Thiên 68 — Phẩm 68 – Vô tận

 Phẩm Vô Tận (không cùng tận), thứ sáu mươi tám, của kinh Ma-ha Bát-nhã Ba-la-mật (kinh về trí tuệ lớn giúp người vượt từ bờ sinh tử sang bờ giải thoát).

 Lúc ấy Tu-bồ-đề (đại đệ tử hiểu lý "không" bậc nhất của Phật) nghĩ thầm: "Đạo của chư Phật thật vô cùng sâu xa, ta nên hỏi Thế Tôn."

 Rồi Tu-bồ-đề bạch Phật: "Bạch Thế Tôn! Vì sao bát-nhã ba-la-mật (trí tuệ giúp vượt sang bờ giải thoát) không thể cùng tận?"

 Thế Tôn đáp: "Như hư không không thể cùng tận, vì thế bát-nhã ba-la-mật không thể cùng tận."

 Tu-bồ-đề bạch Phật: "Bạch Thế Tôn! Bồ-tát (người tu hạnh cầu thành Phật để cứu độ mọi loài) nên bước vào bát-nhã ba-la-mật như thế nào?"

 Phật dạy: "Như năm ấm (năm nhóm hợp thành con người: thân xác, cảm nhận, tri giác, ý muốn tạo tác, hay biết) không thể cùng tận, Bồ-tát nên bước vào như vậy. Như sáu ba-la-mật (sáu pháp tu hoàn hảo: bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ) không thể cùng tận, Bồ-tát nên bước vào như vậy. Cho đến như tát-vân-nhiên (trí biết tất cả, trí tuệ trọn vẹn của Phật) không thể cùng tận, Bồ-tát nên bước vào bát-nhã ba-la-mật như vậy.

 "Lại nữa, Tu-bồ-đề! Si (vô minh: sự mê muội, không thấy rõ sự thật) như hư không không thể cùng tận, Bồ-tát nên bước vào như vậy; hành (những hành động tạo nghiệp do mê muội) như hư không không thể cùng tận, nên bước vào như vậy; thức (sự hay biết, mầm đầu của một đời sống) như hư không không thể cùng tận, nên bước vào như vậy; danh sắc (phần tinh thần và phần thể xác) như hư không không thể cùng tận, nên bước vào như vậy; sáu suy (sáu giác quan: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý) như hư không không thể cùng tận, nên bước vào như vậy; giác (sự tiếp xúc và cảm nhận) (?) như hư không không thể cùng tận, nên bước vào như vậy; ái (lòng tham đắm) như hư không không thể cùng tận, nên bước vào như vậy; hữu (sự tích tụ nghiệp dẫn đến đời sau) như hư không không thể cùng tận, nên bước vào như vậy; sinh như hư không không thể cùng tận, nên bước vào như vậy; già, bệnh, chết, lo, buồn, khổ nhọc như hư không không thể cùng tận, nên bước vào như vậy.

 Tu-bồ-đề! Bồ-tát ma-ha-tát (Bồ-tát lớn) nên bước vào bát-nhã ba-la-mật như vậy. Bồ-tát ma-ha-tát quán mười hai nhân duyên (mười hai khâu nối tiếp nhau làm thành vòng sinh tử, từ si cho đến già chết) như vậy là bỏ được bờ mé của si, là hợp với chỗ không bước vào đâu (?). Bồ-tát quán pháp mười hai nhân duyên như vậy thì được ngồi đạo tràng (chỗ Phật ngồi thành đạo); quán như vậy thì được tát-vân-nhiên. Tu-bồ-đề! Nếu có Bồ-tát biết việc hư không không thể cùng tận, hành bát-nhã ba-la-mật mà quán mười hai nhân duyên, thì trọn không rơi vào bậc La-hán (bậc đã dứt phiền não, chỉ lo giải thoát cho riêng mình) hay Bích-chi-Phật (bậc tự giác ngộ một mình, không giáo hóa người), mà được bậc tam-da-tam-Phật (bậc giác ngộ chân chính trọn khắp, tức Phật).

