Thiên 16 — Binh Đạo — Đạo dùng binh

 Thiên thứ mười sáu: Binh đạo (đạo dùng binh, tức những nguyên lý căn bản của việc cầm quân, đánh trận)

 Vũ Vương (tức Chu Vũ Vương, vị vua lập ra nhà Chu) hỏi Thái Công (tức Khương Thái Công, Lã Vọng, quân sư của nhà Chu): “Đạo dùng binh là thế nào?” Thái Công đáp: “Phàm đạo dùng binh, không gì hơn chữ “nhất” (sự thống nhất, chuyên nhất: mệnh lệnh từ một mối, ý chí và sức lực toàn quân dồn về một hướng). Có được chữ “nhất” thì có thể một mình đi, một mình về, tung hoành không ai cản nổi.

 Hoàng Đế (vị vua huyền thoại thời thượng cổ, được coi là tổ của người Trung Hoa) nói: “Chữ “nhất” là bậc thang để bước tới Đạo (lẽ gốc vận hành của trời đất, muôn vật), gần với chỗ thần diệu. Vận dụng nó là ở chỗ nắm thời cơ, làm nó hiện ra là ở chỗ tạo thế (sức mạnh sinh ra từ tình thế, vị trí và đà của lực lượng), làm nên việc là ở bậc vua.”

 Cho nên các bậc thánh vương gọi binh khí, chiến tranh là “hung khí” (thứ đồ dữ, đem lại chết chóc), chỉ dùng đến khi bất đắc dĩ. Nay vua nhà Thương (tức vua Trụ, vị vua tàn bạo cuối đời nhà Thương) chỉ biết mình còn mà không biết mình sẽ mất, chỉ biết vui sướng mà không biết tai họa. Cái còn thật sự không phải ở chỗ đang còn, mà ở chỗ biết lo đến lúc mất. Cái vui thật sự không phải ở chỗ đang vui, mà ở chỗ biết lo đến tai họa. Nay nhà vua đã lo liệu từ gốc nguồn, thì còn phải lo gì đến dòng chảy phía sau nữa (ý nói: đã lo được từ căn nguyên thì những việc về sau tự nhiên sẽ ổn).”

 Vũ Vương hỏi: “Hai quân gặp nhau, bên kia không thể tiến tới, bên này cũng không thể tiến sang, mỗi bên đều bày phòng bị vững chắc, chưa ai dám ra tay trước. Ta muốn đánh úp đối phương mà không có lợi thế, thì phải làm sao?”

 Thái Công đáp: “Bên ngoài làm ra vẻ rối loạn mà bên trong thì chỉnh tề; tỏ ra đói khát mà thực ra no đủ; bên trong tinh nhuệ mà bên ngoài làm ra vẻ chậm chạp, kém cỏi. Lúc thì hợp lại, lúc thì tách ra; lúc thì tụ lại, lúc thì tản đi. Giữ kín mưu kế, giấu kín thời cơ, đắp cao thành lũy, giấu quân tinh nhuệ, quân sĩ im lặng như không có tiếng động, khiến địch không biết ta phòng bị thế nào. Muốn đánh phía tây thì làm như đánh phía đông (dương đông kích tây: làm ra vẻ đánh một nơi để đánh thật vào nơi khác).”

 Vũ Vương hỏi: “Nếu địch biết rõ tình hình của ta, thấu hiểu mưu kế của ta, thì phải làm sao?” Thái Công đáp: “Phép để binh thắng là xem xét kín đáo thời cơ của địch rồi nhanh chóng chớp lấy chỗ có lợi, lại mau lẹ đánh vào chỗ chúng không ngờ tới.”

 Thiên thứ mười bảy: Tam nghi (ba điều nghi ngại)

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video