Thiên 3 — Quốc Vụ — Việc cốt yếu của việc trị nước

 Thiên thứ ba: Việc trọng yếu của nước

 Văn Vương (tức Chu Văn Vương, vị vua mở nền cho nhà Chu) hỏi Thái Công (tức Khương Thái Công, tên là Lã Vọng, người được Văn Vương mời về làm thầy và quân sư): "Ta muốn được nghe về việc trọng yếu trong cai trị đất nước. Muốn cho vua được tôn kính, dân được yên ổn thì phải làm thế nào?" Thái Công đáp: "Chỉ cần thương dân mà thôi."

 Văn Vương hỏi: "Thương dân thì phải làm thế nào?" Thái Công đáp: "Làm lợi cho dân, đừng làm hại dân; giúp dân làm nên việc, đừng làm hỏng việc của dân; để dân được sống, đừng giết dân; ban cho dân, đừng cướp của dân; làm cho dân vui, đừng làm cho dân khổ; làm cho dân mừng, đừng làm cho dân giận." Văn Vương nói: "Xin được giảng rõ lý do."

 Thái Công nói: "Dân không bị bỏ lỡ công việc làm ăn của mình, thế là làm lợi cho dân. Nhà nông không bị lỡ thời vụ, thế là giúp dân làm nên việc. Giảm nhẹ thuế khóa, thế là ban cho dân. Tiết kiệm trong việc xây cung điện, nhà cửa, đài tạ (đài cao và những ngôi nhà dựng trên đài để vua chúa ngắm cảnh, vui chơi), thế là làm cho dân vui. Quan lại trong sạch, không hà khắc, không quấy nhiễu, thế là làm cho dân mừng.

 Dân bị bỏ lỡ công việc làm ăn, thế là làm hại dân. Nhà nông bị lỡ thời vụ, thế là làm hỏng việc của dân. Dân không có tội mà bị trừng phạt, thế là giết dân. Thu thuế khóa nặng nề, thế là cướp của dân. Xây dựng nhiều cung điện, nhà cửa, đài tạ khiến sức dân kiệt quệ, thế là làm cho dân khổ. Quan lại nhơ bẩn, hà khắc, quấy nhiễu, thế là làm cho dân giận.

 Cho nên người khéo cai trị đất nước thì đối đãi với dân như cha mẹ thương con, như anh thương em. Thấy dân đói rét thì lo lắng cho họ. Thấy dân vất vả cực nhọc thì đau xót cho họ. Thưởng hay phạt dân thì cẩn trọng như thưởng phạt chính mình; thu thuế của dân thì xót xa như lấy của chính mình. Đó là đạo thương dân."

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video