Thiên thứ hai mươi mốt: Lập tướng (phong tướng, tức nghi thức trao quyền chỉ huy quân đội cho tướng)
Vũ Vương (tức Chu Vũ Vương, vị vua sáng lập nhà Chu) hỏi Thái Công (tức Khương Thái Công, quân sư của Vũ Vương) rằng: “Phép phong tướng nên làm thế nào?”
Thái Công đáp: “Phàm khi nước có nạn, vua tránh ngồi ở chính điện (gian điện chính, nơi vua thường ngày thiết triều), cho triệu tướng đến và truyền lệnh rằng: ‘Sự an nguy của xã tắc (đất nước; vốn chỉ thần Đất và thần Lúa mà nhà vua thờ cúng, tượng trưng cho quốc gia) trông cả vào tướng quân. Nay nước kia không chịu thần phục, mong tướng quân thống lĩnh quân đội đi đối phó.’
Tướng đã nhận mệnh rồi, vua bèn sai quan Thái sử (vị quan coi việc ghi chép sử sách, xem thiên văn và bói toán trong triều) dùi mai rùa thiêng để bói chọn ngày lành. Vua trai giới (ăn chay, kiêng cữ, giữ thân tâm trong sạch trước lễ lớn) ba ngày, rồi đến Thái miếu (nhà thờ tổ tiên của dòng họ nhà vua) để trao phủ việt (rìu lớn và rìu chiến, vật tượng trưng cho quyền cầm quân và quyền xử chém, ai cầm thì có quyền định đoạt sống chết trong quân).
Vua vào cửa miếu, đứng quay mặt về hướng tây. Tướng vào cửa miếu, đứng quay mặt về hướng bắc. Vua tự tay cầm chiếc rìu việt, nắm phần đầu rìu, trao cán cho tướng mà nói: ‘Từ đây trở lên tới trời, đều do tướng quân định đoạt.’ Vua lại cầm chiếc rìu phủ, nắm cán, trao lưỡi rìu cho tướng mà nói: ‘Từ đây trở xuống tới vực sâu, đều do tướng quân định đoạt.
Thấy chỗ hư của địch (chỗ yếu, sơ hở, thiếu phòng bị) thì tiến đánh, thấy chỗ thực của địch (chỗ mạnh, có phòng bị vững chắc) thì dừng lại. Chớ cậy tam quân (toàn bộ quân đội) đông mà khinh địch; chớ vì nhận mệnh lớn lao mà liều chết bằng mọi giá; chớ vì thân mình cao quý mà coi rẻ người khác; chớ vì ý kiến riêng mà làm trái ý mọi người; chớ cho lời lẽ khéo léo là điều chắc chắn đúng. Binh lính chưa ngồi thì mình chớ ngồi, binh lính chưa ăn thì mình chớ ăn, lúc rét lúc nóng đều phải cùng chịu với binh lính.’ Làm được như vậy, quân sĩ ắt sẽ đem hết sức liều chết mà chiến đấu.
“Tướng đã nhận mệnh rồi, vái lạy mà thưa với vua rằng: ‘Thần nghe nói việc nước không thể điều hành từ bên ngoài, việc quân không thể điều khiển từ trong triều. Mang hai lòng thì không thể thờ vua, ý chí ngờ vực do dự thì không thể đối địch. Thần đã nhận mệnh, nắm trọn uy quyền của phủ việt. Thần không dám mong sống mà trở về, cũng mong nhà vua ban cho thần một lời hứa (giao toàn quyền, không can thiệp từ xa). Nếu vua không chấp thuận, thần không dám nhận làm tướng.’ Vua chấp thuận rồi, tướng mới từ biệt mà lên đường.
“Mọi việc trong quân, không cần nghe lệnh vua, đều do tướng quyết định. Khi đối mặt quân địch, quyết chiến không hề hai lòng. Được như vậy thì trên không bị trời ràng buộc, dưới không bị đất ngăn trở, phía trước không có địch nào cản nổi, phía sau không có vua kìm giữ. Vì thế người mưu trí sẽ hiến kế cho tướng, người dũng cảm sẽ chiến đấu vì tướng; khí thế bốc cao tận mây xanh, nhanh như ngựa phi chim lướt; binh khí chưa chạm nhau mà quân địch đã đầu hàng.
Thắng trận ở bên ngoài, lập công trong nước. Quan lại được thăng chức, được ban thưởng hậu, trăm họ vui mừng, tướng không mắc tội vạ gì. Bởi thế mưa gió thuận theo mùa, ngũ cốc (năm loại lương thực chính, chỉ chung mùa màng) được mùa bội thu, đất nước yên ổn.”
Vũ Vương nói: “Hay thay!”
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video