Phẩm thứ bảy mươi bảy: "Không có tướng", thuộc kinh Ma-ha Bát-nhã Ba-la-mật (Mahāprajñāpāramitā, nghĩa là "trí tuệ lớn đưa sang bờ bên kia": trí tuệ thấy rõ bản chất thật của mọi sự vật, đưa người tu vượt khỏi khổ đau và vòng sinh tử để đến bờ giác ngộ).
Bấy giờ Tu-bồ-đề (một vị đại đệ tử của Phật, nổi tiếng hiểu sâu nhất về lý "không") thưa với Phật: "Bạch Thế Tôn (danh hiệu tôn kính gọi Phật, nghĩa là bậc được cả thế gian tôn kính)! Bồ-tát ma-ha-tát (bậc Bồ-tát lớn, tức người đã phát nguyện tu thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh) làm sao ở trong pháp không bị phá hoại, pháp không tướng, pháp không có gì, mà đầy đủ được niệm về sáu ba-la-mật (sáu pháp tu đưa sang bờ giác ngộ: bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ)? Làm sao ở trong pháp không hình tướng ấy mà biết được sự khác biệt để đi vào Bát-nhã ba-la-mật? Làm sao ở trong pháp không tướng mà dùng một tướng để đạt chánh giác (sự giác ngộ chân chính của Phật)?"
Phật bảo Tu-bồ-đề: "Bồ-tát ma-ha-tát thực hành Bát-nhã ba-la-mật thì thấy năm ấm (năm yếu tố hợp thành con người: sắc là thân thể vật chất, thọ là cảm giác, tưởng là nhận biết hình ảnh, hành là ý muốn tạo tác, thức là sự hay biết) như trò ảo thuật, như tiếng vang, như giấc mộng, như cái bóng, như ánh sáng chập chờn lúc trời nóng (ảo ảnh hơi nóng bốc lên, trông như có nước mà không có), như vật do phép biến hoá tạo ra. Bồ-tát đem năm ấm ấy thực hành sáu ba-la-mật; năm ấm không có tướng, như trò ảo thuật, như tiếng vang, như giấc mộng, như cái bóng, như ánh sáng chập chờn lúc trời nóng. Vì sao? Vì pháp mộng, pháp huyễn không có gì cả. Không có gì cả thì là một tướng; một tướng thì là không có tướng. Vì thế, Tu-bồ-đề! Nên biết đàn ba-la-mật (dāna-pāramitā: bố thí đưa sang bờ giác) không có tướng; vật bố thí, người cho và người nhận đều không có tướng. Biết được như vậy thì là đầy đủ đàn ba-la-mật. Đầy đủ đàn ba-la-mật như vậy rồi, trọn không thoái lui khỏi sáu ba-la-mật, liền ở trong sáu ba-la-mật mà đầy đủ tứ thiền (bốn bậc thiền định thuộc cõi Sắc, tức cõi của những chúng sinh còn thân hình nhưng đã lìa dục vọng thô), tứ đẳng (bốn tâm rộng lớn, bình đẳng với mọi chúng sinh: thương yêu, xót thương, vui theo, buông xả), tứ không định (bốn bậc định thuộc cõi Vô Sắc, tức cõi không còn thân hình); đầy đủ trọn ba mươi bảy phẩm (ba mươi bảy pháp giúp đạt giác ngộ, gồm: bốn niệm xứ, bốn chánh cần, bốn như ý túc, năm căn, năm lực, bảy giác chi, tám chánh đạo); đầy đủ nội ngoại không (cái không của bên trong là thân tâm mình và của bên ngoài là cảnh vật) và hữu vô không (cái không của cả "có" lẫn "không"); liền đầy đủ tam thoát môn (ba cửa giải thoát: không, không có tướng, không mong cầu); đầy đủ tám duy vô (bát giải thoát: tám pháp thiền quán giúp thoát khỏi sự đắm nhiễm vào cõi có hình và cõi không hình), cửu thứ đệ thiền (chín bậc định tu liên tiếp theo thứ tự); đầy đủ năm thông (năm năng lực thần thông: mắt trời thấy khắp, tai trời nghe khắp, biết tâm người khác, biết các đời trước, đi lại và biến hoá tự tại); đầy đủ các cửa đà-lân-ni (dhāraṇī, tức đà-la-ni: năng lực ghi nhớ, nắm giữ không quên mọi pháp đã nghe); đầy đủ tứ vô ngại tuệ (bốn trí tuệ thông suốt không vướng mắc: về giáo pháp, về ý nghĩa, về ngôn từ, về tài giảng giải), tứ vô sở uý (bốn điều Phật hoàn toàn không sợ hãi khi thuyết pháp giữa đại chúng), mười lực (mười năng lực trí tuệ đặc biệt của Phật); đầy đủ trọn mười tám pháp của Phật (mười tám đức riêng chỉ Phật mới có)."
