Thiên 28 — Ngũ Âm — Năm âm đoán thắng bại

 Thiên thứ hai mươi tám: Ngũ âm (năm âm cơ bản của nhạc cổ Trung Hoa).

 Vũ Vương (Chu Vũ Vương, vị vua lập nên nhà Chu) hỏi Thái Công (Khương Thái Công, tức Lã Vọng, quân sư của Vũ Vương): "Dựa vào tiếng của luật âm (các âm chuẩn phát ra từ ống luật, dùng để định cao độ trong nhạc), có thể biết được tình hình động tĩnh của tam quân (toàn thể quân đội; thời xưa quân chia làm ba cánh: trung quân, tả quân, hữu quân) và định được thắng bại hay không?"

 Thái Công đáp: "Câu hỏi của nhà vua thật sâu xa thay! Luật quản (ống luật, những ống tre hoặc ống kim loại có độ dài chuẩn, thổi lên cho ra các âm chuẩn) có mười hai ống, nhưng cốt yếu thì có năm âm là cung, thương, giốc, chủy, vũ (tương tự năm nốt đô, rê, mi, son, la). Đó là những âm thanh chân chính, muôn đời không đổi.

 Năm âm ấy là cái thần diệu của ngũ hành (năm yếu tố cơ bản tạo nên vạn vật theo triết học cổ: Kim là kim loại, Mộc là cây, Thủy là nước, Hỏa là lửa, Thổ là đất; chúng sinh ra nhau và khắc chế nhau), là lẽ thường của Đạo (quy luật vận hành của trời đất). Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ, hành nào cũng dùng hành mà nó khắc chế được để tấn công.

 Đời Tam Hoàng (ba vị vua huyền thoại thời thượng cổ, thường kể là Phục Hy, Thần Nông, Hoàng Đế) thuở xưa, người ta dùng cái lẽ trống rỗng, không hình không tướng để chế ngự sự cứng rắn mạnh mẽ. Bấy giờ chưa có chữ viết, mọi việc đều dựa theo ngũ hành. Đạo của ngũ hành là lẽ tự nhiên của trời đất. Sự phân chia theo lục giáp (sáu tuần mở đầu bằng can Giáp trong chu kỳ sáu mươi năm hoặc sáu mươi ngày của lịch can chi: Giáp Tý, Giáp Tuất, Giáp Thân, Giáp Ngọ, Giáp Thìn, Giáp Dần; cũng là tên một phép bói toán dựa trên chu kỳ ấy) chứa cái thần diệu vô cùng tinh vi.

 "Cách làm là: chọn lúc trời trong lặng, không mây mù, không gió mưa, vào nửa đêm sai kỵ binh nhẹ đi tới gần lũy của quân địch, dừng lại ở ngoài chín trăm bộ (bộ là đơn vị đo chiều dài thời xưa, mỗi bộ khoảng hơn một mét), ai nấy cầm ống luật áp vào tai, rồi hét thật to để làm địch giật mình. Sẽ có tiếng vọng lại ứng vào ống luật, nhưng rất nhỏ.

 Nếu âm giốc ứng vào ống (âm giốc thuộc hành Mộc) thì nên dùng Bạch Hổ (Hổ Trắng, thần linh trấn giữ phương Tây, thuộc hành Kim; Kim khắc Mộc) mà đánh. Nếu âm chủy ứng vào ống (thuộc hành Hỏa) thì nên dùng Huyền Vũ (Rùa Đen, thần linh trấn giữ phương Bắc, thuộc hành Thủy; Thủy khắc Hỏa). Nếu âm thương ứng vào ống (thuộc hành Kim) thì nên dùng Chu Tước (Chim Sẻ Đỏ, thần linh trấn giữ phương Nam, thuộc hành Hỏa; Hỏa khắc Kim). Nếu âm vũ ứng vào ống (thuộc hành Thủy) thì nên dùng Câu Trần (thần linh trấn giữ trung tâm, thuộc hành Thổ; Thổ khắc Thủy). Nếu cả năm ống đều không có tiếng ứng thì đó là âm cung (thuộc hành Thổ), nên dùng Thanh Long (Rồng Xanh, thần linh trấn giữ phương Đông, thuộc hành Mộc; Mộc khắc Thổ).

 Đó là những dấu hiệu của ngũ hành, là điềm báo giúp giành thắng lợi, là then chốt quyết định thành hay bại." Vũ Vương nói: "Hay lắm!"

 Thái Công nói: "Những âm thanh tinh vi ấy đều có dấu hiệu lộ ra bên ngoài." Vũ Vương hỏi: "Làm sao biết được?" Thái Công đáp: "Khi quân địch bị kinh động thì lắng nghe. Nghe thấy tiếng dùi đánh trống là âm giốc. Thấy ánh lửa là âm chủy. Nghe thấy tiếng sắt thép, giáo mác va chạm là âm thương. Nghe thấy tiếng người huýt gọi, la hét là âm vũ. Lặng ngắt không nghe thấy gì là âm cung. Năm điều ấy là những dấu hiệu về âm thanh và hình sắc."

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video