Thiên thứ mười bốn: Văn phạt (đánh địch bằng "văn", tức dùng mưu kế, mua chuộc, ly gián để làm nước địch suy yếu từ bên trong, không dùng binh đao)
Văn Vương (tức Chu Văn Vương, vua nước Chu cuối đời nhà Thương) hỏi Thái Công (tức Khương Thái Công, còn gọi Lã Vọng, quân sư của Văn Vương): "Phép văn phạt thế nào?"
Thái Công đáp: "Văn phạt có tất cả mười hai cách.
Một là: chiều theo điều vua địch ưa thích để thuận theo ý muốn của hắn. Hắn sẽ sinh kiêu ngạo, ắt làm điều xằng bậy. Nếu biết nhân đó mà lợi dụng, ắt trừ được hắn.
Hai là: kết thân với những người vua địch yêu quý để chia bớt uy quyền của hắn. Một bề tôi mà có hai lòng thì triều đình ắt suy yếu. Triều đình không còn bề tôi trung thì xã tắc (vốn là thần đất và thần lúa mà nhà vua thờ cúng, dùng để chỉ quốc gia, giang sơn) ắt lâm nguy.
Ba là: ngầm đút lót cho những người thân cận bên vua địch, để nắm được tình hình thật sâu. Kẻ thân ở trong nước mà lòng hướng ra ngoài thì nước ấy sẽ sinh tai họa.
Bốn là: giúp vua địch chìm đắm trong hoan lạc để ý muốn ăn chơi của hắn càng lớn; đút lót thật hậu bằng ngọc ngà châu báu, mua vui cho hắn bằng gái đẹp; nói năng khiêm nhún, việc gì cũng nghe theo, thuận theo mệnh lệnh cho hợp ý hắn. Hắn sẽ không đề phòng tranh giành với ta, thế là kế gian của ta mới thành.
Năm là: đối với bề tôi trung của nước địch thì tiếp đãi trọng thể bề ngoài nhưng quà tặng thật ít ỏi; giữ sứ giả của họ ở lại thật lâu, không nghe việc họ trình bày. Nước kia sẽ vội cử người khác thay; khi ấy ta giao cho người thay thế những việc thật lòng, thân thiết và tin cậy hắn, thì vua nước ấy sẽ lại tin hợp với kẻ đó (?). Nếu làm được như thế đối với bề tôi trung của địch thì mới có thể mưu tính lấy nước ấy.
Sáu là: mua chuộc bề tôi ở trong triều địch, ly gián bề tôi ở bên ngoài. Bề tôi có tài lại quay ra giúp nước ngoài, nước thù lấn vào từ bên trong, như vậy thì nước ấy hiếm khi không mất.
Bảy là: muốn trói buộc lòng vua địch thì phải đút lót thật hậu. Thu phục những người trung thành, được yêu quý ở bên cạnh hắn, ngầm cho họ thấy cái lợi, khiến họ coi nhẹ việc làm ăn sản xuất, để kho tàng tích trữ trống rỗng.
Tám là: đút lót bằng của báu quý giá, nhân đó cùng họ bàn mưu. Bàn mưu sao cho có lợi cho họ; đã có lợi thì họ ắt tin ta, như thế gọi là "trùng thân" (thân thiết gấp bội). Sự thân thiết ấy tích lại lâu ngày thì họ ắt bị ta sai khiến. Kẻ có nước mà lòng hướng ra nước ngoài thì đất nước ấy ắt bại vong.
Chín là: tôn vinh vua địch bằng danh hiệu, không gây khó khăn gì cho hắn; tỏ cho hắn thấy hắn có thế lực lớn, ta theo hắn thì hắn ắt tin ta; dâng lên hắn sự tôn quý tột bậc, trước hết làm cho hắn vinh hiển, rồi ngấm ngầm tô vẽ hắn như bậc thánh nhân, thế thì nước ấy sẽ sinh lơ là, cẩu thả.
Mười là: hạ mình với vua địch để hắn ắt tin ta, nhờ đó nắm được tình hình của hắn. Đón ý hắn mà làm việc, thân thiết như anh em ruột. Khi đã được lòng hắn rồi thì ngấm ngầm thu lấy quyền hành. Đến khi thời cơ tới, nước ấy mất đi như thể trời diệt nó.
Mười một là: dùng mưu để bưng bít vua địch. Bề tôi thì không ai không coi trọng sang và giàu, không ai không ghét nguy hiểm và tội vạ. Ta ngầm hứa cho họ địa vị tôn quý lớn, lặng lẽ đưa cho họ của báu quý giá, để thu phục những người hào kiệt; bên trong tích trữ rất dày mà bên ngoài làm ra vẻ thiếu thốn; ngầm đưa người mưu trí vào để bày mưu tính kế cho ta; thu nạp dũng sĩ để nâng cao chí khí; khiến họ giàu sang đầy đủ mà lại luôn được thêm nhiều hơn nữa; đến khi bè đảng đã đủ đầy, như thế gọi là bưng bít. Kẻ có nước mà bị bưng bít như vậy thì sao còn giữ được nước.
Mười hai là: nuôi dưỡng những bề tôi gây rối loạn để làm vua địch mê muội; dâng gái đẹp và âm nhạc dâm đãng để làm hắn mê hoặc; tặng chó tốt, ngựa hay để hắn mải mê săn bắn mà mỏi mệt; thường xuyên khen hắn có thế lực lớn để dụ dỗ hắn; rồi bên trên xem xét thời cơ mà cùng thiên hạ mưu tính đánh hắn.
Mười hai cách ấy đã đầy đủ thì mới tiến hành việc binh. Đó là điều gọi là trên xem thời trời, dưới xét thế đất, khi điềm báo đã hiện rõ thì mới đem quân đánh."
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video