Phật bảo Tu-bồ-đề: "Bồ-tát vì trụ trong pháp vô lậu (không còn phiền não rỉ chảy) của bậc hiền thánh, nên có thể bay đi cúng dường chư Phật, tùy chỗ thích hợp mà cứu độ chúng sinh: hoặc dùng bố thí thu phục chúng sinh; hoặc dùng giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn mà thu phục chúng sinh; hoặc dùng thiền định, trí tuệ mà thu phục chúng sinh; tùy chỗ sở trường của họ mà dạy. Vì chúng sinh mà nhận lấy pháp sinh tử, nhưng không cùng trôi theo họ, cũng không chịu nỗi khổ nhọc của sinh tử. Vì chúng sinh mà gieo phúc ở cõi trời, cõi người, vì muốn thu phục chúng sinh. Biết các pháp không có tướng, Bồ-tát học pháp đạo Tu-đà-hoàn (quả vị thánh thứ nhất của hàng Thanh văn, người mới bước vào dòng thánh) mà không dừng trụ trong đó; học pháp đạo La-hán (A-la-hán, quả vị cao nhất của hàng Thanh văn, đã dứt hết phiền não, không còn tái sinh), Bích-chi-phật (bậc tự giác ngộ nhờ quán xét lẽ nhân duyên, không có thầy chỉ dạy) cũng không dừng trụ trong đó. Vì sao? Vì sau khi biết hết các pháp, Bồ-tát sẽ đạt trí tuệ tát-vân-nhược (sarvajña: nhất thiết trí, trí tuệ biết khắp mọi sự, tức trí tuệ của Phật), điều mà La-hán, Bích-chi-phật không biết được."
Phật bảo Tu-bồ-đề: "Đúng vậy, đúng vậy! Các pháp không có tướng. Biết sáu ba-la-mật không có tướng, cho đến các pháp của chư Phật cũng biết là không có tướng.