 Tu-bồ-đề! Những thiện nam, thiện nữ tu đạo Bồ-tát mà quay lui, đều là vì không có niệm bát-nhã ba-la-mật, không biết hành bát-nhã ba-la-mật, không biết mười hai nhân duyên như hư không, không biết ổ-hòa-câu-xá-la (phương tiện khéo léo: cách khéo léo tùy hoàn cảnh để tu tập và giáo hóa). Vì thế mà đối với A-nậu-đa-la-tam-da-tam-Phật (quả giác ngộ cao tột, chân chính, trọn khắp, tức quả Phật) họ quay lui.

 "Lại nữa, Tu-bồ-đề! Những Bồ-tát không quay lui là vì đều dùng ổ-hòa-câu-xá-la bước vào bát-nhã ba-la-mật, biết hư không không thể cùng tận, và bước vào bát-nhã ba-la-mật như vậy. Tu-bồ-đề! Bồ-tát ma-ha-tát quán mười hai nhân duyên như vậy thì không thấy có pháp nào sinh ra mà không do nhân duyên, không thấy có pháp nào thường còn, thường sinh mà không diệt, không thấy có pháp nào không có đôi (?), cũng không thấy chúng sinh, cũng không thấy có ta, có người, có thọ mạng, cũng không thấy có người biết người thấy, cũng không thấy vô thường, cũng không thấy cái tôi, cũng không thấy trong sạch, cũng không thấy nhơ nhớp. Tu-bồ-đề! Bồ-tát ma-ha-tát hành bát-nhã ba-la-mật nên quán mười hai nhân duyên như vậy.

 Tu-bồ-đề! Bồ-tát ma-ha-tát khi hành bát-nhã ba-la-mật thì không thấy năm ấm là thường hay vô thường, là khổ hay vui, là có ta hay không có ta, là trong sạch hay không trong sạch; cho đến tát-vân-nhiên cũng không thấy pháp là thường hay vô thường, khổ hay vui, có ta hay không có ta, trong sạch hay không trong sạch. Tu-bồ-đề! Bồ-tát ma-ha-tát khi hành bát-nhã ba-la-mật cũng không thấy có pháp nào có thể dùng để thấy bát-nhã ba-la-mật, cho đến Đạo cũng không thấy có pháp nào có thể dùng để thấy Đạo. Tu-bồ-đề! Bồ-tát ma-ha-tát hành bát-nhã ba-la-mật như vậy thì đối với các pháp không nương tựa vào đâu.

 Tu-bồ-đề! Khi Bồ-tát ma-ha-tát hành bát-nhã ba-la-mật không nương tựa nắm giữ vào đâu, thì ma Ba-tuần (Ma vương cõi Dục, kẻ chuyên phá hoại người tu) buồn rầu không vui, ví như người mới mất cha mẹ."

 Tu-bồ-đề bạch Phật: "Bạch Thế Tôn! Chỉ có ma ở cõi này buồn rầu thôi, hay ma ở khắp cõi tam thiên đại thiên (một nghìn triệu thế giới hợp lại, phạm vi giáo hóa của một đức Phật) cũng buồn rầu?"

 Phật dạy: "Ma ở khắp cõi tam thiên đại thiên đều vô cùng buồn khổ, ai ở chỗ nấy không thể tự yên. Khi Bồ-tát ma-ha-tát hành như vậy, chư thiên và ma đều không tìm được chỗ sơ hở để hại. Tu-bồ-đề! Bồ-tát muốn được A-nậu-đa-la-tam-da-tam-Phật thì nên hành bát-nhã ba-la-mật. Bồ-tát học bát-nhã ba-la-mật là đầy đủ các ba-la-mật."

 Tu-bồ-đề bạch Phật: "Bạch Thế Tôn! Bồ-tát làm sao để đầy đủ niệm của sáu ba-la-mật?"

 Phật bảo Tu-bồ-đề: "Bồ-tát hành sáu ba-la-mật, mọi việc làm đều hướng niệm về tát-vân-nhiên mà làm, đó là Bồ-tát ma-ha-tát hành sáu ba-la-mật."

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video