Thiên 30 — Nông Khí — Đồ nhà nông cũng là đồ nhà binh

 Nông khí (nông cụ, đồ dùng làm ruộng), thiên thứ ba mươi

 Vũ Vương (Chu Vũ Vương, vị vua mở đầu nhà Chu) hỏi Thái Công (Khương Thái Công, tức Lã Vọng, quân sư của nhà Chu) rằng: "Thiên hạ yên ổn, trong nước không có tranh giành. Vậy những đồ dùng để đánh trận, tấn công có thể không cần sửa sang chăng? Những thứ để phòng giữ, chống trả có thể không cần sắp đặt chăng?"

 Thái Công đáp: "Đồ dùng để đánh trận, tấn công, phòng giữ, chống trả đều nằm cả trong công việc thường ngày của dân. Cày và lưỡi cày chính là hành mã (giá gỗ chắn ngựa, đặt trên đường để cản kỵ binh và xe trận) và tật lê (chông sắt nhiều mũi, rải trên mặt đất để đâm chân người và ngựa) của quân đội. Ngựa, trâu, xe cộ chính là doanh lũy (trại quân và tường đất bao quanh) và tấm chắn che thân. Cuốc và vồ đập đất chính là giáo và kích (một loại binh khí cán dài, đầu vừa có mũi đâm vừa có lưỡi móc). Áo tơi, áo cỏ (?), ô có cán và nón lá chính là áo giáp, mũ trụ. Cuốc chim, mai, rìu, cưa, chày, cối chính là đồ dùng để đánh thành. Trâu ngựa là để chuyên chở lương thực. Gà và chó là để canh gác, báo động. Đàn bà dệt vải chính là làm cờ xí. Đàn ông san phẳng đất đai chính là tập đánh thành.

 Mùa xuân phát cỏ, chặt gai, giống như đánh nhau với xe trận và kỵ binh. Mùa hè làm cỏ ngoài đồng ruộng, giống như đánh nhau với bộ binh. Mùa thu gặt lúa, đốn củi chính là tích trữ lương thực. Mùa đông chất đầy kho lẫm chính là chuẩn bị giữ thành cho vững. Người cùng làng, cùng ruộng kết thành từng ngũ (tổ năm nhà gắn bó, chịu trách nhiệm cho nhau), đó chính là cách ràng buộc kỷ luật và phù tín (tín vật dùng làm bằng chứng, hiệu lệnh để tin nhau) trong quân. Làng có viên chức coi làng, quan có người đứng đầu, đó chính là tướng soái. Làng có tường bao quanh, người không được tùy tiện qua lại với nhau, đó chính là sự phân chia đội ngũ trong quân. Nộp thóc, lấy cỏ khô chính là kho lương, kho cỏ của quân đội. Mùa xuân, mùa thu sửa sang thành quách (thành trong và thành ngoài), khơi đào ngòi rãnh, chính là đào hào, đắp lũy.

 "Cho nên đồ dùng để dùng binh đều nằm cả trong công việc thường ngày của dân. Người giỏi trị nước thì lấy những thứ ấy từ chính công việc của dân. Vì vậy, nhất định phải làm cho sáu loài gia súc (ngựa, trâu, dê, gà, chó, lợn) sinh sôi, khai khẩn ruộng đồng, ổn định nơi ở (?) của dân. Đàn ông làm ruộng có số mẫu (mẫu là đơn vị đo diện tích ruộng đất) nhất định, đàn bà dệt vải có định mức số thước nhất định, đó chính là con đường làm cho nước giàu, binh mạnh." Vũ Vương nói: "Hay thay!"

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video