"Lại nữa, Tu-bồ-đề! Bồ-tát ma-ha-tát thực hành Bát-nhã ba-la-mật thì thấy năm ấm như mộng, như ảo thuật, như tiếng vang, như cái bóng, như ánh sáng chập chờn lúc trời nóng, như vật biến hoá. Khi thực hành thi ba-la-mật (śīla-pāramitā: giữ giới đưa sang bờ giác), biết năm ấm như mộng, như ảo hoá, liền dùng sự không tướng mà đầy đủ thi ba-la-mật. Giữ giới không phạm, không huỷ; khéo giữ giới không phạm, không huỷ; khéo giữ không rối loạn; tập theo sự nghiệp trí tuệ của bậc hiền thánh; dùng nghĩa lý của pháp mà giữ gìn khắp các giới; giữ giới nơi thân, miệng, ý cho đồng đều với các giới. Không vì giữ giới mà bám chấp (?) tứ tính (bốn đẳng cấp trong xã hội Ấn Độ xưa: Bà-la-môn, Sát-đế-lợi, Phệ-xá, Thủ-đà-la; ý nói không cầu sinh vào dòng dõi cao sang) và ngôi vua Già-ca-việt (cakravartin, tức vua Chuyển luân: vị vua lý tưởng cai trị cả thiên hạ bằng chánh pháp); cũng không nói: 'Ta giữ giới này sẽ được sinh lên cõi trời Tứ Thiên Vương (cõi trời của bốn vị vua trời hộ trì bốn phương) và cõi trời thứ sáu (cõi trời Tha Hoá Tự Tại, tầng trời cao nhất của cõi Dục).' Cũng không nghĩ: 'Giữ giới này sẽ được đạo Tu-đà-hoàn cho đến đạo La-hán, Bích-chi-phật.' Vì sao? Vì các pháp chỉ có một tướng, tức là không có tướng. Pháp không tướng trọn không đạt tới pháp không tướng; pháp có tướng cũng không đạt tới pháp có tướng; pháp có tướng cũng không đạt tới pháp không tướng. Tu-bồ-đề! Đó là Bồ-tát ma-ha-tát thực hành Bát-nhã ba-la-mật, dùng pháp không tướng mà đầy đủ thi ba-la-mật, bước lên địa vị Bồ-tát (địa vị Bồ-tát vững chắc, không còn thoái lui, chắc chắn sẽ thành Phật). Đã bước lên địa vị Bồ-tát thì đạt vô sở tùng sinh pháp nhẫn (tức vô sinh pháp nhẫn: trí tuệ chứng biết chắc chắn và an trụ vững vàng trong lẽ mọi pháp vốn không thật có sinh ra, cũng không thật có diệt mất), liền thực hành đạo tuệ (trí tuệ biết rõ mọi con đường tu đạo), đầy đủ thần thông, trụ trong các cửa đà-lân-ni, liền được bốn vô ngại tuệ.
Bồ-tát đi từ cõi Phật này đến cõi Phật khác, cúng dường chư Phật Như Lai (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc đến từ chân như), thu phục chúng sinh, làm trong sạch cõi Phật, giáo hoá chúng sinh. Sinh vào thế gian của ngũ thú (năm nẻo tái sinh: trời, người, súc sinh, ngạ quỷ, địa ngục) mà không dính mắc vào việc sinh tử. Ví như vua Di-già-ca-việt (?) (một vị vua Chuyển luân), ngồi đứng đi lại không ai hay biết, nuôi dưỡng chúng sinh mà không trông cậy vào bề tôi, không quấy nhiễu dân chúng. Lại ví như đức Tu-diên-đầu Như Lai (tên này dịch ra tiếng nước Tấn nghĩa là "Rất Trong Sạch") chuyển pháp luân (quay bánh xe pháp, tức thuyết giảng chánh pháp), trong tam thừa (ba con đường tu: Thanh văn, Bích-chi-phật và Bồ-tát) không có vị Bồ-tát nào có thể dạy cho phát tâm cầu A-nậu-đa-la tam-da tam-bồ-đề (anuttarā samyaksambodhi: sự giác ngộ cao nhất, chân chính và trọn khắp, tức quả vị Phật), Ngài liền bát-nê-hoàn (parinirvāṇa: nhập Niết-bàn trọn vẹn, tức diệt độ hoàn toàn), sau đó để lại hoá Phật (thân Phật do thần lực biến hiện ra) dạy dỗ chúng sinh suốt một kiếp (khoảng thời gian cực kỳ dài theo cách tính của Ấn Độ xưa). Tu-bồ-đề! Bồ-tát thực hành Bát-nhã ba-la-mật mà đầy đủ thi ba-la-mật, thì các pháp đều theo về.
