Quân Binh (cân đối binh lực giữa xe, ngựa và bộ binh), thiên thứ năm mươi lăm
Vũ Vương (tức Chu Vũ Vương, vua lập ra nhà Chu) hỏi Thái Công (tức Khương Thái Công Lã Vọng, quân sư của Vũ Vương) rằng: “Lấy xe chiến đánh với bộ binh, thì một cỗ xe địch được bao nhiêu lính bộ, bao nhiêu lính bộ địch được một cỗ xe? Lấy kỵ binh đánh với bộ binh, thì một kỵ binh địch được bao nhiêu lính bộ, bao nhiêu lính bộ địch được một kỵ binh? Lấy xe chiến đánh với kỵ binh, thì một cỗ xe địch được bao nhiêu kỵ binh, bao nhiêu kỵ binh địch được một cỗ xe?”
Thái Công đáp: “Xe chiến là đôi cánh của quân đội, dùng để phá thế trận vững chắc, chặn đánh quân địch mạnh, và chặn đường quân thua chạy. Kỵ binh là tai mắt dò xét của quân đội, dùng để bám đuổi quân đã thua, cắt đứt đường vận lương, và đánh những toán giặc cơ động, chớp thời cơ.
“Cho nên nếu xe và kỵ binh không được dùng đánh đúng cách, đúng chỗ, thì một kỵ binh cũng không chống nổi một lính bộ. Khi toàn bộ tam quân (toàn thể quân đội, gồm ba cánh) đã dàn trận đối địch nhau, thì theo phép đánh ở địa hình bằng phẳng: một cỗ xe địch được tám mươi lính bộ, tám mươi lính bộ địch được một cỗ xe; một kỵ binh địch được tám lính bộ, tám lính bộ địch được một kỵ binh; một cỗ xe địch được mười kỵ binh, mười kỵ binh địch được một cỗ xe.
Theo phép đánh ở địa hình hiểm trở: một cỗ xe địch được bốn mươi lính bộ, bốn mươi lính bộ địch được một cỗ xe; một kỵ binh địch được bốn lính bộ, bốn lính bộ địch được một kỵ binh; một cỗ xe địch được sáu kỵ binh, sáu kỵ binh địch được một cỗ xe.
Xe chiến và kỵ binh là lực lượng mạnh nhất của quân đội. Mười thừa (thừa: đơn vị đếm xe chiến, mỗi thừa là một cỗ xe kèm quân lính) đánh bại được một nghìn người, một trăm thừa đánh bại được một vạn người; mười kỵ binh đánh tan được một trăm người, một trăm kỵ binh đánh tan được một nghìn người. Đó là con số đại khái.”
Vũ Vương hỏi: “Số quan chỉ huy xe chiến, kỵ binh và cách bày trận của chúng thì thế nào?”
Thái Công đáp: “Số quan chỉ huy đặt cho xe chiến là: năm xe có một trưởng (chức chỉ huy nhỏ nhất), mười lăm xe có một lại (chức chỉ huy trên trưởng), năm mươi xe có một suất (chức chỉ huy trên lại), một trăm xe có một tướng (người chỉ huy cao nhất của đơn vị).
Theo phép đánh ở địa hình bằng phẳng: năm xe làm thành một hàng, các hàng trước sau cách nhau bốn mươi bộ (bộ: đơn vị đo chiều dài thời cổ, mỗi bộ khoảng hơn một mét), các xe hai bên trái phải cách nhau mười bộ, các đội cách nhau sáu mươi bộ.
Theo phép đánh ở địa hình hiểm trở: xe phải đi theo đường, mười lăm xe làm thành một tụ (nhóm), ba mươi xe làm thành một đồn (đơn vị lớn hơn), trước sau cách nhau hai mươi bộ, trái phải cách nhau sáu bộ, các đội cách nhau ba mươi sáu bộ. Các đơn vị dọc ngang cách nhau một lý (dặm, khoảng bốn trăm mét); đánh xong ai nấy trở về đường cũ của mình.
“Số quan chỉ huy đặt cho kỵ binh là: năm kỵ binh có một trưởng, mười kỵ binh có một lại, một trăm kỵ binh có một suất, hai trăm kỵ binh có một tướng.
Theo phép đánh ở địa hình bằng phẳng: năm kỵ binh làm thành một hàng, trước sau cách nhau hai mươi bộ, trái phải cách nhau bốn bộ, các đội cách nhau năm mươi bộ. Theo phép đánh ở địa hình hiểm trở: trước sau cách nhau mười bộ, trái phải cách nhau hai bộ, các đội cách nhau hai mươi lăm bộ.
Ba mươi kỵ binh làm thành một đồn, sáu mươi kỵ binh làm thành một bối (đơn vị gồm hai đồn); các đơn vị dọc ngang cách nhau một trăm bộ; đánh vòng xong ai nấy lại trở về chỗ cũ.”
Vũ Vương nói: “Hay thay!”
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video