mật thì sẽ chứng chân tế (cái thật rốt ráo; ở đây chỉ việc chứng niết-bàn để giải thoát riêng mình), được quả Tu-đà-hoàn (quả vị Thánh thứ nhất), quả A-la-hán, đạo Bích-chi-Phật.' Gây chướng ngại như thế, người ấy liền không còn học, nhận, chép, giữ Bát-nhã ba-la-mật nữa; đó là ma sự. Tu-bồ-đề! Khi giảng Bát-nhã ba-la-mật sâu xa này, có nhiều ma sự nổi lên muốn khiến nó bị cắt đứt. Vì thế, Tu-bồ-đề! Hãy nhận biết ma sự."

 Tu-bồ-đề thưa: "Bạch Thế Tôn! Bồ-tát làm sao nhận biết ma sự, xa lìa ma sự?"

 Phật bảo Tu-bồ-đề: "Những việc ấy chỉ có vẻ giống sáu ba-la-mật; ai nhận biết được điều đó thì đó là sự giữ gìn, xa lìa được ma sự. Bồ-tát phải thường xa lìa những kinh pháp dành cho A-la-hán và Bích-chi-Phật thực hành, phải xa lìa chúng.

 "Lại nữa, Tu-bồ-đề! Ba-tuần đến trước Bồ-tát nói về nội không, ngoại không (nội không: thấy các giác quan bên trong như mắt, tai… đều không có thực thể riêng; ngoại không: thấy các đối tượng bên ngoài như hình sắc, âm thanh… đều không có thực thể riêng) và hữu vô không (thấy cả cái "có" lẫn cái "không" đều không có thực thể riêng), ba mươi bảy phẩm (ba mươi bảy pháp tu hỗ trợ cho sự giác ngộ) cho đến ba cửa giải thoát (ba pháp quán dẫn đến giải thoát: không, không có tướng, không mong cầu), rồi bảo đó là đạo mà A-la-hán chứng được; đó là ma sự. Ba-tuần lại hóa ra thân Như Lai (danh hiệu của Phật: bậc đến từ chân lý như thật) sắc vàng, có ánh sáng và tướng tốt, đến chỗ Bồ-tát, khiến các Bồ-tát khởi tưởng (sinh ý niệm bám chấp vào hình tướng). Ai khởi tưởng thì đối với Tát-vân-nhã (nhất thiết trí: trí tuệ biết rõ tất cả, tức trí tuệ của Phật) bị hao giảm; nên biết đó là ma sự.

 Tu-bồ-đề! Ba-tuần lại hóa ra hình dáng Phật, có chúng tỳ-kheo đi theo, đến chỗ thiện nam, thiện nữ ấy. Thiện nam, thiện nữ ấy liền khởi tưởng mà nói: 'Đời sau mong cho ta được thân như thế này, có chúng đệ tử, ở giữa họ mà thuyết pháp cũng như hôm nay.' Ai khởi tưởng như vậy thì đối với Tát-vân-nhã bị hao giảm. Ba-tuần lại hóa ra vô số trăm nghìn Bồ-tát đang thực hành sáu ba-la-mật, đứng trước thiện nam, thiện nữ ấy. Thấy rồi lại khởi tưởng nơi đó. Ai khởi tưởng thì bị hao giảm Tát-vân-nhã; đó là ma sự. Vì sao? Tu-bồ-đề! Vì trong Bát-nhã ba-la-mật không có năm ấm (năm nhóm hợp thành thân tâm: thân thể vật chất, cảm nhận, nhận biết hình ảnh, các hoạt động tạo tác của tâm, sự hay biết), cho đến đạo cũng không có gì cả. Đã không có năm ấm, không có đạo, thì cũng không có Phật pháp và chúng đệ tử. Vì sao vậy? Vì các pháp đều là không, không có gì cả.

 Tu-bồ-đề! Khi thiện nam, thiện nữ chép Bát-nhã ba-la-mật này, hoặc đọc tụng, thường có nhiều nhân duyên trở ngại khởi lên. Ví như nhà đại trưởng giả (người giàu có, có địa vị) ở cõi Diêm-phù-đề (cõi đất loài người chúng ta sinh sống) có nhiều vàng bạc, ngọc trai, lưu ly và các thứ châu báu thượng hạng, thì có nhiều kẻ ganh ghét. Thiện nam, thiện nữ nhận giữ, đọc tụng Bát-nhã ba-la-mật cũng có nhiều kẻ ganh ghét muốn phá hoại."

 Tu-bồ-đề thưa: "Đúng vậy, bạch Thế Tôn! Có nhiều ma sự, nhiều kẻ ganh ghét. Vì sao? Vì những kẻ ngu si, ít trí bị ma sai khiến, chuyên đi cắt đứt, phá hoại những người nhận học Bát-nhã ba-la-mật. Những kẻ phá pháp ấy, tâm ý rốt cuộc không còn ở trong pháp mầu này nữa."

 Phật nói: "Đúng như lời Tu-bồ-đề nói, những kẻ ngu si ấy bị ma sai khiến, chuyên đi phá hoại. Những kẻ ngu si phá pháp ấy là do mới học, vừa mới nghe pháp; do không làm công đức, gốc lành không nhiều; do chưa được gặp chân tri thức (người bạn lành, người thầy chân chính dẫn dắt mình đi đúng đường tu); do không cúng dường các đức Như Lai, Vô Sở Trước, Đẳng Chánh Giác (ba danh hiệu của Phật: bậc đến từ chân lý như thật, bậc không còn dính mắc vào đâu, bậc giác ngộ chân chính trọn vẹn) ở quá khứ.

 Tu-bồ-đề! Nếu khi chép giữ Bát-nhã ba-la-mật, đọc tụng, giảng nói, nhận làm, gìn giữ mà không có chướng ngại, ma sự không khởi lên; không có nạn ấy thì có thể đầy đủ sáu ba-la-mật, cho đến Tát-vân-nhã cũng không có nạn. Nếu có thiện nam, thiện nữ chép giữ, đọc tụng Bát-nhã ba-la-mật mà liền đầy đủ năm ba-la-mật kia (bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định) và Tát-vân-nhã, nên biết đó là việc của Phật. Nếu lại đầy đủ nội không, ngoại không và hữu vô không, ba mươi bảy phẩm, mười tám pháp của Phật (mười tám phẩm chất riêng của Phật, không ai khác có được) và mười lực (mười năng lực trí tuệ đặc biệt chỉ Phật mới có), đầy đủ Tát-vân-nhã, nên biết đó cũng là việc của Phật. Các đức Như Lai, Vô Sở Trước, Đẳng Chánh Giác hiện tại ở mười phương cũng đem việc của Phật mà giúp đỡ những thiện nam, thiện nữ thực hành Bát-nhã ba-la-mật như thế. Các Bồ-tát ma-ha-tát (Bồ-tát lớn, bậc Bồ-tát tu hành đã cao) A-duy-việt-trí (bậc không còn thoái lui trên đường thành Phật) hiện tại ở mười phương cũng che chở những thiện nam, thiện nữ thực hành Bát-nhã ba-la-mật ấy, và cũng khuyên giúp họ."

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video