"Lại nữa, Tu-bồ-đề! Bồ-tát thực hành Bát-nhã ba-la-mật, thấy năm ấm như ảo thuật, như mộng, như tiếng vang, dùng pháp không tướng mà đầy đủ sằn ba-la-mật (kṣānti-pāramitā: nhẫn nhục đưa sang bờ giác). Tu-bồ-đề! Bồ-tát dùng hai việc nhẫn để đầy đủ sằn ba-la-mật. Hai việc ấy là gì? Từ lúc mới phát tâm cho đến khi ngồi đạo tràng (toà ngồi dưới cội bồ-đề, nơi thành Phật), trong khoảng giữa ấy, nếu có chúng sinh cầm dao gậy đến đánh đập, cắt chém, đâm chọc; Bồ-tát muốn đầy đủ sằn ba-la-mật thì tâm không khởi loạn, nên suy nghĩ rằng: 'Ai là kẻ mắng? Ai là kẻ cắt? Ai là kẻ đánh? Vì sao? Vì các pháp không có tướng.' Quán (quan sát bằng trí tuệ) như vậy thì đầy đủ sằn ba-la-mật. Nhờ đầy đủ sự nhẫn này mà được vô sở tùng sinh pháp nhẫn."
Tu-bồ-đề thưa: "Bạch Thế Tôn! Vô sở tùng sinh pháp nhẫn là diệt (sự dứt sạch phiền não) hay là trí (trí tuệ thấy biết)?"
Phật nói: "Đối với sự nhẫn mà không khởi lên một mảy may tâm ác nào, đó là trí; nhờ trí ấy mà được vô sở tùng sinh pháp nhẫn."
Tu-bồ-đề thưa: "Bạch Thế Tôn! Vô sở tùng sinh pháp nhẫn của Thanh văn (người tu nghe lời Phật dạy mà giác ngộ, nhắm đến quả A-la-hán), Bích-chi-phật với vô sở tùng sinh pháp nhẫn của Bồ-tát ma-ha-tát có gì khác nhau?"
Phật nói: "Trí và diệt của Tu-đà-hoàn, cho đến trí và diệt của La-hán, Bích-chi-phật, đều là sự nhẫn của Bồ-tát ma-ha-tát. Tu-bồ-đề! Đó là chỗ khác biệt so với Thanh văn, Bích-chi-phật. Bồ-tát ma-ha-tát có sự nhẫn này thì vượt lên trên nhị địa (hai bậc Thanh văn và Bích-chi-phật). Trụ trong vô sở tùng sinh pháp nhẫn thì thực hành đạo Bồ-tát, đầy đủ đạo tuệ, không rời ba mươi bảy phẩm, không rời ba cửa giải thoát, không rời thần thông, giáo hoá chúng sinh, làm trong sạch cõi Phật, đạt tát-vân-nhược. Tu-bồ-đề! Bồ-tát dùng pháp không tướng mà đầy đủ sằn ba-la-mật.
"Lại nữa, Tu-bồ-đề! Bồ-tát trụ trong cái thấy năm ấm như ảo thuật, như mộng, như tiếng vang, như dã mã (nghĩa đen là "ngựa hoang", chỉ ảo ảnh hơi nóng bốc lên ngoài đồng trông như bầy ngựa chạy hay như mặt nước), như ánh sáng chập chờn lúc trời nóng; ở trong pháp không tướng ấy mà thực hành tinh tấn của thân và tâm, liền thành tựu thần thông, đi khắp các cõi Phật cúng dường chư Phật, dùng tinh tấn của thân mà dạy dỗ chúng sinh, đặt chúng sinh vào ba thừa. Đó là Bồ-tát thực hành Bát-nhã ba-la-mật, dùng pháp không tướng mà đầy đủ duy-đãi ba-la-mật (vīrya-pāramitā: tinh tấn, tức sự siêng năng bền bỉ, đưa sang bờ giác). Tinh tấn về tâm là dùng tâm tinh tấn trong pháp vô lậu của thánh hiền, đầy đủ các pháp gốc lành, pháp ba mươi bảy phẩm, đầy đủ ba cửa giải thoát, đầy đủ bốn thiền, bốn tâm bình đẳng và bốn không định, đầy đủ mười lực, bốn vô sở uý, mười tám pháp của Phật. Bồ-tát học trong đó rồi sẽ đầy đủ trí tuệ tát-vân-nhược, tiêu hết tập tự (tập khí: những thói quen, dấu vết còn sót lại của phiền não), đầy đủ các tướng tốt, được ánh sáng chiếu khắp; ba lần chuyển bánh xe pháp mười hai hành tướng (?) (bài pháp về Bốn sự thật được giảng qua ba vòng: chỉ rõ, khuyên tu, chứng nghiệm; bốn sự thật nhân ba vòng thành mười hai); có thể làm cho ba nghìn đại thiên cõi nước (tam thiên đại thiên thế giới: một khối vũ trụ gồm một nghìn triệu thế giới nhỏ, là phạm vi giáo hoá của một đức Phật) chấn động sáu lần (sáu kiểu rung chuyển), có thể dùng ánh sáng chiếu khắp ba nghìn đại thiên cõi nước, có thể phát ra âm thanh vang khắp ba nghìn đại thiên cõi nước; chúng sinh nào nghe tiếng ấy thì chắc chắn đến được đạo ba thừa. Tu-bồ-đề! Sự lợi ích từ tinh tấn của Bồ-tát lớn lao như vậy. Bồ-tát trụ trong tinh tấn thì đầy đủ hết các pháp của Phật, đạt trí tuệ tát-vân-nhược.
"Lại nữa, Tu-bồ-đề! Bồ-tát thực hành Bát-nhã ba-la-mật, thấy năm ấm như mộng, như ảo thuật, mà đầy đủ thiền ba-la-mật (dhyāna-pāramitā: thiền định đưa sang bờ giác). Bồ-tát thực hành bốn thiền, bốn tâm bình đẳng, bốn vô hình thiền (tức bốn không định của cõi không hình), ba cửa giải thoát, điện quang tam-muội (định sáng tỏ như ánh chớp; "tam-muội" là trạng thái tâm lắng yên, chuyên chú một chỗ), kim cang tam-muội (định vững chắc như kim cương, phá được mọi phiền não), chân thiền tam-muội (định thiền chân thật) — trừ tam-muội của Phật ra, tâm đều đi khắp vô số tam-muội khác — nhưng không đắm vào hương vị của các tam-muội, cũng không nhận quả báo của chúng. Vì sao? Vì Bồ-tát biết hết tướng của các tam-muội; pháp là không, cái có đều không có gì; cái không tướng không đắm vào cái không tướng, cái không có gì không đắm vào cái không có gì. Vì không đắm vào nên không theo sức thiền mà sinh đến cõi có hình (cõi Sắc) hay cõi không hình (cõi Vô Sắc). Vì sao? Vì không thấy hình của nó. Cũng không thấy tam-muội, cũng không thấy tướng của tam-muội; vì không thấy gì cả nên liền đầy đủ tam-muội không tướng. Giữ tam-muội ấy thì vượt lên trên nhị địa."
Tu-bồ-đề thưa: "Bạch Thế Tôn! Bồ-tát làm sao dùng thiền ba-la-mật mà vượt lên trên đạo La-hán, Bích-chi-phật?"
Phật bảo Tu-bồ-đề: "Bồ-tát dùng thiền mà học nội ngoại không và hữu vô không; trong pháp không thì không thấy có chỗ để trụ. Pháp Thanh văn, Bích-chi-phật và pháp tát-vân-nhược đều là không; nhờ cái không ấy mà bước lên địa vị Bồ-tát."
"Bạch Thế Tôn! Thế nào là địa vị Bồ-tát? Thế nào không phải địa vị Bồ-tát?"
Phật nói: "Còn nương tựa, bám víu thì không phải địa vị Bồ-tát; không nương tựa, không bám víu thì là địa vị Bồ-tát."
"Bạch Thế Tôn! Thế nào là nương tựa? Thế nào là không nương tựa?"
Phật nói: "Năm ấm và mười hai suy (mười hai nhập: sáu giác quan là mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý và sáu đối tượng là hình sắc, âm thanh, mùi, vị, xúc chạm, ý niệm; gọi là "suy" vì chúng làm hao tổn tâm lành) là chỗ nương của Bồ-tát; cho đến tát-vân-nhược cũng là chỗ để Bồ-tát nương tựa. Tu-bồ-đề! Hoàn toàn không thấy các pháp, cũng không có tên gọi, hoàn toàn không nương tựa vào đâu, đó là địa vị Bồ-tát. Vì sao? Vì mọi việc của năm ấm, mọi việc của tát-vân-nhược, đều không phải để thực hành, không phải để nói, không phải để thấy. Tu-bồ-đề! Đó là điều Bồ-tát tiếp nhận, đó là địa vị Bồ-tát. Bồ-tát nhờ bước lên địa vị này mà đầy đủ các tam-muội; còn không theo sức thiền mà sinh, huống gì lại theo dâm dục, giận dữ, ngu si mà sinh ra rồi tạo tác? Việc đó không thể có. Bồ-tát chỉ dùng pháp huyễn mà làm lợi ích cho chúng sinh, không thấy chúng sinh, cũng không thấy huyễn. Ở trong pháp không có gì để được mà gây dựng cõi Phật, dạy dỗ chúng sinh; đó là Bồ-tát thực hành Bát-nhã ba-la-mật đầy đủ thiền ba-la-mật, chuyển bánh xe pháp không nương tựa.
"Lại nữa, Tu-bồ-đề! Bồ-tát thực hành Bát-nhã ba-la-mật biết các pháp như ảo thuật, như mộng; các pháp như tiếng vang, như vật biến hoá, như bóng sáng, như ánh sáng chập chờn lúc trời nóng."
Tu-bồ-đề thưa: "Bạch Thế Tôn! Thế nào là Bồ-tát biết các pháp như ảo thuật, như ánh nắng chập chờn?"
Phật nói: "Bồ-tát thực hành Bát-nhã ba-la-mật thì không thấy mộng huyễn, cũng không thấy việc đem mộng huyễn chỉ cho người; không thấy tiếng vang, cũng không thấy việc đem tiếng vang chỉ cho người; không thấy bóng sáng, ảo thuật, vật biến hoá, ánh sáng lúc trời nóng, cũng không thấy việc đem những thứ ấy chỉ cho người. Vì sao? Vì những kẻ phàm phu ngu dốt đối với các pháp mộng huyễn đều bám chặt một cách điên đảo (thấy sai lệch, ngược với sự thật); còn các vị La-hán, Bích-chi-phật, các vị Bồ-tát, các đức Như Lai, Vô Sở Trước (bậc không còn dính mắc gì, một danh hiệu của Phật), Đẳng Chánh Giác (bậc giác ngộ chân chính, trọn khắp, cũng là danh hiệu của Phật), đối với pháp mộng huyễn đều không thấy là có, cũng không thấy có gì để đem chỉ cho người. Vì sao? Vì mọi cái có của các pháp đều không có gì, không thành tựu gì, cũng không có gì cả. Bồ-tát thực hành Bát-nhã ba-la-mật trọn không có tướng tham, cũng không có tướng thành tựu, cũng không có tướng sinh; nói có những điều ấy là không đúng. Vì sao? Vì Bát-nhã ba-la-mật cũng không nghĩ rằng pháp có cái sinh ra, có cái thành tựu.
Bồ-tát thực hành như vậy thì không sinh năm ấm, không sinh tam giới (ba cõi: cõi Dục, cõi Sắc, cõi Vô Sắc, tức toàn bộ thế giới của chúng sinh còn luân hồi), không sinh các thiền, không sinh thiền giải thoát, không sinh ba mươi bảy phẩm, không sinh ba cửa giải thoát, không sinh sáu ba-la-mật; sẽ đầy đủ từ địa thứ nhất đến trụ thứ mười (mười bậc tu hành của Bồ-tát, từ thấp lên cao), mà không sinh lòng ham muốn ở trong đó. Vì sao? Vì chỗ ấy không thể nắm được, cũng không thể thấy được, huống gì lại sinh lòng ham muốn ở trong đó? Tuy thực hành Bát-nhã ba-la-mật mà không thấy Bát-nhã ba-la-mật; ở trong chỗ không thấy ấy lại thấy hết các pháp đều đến nhập vào Bát-nhã ba-la-mật, mà cũng không thấy các pháp. Vì sao? Vì các pháp và Bát-nhã ba-la-mật là một, không có hai, cũng không phải hai việc. Vì sao? Vì theo lời dạy về như như (chân như: tính chân thật luôn như vậy, không đổi của muôn pháp), lời dạy về pháp tính (bản tính chân thật vốn có của mọi pháp), lời dạy về chân tế (bờ mé chân thật, tức thực tại rốt ráo), thì các pháp ấy không có gì khác biệt."
Tu-bồ-đề thưa: "Giả sử các pháp không có khác biệt, không có phân tán, thì sao lại có lời dạy về thiện và ác, lời dạy về hữu lậu (còn phiền não rỉ chảy) và vô lậu, về pháp của đạo và pháp thế tục, về pháp hữu vi (do nhân duyên tạo thành, có sinh có diệt) và vô vi (không do tạo tác, không sinh không diệt)?"
Phật nói: "Ý ông nghĩ sao, Tu-bồ-đề? Xét theo bản tính của các pháp, có chút nào là thiện hay ác, hữu lậu hay vô lậu, thuộc đạo hay thuộc đời, pháp hữu vi hay pháp vô vi chăng? Ông có thấy có pháp Tu-đà-hoàn, La-hán, Bích-chi-phật chăng? Có thấy có đạo Phật chăng?"
Tu-bồ-đề thưa: "Bạch Thế Tôn! Con không thấy."
"Vì thế, Tu-bồ-đề! Các pháp không có khác biệt, không có tướng, không có sinh ra, không có gì cả. Tu-bồ-đề! Xưa kia khi ta còn làm Bồ-tát, chưa từng thấy các pháp có cốt lõi thật, cũng không thấy năm ấm, không thấy hữu vi hay vô vi; từ Tu-đà-hoàn đến đạo Phật cũng không thấy gì, không được gì. Tu-bồ-đề! Bồ-tát muốn học Bát-nhã ba-la-mật, từ lúc mới phát tâm cho đến khi thành A-nậu-đa-la tam-da tam-bồ-đề, thành A-duy-tam-Phật (abhisambuddha: bậc đã hoàn toàn giác ngộ, tức đã thành Phật), nên khéo hiểu lẽ "cái có là không có gì". Bồ-tát khéo hiểu lẽ không có gì thì có thể đầy đủ đạo tuệ, dạy dỗ chúng sinh, gây dựng cõi Phật, thành A-nậu-đa-la tam-da tam-bồ-đề, cảm hoá chúng sinh, không thấy ba cõi. Tu-bồ-đề! Bồ-tát ma-ha-tát nên thực hành Bát-nhã ba-la-mật như vậy, hợp với lẽ không có gì."
Hết quyển thứ mười bảy của kinh Phóng Quang Bát-nhã.
Kinh Phóng Quang Bát-nhã, quyển thứ mười tám.
Ngài Tam tạng (vị pháp sư thông suốt cả ba kho kinh điển Phật giáo: Kinh, Luật, Luận) Vô-la-xoa người nước Vu Điền (một nước ở vùng Tây Vực, phía tây Trung Hoa), đời Tây Tấn, vâng chiếu chỉ của vua mà dịch.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video